II AKA 498/21

Sygnatura akt II AKa 498/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 2 marca 2022 r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący sędzia SA Jerzy Skorupka (spr.) Sędziowie: SA Wiesław Pędziwiatr SA Artur Tomaszewski Protokolant: Wiktoria Dąbrowicz przy udziale prokuratora Prokuratury (...) Zbigniewa Jaworskiego po rozpoznaniu 2 marca 2022 r. sprawy K. S. oskarżonego z art. 148 § 1 kk i art. 275 § 1 kk w związku z art. 11 § 2 kk na skutek apelacji wniesionej przez oskarżonego od wyroku Sądu Okręgowego w Legnicy z 20 października 2021 r. sygn. akt III K 122/20 I. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok; II. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. R. K. 738 zł, w tym należny podatek od towarów i usług, tytułem nieopłaconych kosztów obrony z urzędu w postępowaniu odwoławczym oraz dalsze koszty dojazdu w wysokości 160,47 zł; III. zwalnia oskarżonego z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, poniesionymi wydatkami obciążając Skarb Państwa. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w Legnicy wyrokiem z 20.10.2021 r., III K 122/20 uznał K. S. za winnego zabójstwa G. C. , tj. przestępstwa z art. 148§1 KK , za co wymierzył mu karę 15 lat pozbawienia wolności oraz orzekł środek zabezpieczający w postaci terapii uzależnień. Sąd uznał też K. S. za winnego przywłaszczenia portfela G. C. , tj. przestępstwa z art. 275§1 KK , za co wymierzył mu karę 3 miesięcy pozbawienia wolności oraz karę łączną 15 lat pozbawienia wolności. Wyrok zaskarżyła obrończyni z urzędu oskarżonego adw. R. K. w części dotyczącej przypisania oskarżonemu zbrodni z art. 148§1 KK , zarzucając obrazę art. 5§2 KPK polegającą na niezastosowaniu tego przepisu w sytuacji, gdy istniejące w sprawie wątpliwości nie zostały usunięte, a także obrazę art. 7 KPK polegającą na dowolnej ocenie materiału dowodowego i uznaniu, że K. S. zabił G. C. zadając mu trzy ciosy nożem, w wyniku czego pokrzywdzony doznał płytkiej rany klatki piersiowej oraz rany kłutej klatki piersiowej na wysokości VI i VII żebra skutkującej jego zgonem, gdy z materiału dowodowego nie można z całą pewnością wyprowadzić wniosku, że oskarżony zadał pokrzywdzonemu trzy ciosy nożem. We wniosku odwoławczym skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku przez uniewinnienie oskarżonego od czynu przypisanego mu w puncie I. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu zważył, co następuje . Apelacja jest niezasadna, gdyż sąd pierwszej instancji nie obraził powołanych przepisów postępowania, prawidłowo oceniając dowody ujawnione na rozprawie głównej i ustalając na ich podstawie fakty odpowiadające rzeczywistości, stosownie do dyrektywy wyrażonej w art. 2§2 KPK . W uzasadnieniu skargi podnosi się, że w sprawie zostały sporządzone dwie opinie z zakresu genetyki. Nie pozwalają one na ustalenie, że oskarżony używał noża, a także którego z zabezpieczonych noży oskarżony używał. W opinii z 6.11.2020 r. stwierdzono, że na głowni składanego noża należącego do K. S. ujawniono profil DNA dwóch osób, w tym, co najmniej jednego mężczyzny, przy czym nie można wykazać obecności materiału genetycznego pochodzącego od pokrzywdzonego. Na rękojeści tego noża ujawniono profil mieszany, tj. pochodzący od wielu osób, w tym, co najmniej od jednego mężczyzny, ale uzyskany wynik nie jest przydatny do przeprowadzenia badań porównawczych. Natomiast z opinii z 17.12.2020 r. wynika, że na nożu o długości 14 cm ze złamanym ostrzem ujawniono brunatne zabrudzenia oraz DNA, który jest nieprzydatny do badań porównawczych. Stąd wyprowadza się wniosek, że nie można w sposób pewny ustalić, że K. S. używał noża, którym miał zadać śmiertelne uderzenie G. C. . Wątpliwości wynikające z obu ww. opinii należy zatem rozstrzygnąć na korzyść oskarżonego. Według apelacji, na podstawie opinii biegłej