II AKA 506/03

Sąd Apelacyjny w KatowicachKatowice2003-12-18
SAOSKarneinneŚredniaapelacyjny
represjeodszkodowaniezadośćuczynieniedziałalność niepodległościowaNKWDustawa represyjnasąd apelacyjnypostępowanie karne wykonawcze

Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego oddalający wniosek o odszkodowanie i zadośćuczynienie za represje, uznając, że samo podejrzenie o działalność niepodległościową nie uprawnia do świadczeń, jeśli taka działalność faktycznie nie miała miejsca.

Sąd Apelacyjny w Katowicach rozpoznał apelację od wyroku Sądu Okręgowego, który oddalił wniosek R.S. o odszkodowanie i zadośćuczynienie za represje ze strony organów ścigania ZSRR. Wnioskodawca twierdził, że był represjonowany za działalność niepodległościową, jednak sąd uznał, że do świadczeń uprawnia jedynie faktyczne prowadzenie takiej działalności, a nie samo podejrzenie. Apelacja pełnomocnika wnioskodawcy, zarzucająca błąd w ustaleniach faktycznych, została oddalona.

Sąd Apelacyjny w Katowicach rozpoznał sprawę z wniosku R.S. o odszkodowanie i zadośćuczynienie za represje, które miały dotyczyć działalności niepodległościowej. Sąd Okręgowy w Katowicach wcześniej oddalił ten wniosek, uznając, że wnioskodawca nie prowadził faktycznie działalności niepodległościowej, a jedynie był podejrzewany, co nie stanowi podstawy do przyznania świadczeń na mocy ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych. Pełnomocnik wnioskodawcy złożył apelację, zarzucając sądowi pierwszej instancji błąd w ustaleniach faktycznych i wskazując na dowody świadczące o represjonowaniu wnioskodawcy. Sąd Apelacyjny, po analizie materiału dowodowego, w tym dokumentów potwierdzających podejrzenie o przynależność do organizacji kontrrewolucyjnej i późniejsze zwolnienie, podzielił stanowisko sądu pierwszej instancji. Stwierdzono, że choć wnioskodawca był represjonowany, to nie prowadził faktycznie działalności niepodległościowej, co jest warunkiem koniecznym do uzyskania odszkodowania i zadośćuczynienia zgodnie z art. 8 ustawy. W związku z tym, zaskarżony wyrok został utrzymany w mocy, a kosztami postępowania obciążono Skarb Państwa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, do dochodzenia odszkodowania i zadośćuczynienia na podstawie art. 8 ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. uprawnia jedynie rzeczywiste prowadzenie działalności niepodległościowej, a nie sam fakt represjonowania za podejrzenie takiej działalności, która jednak nie miała miejsca.

Uzasadnienie

Sąd podzielił stanowisko sądu pierwszej instancji, że ustawa wymaga faktycznego prowadzenia działalności niepodległościowej, a nie tylko podejrzenia o nią, które doprowadziło do represji. Wnioskodawca przyznał, że nie prowadził takiej działalności, co wyklucza możliwość przyznania świadczeń.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
R. S.osoba_fizycznawnioskodawca
Skarb Państwaorgan_państwowystrona postępowania

Przepisy (1)

Główne

ustawa z dnia 23 lutego 1991 r. art. 8

Ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego

Do dochodzenia odszkodowania i zadośćuczynienia uprawnia tylko rzeczywiste prowadzenie działalności niepodległościowej, a nie sam fakt represjonowania za podejrzenie takiej działalności, która jednak nie miała miejsca.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Fakt represjonowania za podejrzenie działalności niepodległościowej nie jest wystarczający do uzyskania odszkodowania, jeśli działalność ta faktycznie nie była prowadzona.

Odrzucone argumenty

Zgromadzony materiał dowodowy, w tym informacje o aresztowaniu i zeznaniach, świadczy o uprawnieniu do dochodzenia roszczeń.

Godne uwagi sformułowania

do ubiegania się o odszkodowanie i zadośćuczynienie w oparciu o przepis art. 8 ustawy (...) uprawnia, tylko rzeczywiste prowadzenie działalności niepodległościowej, a nie sam fakt represjonowania za podejrzenie takiej działalności, która jednak nie miała miejsca.

