II AKA 5/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny w Poznaniu rozpoznał odwołanie Polskiej Agencji Nadzoru Audytowego (PANA) od postanowienia Sądu Okręgowego w P., które umorzyło postępowanie dyscyplinarne wobec biegłego rewidenta A. F. Sąd Okręgowy uznał, że choć doszło do naruszeń przepisów i standardów badania sprawozdania finansowego, to szkodliwość korporacyjna czynu była znikoma. PANA zarzuciła w odwołaniu błąd w ustaleniach faktycznych, twierdząc, że czyn obwinionego był szkodliwy w stopniu wyższym niż znikomy. Sąd Apelacyjny oddalił odwołanie. Sąd podkreślił, że PANA nie wykazała błędów proceduralnych Sądu Okręgowego, a jej argumentacja miała charakter polemiczny. Analiza szkodliwości korporacyjnej czynu, zgodnie z art. 115 § 2 k.k., uwzględniała rodzaj naruszonego dobra, rozmiar szkody, sposób popełnienia czynu, wagę naruszonych obowiązków, zamiar i motywację sprawcy. Sąd Apelacyjny uznał, że zarzucane A. F. uchybienia dotyczyły głównie kwestii dokumentacyjnych, które są pomocnicze i nie rzutują na końcowy etap pracy biegłego. Brak wymiernej szkody w obrocie gospodarczym oraz brak wpływu opinii na kondycję spółki były kluczowe dla oceny niskiej szkodliwości. Sąd wziął również pod uwagę ponad 30-letnie doświadczenie biegłego, jego znajomość badanej spółki oraz fakt, że działał w oparciu o swój zawodowy osąd, co mogło usprawiedliwiać jego działania w pewnym zakresie i wskazywać na nieumyślność. Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie i obciążył PANA kosztami postępowania odwoławczego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaOcena szkodliwości korporacyjnej czynów biegłych rewidentów, znaczenie dokumentacji badania, różnica między naruszeniem procedur a brakiem szkody, oraz wpływ doświadczenia zawodowego na ocenę winy i szkodliwości.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej biegłych rewidentów i postępowania dyscyplinarnego, ale ogólne zasady oceny szkodliwości czynu mogą mieć szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy naruszenie przepisów dotyczących wykonywania zawodu biegłego rewidenta i krajowych standardów badania, które nie spowodowało wymiernej szkody w obrocie gospodarczym ani nie wpłynęło na kondycję spółki, może być uznane za czyn o znikomym stopniu szkodliwości korporacyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli zarzucane uchybienia mają charakter głównie dokumentacyjny, nie spowodowały szkody i biegły działał w oparciu o swój zawodowy osąd, można uznać czyn za korporacyjnie szkodliwy w stopniu znikomym.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że zarzucane biegłemu rewidentowi uchybienia miały charakter dokumentacyjny, a nie merytoryczny, nie spowodowały szkody w obrocie gospodarczym ani nie wpłynęły na kondycję spółki. Dodatkowo, biegły działał w oparciu o swój zawodowy osąd, co wskazywało na nieumyślność i ograniczało szkodliwość czynu.
Czy zarzut błędu w ustaleniach faktycznych dotyczących szkodliwości czynu może być skutecznie podniesiony bez wykazania naruszenia zasad procesowych przez sąd pierwszej instancji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, błąd w ustaleniach faktycznych musi wynikać z naruszenia konkretnych zasad procesowych, a nie jedynie z odmiennej oceny strony.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny podkreślił, że aby skutecznie podnieść zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, strona musi wykazać konkretne uchybienia procesowe sądu pierwszej instancji, a nie tylko przedstawić własną, odmienną ocenę materiału dowodowego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Polska Agencja Nadzoru Audytowego | instytucja | oskarżyciel |
| A. F. | osoba_fizyczna | obwiniony |
| A. M. | osoba_fizyczna | pełnomocnik Polskiej Agencji Nadzoru Audytowego |
Przepisy (13)
Główne
k.p.k. art. 437 § § 1
Kodeks postępowania karnego
u.b.r. art. 171 § pkt 1
Ustawa o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym
u.b.r. art. 172 § ust. 3 pkt 1
Ustawa o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym
u.b.r. art. 180 § ust. 1
Ustawa o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym
Pomocnicze
k.p.k. art. 634
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 3
Kodeks postępowania karnego
u.b.r. art. 171 § pkt 1 i 2
Ustawa o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym
k.p.k. art. 438 § pkt 3
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 1 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 115 § § 2
Kodeks karny
Sąd stosuje do oceny szkodliwości korporacyjnej te same kryteria co do szkodliwości społecznej.
k.k. art. 9 § § 2
Kodeks karny
u.o.r. art. 78
Ustawa o rachunkowości
u.b.r. art. 195 § ust. 1
Ustawa o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarzucane biegłemu uchybienia miały charakter głównie dokumentacyjny. • Brak wymiernej szkody w obrocie gospodarczym. • Brak wpływu opinii na kondycję spółki. • Działanie biegłego w oparciu o własny zawodowy osąd. • Nieumyślność działania biegłego.
Odrzucone argumenty
Czyn obwinionego był korporacyjnie szkodliwy w stopniu wyższym niż znikomy. • Naruszenie obowiązków dokumentacyjnych świadczy o niewykonaniu procedur badania. • Zagrożenie dla funkcjonowania rynku N. z uwagi na wydanie opinii obarczonej brakami dowodowymi.
Godne uwagi sformułowania
nie każde naruszenie może stanowić delikt dyscyplinarny, a jedynie takie, którego korporacyjna szkodliwość jest wyższa niż znikoma • badanie poziomu szkodliwości społecznej (tu: korporacyjnej) czynu należy do sfery ustaleń faktycznych • błąd w ustaleniach faktycznych nie może bowiem wynikać wyłącznie z wątpliwości strony, czy też z przyjęcia przez nią odmiennej oceny i wersji zdarzeń, ale musi mieć konkretną przyczynę, a przyczyną taką jest naruszenie reguł procedowania • obowiązki biegłego rewidenta z zakresu gromadzenia i prezentacji dokumentacji badania dotyczą kwestii dokumentacyjnych właśnie • nie sposób podzielić stanowiska odwołującego się, jakoby naruszenie obowiązków dokumentacyjnych [...] wprost wskazywało, że obwiniony nie wykonał wymaganych procedur badania • czym innym jest faktyczny finalny wynik badania, czym innym zaś należyte udokumentowanie procesu dochodzenia do tego wyniku • rozmiar wyrządzonej lub grożącej szkody należy do podstawowych kwantyfikatorów oceny szkodliwości czynu • brak jakiejkolwiek wymiernej szkody w obrocie gospodarczym [...] nie mogła być pominięta, ani też niedoceniona przy ocenie korporacyjnej szkodliwości • zagrożenie dla funkcjonowania rynku [...] było czysto hipotetyczne • nie sposób przeceniać [...] wagi okoliczności w postaci stanu niepewności i potencjalnego zagrożenia dla obrotu gospodarczego • indywidualizacja odpowiedzialności dyscyplinarnej konkretnego obwinionego • brak było bowiem jakichkolwiek racjonalnych przesłanek…
Skład orzekający
Krzysztof Lewandowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ocena szkodliwości korporacyjnej czynów biegłych rewidentów, znaczenie dokumentacji badania, różnica między naruszeniem procedur a brakiem szkody, oraz wpływ doświadczenia zawodowego na ocenę winy i szkodliwości."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej biegłych rewidentów i postępowania dyscyplinarnego, ale ogólne zasady oceny szkodliwości czynu mogą mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sąd ocenia szkodliwość czynów zawodowych, gdy nie ma bezpośredniej szkody finansowej, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w odpowiedzialności zawodowej i audycie.
“Czy błędy w dokumentacji badania sprawozdania finansowego zawsze oznaczają szkodę? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.