II AKA 403/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny w Gdańsku, rozpoznając apelacje prokuratora i pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego, uchylił wyrok Sądu Okręgowego w Elblągu z dnia 28 lipca 2022 r. w sprawie II K 1/22. Sąd Okręgowy uniewinnił oskarżoną M. M. od zarzutów popełnienia przestępstwa z art. 244 k.k. (nieprzestrzeganie zakazu prowadzenia działalności gospodarczej) oraz usiłowania oszustwa na szkodę Gminy. Sąd Apelacyjny uznał zarzuty apelacji za zasadne, wskazując na błąd w ustaleniach faktycznych i obrazę prawa materialnego. Kluczowym problemem była interpretacja przepisu art. 170 ust. 1 Prawa oświatowego oraz jego relacja do przepisów prawa gospodarczego. Sąd odwoławczy przychylił się do stanowiska, że prowadzenie niepublicznego przedszkola, ze względu na swój zarobkowy, zorganizowany i ciągły charakter, powinno być traktowane jako działalność gospodarcza, nawet jeśli ustawa Prawo oświatowe wyłącza ją z zakresu Prawa przedsiębiorców dla celów nadzoru. Sąd Apelacyjny podkreślił, że zakaz prowadzenia działalności gospodarczej, orzeczony wobec oskarżonej, obejmuje również taką działalność. W związku z tym, sąd pierwszej instancji błędnie uznał, że oskarżona nie działała z zamiarem popełnienia przestępstwa z art. 244 k.k. oraz usiłowania oszustwa. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Elblągu, który ma uwzględnić przedstawione przez Sąd Apelacyjny zapatrywania prawne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących prowadzenia działalności gospodarczej w kontekście zakazów sądowych oraz specyfiki działalności oświatowej.
Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i interpretacji przepisów w odniesieniu do działalności niepublicznych przedszkoli.
Zagadnienia prawne (3)
Czy prowadzenie niepublicznego przedszkola, mimo wyłączenia z zakresu Prawa przedsiębiorców, stanowi działalność gospodarczą w rozumieniu art. 244 k.k. w kontekście orzeczonego zakazu prowadzenia działalności gospodarczej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, prowadzenie niepublicznego przedszkola, ze względu na jego zarobkowy, zorganizowany i ciągły charakter, powinno być traktowane jako działalność gospodarcza, nawet jeśli ustawa Prawo oświatowe wyłącza ją z zakresu Prawa przedsiębiorców dla celów nadzoru.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny odwołał się do wykładni systemowej i celowościowej przepisów, wskazując na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego, które uznają działalność przedszkola za gospodarczą w innych kontekstach (np. podatkowym). Podkreślono, że specyfika działalności oświatowej wymaga odrębnego nadzoru, ale nie wyklucza jej charakteru gospodarczego.
Czy oskarżona, ubiegając się o dotacje oświatowe w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia działalności gospodarczej, działała z zamiarem popełnienia oszustwa na szkodę gminy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd Apelacyjny uznał, że sąd pierwszej instancji nie miał podstaw do uniewinnienia oskarżonej od zarzutu usiłowania oszustwa, ponieważ oskarżona, mając świadomość zakazu prowadzenia działalności gospodarczej, nie miała prawa ubiegać się o dotacje związane z prowadzeniem przedszkola.
Uzasadnienie
Skoro oskarżona naruszyła zakaz prowadzenia działalności gospodarczej, jej działania związane z ubieganiem się o dotacje mogły nosić znamiona oszustwa, co wymaga ponownej oceny przez sąd pierwszej instancji.
Czy sąd odwoławczy może uchylić wyrok uniewinniający i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, jeśli stwierdził błąd w wykładni prawa materialnego, który mógłby prowadzić do skazania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w sytuacji gdy sąd odwoławczy stwierdził błędną wykładnię przepisów przez sąd pierwszej instancji, która uniemożliwiła wydanie wyroku skazującego, a stan faktyczny jest niesporny, możliwe jest uchylenie wyroku uniewinniającego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zgodnie z regułą ne peius (art. 454 § 1 k.p.k.).
