II AKA 419/13

Sąd Apelacyjny w WarszawieWarszawa2013-12-20
SAOSKarnerepresje polityczneŚredniaapelacyjny
represjeniepodległośćodszkodowanieustawa lutowahistoriaPRLsąd apelacyjnyprawo karne

Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego oddalający wniosek o odszkodowanie za skazanie z 1952 r., uznając brak związku przyczynowego między działalnością niepodległościową a skazaniem za uchylanie się od podatków.

Wnioskodawczynie domagały się odszkodowania za skazanie ich ojca, R. M., wyrokiem z 1952 r., twierdząc, że było ono represją za działalność niepodległościową. Sąd Okręgowy oddalił wniosek, a Sąd Apelacyjny utrzymał ten wyrok w mocy. Sąd Apelacyjny uznał apelację za bezzasadną, stwierdzając, że wnioskodawcy nie wykazali związku przyczynowego między rzekomą działalnością niepodległościową a skazaniem za zaległości podatkowe, co było faktyczną podstawą wyroku z 1952 r.

Sąd Apelacyjny w Warszawie rozpatrywał sprawę z wniosku L. S. i A. K. o odszkodowanie i zadośćuczynienie za krzywdę wynikającą ze skazania ich ojca, R. M., wyrokiem Sądu Rejonowego w 1952 r. Wnioskodawczynie argumentowały, że skazanie za uchylanie się od podatków było w rzeczywistości represją za działalność niepodległościową. Sąd Okręgowy oddalił ten wniosek, a Sąd Apelacyjny w zaskarżonym wyroku utrzymał go w mocy, uznając apelację za oczywiście bezzasadną. Sąd Apelacyjny podkreślił, że zarzut obrazy prawa materialnego był błędnie sformułowany, gdyż apelacja kwestionowała ustalenia faktyczne. Sąd I instancji ustalił, że choć pomoc partyzantom mogła być uznana za działalność niepodległościową, brak było dowodów na związek tej działalności ze skazaniem R. M. w 1952 r. Sąd Apelacyjny stwierdził, że apelujący nie przedstawił takich dowodów, a jedynie domniemywał ukrytą represję, używając sformułowań typu „być może”. Sąd odrzucił również argument o rzekomym skazaniu na karę przekraczającą sankcję ustawową, wskazując na brak akt sprawy i treść zaświadczenia archiwalnego. Sąd Apelacyjny podzielił stanowisko Sądu Okręgowego, że jeśli R. M. nie zalegał z podatkami, to skazanie było represją wobec właściciela ziemskiego sprzeciwiającego się kolektywizacji, co wykluczało zastosowanie przepisów o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność niepodległościową.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, taka działalność może być uznana za działalność niepodległościową.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny przyznał, że pomoc osobom prześladowanym mogła być uznana za działalność niepodległościową.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku

Strona wygrywająca

Skarb Państwa (w zakresie oddalenia wniosku)

Strony

NazwaTypRola
L. S.osoba_fizycznawnioskodawczyni
A. K.osoba_fizycznawnioskodawczyni
R. M.osoba_fizycznaoskarżony (w sprawie pierwotnej)
Skarb Państwaorgan_państwowystrona kosztów postępowania

Przepisy (7)

Główne

ustawa lutowa art. 8 § ust. 2 a

Ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego

ustawa lutowa art. 11 § ust. 1

Ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego

ustawa lutowa art. 13

Ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego

Pomocnicze

k.p.k. art. 457 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 427 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 438 § pkt 1 i 3

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 93 – b

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak dowodów na związek przyczynowy między działalnością niepodległościową a skazaniem za zaległości podatkowe. Apelacja zawierała błędne sformułowanie zarzutów, kwestionując ustalenia faktyczne zamiast prawa materialnego. Argumentacja apelującego była spekulatywna i oparta na domniemaniach.

Odrzucone argumenty

Skazanie R. M. w 1952 r. było represją za działalność niepodległościową. Sąd I instancji błędnie ocenił stan faktyczny i zastosował prawo materialne.

Godne uwagi sformułowania

apelacja jest oczywiście bezzasadna zarzut obrazy prawa materialnego można postawić tylko wtedy, gdy nie kwestionuje się ustaleń faktycznych samo odwoływanie się do wiedzy historycznej i do realiów ówczesnych czasów, nie jest wystarczające do uwzględnienia wniosku domniemywa tylko, że oskarżenie R. M. i skazanie go za uchylanie się od płacenia podatków było ukrytą represją za wcześniejszą działalność niepodległościową skazanie było represją wobec Polaka, właściciela ziemskiego, sprzeciwiającego się kolektywizacji wsi

Skład orzekający

Barbara Lubańska-Mazurkiewicz

przewodniczący-sprawozdawca

Hanna Wnękowska

sędzia

Małgorzata Janicz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wykazanie, że samo domniemanie działalności niepodległościowej nie jest wystarczające do uzyskania odszkodowania za skazanie z okresu PRL; konieczność udowodnienia związku przyczynowego między represją a skazaniem."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji skazania z okresu PRL i wniosku o odszkodowanie na podstawie ustawy lutowej. Wymaga ścisłego udowodnienia związku przyczynowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy trudnego okresu historii Polski i represji, co zawsze budzi zainteresowanie. Pokazuje, jak trudne jest dochodzenie sprawiedliwości po latach i jakie dowody są wymagane.