Skład orzekający

Wiesława Gawrońska

przewodniczący

Wojciech Kopczyński

członek

Stanisław Raszka

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek do uzyskania odszkodowania i zadośćuczynienia na podstawie ustawy o osobach represjonowanych, w szczególności wymogu faktycznego prowadzenia działalności niepodległościowej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej ustawy z 1991 r. i sytuacji represji ze strony organów ZSRR.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego historycznie tematu represji i odszkodowań, ale jej rozstrzygnięcie opiera się na ścisłej interpretacji przepisów, co czyni ją bardziej interesującą dla prawników niż dla szerokiej publiczności.

Czy samo podejrzenie o działalność niepodległościową wystarczy do odszkodowania za represje?

0
Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt: II AKa 506/03 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 grudnia 2003 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach w II Wydziale Karnym w składzie: Przewodniczący SSA Wiesława Gawrońska SSA Wojciech Kopczyński SSA Stanisław Raszka (spr.) Protokolant Sylwia Radzikowska przy udziale Prokuratora Prok. Apel. Jolanty Cykowskiej po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2003 r. sprawy z wniosku R. S. o odszkodowanie i zadośćuczynienie na skutek apelacji pełnomocnika wnioskodawcy od wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 24 września 2003 r. sygn. akt. XVI 1 Ko 462/98 1. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok, 2. kosztami postępowania odwoławczego obciąża Skarb Państwa. Sygn. II AKA 506/03 UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w Katowicach wyrokiem z dnia 24 września 2003 r. oddalił wniosek R. S. o odszkodowanie i zadośćuczynienie za represjonowanie przez organy ścigania wymiaru sprawiedliwości byłego ZSRR. Z ustaleń sądu orzekającego wynika, że represje wobec wnioskodawcy związane były z podejrzeniem o działalność niepodległościową, gdy w rzeczywistości nie prowadził on takiej działalności, a więc nie przysługuje mu odszkodowanie i zadośćuczynienie w oparciu o przepisy art. 8 ust. 2a i 2b ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego . Pełnomocnik wnioskodawcy w apelacji zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawą orzeczenia o oddaleniu wniosku, gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności z informacji dotyczących przebywania wnioskodawcy w obozie filtracyjnym i aresztowania wnioskodawcy przez NKWD oraz treści jego zeznań wynikało, że przysługuje mu uprawnienie do dochodzenia roszczeń, o których mowa w art. 8 ust. 1 ustawy z - dnia 23 lutego 1991 r. i wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz R. S. dochodzonego przez niego odszkodowania i zadośćuczynienia ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie. Sądowi orzekającemu udało się zgromadzić odpisy najistotniejszych dokumentów, z których wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że wnioskodawca był represjonowany przez organa NKWD jako podejrzany o przynależność do polskiej nacjonalistycznej organizacji kontrrewolucyjnej (k. 29, 50 i 58), a następnie wobec nie potwierdzenia tej działalności został zwolniony (k. 56). Można więc stwierdzić, że w pewnym sensie został represjonowany za działalność niepodległościową jednak jednocześnie bezspornym jest, że w rzeczywistości takiej działalności nie prowadził. Potwierdził to sam wnioskodawca, przyznając, iż nie brał udziału w akcji (...) czy też (...) jak podał we wniosku (k. 2), a tylko zdążył wstąpić do Armii Krajowej w 1944 r., złożyć przysięgę, i otrzymać pseudonim (...) (k. 68 - 69). Należy podzielić stanowisko sądu orzekającego, że do ubiegania się o odszkodowanie i zadośćuczynienie w oparciu o przepis art. 8 ustawy 1 dnia 23 lutego 1991 r. uprawnia, tylko rzeczywiste prowadzenie działalności niepodległościowej, a nie sam fakt represjonowania za podejrzenie takiej działalności, która jednak nie miała miejsca i dlatego zaskarżony wyrok utrzymano w mocy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI