II AKA 5/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny w Katowicach rozpoznał apelację pełnomocnika wnioskodawców od wyroku Sądu Okręgowego w Częstochowie, który po raz drugi oddalił wniosek o odszkodowanie i zadośćuczynienie za represjonowanie J. A. (2). Wnioskodawcy twierdzili, że ich matka była represjonowana za działalność na rzecz niepodległej Polski. Sąd Apelacyjny uznał apelację za bezzasadną. Wskazał, że zebrany materiał dowodowy, w tym zeznania świadka Z. D., nie wystarczył do przyjęcia, że J. A. (2) była represjonowana za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. Sąd Okręgowy dołożył należytej staranności, by wyjaśnić przyczyny skazania J. A. (2) przez Trybunał Wojskowy Wojsk NKWD w 1945 roku na 20 lat robót przymusowych. Sąd Apelacyjny stwierdził, że skazanie miało ścisły związek z jej mężem, uznanym za szpiega, zgodnie z art. 63 Białoruskiego Kodeksu Karnego, który pozwalał na skazywanie także pełnoletnich członków rodziny „zdrajcy”. Sąd podkreślił, że J. A. (2) sama mówiła dzieciom, że trafiła do łagru jako żona szpiega, a także nie wspominała o działalności niepodległościowej w dokumentach składanych do Związku (...) w 1991 roku. Sąd uznał, że przekonanie wnioskodawców o działalności matki pojawiło się dopiero w trakcie postępowania i ocenił ich zeznania z ostrożnością. Zeznania świadka Z. D. również nie stanowiły przełomu dowodowego, opierając się głównie na wiadomościach zasłyszanych. Sąd Apelacyjny doszedł do przekonania, że rozstrzygnięcie Sądu Okręgowego jest słuszne i utrzymał zaskarżony wyrok w mocy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych, ocena dowodów w sprawach o odszkodowanie za represje, związek represji z działalnością na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego.
Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów dotyczących represji z okresu powojennego. Ocena dowodów jest kluczowa.
Zagadnienia prawne (2)
Czy represje wobec J. A. (2) miały związek z jej działalnością na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego, co uzasadniałoby przyznanie odszkodowania na podstawie ustawy z 23.02.1991 r.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zebrany materiał dowodowy nie wykazał takiego związku.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że skazanie J. A. (2) miało związek z jej mężem, uznanym za szpiega, zgodnie z przepisami Białoruskiego Kodeksu Karnego, a nie z działalnością na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. Brak było dowodów potwierdzających działalność niepodległościową J. A. (2), a jej własne oświadczenia i dokumenty wskazywały na inne przyczyny skazania.
Jak ocenić zeznania wnioskodawców i świadków w kontekście sprzecznych informacji i ewentualnego wpływu postępowania na ich treść?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zeznania wnioskodawców, zwłaszcza te modyfikowane w trakcie postępowania, należy oceniać z dużą ostrożnością, podobnie jak zeznania świadków opierające się na informacjach zasłyszanych.
Uzasadnienie
Sąd zauważył, że przekonanie wnioskodawców o działalności matki pojawiło się po pierwszym oddaleniu wniosku, a ich zeznania były sprzeczne. Zeznania świadka Z. D. opierały się na domysłach i informacjach zasłyszanych, a nie na bezpośredniej wiedzy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. A. (1) | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Z. Z. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| J. A. (2) | osoba_fizyczna | represjonowana matka wnioskodawców |
Przepisy (2)
Główne
Dz. U. nr 34 p. 149 z późn. zm.
Ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego
Pomocnicze
BKK art. 63
Białoruski Kodeks Karny
Przepis pozwalał na skazywanie także pełnoletnich członków rodziny „zdrajcy” zamieszkujących wspólnie lub będących na utrzymaniu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak dowodów na działalność J. A. (2) na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. • Skazanie J. A. (2) miało związek z jej mężem, uznanym za szpiega, a nie z działalnością polityczną. • Oświadczenia J. A. (2) i dokumenty z okresu starań o uprawnienia kombatanckie nie potwierdzają działalności niepodległościowej. • Zeznania wnioskodawców i świadków są niespójne i opierają się na informacjach zasłyszanych lub pojawiły się w trakcie postępowania.
Odrzucone argumenty
J. A. (2) uczestniczyła w strukturach działalności Armii Krajowej w walce o byt niepodległej Polski. • Niewłaściwa ocena zeznań świadka Z. D.
Godne uwagi sformułowania
tylko wtedy wnioskodawcy jako jej dzieci mogliby skorzystać z uprawnień jakie wynikają z ustawy z 23.02.1991r. • żadnej mierze nie sposób przyjąć, że miało ono jakikolwiek związek z tą działalnością, której dotyczy wspomniana wyżej ustawa lutowa. • skazanie J. A. (2) miało ścisły związek z jej mężem, uznanym za szpiega, czy zdrajcę. • przecież tylko wtedy wnioskodawcy jako jej dzieci mogliby skorzystać z uprawnień jakie wynikają z ustawy z 23.02.1991r. • Takie dane nie wynikają zarówno z dowodów z dokumentów jak i z zeznań wnioskodawców oraz świadka Z. D. • Takie same wniosku nasuwają się, gdy zważy się, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy wnioskodawca zeznań, że nawet matka mówiła o tym, że „została zatrzymana, bo w domu był punkt konspiracyjny” • nie sposób właśnie z tymi zachowaniami powiązać późniejszego wyroku skazującego, jeśli zważy się na treść zarzutu, relacje na temat skazanej samej J. A. (2) przekazywane dorosłym dzieciom czy dane, które umieściła ona w dokumentacji służącej do starań o przyznanie uprawnień kombatanckich
Skład orzekający
Barbara Misztalska
przewodniczący
Stanisław Raszka
sędzia
Helena Kubaty
sędzia sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych, ocena dowodów w sprawach o odszkodowanie za represje, związek represji z działalnością na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów dotyczących represji z okresu powojennego. Ocena dowodów jest kluczowa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy trudnego okresu powojennego i represji, co ma wymiar historyczny i społeczny. Pokazuje, jak trudno jest udowodnić związek represji z działalnością niepodległościową po latach.
“Czy represje za żonę szpiega to to samo co walka o niepodległą Polskę? Sąd rozstrzyga.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.