II AKA 41/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny rozpatrywał apelację pełnomocnika wnioskodawczyń od wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie, który dotyczył przyznania odszkodowania i zadośćuczynienia po osobach represjonowanych. Głównym przedmiotem sporu była interpretacja art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. dotyczącej uznania za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych. Pełnomocnik wnioskodawczyń zarzucał m.in. błędne uznanie, że roszczenie o odszkodowanie nie jest stricte osobiste i podlega dziedziczeniu, podczas gdy roszczenie o zadośćuczynienie nie podlega dalszemu spadkowaniu. Sąd Apelacyjny w pełni aprobowal stanowisko Sądu Okręgowego, wskazując, że ustawa ta w autonomiczny sposób reguluje przejście uprawnień. Sąd odwoławczy podkreślił, że roszczenie o zadośćuczynienie jest osobiste i nie podlega dalszemu dziedziczeniu po przejściu na wskazane w ustawie osoby. Natomiast roszczenie o odszkodowanie, jako majątkowe, podlega dalszemu dziedziczeniu na zasadach ogólnych (art. 922 § 1 KC), ale tylko po przejściu na następców prawnych zgodnie z art. 8 ust. 1 zd. drugie ustawy. Sąd odwołał się również do uchwały Sądu Najwyższego z dnia 27 stycznia 1993 r. w tej kwestii. Sąd Apelacyjny uznał wszystkie zarzuty apelacji za niezasadne i utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego, oddalając wnioski o zmianę orzeczenia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących dziedziczenia roszczeń odszkodowawczych i zadośćuczynienia po osobach represjonowanych, w szczególności rozróżnienie charakteru prawnego tych roszczeń.
Dotyczy specyficznej ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. i jej zastosowania w kontekście dziedziczenia.
Zagadnienia prawne (3)
Czy roszczenie o odszkodowanie za poniesioną szkodę, wynikające z ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych, ma charakter majątkowy i podlega dalszemu dziedziczeniu na zasadach ogólnych po przejściu na osoby uprawnione?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, roszczenie o odszkodowanie ma charakter majątkowy i podlega dalszemu dziedziczeniu na zasadach ogólnych po przejściu na osoby uprawnione wskazane w art. 8 ust. 1 ustawy.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny, powołując się na dominujące poglądy doktryny i orzecznictwo, w tym uchwałę SN, uznał, że roszczenie odszkodowawcze jest prawem majątkowym, które po przejściu na osoby uprawnione (małżonka, dzieci, rodziców) podlega dalszemu dziedziczeniu na zasadach ogólnych Kodeksu cywilnego.
Czy roszczenie o zadośćuczynienie za doznaną krzywdę, wynikające z ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych, ma charakter osobisty i nie podlega dalszemu dziedziczeniu po przejściu na osoby uprawnione?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, roszczenie o zadośćuczynienie ma charakter osobisty i nie podlega dalszemu dziedziczeniu po przejściu na osoby uprawnione wskazane w art. 8 ust. 1 ustawy.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny podzielił stanowisko Sądu Okręgowego i dominujące poglądy, że zadośćuczynienie za doznaną krzywdę jest roszczeniem ściśle związanym z osobą represjonowanego i jako takie nie podlega dalszemu dziedziczeniu po przejściu na osoby uprawnione.
Czy pozbawienie osoby represjonowanej praw publicznych i obywatelskich praw honorowych stanowi krzywdę, która powinna mieć wpływ na wysokość ustalonego zadośćuczynienia?
Odpowiedź sądu
Nie, sąd odwoławczy nie zgodził się z argumentacją apelacji, że pozbawienie praw publicznych i honorowych samo w sobie stanowiło szczególną udrękę uzasadniającą podwyższenie zadośćuczynienia, wskazując na brak dowodów i nieadekwatność argumentacji.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że argumentacja pełnomocnika wnioskodawczyń dotycząca pozbawienia praw publicznych i honorowych jako podstawy do podwyższenia zadośćuczynienia nie została poparta dowodami i nie była adekwatna do realiów sprawy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. W. | osoba_fizyczna | osoba represjonowana |
| I. M. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| K. K. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| pełnomocnik wnioskodawczyń | inne | pełnomocnik |
Przepisy (3)
Główne
Ustawa represyjna art. 8 § 1
Ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego
Autonomicznie reguluje przejście uprawnień w postaci odszkodowania i zadośćuczynienia na małżonka, dzieci i rodziców w razie śmierci osoby represjonowanej. Roszczenie o zadośćuczynienie jest osobiste i nie podlega dalszemu dziedziczeniu. Roszczenie o odszkodowanie jest majątkowe i podlega dalszemu dziedziczeniu na zasadach ogólnych po przejściu na osoby uprawnione.
Pomocnicze
k.c. art. 922 § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy dziedziczenia i spadkobrania, stosowany do roszczenia o odszkodowanie po jego przejściu na osoby uprawnione.
k.p.k. art. 438
Kodeks postępowania karnego
Podstawa zarzutów apelacyjnych (obraza prawa materialnego, błąd w ustaleniach faktycznych).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenie o zadośćuczynienie ma charakter osobisty i nie podlega dalszemu dziedziczeniu. • Roszczenie o odszkodowanie ma charakter majątkowy i podlega dalszemu dziedziczeniu na zasadach ogólnych po przejściu na osoby uprawnione. • Sąd Okręgowy prawidłowo zinterpretował art. 8 ust. 1 ustawy represyjnej.
Odrzucone argumenty
Roszczenie o odszkodowanie jest roszczeniem stricte osobistym i nie podlega dalszemu dziedziczeniu. • Pozbawienie W. W. praw publicznych i obywatelskich praw honorowych stanowi krzywdę, która powinna wpłynąć na wysokość zadośćuczynienia. • Niewłaściwe ustalenie kręgu osób uprawnionych do otrzymania odszkodowania i zadośćuczynienia.
Godne uwagi sformułowania
Roszczenie o zadośćuczynienie jest roszczeniem osobistym, roszczeniem ściśle związanym z osobą represjonowaną, a jako takie nie podlega ona dalszemu dziedziczeniu po przejściu tego roszczenia na osoby określone w art.8.1 Ustawy z dnia 23 lutego 1991 roku o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego.
Skład orzekający
Przemysław Żmuda
sędzia
Maciej Żelazowski
sędzia
Stanisław Kucharczyk
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dziedziczenia roszczeń odszkodowawczych i zadośćuczynienia po osobach represjonowanych, w szczególności rozróżnienie charakteru prawnego tych roszczeń."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. i jej zastosowania w kontekście dziedziczenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii dziedziczenia świadczeń po osobach represjonowanych, co ma znaczenie historyczne i społeczne, a także praktyczne dla prawników zajmujących się prawem spadkowym i odszkodowawczym.
“Czy odszkodowanie za represje dziedziczy się jak spadek? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.