II AKa 440/25Zasądzenie dodatkowego zadośćuczynienia za internowanie w stanie wojennym
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny we Wrocławiu rozpoznał apelację wnioskodawczyni od wyroku Sądu Okręgowego w sprawie o zadośćuczynienie za internowanie jej ojca, A. S., w okresie stanu wojennego. Sąd Okręgowy zasądził 20.333 zł zadośćuczynienia, jednak Sąd Apelacyjny uznał tę kwotę za zaniżoną i zmienił wyrok, zasądzając dodatkowo 8.000 zł. Uzasadnienie wyroku odwoławczego szczegółowo omawia kwestię przedawnienia roszczeń wynikających z ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych, podkreślając, że specyficzne regulacje tej ustawy wyłączają stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego o przedawnieniu, a roszczenia z tytułu internowania nie podlegają przedawnieniu. Sąd Apelacyjny skrytykował sposób wyliczenia zadośćuczynienia przez Sąd Okręgowy, wskazując na błąd rachunkowy i brak indywidualizacji cierpień. Podkreślono, że zadośćuczynienie ma charakter kompensacyjny i powinno być proporcjonalne do doznanej krzywdy, a jego wysokość nie może być ani symboliczna, ani nadmierna. Ostatecznie, uwzględniając całokształt cierpień ojca wnioskodawczyni, Sąd Apelacyjny ustalił łączną kwotę zadośćuczynienia na 28.000 zł, zasądzając dodatkowo 8.000 zł ponad kwotę orzeczoną przez Sąd Okręgowy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie braku przedawnienia roszczeń o zadośćuczynienie za internowanie w stanie wojennym oraz kryteria ustalania wysokości takiego zadośćuczynienia.
Orzeczenie dotyczy specyficznej ustawy z 1991 r. i jej interpretacji w kontekście przedawnienia. Wysokość zadośćuczynienia jest indywidualna.
Zagadnienia prawne (3)
Czy roszczenie o zadośćuczynienie za krzywdę wynikłą z internowania w stanie wojennym podlega przedawnieniu na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, roszczenia wynikające z internowania w związku z wprowadzeniem stanu wojennego nie podlegają przedawnieniu na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego, gdyż ustawa z dnia 23 lutego 1991r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego zawiera własną, autonomiczną i kompletną regulację w tym zakresie, a w przypadku braku wyraźnego wskazania terminu, roszczenia te nie ulegają przedawnieniu.
Uzasadnienie
Analiza kolejnych nowelizacji ustawy z dnia 23 lutego 1991r. wykazała, że intencją ustawodawcy było wyłączenie przedawnienia dla określonych kategorii roszczeń, a w przypadku roszczeń z tytułu internowania ustawa milczy na ten temat, co w świetle wykładni historycznej i celowościowej oznacza brak ograniczeń czasowych.
Jaka jest prawidłowa wysokość zadośćuczynienia za krzywdę doznaną w wyniku internowania w stanie wojennym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Kwota 20.333 zł zasądzona przez Sąd Okręgowy była zaniżona. Sąd Apelacyjny zasądził dodatkowo 8.000 zł, ustalając łączną kwotę zadośćuczynienia na 28.000 zł, uznając ją za adekwatną do rozmiarów cierpień fizycznych i krzywdy moralnej.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny ocenił, że pierwotnie zasądzona kwota nie w pełni realizowała potrzebę zadośćuczynienia. Wskazano na błąd rachunkowy w wyliczeniach Sądu Okręgowego oraz na konieczność indywidualizacji cierpień, a nie mechanicznego przeliczania kwot. Uwzględniono całokształt okoliczności, w tym poczucie izolacji, rozłąkę z rodziną, trudne warunki, ale także otrzymywane paczki i odwiedziny.
Czy odstąpienie od sporządzenia uzasadnienia wyroku na formularzu UK jest dopuszczalne w świetle prawa krajowego i międzynarodowego?
