II AKA 54/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny w Rzeszowie rozpoznał apelację pełnomocnika W.M. od wyroku Sądu Okręgowego w Rzeszowie, który zasądził na rzecz wnioskodawcy odszkodowanie i zadośćuczynienie za niesłuszne pozbawienie wolności od 16 września 1985 r. do 6 marca 1986 r. Sąd Okręgowy zasądził 191 250 zł odszkodowania i zadośćuczynienia oraz 960 zł kosztów zastępstwa procesowego. Pełnomocnik wnioskodawcy zaskarżył wyrok w części oddalającej wniosek i w zakresie zasądzonych kosztów, zarzucając naruszenie przepisów postępowania (art. 410 kpk, art. 424 § 2 kpk, art. 554 § 4 kpk) oraz prawa materialnego (art. 444 w zw. z art. 445 kc, art. 361 kc). Domagał się zasądzenia dalszej kwoty 116 000 zł zadośćuczynienia i 82 560 zł odszkodowania, a także zwiększenia kosztów zastępstwa procesowego do 1 752 zł. Sąd Apelacyjny uznał apelację częściowo za zasadną. Zmienił zaskarżony wyrok w punkcie I, zasądzając dalszą kwotę 11 388 zł odszkodowania i zadośćuczynienia z ustawowymi odsetkami. Zmienił również punkt III, podwyższając kwotę kosztów zastępstwa procesowego do 1 704 zł. W pozostałej części wyrok został utrzymany w mocy. Sąd Apelacyjny szczegółowo analizował kwestię wyliczenia utraconych zarobków, uwzględniając okres zatrudnienia i przeciętne wynagrodzenie, a także ocenił rozmiar krzywdy doznanej przez wnioskodawcę, biorąc pod uwagę warunki odbywania kary, traktowanie przez służbę więzienną, wpływ publikacji prasowej oraz skutki dla zdrowia psychicznego i fizycznego. Ostatecznie, po uwzględnieniu wszystkich okoliczności, Sąd Apelacyjny ustalił należną kwotę zadośćuczynienia na 172 000 zł, a odszkodowania za utracone zarobki na 46 898 zł, co po odliczeniu kwoty zasądzonej przez Sąd Okręgowy dało dodatkową kwotę 11 388 zł.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie wysokości odszkodowania i zadośćuczynienia za krzywdę i szkodę wynikłą z niesłusznego pozbawienia wolności, uwzględnianie specyficznych okoliczności sprawy, interpretacja przepisów ustawy lutowej.
Dotyczy specyficznej sytuacji represji politycznych i niesłusznego pozbawienia wolności w okresie PRL.
Zagadnienia prawne (3)
Jaka jest prawidłowa metoda ustalenia wysokości odszkodowania za utracone zarobki w przypadku niesłusznego pozbawienia wolności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Prawidłowa metoda polega na uwzględnieniu wynagrodzenia za pracę w pierwszym roku pracy (od marca 1990 r. do końca lutego 1991 r.) i porównaniu go z przeciętnym wynagrodzeniem za ten okres, a następnie pomniejszeniu o kwoty już wypłacone.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny skorygował metodę wyliczenia utraconych zarobków, uznając, że należy uwzględnić pierwszy rok pracy wnioskodawcy (od marca 1990 r. do końca lutego 1991 r.) i odnieść go do przeciętnego wynagrodzenia, a nie płacy minimalnej. Wskazał również na konieczność pomniejszenia należnej kwoty o już wypłacone środki.
Jakie czynniki należy brać pod uwagę przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia za krzywdę doznaną w wyniku niesłusznego pozbawienia wolności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia należy brać pod uwagę wszystkie ustalone w sprawie okoliczności rzutujące na określenie rozmiaru krzywdy, w tym warunki odbywania kary, traktowanie przez służbę więzienną, wpływ publikacji prasowej, a także skutki dla zdrowia fizycznego i psychicznego.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny podkreślił, że przy ustalaniu zadośćuczynienia należy kompleksowo ocenić wszystkie negatywne doznania wnioskodawcy, w tym przemoc fizyczną i psychiczną w trakcie śledztwa, warunki w zakładzie karnym, konflikty z innymi więźniami, brak odpowiedniej higieny i żywienia, a także skutki psychiczne związane z izolacją i publikacją prasową. Ustalona kwota ma być odpowiednia do doznanej krzywdy, ale nie może prowadzić do wzbogacenia.
Czy naruszenie przepisów postępowania miało wpływ na wysokość zasądzonego odszkodowania i zadośćuczynienia?
Odpowiedź sądu
Częściowo tak, poprzez nieuwzględnienie wszystkich okoliczności wpływających na wysokość należnego zadośćuczynienia i odszkodowania.
Uzasadnienie
Pełnomocnik wnioskodawcy zarzucił naruszenie art. 410 kpk poprzez nieuwzględnienie okoliczności wpływających na wysokość odszkodowania i zadośćuczynienia. Sąd Apelacyjny uznał, że choć uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego miało pewne niedostatki, to nie pozbawiało możliwości kontroli instancyjnej. Niemniej jednak, w kontekście oceny prawa materialnego, wskazał na potrzebę uwzględnienia szerszego zakresu krzywdy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. M. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
ustawa lutowa art. 8 § ust. 1
Ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego
k.c. art. 444
Kodeks cywilny
k.c. art. 445
Kodeks cywilny
Pomocnicze
k.p.k. art. 425 § § 1 i 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 444
Kodeks postępowania karnego
k.c. art. 361
Kodeks cywilny
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 11 § pkt 6
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwe wyliczenie odszkodowania za utracone zarobki przez Sąd Okręgowy. • Niewystarczające uwzględnienie wszystkich okoliczności przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia za krzywdę. • Zbyt niska kwota zasądzonych kosztów zastępstwa procesowego.
Godne uwagi sformułowania
o rażącej obrazie (prawa cywilnego materialnego) nie można mówić wtedy, gdy prezentuje się tylko odmienną ocenę przesłanek rzutujących na wysokość odszkodowania i zadośćuczynienia. • nie jest to jednak równoznaczne z dowolnością jej określenia. • kwota przyznana tytułem zadośćuczynienia powinna być przybliżonym ekwiwalentem cierpień psychicznych i fizycznych.
Skład orzekający
Dariusz Mazurek
przewodniczący
Bogusław Ziemiański
sędzia
Tomasz Wojciechowski
sędzia-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości odszkodowania i zadośćuczynienia za krzywdę i szkodę wynikłą z niesłusznego pozbawienia wolności, uwzględnianie specyficznych okoliczności sprawy, interpretacja przepisów ustawy lutowej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji represji politycznych i niesłusznego pozbawienia wolności w okresie PRL.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy rekompensaty za krzywdy doznane w wyniku represji politycznych i niesłusznego pozbawienia wolności, co ma silny wymiar ludzki i historyczny. Szczegółowe opisanie warunków w więzieniu i metod śledczych czyni ją poruszającą.
“Jak państwo wynagradza krzywdy z PRL? Sąd Apelacyjny zwiększa odszkodowanie za niesłuszne więzienie.”
Dane finansowe
odszkodowanie i zadośćuczynienie: 11 388 PLN
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 1704 PLN
zwrot kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym: 240 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.