II AKA 460/17

SAOSKarneprzestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacjiŚredniaapelacyjny
kara pozbawienia wolnościniewspółmierność karyapelacjasąd apelacyjnysąd rejonowykaralnośćprewencja indywidualnadyrektywy wymiaru kary

Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego, uznając apelację obrońcy oskarżonego za bezzasadną w zakresie zarzutu rażącej niewspółmierności kary.

Obrońca oskarżonego K. B. złożył apelację od wyroku Sądu Rejonowego w Koninie, zarzucając rażącą surowość i niewspółmierność orzeczonej kary pozbawienia wolności. Sąd Apelacyjny uznał apelację za bezzasadną, podkreślając, że zarzut rażącej niewspółmierności kary wymaga wykazania zasadniczej różnicy między karą wymierzoną a karą należną. Sąd odwoławczy stwierdził, że kara 10 miesięcy pozbawienia wolności jest adekwatna do popełnionego czynu, uwzględniając uprzednią karalność oskarżonego, która przemawiała na jego niekorzyść.

Sąd Apelacyjny rozpatrywał apelację obrońcy oskarżonego K. B. od wyroku Sądu Rejonowego w Koninie, który skazał go na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności. Głównym zarzutem apelacji była rażąca niewspółmierność orzeczonej kary, przy nieuwzględnieniu okoliczności łagodzących, takich jak przyznanie się do winy, żal, odbycie wcześniejszej kary pozbawienia wolności oraz podjęcie leczenia odwykowego. Sąd Apelacyjny uznał apelację za bezzasadną. W uzasadnieniu podkreślono, że zarzut rażącej niewspółmierności kary wymaga wykazania zasadniczej różnicy między karą wymierzoną a karą, którą należałoby wymierzyć zgodnie z dyrektywami wymiaru kary. Sąd odwoławczy stwierdził, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo ustalił wymiar i rodzaj kary, mając na uwadze wszystkie okoliczności sprawy. Szczególnie istotna okazała się uprzednia wielokrotna karalność oskarżonego, w tym za tożsame przestępstwa, która świadczy o nieskuteczności wcześniejszych kar i negatywnej postawie wobec prawa. Sąd uznał, że kara 10 miesięcy pozbawienia wolności jest adekwatna do popełnionego czynu, uwzględnia cele zapobiegawcze i wychowawcze, a także zadośćuczyni społecznemu poczuciu sprawiedliwości. Sąd odwoławczy nie dopatrzył się uchybień podlegających uwzględnieniu z urzędu i utrzymał w mocy zaskarżony wyrok. Kosztami postępowania odwoławczego obciążono oskarżonego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, kara 10 miesięcy pozbawienia wolności jest adekwatna i nie jest rażąco niewspółmierna.

Uzasadnienie

Sąd odwoławczy uznał, że zarzut rażącej niewspółmierności kary wymaga wykazania zasadniczej różnicy między karą wymierzoną a należną. Wskazał, że uprzednia karalność oskarżonego, w tym za tożsame przestępstwa, przemawiała na jego niekorzyść i świadczy o nieskuteczności wcześniejszych kar. Kara 10 miesięcy pozbawienia wolności uwzględnia wszystkie okoliczności i spełnia cele zapobiegawcze i wychowawcze.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

Strona wygrywająca

Prokurator (w imieniu Skarbu Państwa)

Strony

NazwaTypRola
K. B.osoba_fizycznaoskarżony

Przepisy (5)

Główne

k.p.k. art. 438 § pkt 4

Kodeks postępowania karnego

Zarzut rażącej niewspółmierności kary można zasadnie podnosić, gdy kara nie uwzględnia w sposób właściwy okoliczności popełnienia przestępstwa i osobowości sprawcy, a w społecznym odczuciu jest karą niesprawiedliwą. Niewspółmierność musi być "rażąca", co oznacza różnicę ocen tak zasadniczej natury, iż karę dotychczas wymierzoną nazwać można byłoby rażąco niewspółmierną.

Pomocnicze

k.k. art. 53

Kodeks karny

Przepisy dotyczące dyrektyw wymiaru kary, które powinny być uwzględnione przy ocenie zarzutu niewspółmierności kary.

k.p.k. art. 437 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa prawna do orzekania przez sąd odwoławczy, w tym utrzymania w mocy zaskarżonego wyroku.

k.p.k. art. 636 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do obciążenia oskarżonego kosztami sądowymi za postępowanie odwoławcze w przypadku oczywistej bezzasadności apelacji.