Czy pomoc partyzantom w PRL oznaczała odszkodowanie za skazanie? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II AKa 419/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 grudnia 2013r. Sąd Apelacyjny w Warszawie II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSA – Barbara Lubańska-Mazurkiewicz -spr. Sędziowie: SA – Hanna Wnękowska SO(del) – Małgorzata Janicz Protokolant: – st. sekr. sąd. Marzena Brzozowska przy udziale Prokuratora Gabrieli Marczyńskiej - Tomali po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2013 r. sprawy z wniosku L. S. i A. K. o odszkodowanie wynikające ze skazania R. M. wyrokiem Sądu (...) R. Rejonu, Obwodu (...) z dnia 11 kwietnia 1952 r. na skutek apelacji, wniesionej przez pełnomocnika wnioskodawczyni od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 14 października 2013 r. sygn. akt XVIII Ko 311/12 - utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok, uznając apelację za oczywiście bezzasadną; - kosztami postępowania odwoławczego obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE sporządzone na wniosek pełnomocnika wnioskodawczyń na podstawie art. 457 § 2 k.p.k. Sąd Okręgowy w Warszawie wyrokiem z dnia 14 października 2013 r. sygn. akt XVIII Ko 311/12 oddalił wniosek L. S. i A. K. o odszkodowanie za poniesioną szkodę i zadośćuczynienie za doznaną krzywdę wynikające z wykonania wyroku Sądu (...) R. Rejonu, Obwodu (...) , zapadłego wobec ojca wnioskodawczyń – R. M. . Powyższy wyrok zaskarżył pełnomocnik L. S. i A. K. i na zasadzie art. 427 § 1 k.p.k. , art. 438 pkt 1 i 3 k.p.k. zarzucił obrazę prawa materialnego tj. art. 8 ust. 2 a , art. 11 ust. 1 i art. 13 ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego oraz błędy w ocenie stanu faktycznego przyjętego za podstawę orzeczenia, a mającego wpływ na treść wyroku poprzez nie potraktowanie działalności R. M. jako działalności prowadzonej na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego w myśl przepisów ww. ustawy oraz nie uznania tejże działalności jako rzeczywistej podstawy wydania orzeczenia względem R. M. przez Sąd (...) Rejonowego (...) Obwodu w 1952 r. W konkluzji skarżący wniósł o zmianę wyroku i orzeczenie zgodnie z wnioskiem wnioskodawczyń wraz z zasądzeniem na ich rzecz kosztów zastępstwa procesowego w instancji odwoławczej. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja pełnomocnika wnioskodawczyń jest oczywiście bezzasadna. Zarzut obrazy prawa materialnego można postawić tylko wtedy, gdy nie kwestionuje się ustaleń faktycznych, przyjętych za podstawę wyroku a zatem treść zarzutów wskazuje, że apelacja jest błędnie sformułowana. Oddalenie wniosku o odszkodowanie i zadośćuczynienie było konsekwencją poczynienia ustaleń faktycznych o braku związku przyczynowego pomiędzy działalnością R. M. w okresie od 17 września 1939 r. do dnia 5 lutego 1946 r. a jego skazaniem, nie zaś skutkiem naruszenia przepisów tzw. ustawy lutowej. Wbrew temu, co zarzuca skarżący, Sąd I instancji stwierdził, że udzielanie schronienia partyzantom i innym prześladowanym osobom, dostarczanie im żywności, ubrań oraz kryjówek może być uznane za rodzaj działalności niepodległościowej, jednakże uznał, że nie ma dowodów by powyższe postępowanie R. M. pozostawało w związku z jego skazaniem w 1952 r. Na takie dowody nie wskazuje też apelujący a samo odwoływanie się do wiedzy historycznej i do realiów ówczesnych czasów, nie jest wystarczające do uwzględnienia wniosku L. S. i A. K. . Ponadto lektura uzasadnienia środka odwoławczego wskazuje, że sam apelujący domniemywa tylko, że oskarżenie R. M. i skazanie go za uchylanie się od płacenia podatków było ukrytą represją za wcześniejszą działalność niepodległościową. Czyniąc rozważania w tej kwestii skarżący używa sformułowania „być może” , „niewykluczone jest”, „mogło tak być”, „prawdopodobny kontekst skazania”, co wyraźnie wskazuje na brak przekonania apelującego co do rzeczywistych powodów skazania ojca wnioskodawczyń. Stanowiska Sądu orzekającego nie zmienia podnoszona przez pełnomocnika okoliczność rzekomego skazania R. M. na karę przekraczającą sankcję ustawową z przytoczonego art. 93 – b Kodeksu karnego B. (...) . Brak jest akt sprawy czy chociażby wyroku skazującego, który umożliwiałby analizę przypisanego czynu i zastosowanych przepisów, jednakże z jedynego dowodu, jakim jest zaświadczenie z archiwum wynika, iż R. M. został skazany na karę pozbawienia wolności bez wysiedlenia, a ta orzekana była na czas nie krótszy niż rok, nie zaś do 5 lat. Sąd Apelacyjny podzielił ocenę zgromadzonych dowodów w sprawie, dokonaną przez Sąd I instancji, jak też wniosek z nich wynikający, że jeśli R. M. nie zalegał ze spłatą podatków , to skazanie go przez Sąd (...) Rejonu R. , Obwodu (...) w dniu 11 kwietnia 1952 r. było represją wobec Polaka, właściciela ziemskiego, sprzeciwiającego się kolektywizacji wsi, przeprowadzonej przez władze (...) po wojnie, co powoduje, że przepisy tzw. ustawy lutowej nie mają zastosowania. Z tych względów Sąd Apelacyjny orzekł jak wyżej, obciążając Skarb Państwa kosztami postępowania odwoławczego, zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI