II AKA 455/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny w Warszawie rozpoznał apelację obrońcy oskarżonej M. G. od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie, który skazał ją za usiłowanie oszustwa sądowego (art. 13 § 1 kk w zw. z art. 286 § 1 kk w zb. z art. 273 kk w zw. z art. 11 § 2 kk w zb. z art. 12 § 1 kk). Sąd Apelacyjny, zmieniając wyrok, wyeliminował z kwalifikacji prawnej czynu przepis art. 12 § 1 kk (czyn ciągły), uznając, że nie zachodzą przesłanki do jego zastosowania. Zamiast kary pozbawienia wolności i ograniczenia wolności orzeczonej przez Sąd Okręgowy, Sąd Apelacyjny wymierzył oskarżonej karę grzywny w wysokości 250 stawek dziennych po 100 zł za każdy. Zmiana ta była podyktowana uwzględnieniem wieku (72 lata) i stanu zdrowia oskarżonej, a także zmianami w przepisach prawnych, które uniemożliwiały zawieszenie wykonania kary sekwencyjnej. Sąd Apelacyjny uznał, że kara grzywny jest w danych okolicznościach bardziej adekwatna i skuteczna. W pozostałej części wyrok Sądu Okręgowego został utrzymany w mocy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja znamion oszustwa sądowego, kwestia czynu ciągłego w kontekście oszustwa, przedawnienie karalności w sprawach o oszustwo sądowe, zasady wymiaru kary dla osób starszych i schorowanych, stosowanie ustawy względniejszej.
Dotyczy specyficznego rodzaju oszustwa (sądowego) i konkretnych okoliczności faktycznych. Interpretacja przepisów dotyczących czynu ciągłego i przedawnienia może być pomocna w innych sprawach.
Zagadnienia prawne (4)
Czy czyn polegający na użyciu fałszywego testamentu w postępowaniu spadkowym, mający na celu doprowadzenie sądu do niekorzystnego rozporządzenia mieniem, stanowi przestępstwo ciągłe?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd odwoławczy wyeliminował kwalifikację czynu jako przestępstwa ciągłego, uznając, że nie zachodzą znamiona czynu ciągłego w postaci z góry powziętego zamiaru i krótkich odstępów czasu.
Uzasadnienie
Sąd odwoławczy uznał, że opis czynu przypisanego oskarżonej nie zawiera znamion charakteryzujących czyn ciągły, co prowadzi do niezasadnego zastosowania art. 12 § 1 kk. Eliminacja tego przepisu nie wpłynęła jednak na ocenę przedawnienia karalności.
Czy czyn polegający na usiłowaniu doprowadzenia sądu do niekorzystnego rozporządzenia mieniem poprzez przedstawienie fałszywego testamentu jest przedawniony?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, czyn nie jest przedawniony.
Uzasadnienie
Sąd odwoławczy uznał, że usiłowanie oszustwa sądowego trwało do momentu prawomocnego rozstrzygnięcia sądu (12 lutego 2016 r.), a terminy przedawnienia nie upłynęły.
Jaka kara jest adekwatna dla oskarżonej, 72-letniej kobiety, za usiłowanie oszustwa sądowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Kara grzywny jest bardziej adekwatna niż kara pozbawienia wolności i ograniczenia wolności.
Uzasadnienie
Sąd odwoławczy uznał, że kara sekwencyjna pozbawienia wolności i ograniczenia wolności jest nieadekwatna ze względu na wiek i stan zdrowia oskarżonej, a także zmiany w prawie uniemożliwiające zawieszenie jej wykonania. Kara grzywny jest w tym przypadku bardziej celowa i wychowawcza.
Czy oskarżona miała świadomość posługiwania się podrobionym testamentem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd uznał, że oskarżona miała świadomość fałszywości testamentu.
Uzasadnienie
Sąd odwoławczy oparł się na całokształcie okoliczności sprawy, w tym na stanie zdrowia testatora i jego niemożności podpisania testamentu w wskazanej dacie, a także na interesie oskarżonej jako jedynej beneficjentki testamentu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. G. | osoba_fizyczna | oskarżona |
| K. K. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| Prokurator Marek Deczkowski | organ_państwowy | prokurator |
| Pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego K. K. | inne | pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego |
Przepisy (22)
Główne
kk art. 13 § 1
Kodeks karny
Umożliwia skazanie za usiłowanie popełnienia przestępstwa.
kk art. 286 § 1
Kodeks karny
Dotyczy oszustwa, czyli doprowadzenia innej osoby do niekorzystnego rozporządzenia własnym lub cudzym mieniem.
kk art. 273
Kodeks karny
Dotyczy używania dokumentu poświadczającego nieprawdę.
kk art. 11 § 2
Kodeks karny
Konstrukcja kumulatywnej kwalifikacji prawnej czynu.
kk art. 4 § 1
Kodeks karny
Zasada stosowania ustawy względniejszej dla sprawcy.
kk art. 14 § 1
Kodeks karny
Dotyczy wymiaru kary za usiłowanie.
kk art. 11 § 3
Kodeks karny
Określa podstawę wymiaru kary w przypadku kumulatywnej kwalifikacji.
kk art. 37a
Kodeks karny
Dotyczy kar zamiennych za pozbawienie wolności.
k.p.k. art. 101
Kodeks postępowania karnego
Termin przedawnienia karalności przestępstwa.
k.p.k. art. 102
Kodeks postępowania karnego
Przedawnienie wykonania kary.
k.p.k. art. 636 § 1
Kodeks postępowania karnego
Zasądzenie kosztów postępowania odwoławczego.
