II AKa 46/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny w Katowicach rozpoznał sprawę R.S., oskarżonego o czyny seksualne wobec małoletniej córki oraz znęcanie się nad rodziną. Sąd Okręgowy w Częstochowie pierwotnie skazał oskarżonego za czyny seksualne i znęcanie, jednak Sąd Apelacyjny uchylił ten wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu błędów proceduralnych i oceny dowodów. Po ponownym rozpoznaniu, Sąd Okręgowy wydał wyrok skazujący R.S. na 7 lat pozbawienia wolności za czyny seksualne i 2 lata za znęcanie, łącząc kary do 7 lat. Na skutek apelacji prokuratora i obrońcy, Sąd Apelacyjny dokonał zmian w wyroku. Zmieniono opis czynu seksualnego, doprecyzowując, że dotykanie genitaliów i piersi oraz ssanie piersi stanowiło poddanie się innym czynnościom seksualnym. Zmieniono również podstawę prawną orzeczonego środka zabezpieczającego z art. 95a § 1 k.k. na art. 95a § 1a k.k. Sąd Apelacyjny nie dopatrzył się rażącej niewspółmierności orzeczonej kary ani błędów w ustaleniu winy w zakresie znęcania się nad dziećmi. Utrzymano w mocy pozostałe rozstrzygnięcia, w tym zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaPrecyzja opisu czynu w wyroku skazującym, właściwa podstawa prawna środków zabezpieczających, zasady wymiaru kary w sprawach o czyny seksualne i znęcanie, ustalanie wynagrodzenia kuratora w sprawach karnych.
Dotyczy specyficznych kwestii proceduralnych i interpretacyjnych w kontekście konkretnych przepisów Kodeksu karnego i Kodeksu postępowania karnego.
Zagadnienia prawne (5)
Czy opis czynu w wyroku skazującym powinien precyzyjnie odzwierciedlać znamiona ustawowe, w tym rozróżnienie między obcowaniem płciowym a innymi czynnościami seksualnymi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wyrok skazujący musi zawierać dokładne określenie przypisanego oskarżonemu czynu, zgodnie z art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k. Sąd Apelacyjny doprecyzował opis czynu, wprowadzając zwrot "oraz do poddania się innym czynnościom seksualnym poprzez dotykanie rękoma jej genitaliów i piersi oraz ssanie piersi".
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że pierwotny opis czynu w wyroku Sądu Okręgowego był wadliwy, ponieważ nie powiązał wprost zachowań oskarżonego z innymi czynnościami seksualnymi, co naruszało wymóg dokładnego określenia czynu. Zastosowano metodę repetycji, korygując opis na podstawie ustaleń faktycznych zawartych w uzasadnieniu.
Jaka jest właściwa podstawa prawna orzeczenia środka zabezpieczającego w postaci umieszczenia w zakładzie zamkniętym w celu terapii, w przypadku skazania za przestępstwo z art. 197 § 3 pkt 2 i 3 k.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W przypadku skazania za przestępstwo z art. 197 § 3 pkt 2 lub 3 k.k., właściwą podstawą prawną orzeczenia środka zabezpieczającego w postaci umieszczenia w zakładzie zamkniętym jest art. 95a § 1a k.k., jako przepis szczególny wobec art. 95a § 1 k.k.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny zauważył, że Sąd Okręgowy błędnie powołał art. 95a § 1 k.k. jako podstawę prawną środka zabezpieczającego. Stwierdzono, że art. 95a § 1a k.k. jest przepisem obligatoryjnym i szczególnym w tej sytuacji, dlatego konieczna była zmiana podstawy prawnej.
Czy kara 7 lat pozbawienia wolności za czyny seksualne wobec córki i znęcanie się nad rodziną jest rażąco niewspółmierna?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, kara 7 lat pozbawienia wolności nie jest rażąco niewspółmierna. Sąd Apelacyjny uznał, że kara ta jest adekwatna do stopnia winy i społecznej szkodliwości czynu, uwzględniając okoliczności łagodzące i obciążające.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny przeanalizował okoliczności łagodzące (niekaralność, przyznanie się do winy) i obciążające (sposób działania, naruszone dobra, motywy). Stwierdzono, że Sąd Okręgowy prawidłowo ocenił te okoliczności, a kara łączna 7 lat pozbawienia wolności jest sprawiedliwa i spełnia cele wychowawcze oraz zapobiegawcze.
Czy ustalenia Sądu Okręgowego dotyczące znęcania się psychicznego nad małoletnimi dziećmi są prawidłowe i czy nie naruszono zasady swobodnej oceny dowodów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ustalenia Sądu Okręgowego dotyczące znęcania się psychicznego nad małoletnimi dziećmi są prawidłowe. Sąd Apelacyjny podzielił ocenę dowodów dokonaną przez Sąd Okręgowy, uznając zeznania pokrzywdzonych i świadków za spójne i wiarygodne.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny odwołał się do wcześniejszych ustaleń z poprzedniego rozpoznania sprawy, podkreślając, że oskarżony wywoływał awantury, groził pozbawieniem życia i zdrowia, co tworzyło atmosferę strachu. Analiza zeznań pokrzywdzonych i świadków potwierdziła znamiona znęcania psychicznego.