z zakresu medycyny sądowej nie można też ustalić, jak byli usytuowani w stosunku do siebie oskarżony i pokrzywdzony, a także, że oskarżony zadał pokrzywdzonemu ciosy nożem oraz ilość tych ciosów. Nie da się zatem wykluczyć wersji zdarzenia przedstawionej przez K. S. . Wadliwa ocena dowodu z opinii wymienionej biegłej doprowadziła do błędnego ustalenia, że K. S. ugodził nożem pokrzywdzonego. W konsekwencji, dowolna ocena dowodów oraz nierozstrzygnięcie występujących wątpliwości na korzyść oskarżonego spowodowały niezasadne przypisanie oskarżonemu przestępstwa z art. 148§1 KK . Podnosząc wymienione zarzuty i argumenty na ich poparcie umknęło autorce apelacji, że na portfelu pokrzywdzonego znalezionym w mieszkaniu oskarżonego kilka godzin po zdarzeniu ujawniono ślady krwi, które poddano badaniu genetycznemu. Z uzyskanej opinii wynika, że stwierdzono zgodność profili genetycznych zawartych w materiale dowodowym oraz materiale porównawczym pochodzącym od pokrzywdzonego. Według sądu a quo dowód ten pośrednio wskazuje, że portfel został zabrany przez oskarżonego już po spowodowaniu obrażeń G. C. . Ponadto na obuwiu zabezpieczonym w mieszkaniu oskarżonego stwierdzono obecność krwi ludzkiej, a w analizowanej próbce wykazano DNA o męskim genotypie. Ujawniona mieszanina krwi może pochodzić K. S. i G. C. . Wskazuje to, że oskarżony miał kontakt z pokrzywdzonym, gdy ten krwawił. Mając w polu widzenia dowód z pierwszych wyjaśnień oskarżonego, w których przyznał się do zadania ciosu nożem G. C. , sąd meriti ustalił, że pokrzywdzony krwawił na skutek uderzeń nożem zadanych przez oskarżonego. Dokonując wymienionych ustaleń sąd pierwszej instancji uwzględnił, że na przedmiotach (nożach) zabezpieczonych na miejscu zdarzenia oraz u oskarżonego nie stwierdzono śladów genetycznych o profilu zbieżnym z profilem DNA oskarżonego i pokrzywdzonego, gdyż oznaczone profile okazały się szczątkowe bądź nie nadawały się do dalszych badań. W efekcie, opinie z zakresu badań DNA, do których w apelacji przywiązuje się istotną wagę, okazały się nieprzydatne do wyjaśnienia sprawy. Fakty relewantne dla rozstrzygnięcia o winie oskarżonego zostały zatem ustalone na podstawie innych dowodów. Mianowicie, wyjaśnień oskarżonego, opinii biegłej z zakresu medycyny sądowej, zeznań M. G. (1) , E. W. i P. R. , protokołu oględzin zwłok oraz protokołów oględzin miejsca zdarzenia i mieszkania oskarżonego, nagrania z kamery przemysłowej przy sklepie (...) oraz dalszych dowodów przedstawionych i opisanych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Wbrew apelacji, opinie z badań DNA śladów zabezpieczonych na przedmiotowych nożach nie wywołują żadnych wątpliwości, o których mowa w art. 5§2 KPK . Okoliczności zdarzenia oraz wina oskarżonego zostały wszak ustalone na podstawie innych dowodów niż rzeczone opinie genetyczne. Zważyć należy, że na rozprawie w dniu 20.05.2021 r. biegła z zakresu medycyny sądowej podała, że na ciele pokrzywdzonego nie było typowych obrażeń obronnych, jednoznacznie świadczących o osłanianiu się przed uderzeniami, czy chwytaniu noża. Biorąc pod uwagę lokalizację tych obrażeń, najbardziej typową pozycją, w której znajdowali się wobec siebie oskarżony i pokrzywdzony, była pozycja „twarzą w twarz”. Według biegłej, mało prawdopodobne jest powstanie obrażeń na ciele pokrzywdzonego na skutek przypadkowego zachowania nietrzeźwego pokrzywdzonego, gdyż osoba manipulująca nożem powinna najprawdopodobniej skaleczyć sobie ręce, a u pokrzywdzonego takich obrażeń nie stwierdzono. Natomiast ujawniono rany na szyi i obojczyku. Śmiertelna rana była głęboka i zadana, co najmniej ze średnią siłą. Według biegłej, jest mało prawdopodobne, aby mogła ona powstać w efekcie manipulowania nożem przez pokrzywdzonego. Na podstawie dowodu z opinii biegłej z zakresu medycyny sądowej sąd pierwszej instancji ustalił, że