Pomocnicze
kk art. 12 § 1
Kodeks karny
Dotyczy czynu ciągłego, który został wyeliminowany z kwalifikacji prawnej.
k.p.k. art. 438 § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa apelacji - obraza przepisów prawa materialnego.
k.p.k. art. 438 § 2
Kodeks postępowania karnego
Podstawa apelacji - obraza przepisów postępowania.
k.p.k. art. 438 § 3
Kodeks postępowania karnego
Podstawa apelacji - błąd w ustaleniach faktycznych.
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
Bezwzględne przyczyny odwoławcze.
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
Zasady oceny dowodów.
k.p.k. art. 434 § 1
Kodeks postępowania karnego
Zakaz reformationis in peius.
k.c. art. 926 § 1
Kodeks cywilny
Podstawa powołania do spadku.
k.c. art. 941
Kodeks cywilny
Forma testamentu.
k.c. art. 931 § 1
Kodeks cywilny
Dziedziczenie ustawowe.
k.p.c. art. 646 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek przedłożenia testamentu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Eliminacja kwalifikacji czynu jako przestępstwa ciągłego. • Orzeczenie kary grzywny zamiast kary pozbawienia wolności i ograniczenia wolności ze względu na wiek i stan zdrowia oskarżonej. • Zastosowanie ustawy względniejszej dla sprawcy (art. 4 § 1 kk).
Odrzucone argumenty
Zarzut przedawnienia karalności czynu. • Zarzut braku świadomości oskarżonej co do fałszywości testamentu. • Zarzut obrazy przepisów postępowania i błędów w ustaleniach faktycznych (w zakresie wysokości szkody).
Godne uwagi sformułowania
nie można zgodzić się ze skarżącym, że powyższe uchybienie w zakresie prawa materialnego skutkuje istnieniem bezwzględnej przyczyny odwoławczej wywodzonej z przedawnienia karalności czynu • przestępstwo z art. 286 § 1 kk jest przecież przestępstwem materialnym (skutkowym), o czym przesądza znamię czynnościowo-skutkowe „doprowadza”, gdzie skutek stanowi niekorzystne rozporządzenie mieniem • sama konstrukcja oszustwa, oparta na charakteryzującym właściwą czynność sprawczą znamieniu „doprowadza”, decyduje o możliwości jego dokonania dopiero w wyniku złożonego zachowania sprawcy i osoby rozporządzającej mieniem • przestępstwo jest dokonane z chwilą nastąpienia opisanego w ustawie skutku • niekorzystnym rozporządzeniem mieniem będzie każda dyspozycja majątkowa zasługująca na negatywną ocenę z punktu widzenia interesów majątkowych pokrzywdzonego, niezależnie od powstania rzeczywistej straty • kara sprawiedliwa i współmierna to kara należycie uwzględniająca dyrektywy jej wymiaru wskazane w art. 53 kk • wymierzenie oskarżonej kary sekwencyjnej: bezwzględnego pozbawienia wolności i ograniczenia wolności z obowiązkiem świadczenia pracy, w racjonalnym oglądzie poddaje w wątpliwość wykonanie tych kar w praktyce
Skład orzekający
Ewa Leszczyńska-Furtak
przewodniczący-sprawozdawca
Ewa Jethon
sędzia
Ewa Gregajtys
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja znamion oszustwa sądowego, kwestia czynu ciągłego w kontekście oszustwa, przedawnienie karalności w sprawach o oszustwo sądowe, zasady wymiaru kary dla osób starszych i schorowanych, stosowanie ustawy względniejszej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego rodzaju oszustwa (sądowego) i konkretnych okoliczności faktycznych. Interpretacja przepisów dotyczących czynu ciągłego i przedawnienia może być pomocna w innych sprawach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy oszustwa sądowego z użyciem fałszywego testamentu, co samo w sobie jest intrygujące. Dodatkowo, sąd odwoławczy zmienił karę orzeczoną przez sąd pierwszej instancji, uwzględniając wiek i stan zdrowia oskarżonej, co dodaje ludzkiego wymiaru i pokazuje elastyczność prawa.
“Fałszywy testament i oszustwo sądowe: jak wiek i stan zdrowia wpłynęły na karę?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.