Jaka jest właściwa podstawa prawna zasądzenia wynagrodzenia dla kuratora ustanowionego dla małoletnich pokrzywdzonych w postępowaniu karnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Właściwą podstawą prawną jest art. 618 § 1 pkt 11 k.p.k. w zw. z art. 29 ust. 1 Prawa o adwokaturze, z zastosowaniem per analogiam przepisów dotyczących wynagrodzenia kuratora w sprawach cywilnych.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny stwierdził, że Sąd Okręgowy błędnie powołał nieobowiązujące rozporządzenie. Wyjaśniono, że w przypadku kuratora ustanowionego dla małoletnich pokrzywdzonych w postępowaniu karnym, należy stosować przepisy Prawa o adwokaturze i Kodeksu postępowania karnego, a dla określenia wysokości wynagrodzenia można sięgnąć do analogii z przepisami dotyczącymi spraw cywilnych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. S. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| A. S. (1) | osoba_fizyczna | pokrzywdzona |
| A. S. (2) | osoba_fizyczna | pokrzywdzona |
| D. S. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| T. B. | inne | kurator |
| J. J. | inne | obrońca z urzędu |
Przepisy (19)
Główne
k.k. art. 197 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 197 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 197 § § 3
Kodeks karny
k.k. art. 207 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 95a § § 1a
Kodeks karny
Podstawa prawna orzeczenia środka zabezpieczającego w postaci umieszczenia w zakładzie zamkniętym w celu terapii, w przypadku skazania za przestępstwo z art. 197 § 3 pkt 2 lub 3 k.k.
Pomocnicze
k.k. art. 11 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 12
Kodeks karny
k.p.k. art. 413 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 424 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 438
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 437 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 437 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 618 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Prawa o adwokaturze art. 29 § ust. 1
Ustawa Prawo o adwokaturze
k.r.o. art. 99
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Dz.U.2013.461
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu
Dz.U.2013.1476
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 listopada 2013 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej
Stosowane per analogiam do określenia wynagrodzenia kuratora w postępowaniu karnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prokurator: konieczność doprecyzowania opisu czynu seksualnego, wskazanie, że inne czynności seksualne stanowią znamię zgwałcenia; zarzut rażącej niewspółmierności kary. • Sąd Apelacyjny: konieczność zmiany podstawy prawnej środka zabezpieczającego; zmiana opisu czynu w celu zapewnienia spójności wyroku z uzasadnieniem.
Odrzucone argumenty
Obrońca: zarzut obrazy przepisów postępowania (art. 7 k.p.k.) w zakresie oceny zeznań pokrzywdzonych i świadków dotyczących znęcania się psychicznego; zarzut rażącej niewspółmierności kary. • Obrońca: wniosek o uniewinnienie od zarzutu znęcania psychicznego; wniosek o wymierzenie kary w dolnych granicach ustawowego zagrożenia lub uchylenie wyroku.
Godne uwagi sformułowania
"zabieg zastosowany przez Sąd Okręgowy, który w punkcie 1 wyroku w ogóle nie posłużył się pojęciem ‘innych czynności seksualnych’, a na końcu opisu czynu ujął jedynie: ‘a nadto dotykał rękoma jej genitaliów i piersi oraz ssał jej piersi’, nie odpowiadał w pełni żadnej z metod konkretyzowania istoty czynu w wyroku, a zatem był wadliwy." • "kara 7 lat pozbawienia wolności jest adekwatna zarówno do stopnia winy, jak i do stopnia społecznej szkodliwości czynu, a zarazem uwzględnia potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa, a także cele wychowawcze, które kara ma osiągnąć w stosunku do osoby oskarżonego" • "zachodzą wszystkie przesłanki, aby przeprowadzić w związku z tym wnioskowanie z analogii legis" (dot. podstawy prawnej wynagrodzenia kuratora)
Skład orzekający
Jolanta Śpiechowicz
przewodniczący
Mirosław Ziaja
sędzia
Marcin Ciepiela
sędzia-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Precyzja opisu czynu w wyroku skazującym, właściwa podstawa prawna środków zabezpieczających, zasady wymiaru kary w sprawach o czyny seksualne i znęcanie, ustalanie wynagrodzenia kuratora w sprawach karnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych kwestii proceduralnych i interpretacyjnych w kontekście konkretnych przepisów Kodeksu karnego i Kodeksu postępowania karnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy bardzo poważnych przestępstw przeciwko dzieciom i rodzinie, a wyrok Sądu Apelacyjnego wprowadza istotne doprecyzowania prawne, które mogą być cenne dla prawników zajmujących się prawem karnym.
“Sąd Apelacyjny doprecyzował, co oznacza 'inna czynność seksualna' i zmienił podstawę prawną środka zabezpieczającego w sprawie o czyny pedofilskie.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.