oskarżony stojąc naprzeciwko pokrzywdzonego zadał mu trzy ciosy nożem, z których jeden (ostatni) przebił chrząstkę mostka, worek osierdziowy i prawą komorę serca, powodując tamponadę serca i zgon pokrzywdzonego. Wbrew apelacji, ocena wymienionego dowodu przeprowadzona została zgodnie z wymogami przewidzianymi w art. 7 KPK , a dokonane przez sąd a quo ustalenia faktyczne znajdują oparcie w omawianej opinii. Autorce apelacji umknęło też, że oskarżony po zdarzeniu powiedział swojej matce, że kogoś zabił, o czym wyjaśnił w postępowaniu przygotowawczym i czemu nieumiejętnie i niewiarygodnie zaprzeczył na rozprawie w dniu 25.02.2021 r. W każdym razie, po odczytaniu wyjaśnień złożonych w śledztwie oskarżony podał, że „chyba tak wyjaśniał”, dodając, że nie wie, czy te wyjaśnienia podtrzymuje. Przed sądem oskarżony podał również, że nie widział, aby pokrzywdzony zadał sobie cios nożem; podał też, że zabrał portfel pokrzywdzonego. Oskarżony wyjaśnił, że w czasie przesłuchania na policji przyznał się do zadania ciosu nożem pokrzywdzonemu, ale „był wtedy po piwie i tabletce”, a policja zaczęła go bić. Oskarżony przyznał, że w chwili zdarzenia miał przy sobie nóż. Zresztą ten nóż pokazywał w sklepie (...) około godz. 23,00 E. W. , co ww. potwierdziła na rozprawie w dniu 25.02.2021 r. Wymieniona świadek oraz jej koleżanka z pracy P. R. zeznały, że gdy policja około godz. 3-4 w nocy znalazła leżącego koło sklepu znanego im z widzenia G. C. , obejrzały zapis z kamery przemysłowej przy sklepie (...) . Na obrazie widać było stojącego przed sklepem (...) , do którego podszedł oskarżony. Po chwili G. C. odszedł w kierunku trawnika i stojącej tam ławki. Za nim poszedł oskarżony. Na obrazie nie było jednak widać ławki. Natomiast M. G. (2) zeznała na tejże rozprawie, że oskarżony i pokrzywdzony siedząc na ławce kłócili się. W świetle wymienionych dowodów, sąd pierwszej instancji za niewiarygodne uznał twierdzenia oskarżonego, że „pokrzywdzony nadział się na nóź”, że „sam wbił sobie nóż”, a w końcu, że „cios nożem zadała pokrzywdzonemu inna osoba, gdyż on po uderzeniu przez pokrzywdzonego upadł na ziemię i stracił przytomność”. Na podstawie oględzin ciała i odzieży pokrzywdzonego oraz opinii biegłej z zakresu medycyny sądowej, sąd a quo ustalił, że oskarżony zadał pokrzywdzonemu trzy ciosy nożem, z których dwa spowodowały obrażenia ciała. Sąd meriti miał też na względzie, że w mieszkaniu oskarżonego znaleziono portfel i dowód osobisty pokrzywdzonego, na którym ujawniono ślady krwi. Z opinii z zakresu badań DNA wynika zaś, że ujawniony w materiale dowodowym profil genetyczny jest zgodny z profilem pokrzywdzonego. W mieszkaniu oskarżonego zabezpieczono także buty, na których ujawniono ślady krwi ludzkiej, która mogła pochodzić od pokrzywdzonego. W świetle tych okoliczności zarzuty sformułowane w apelacji ocenione zostały jako bezzasadne. W apelacji nie kwestionuje się kary wymierzonej oskarżonemu za czyn z art. 148§1 KK . Mając jednak na względzie twierdzenia o braku winy oskarżonego i możliwości przypisania mu zbrodni zabójstwa G. C. , dla porządku należy odnotować, że sąd pierwszej instancji należycie uzasadnił wymierzoną oskarżonemu karę. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku znajdują się rozważania odpowiadające dyrektywom sądowego wymiaru kary, określonym w art. 53§1 i 2 KK . Wynika stąd, że sąd uwzględnił wysoki stopień zawinienia oraz szkodliwości społecznej popełnionego czynu, zamiar i pobudki działania oraz stan nietrzeźwości i uprzedniej karalności oskarżonego. Sąd miał również na względzie wniosek biegłych lekarzy psychiatrów o orzeczenie wobec oskarżonego środka zabezpieczającego w postaci uzależnień, o którym mowa w art. 93a§1 pkt 3 KK . W świetle powyższych uwag, orzeczono, jak na wstępie. SSA Wiesław Pędziwiatr SSA Jerzy Skorupka SSA Artur Tomaszewski