Ustawa o opłatach w sprawach karnych art. 8

Podstawa do ustalenia opłaty za postępowanie odwoławcze.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Rażąca surowość i niewspółmierność kary wymierzonej wobec oskarżonego. Nieuwzględnienie w pełni okoliczności przemawiających na korzyść oskarżonego (przyznanie się, żal, odbycie kary, leczenie odwykowe).

Godne uwagi sformułowania

kara, jakkolwiek mieści się w granicach ustawowego zagrożenia, nie uwzględnia w sposób właściwy zarówno okoliczności popełnienia przestępstwa, jak i osobowości sprawcy - innymi słowy, gdy w społecznym odczuciu jest karą niesprawiedliwą. niewspółmierność więc zachodzi wówczas, gdy suma zastosowanych kar i innych środków, wymierzona za przypisane przestępstwa, nie odzwierciedla należycie stopnia szkodliwości społecznej czynu i nie uwzględnia w wystarczającej mierze celów kary ta niewspółmierność kary musi być „rażąca”, bowiem w ramach tej przyczyny odwoławczej chodzi o różnice ocen o charakterze zasadniczym. przeciwstawienie ocenie wyrażonej przez sąd orzekający jedynie odmiennego poglądu, opartego na subiektywnym przekonaniu skarżącego, nie może uzasadniać zarzutu błędu w zakresie wysokości orzeczonej kary.

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"rażącej niewspółmierności kary\" w kontekście apelacji karnej, znaczenie uprzedniej karalności dla wymiaru kary."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i specyfiki sprawy karnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie zawiera szczegółowe omówienie kryteriów oceny rażącej niewspółmierności kary, co jest cenne dla prawników procesowych. Pokazuje również, jak sąd podchodzi do kwestii recydywy i jej wpływu na wymiar kary.