Odpowiedź sądu
Tak, odstąpienie od sporządzenia uzasadnienia na formularzu jest dopuszczalne, gdy forma ta uniemożliwia pełne respektowanie standardu rzetelnego procesu, w tym prawa do dwuinstancyjnego rozpoznania sprawy i odniesienia się do wszystkich istotnych argumentów stron.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, Trybunału Konstytucyjnego oraz Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, wskazując, że prawo do rzetelnego procesu (art. 6 EKPC) wymaga, aby uzasadnienie wyroku pozwalało na zrozumienie toku rozumowania sądu i odniesienie się do wszystkich istotnych zarzutów apelacji. W realiach sprawy, ze względu na jej złożoność, formularz mógłby uniemożliwić spełnienie tych wymogów.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. D. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | pozwany |
| A. S. (1) | osoba_fizyczna | ojciec wnioskodawczyni, internowany |
Przepisy (6)
Główne
u.o.n.o. art. 8 § ust. 1
Ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego
Podstawa do zasądzenia od Skarbu Państwa odszkodowania za szkodę i zadośćuczynienia za krzywdę wynikłe z wykonania orzeczenia lub decyzji o internowaniu.
Pomocnicze
k.c. art. 481 § § 2
Kodeks cywilny
Podstawa do zasądzenia ustawowych odsetek za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku.
u.o.n.o. art. 13
Ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego
Koszty postępowania w sprawach objętych ustawą ponosi Skarb Państwa.
k.p.k. art. 99a § § 1
Kodeks postępowania karnego
Przepis dotyczący obowiązku sporządzania uzasadnień wyroków na formularzu, od którego odstąpiono w tej sprawie.
k.p.k. art. 457 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Przepis dotyczący obowiązku sądu odwoławczego do ustosunkowania się do zarzutów apelacji.
k.p.k. art. 433 § § 1 i 2
Kodeks postępowania karnego
Przepisy dotyczące zakresu kontroli apelacyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zaniżona kwota zadośćuczynienia zasądzona przez Sąd Okręgowy. • Roszczenie o zadośćuczynienie za internowanie nie uległo przedawnieniu. • Niewłaściwe wyliczenie zadośćuczynienia przez Sąd Okręgowy.
Odrzucone argumenty
Zarzut przedawnienia roszczenia podniesiony przez Prokuratora. • Żądanie zadośćuczynienia w wygórowanej kwocie 250.000 zł. • Dowodowe potwierdzenie przejścia przez "ścieżkę zdrowia" i pobicia.
Godne uwagi sformułowania
nie w pełni realizowało potrzebę zadośćuczynienia za krzywdę • roszczenia wnioskodawczyni mają niewątpliwie charakter cywilnoprawny • nie można dokonać bez analizy, jak na przestrzeni lat zmieniały się zapisy tej ustawy • roszczenia z tytułu decyzji o internowaniu nie podlegają przedawnieniu • podniesienie zarzutu przedawnienia było jaskrawo sprzeczne z zasadami współżycia społecznego • nie można byłoby uznać, że można zbagatelizować jego cierpienia fizyczne i psychiczne, podnosząc zarzut przedawnienia • nie można zaakceptować wyliczenia należnego zadośćuczynienia przez automatyczne przemnożenie kwoty za każdy miesiąc pozbawienia wolności • wygórowane żądania są wręcz zaprzeczeniem celów ustawy
Skład orzekający
Bogusław Tocicki
przewodniczący-sprawozdawca
Janusz Godzwon
sędzia
Cezariusz Baćkowski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie braku przedawnienia roszczeń o zadośćuczynienie za internowanie w stanie wojennym oraz kryteria ustalania wysokości takiego zadośćuczynienia."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej ustawy z 1991 r. i jej interpretacji w kontekście przedawnienia. Wysokość zadośćuczynienia jest indywidualna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy represji stanu wojennego i dochodzenia zadośćuczynienia przez rodzinę internowanego, co ma duży ładunek historyczny i społeczny. Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia jest istotna dla podobnych spraw.
“Internowanie w stanie wojennym: Sąd Apelacyjny przyznał wyższe zadośćuczynienie i rozwiał wątpliwości ws. przedawnienia.”
Dane finansowe
WPS: 250 000 PLN
zadośćuczynienie: 28 333 PLN
koszty postępowania: 240 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.