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, wskazując, że uchylenie wyroku uniewinniającego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania jest dopuszczalne, gdy sąd odwoławczy stwierdził podstawy do wydania wyroku skazującego, czemu stoi na przeszkodzie zakaz reformationis in peius.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. M. | osoba_fizyczna | oskarżona |
| Prokuratura (...) w G. | organ_państwowy | oskarżyciel publiczny |
| pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego | inne | oskarżyciel posiłkowy |
| Gmina (...) | instytucja | pokrzywdzony |
Przepisy (11)
Główne
k.k. art. 244
Kodeks karny
k.k. art. 13 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 286 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 294 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 12 § 1
Kodeks karny
Pomocnicze
prawo oświatowe art. 170 § 1
Ustawa - Prawo oświatowe
Przepis ten powinien być traktowany wąsko (jedynie dla potrzeb stosowania przepisów Prawa przedsiębiorców) i nie implikuje całkowicie rozłącznego traktowania działalności oświatowej i gospodarczej. Należy go interpretować systemowo i funkcjonalnie.
k.p.k. art. 438
Kodeks postępowania karnego
Podstawa apelacji dotycząca obrazy przepisów prawa materialnego lub postępowania.
k.p.k. art. 439
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 442 § 3
Kodeks postępowania karnego
Sąd odwoławczy ma obowiązek uwzględnić zapatrywania prawne sądu odwoławczego przy ponownym rozpoznaniu sprawy.
k.p.k. art. 454 § 1
Kodeks postępowania karnego
Zakaz reformationis in peius - możliwość uchylenia wyroku uniewinniającego i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, gdy sąd odwoławczy stwierdza podstawy do wydania wyroku skazującego.
Prawo upadłościowe art. 373
Ustawa - Prawo upadłościowe
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwa wykładnia art. 170 Prawa oświatowego przez sąd pierwszej instancji. • Prowadzenie niepublicznego przedszkola stanowi działalność gospodarczą w rozumieniu art. 244 k.k. • Oskarżona miała świadomość zakazu prowadzenia działalności gospodarczej i ubieganie się o dotacje było działaniem z zamiarem oszustwa. • Błąd w ustaleniach faktycznych i obrazę prawa materialnego przez sąd pierwszej instancji.
Godne uwagi sformułowania
Nie sposób więc uznać, zakładając racjonalność ustawodawcy aby określone zachowanie miało cechy działalności gospodarczej w zakresie jednej sfery życia gospodarczego, w innej zaś nie. • Przepis art.170 Prawa oświatowego może i powinien być traktowany jako przepis szczególny względem ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. • Przedmiotem ochrony przepisu art.244 kk jest orzeczenie każdego sądu (cywilnego, administracyjnego lub karnego), zawierające zakaz określonej w nim działalności, także innej niż gospodarcza. • Sąd Apelacyjny ma pełną świadomość tego, że w świetle aktualnego brzmienia art.437 § 2 zd. drugie kpk oraz utrwalonego na kanwie tego przepisu orzecznictwa, możliwość uchylenia wyroku uniewinniającego i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania związana z regułą ne peius określona w art. 454 § 1 kpk zachodzi dopiero wtedy, gdy sąd odwoławczy - w wyniku usunięcia stwierdzonych uchybień stanowiących jedną z podstaw odwoławczych określonych w art.438 pkt 1-3 kpk - stwierdza, że zachodzą podstawy do wydania wyroku skazującego czemu stoi na przeszkodzie zakaz określony w art. 454 § 1 kpk.
Skład orzekający
Dorota Rostankowska
przewodniczący-sprawozdawca
Marcin Kokoszczyński
sędzia
Krzysztof Noskowicz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prowadzenia działalności gospodarczej w kontekście zakazów sądowych oraz specyfiki działalności oświatowej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i interpretacji przepisów w odniesieniu do działalności niepublicznych przedszkoli.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy interpretacji przepisów prawa, która ma bezpośrednie przełożenie na prowadzenie działalności gospodarczej, zwłaszcza w sektorze edukacji. Pokazuje, jak złożone mogą być relacje między różnymi gałęziami prawa.
“Czy prowadzenie przedszkola to działalność gospodarcza? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.”
Sektor
edukacja
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.