II AKA 43/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny w Lublinie rozpoznał sprawę z apelacji obrońców oskarżonych K. K. i M. J., którzy zostali skazani przez Sąd Okręgowy w Radomiu za sprowadzenie niebezpieczeństwa dla życia i zdrowia wielu osób poprzez sprzedaż środków zastępczych (tzw. dopalaczy). Obrońcy zarzucali m.in. naruszenie zasad postępowania, błędy w ustaleniach faktycznych oraz rażącą niewspółmierność kary. Sąd Apelacyjny w całości podzielił ustalenia i analizę dowodów przeprowadzoną przez Sąd Okręgowy, uznając apelacje za bezzasadne. W odniesieniu do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, sąd odwoławczy podkreślił, że ocena dowodów dokonana przez sąd I instancji była prawidłowa i zgodna z zasadą swobodnej oceny dowodów. Nie stwierdzono naruszenia zasady in dubio pro reo, gdyż sąd nie powziął wątpliwości co do istotnych okoliczności. Zarzut dotyczący niedopuszczenia dowodu z opinii biegłych psychiatrów również uznano za bezzasadny, wskazując na brak wniosku stron i brak uzasadnionych wątpliwości sądu co do poczytalności oskarżonego. Sąd odwoławczy odrzucił również zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, podkreślając, że przestępstwo z art. 165 § 1 pkt 2 k.k. jest przestępstwem materialnym, a stan niebezpieczeństwa jest jego skutkiem, nie wymagając zmaterializowania w postaci uszczerbku na zdrowiu. Kara pozbawienia wolności wymierzona oskarżonemu M. J. nie została uznana za rażąco niewspółmiernie surową, biorąc pod uwagę zagrożenie ustawowe i okoliczności sprawy. W konsekwencji, Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy zaskarżony wyrok i zwolnił oskarżonych od ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja art. 165 § 1 pkt 2 k.k. w kontekście sprzedaży środków zastępczych, zasady oceny dowodów w procesie karnym, obowiązek dopuszczania dowodów z urzędu.
Dotyczy specyficznego przestępstwa i okoliczności faktycznych; orzeczenie Sądu Apelacyjnego nie wprowadza rewolucyjnych zmian w orzecznictwie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sprzedaż środków zastępczych (tzw. dopalaczy) przez sprzedawcę, który nie był świadomy ich szkodliwości lub działał pod presją pracodawcy, może stanowić przestępstwo sprowadzenia niebezpieczeństwa dla życia i zdrowia wielu osób?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sprzedaż środków zastępczych, nawet jeśli sprzedawca nie był w pełni świadomy ich szkodliwości lub działał pod presją, może stanowić przestępstwo z art. 165 § 1 pkt 2 k.k., jeśli istniało realne i konkretne niebezpieczeństwo dla życia i zdrowia wielu osób, a sprzedawca wprowadzał je do obrotu, nie informując o ich potencjalnej szkodliwości.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że sąd I instancji prawidłowo ocenił dowody i ustalił stan faktyczny. Podkreślono, że przestępstwo z art. 165 § 1 pkt 2 k.k. jest przestępstwem materialnym, a samo sprowadzenie niebezpieczeństwa jest wystarczające do jego zaistnienia. Sąd odwoławczy podzielił stanowisko, że sprzedaż tzw. dopalaczy jako produktów bezpiecznych, bez informowania o ich składzie i skutkach, wyczerpuje dyspozycję tego przepisu, nawet jeśli nie ustalono konkretnych poszkodowanych.
Czy sąd ma obowiązek dopuścić z urzędu dowód z opinii biegłych psychiatrów, jeśli oskarżony leczył się odwykowo i psychiatrycznie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie ma bezwzględnego obowiązku dopuszczenia z urzędu dowodu z opinii biegłych psychiatrów tylko z powodu samego faktu leczenia się odwykowego lub psychiatrycznego przez oskarżonego. Obowiązek taki powstaje, gdy istnieją uzasadnione wątpliwości co do poczytalności oskarżonego, które muszą być przynajmniej uprawdopodobnione i wynikać z obiektywnych okoliczności sprawy, a nie tylko z subiektywnego przekonania stron.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny stwierdził, że polskie postępowanie karne wymaga aktywności stron w zgłaszaniu wniosków dowodowych. Obowiązek sądu do dopuszczenia dowodu z urzędu powstaje tylko wtedy, gdy prawidłowe ustalenia faktyczne są uzależnione od przeprowadzenia takiego dowodu. W tej sprawie ani oskarżony, ani jego obrońca nie złożyli wniosku o badanie psychiatryczne, a sąd I instancji, mając bezpośredni kontakt z oskarżonym, nie powziął wątpliwości co do jego poczytalności. Sam fakt leczenia odwykowego nie uzasadniał przeprowadzenia takiego dowodu.
Czy kara pozbawienia wolności wymierzona za sprowadzenie niebezpieczeństwa poprzez sprzedaż dopalaczy jest rażąco niewspółmiernie surowa, jeśli uwzględnia uprzednią karalność oskarżonego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, kara pozbawienia wolności wymierzona w granicach ustawowego zagrożenia, uwzględniająca uprzednią karalność oskarżonego jako okoliczność obciążającą, nie jest rażąco niewspółmiernie surowa, jeśli sąd prawidłowo ustalił stopień winy i społecznej szkodliwości czynu oraz uzasadnił swoje stanowisko.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że kara wymierzona oskarżonemu M. J. (1 rok i 10 miesięcy pozbawienia wolności) mieści się w granicach ustawowego zagrożenia (od 6 miesięcy do 8 lat) i nie jest rażąco niewspółmierna. Sąd I instancji prawidłowo ocenił okoliczności obciążające, w tym uprzednią karalność, i logicznie uzasadnił wymiar kary, dążąc do spełnienia funkcji wychowawczych i zapobiegawczych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. K. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| M. J. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| P. P. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| S. H. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Jacek Kuźma | inne | prokurator |
Przepisy (17)
Główne
k.k. art. 165 § § 1 pkt 2
Kodeks karny
Przepis ten dotyczy sprowadzenia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia wielu osób albo dla mienia w znacznych rozmiarach przez wprowadzenie do obrotu substancji szkodliwych dla zdrowia, lub niebezpiecznych dla życia i zdrowia.
Pomocnicze
k.p.k. art. 4
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 5 § § 1 i 2
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy zasady domniemania niewinności i zasady in dubio pro reo.
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy zasady swobodnej oceny dowodów.
k.p.k. art. 9
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 202 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy obowiązku dopuszczenia dowodu z opinii biegłych.
k.p.k. art. 366 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy obowiązku sądu do należytego wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy.
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy obowiązku sądu do oparcia ustaleń faktycznych na całokształcie materiału dowodowego.
k.p.k. art. 424 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy wymogów uzasadnienia wyroku.
k.p.k. art. 438
Kodeks postępowania karnego
Katalog względnych przyczyn odwoławczych.
k.p.k. art. 457 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy odstąpienia od sporządzenia uzasadnienia wyroku.
k.k. art. 37b
Kodeks karny
k.k. art. 34 § §1, 1a pkt 1 i §2
Kodeks karny
k.k. art. 35 § §1
Kodeks karny
k.k. art. 63 § §1
Kodeks karny
Dotyczy zaliczenia okresu pozbawienia wolności na poczet orzeczonej kary.
k.p.k. art. 624 § §1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy zwolnienia od kosztów sądowych.
u.p.n. art. 4 § pkt 27
Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii
Definicja środków zastępczych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawidłowa ocena dowodów przez sąd I instancji. • Brak naruszenia zasady in dubio pro reo. • Brak obowiązku dopuszczenia dowodu z opinii biegłych psychiatrów z urzędu. • Działanie oskarżonego wyczerpuje dyspozycję art. 165 § 1 pkt 2 k.k. • Kara wymierzona oskarżonemu nie jest rażąco niewspółmiernie surowa.
Odrzucone argumenty
Obraza przepisów postępowania (art. 4, 5 § 1 i 2, 7 k.p.k.) przez naruszenie zasady obiektywizmu, domniemania niewinności, in dubio pro reo, swobodnej oceny dowodów. • Obraza przepisów postępowania (art. 9 k.p.k. w zw. z art. 202 § 1 k.p.k.) przez zaniechanie dopuszczenia dowodu z opinii biegłych psychiatrów. • Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku. • Rażąca niewspółmierność orzeczonej kary pozbawienia wolności.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Apelacyjny w Lublinie w całości podziela ustalenia i analizę dowodów przeprowadzoną przez tenże Sąd. • Przekonanie sądu o wiarygodności jednych dowodów i niewiarygodności innych pozostaje pod ochroną art. 7 k.p.k., jeśli tylko: jest poprzedzone ujawnieniem w toku rozprawy głównej całokształtu okoliczności sprawy, stanowi wyraz rozważenia wszystkich okoliczności przemawiających, zarówno na korzyść, jak i niekorzyść oskarżonego, jest zgodne ze wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego a nadto zostało wyczerpująco i logicznie uargumentowane w uzasadnieniu wyroku. • Naruszenie reguły in dubio pro reo ma miejsce jedynie wówczas, gdy sąd orzekający poweźmie wątpliwości co do istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności i nie mogąc wątpliwości tych usunąć, rozstrzyga je na niekorzyść oskarżonego. • Przestępstwo stypizowane w art. 165§1 pkt.2 k.k. jest przestępstwem materialnym – jego sprawca sprowadza niebezpieczeństwo dla życia i zdrowia wielu osób. Właśnie stan niebezpieczeństwa jest skutkiem tego przestępstwa. • Kara pozbawienia wolności może być uznana za rażąco niewspółmiernie surową zarówno z powodu nadmiernej jej wysokości, jak i z powodu nieorzeczenia warunkowego zawieszenia jej wykonania.
Skład orzekający
Jacek Michalski
przewodniczący-sprawozdawca
Grażyna Jakubowska
członek
Wojciech Zaręba
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 165 § 1 pkt 2 k.k. w kontekście sprzedaży środków zastępczych, zasady oceny dowodów w procesie karnym, obowiązek dopuszczania dowodów z urzędu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego przestępstwa i okoliczności faktycznych; orzeczenie Sądu Apelacyjnego nie wprowadza rewolucyjnych zmian w orzecznictwie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy popularnego problemu sprzedaży dopalaczy i odpowiedzialności karnej sprzedawców, co jest tematem budzącym zainteresowanie społeczne i prawnicze. Analiza zarzutów apelacyjnych i ich odrzucenie przez sąd apelacyjny stanowi cenne studium przypadku.
“Dopalacze w sklepie: czy sprzedawca odpowiada za sprowadzenie niebezpieczeństwa?”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.