Kiedy kara jest "rażąco niewspółmierna"? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt IIKa 245/24 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 0.11.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Koninie z 16 lipca 2024r. w sprawie o sygn. akt IIK 1434/23 0.11.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca oskarżonego K. B. ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 0.11.3. Granice zaskarżenia 0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☒ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.11.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 0.11.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 0.12.1. Ustalenie faktów 0.12.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 0.12.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 0.12.2. Ocena dowodów 0.12.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 0.12.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu . STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut Obrońca zarzucił wyrokowi rażącą surowość i niewspółmierność kary wymierzonej wobec oskarżonego w stosunku do obowiązujących dyrektyw wymiaru kary, przy nieuwzględnieniu w pełni okoliczności przemawiających na korzyść oskarżonego, w tym faktu przyznania się oskarżonego do zarzucanego mu czynu, wyrażenia żalu z powodu jego zaistnienia, zaś przede wszystkim faktu, iż po dokonaniu czynu oskarżony odbył karę pozbawienia wolności w zakładzie karnym w innej sprawie oraz podjął intensywne leczenie odwykowe, czyli zachowania się sprawcy po popełnieniu przestępstwa. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Apelacja okazała się bezzasadna. Niezasadny okazał się zarzut rażącej niewspółmierności orzeczonej kary. Wskazać należy, że zarzut niewspółmierności kary, jako zarzut z kategorii ocen, można zasadnie podnosić wówczas, „gdy kara, jakkolwiek mieści się w granicach ustawowego zagrożenia, nie uwzględnia w sposób właściwy zarówno okoliczności popełnienia przestępstwa, jak i osobowości sprawcy - innymi słowy, gdy w społecznym odczuciu jest karą niesprawiedliwą. Niewspółmierność więc zachodzi wówczas, gdy suma zastosowanych kar i innych środków, wymierzona za przypisane przestępstwa, nie odzwierciedla należycie stopnia szkodliwości społecznej czynu i nie uwzględnia w wystarczającej mierze celów kary (wyrok SN z dnia 11 kwietnia 1985 roku, V KRN 178/85). Zgodnie z art. 438 pkt 4 k.p.k. ta niewspółmierność kary musi być „rażąca”, bowiem w ramach tej przyczyny odwoławczej chodzi o różnice ocen o charakterze zasadniczym. Chodzi tu więc przy wykazaniu tego zarzutu nie o każdą różnicę co do wymiaru kary, ale o „różnicę ocen tak zasadniczej natury, iż karę dotychczas wymierzoną nazwać można byłoby – również w potocznym znaczeniu tego słowa – rażąco niewspółmierną, to jest niewspółmierną w stopniu nie dającym się wręcz zaakceptować” (wyrok SN z dnia 2 lutego 1995 roku, II KRN 198/94). Podobne stanowisko zajął Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 14.03.2018r. sygn. II AKa 460/17, zgodnie z którym „rażąca niewspółmierność kary, o której mowa w przepisie art. 438 pkt 4 k.p.k. zachodzić może tylko wtedy, gdy na podstawie ujawnionych okoliczności, które powinny mieć wpływ na wymiar kary można było przyjąć, iż zachodziłaby wyraźna różnica pomiędzy karą wymierzoną przez sąd I instancji a karą, jaką należałoby wymierzyć w instancji odwoławczej, w następstwie prawidłowego zastosowania w sprawie dyrektyw wymiaru kary, przewidzianych w art. 53 k.k. oraz zasad ukształtowanych przez orzecznictwo Sądu Najwyższego.” Dodatkowo, jak wskazał Sąd Apelacyjny w Białymstoku w wyroku z dnia 31.01.2018r. w sprawie II AKa 208/17 „do uznania zasadności takiego zarzutu – (o rażącej niewspółmierności orzeczonej kary) - konieczne byłoby wykazanie, jakich konkretnie uchybień w zakresie zasad logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego dopuścił się sąd w ocenie zebranego materiału dowodowego, mającego w świetle art. 53 k.k. znaczenie dla wymiaru kary. Przeciwstawienie ocenie wyrażonej przez sąd orzekający jedynie odmiennego poglądu, opartego na subiektywnym przekonaniu skarżącego, nie może uzasadniać zarzutu błędu w zakresie wysokości orzeczonej kary.” Odnosząc powyższe do realiów przedmiotowej sprawy, uznać należy, że Sąd orzekający nie dopuścił się błędu przy wymiarze kary. Kontrola instancyjna wykazała, iż Sąd I instancji ustalił w sposób indywidualny w stosunku do sprawcy wymiar i rodzaj orzeczonej kary, mając na uwadze fakt, by dolegliwość wymierzonej kary nie przekroczyła stopnia przypisanej sprawcy czynu zabronionego winy. Obrońca zdecydowanie przecenia znaczenie takich potencjalnych okoliczności łagodzących - jak przyznanie się do zarzucanego czynu i wyrażenie żalu przez oskarżonego. Okoliczności tej sprawy są bowiem takie, że w sprawie zgromadzony materiał dowodowy nie pozostawiał wątpliwości co do tego, że oskarżony swoim zachowaniem dokonał zarzucanego mu czynu. Kwestia więc jego przyznania się czy też nie praktycznie nie miała większego znaczenia dla rozstrzygnięcia. Natomiast na niekorzyść oskarżonego i to w istotnym stopniu przemawiała jego uprzednia wielokrotna karalność w tym za tożsame przestępstwa. Wobec powyższego Sąd słusznie przyjął, że kara 10 miesięcy pozbawienia wolności, mając na uwadze wysokie stężenie alkoholu w wydychanym powietrzu stwierdzone u oskarżonego, jest karą odpowiednią. Podkreślić należy, że istotny w przedmiotowej sprawie jest właśnie fakt uprzedniej karalności oskarżonego. Należy podkreślić, że uprzednia karalność jako okoliczność wpływająca na rodzaj i wymiar kary ma znaczenie przede wszystkim na gruncie prewencji indywidualnej, rzutuje na ocenę prawdopodobieństwa popełnienia przez sprawcę czynu zabronionego w przyszłości i świadczy o nieskuteczności wcześniej stosowanych kar. Orzekane uprzednio wobec oskarżonego kary w łagodniejszym wymiarze za takie samo przestępstwo nie przyniosły pożądanego skutku, a oskarżony prezentuje rażąco negatywną postawę wobec obowiązującego porządku prawnego. Wobec powyższego orzeczona kara spełni cele prewencyjne wobec oskarżonego, jak również da zadość społecznemu poczuciu sprawiedliwości. W przedmiotowej sprawie, Sąd odwoławczy stoi na stanowisku, iż kara izolacyjna, orzeczona wobec sprawcy w wymiarze 10 miesięcy pozbawienia wolności spełni nie tylko funkcję kompensacyjną za popełnione przestępstwo, ale będzie też czynnikiem wychowawczym, pozwalającym na uzmysłowienie sprawcy nie tylko faktu nieopłacalności łamania prawa, ale i związanych z tym konsekwencji. Jak wskazuje Sąd Apelacyjny we Wrocławiu, w wydanym postanowieniu z dnia 17.05.2018r. „wysokość orzekanej kary należy do dyskrecjonalnej władzy sędziego i tylko wtedy, gdyby doszło do rażąco niesprawiedliwego rozstrzygnięcia w tym zakresie, sąd odwoławczy władny byłby dokonać zmiany orzeczenia.” W przedmiotowej sprawie, granice swobodnego uznania sędziowskiego, stanowiącego ustawową zasadę sądowego wymiaru kary, nie zostały przekroczone w rozmiarach nie dających się utrzymać w kontekście wymagań wynikających z ustawowych dyrektyw determinujących wymiar kary. W przedmiotowej sprawie nie sposób uznać, aby wymierzona oskarżonemu kara była karą w społecznym odczuciu niesprawiedliwą, czyli niedającą się zaakceptować. Wręcz przeciwnie - wymierzona kara 10 miesięcy pozbawienia wolności, jest adekwatną do popełnionego czynu, uwzględnia wszystkie okoliczności wpływające na wymiar kary oraz w stopniu wystarczającym uwzględnia cele zapobiegawcze i wychowawcze, które ma osiągnąć w stosunku do oskarżonego. W odniesieniu do powyższego, w ocenie Sądu odwoławczego brak jest podstaw, aby tak ukształtowany przez Sąd I instancji wymiar kary został zmieniony, bowiem kontrola odwoławcza nie wykazała, aby zaskarżone orzeczenie było wadliwe. Nie zmienia tej oceny również fakt odbycia przez oskarżonego uprzednio orzeczonej kary pozbawienia wolności ani fakt podjęcia przez oskarżonego leczenia odwykowego. Mając na uwadze powyższe, Sąd odwoławczy nie znajdując przy tym uchybień podlegających uwzględnieniu z urzędu i powodujących konieczność zmiany bądź uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. orzekł jak w wyroku. Wniosek W oparciu o postawiony zarzut obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez wymierzenie oskarżonemu kary 3 miesięcy pozbawienia wolności. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Sąd odwoławczy nie podzielił zarzutu zawartego w apelacji, a nie znalazł przy tym uchybień podlegających uwzględnieniu z urzędu i powodujących konieczność zmiany lub uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 0.15.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 0.11. Przedmiot utrzymania w mocy 0.1Wina oskarżonego w zakresie przypisanego mu czynu, orzeczona kara pozbawienia wolności, orzeczone środki karne oraz rozstrzygnięcie w zakresie kosztów postępowania przed Sądem I instancji. Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Sprawstwo i wina oskarżonego nie budzą wątpliwości Sądu odwoławczego. W toku kontroli instancyjnej nie dopatrzono się uchybień w zakresie wymiaru orzeczonej kary pozbawienia wolności ani orzeczonych środków karnych, które nie były zresztą kwestionowane. Sąd odwoławczy nie dopatrzył się przy tym uchybień w zakresie rozstrzygnięcia o kosztach postępowania przed Sądem I instancji, które również nie było kwestionowane. 0.15.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 0.0.11. Przedmiot i zakres zmiany Zwięźle o powodach zmiany 0.15.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 0.15.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 4.1. ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 0.15.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 0.15.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności II. Wobec oczywistej bezzasadności apelacji kosztami sądowymi za postępowanie odwoławcze, zgodnie z art.636§1k .p.k., obciążono oskarżonego. Na zasądzone wydatki składa się ryczałt za doręczenia w kwocie 20zł i koszty uzyskania danych o karalności w kwocie 30zł. Opłatę ustalono natomiast na podstawie art.8 w zw. z art.2ust.1pkt3 ustawy z 23.06.73r. o opłatach w sprawach karnych (t. jedn. Dz.U. z 1983r. Nr 49poz.223 ze zm.). 7. PODPIS Agata Wilczewska

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI