II AKA 40/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny uchylił orzeczenie Krajowego Sądu Dyscyplinarnego i umorzył postępowanie, stwierdzając utratę statusu biegłego rewidenta przez obwinionego.
Sąd Apelacyjny w Gdańsku rozpoznał sprawę obwinionego R. L. odwołującego się od orzeczenia Krajowego Sądu Dyscyplinarnego. Sąd odwoławczy, stwierdzając zaistnienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 11 k.p.k., uchylił zaskarżone orzeczenie i umorzył postępowanie. Uzasadnieniem była utrata przez obwinionego statusu biegłego rewidenta na skutek skreślenia z rejestru przed wydaniem orzeczenia przez sąd odwoławczy, co wyłączało jego odpowiedzialność dyscyplinarną.
Sąd Apelacyjny w Gdańsku, rozpoznając sprawę obwinionego R. L. na skutek jego odwołania od orzeczenia Krajowego Sądu Dyscyplinarnego, uchylił zaskarżone orzeczenie i umorzył postępowanie. Podstawą rozstrzygnięcia było stwierdzenie bezwzględnej przyczyny odwoławczej, określonej w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 11 k.p.k., wynikającej z faktu, że obwiniony R. L. utracił status biegłego rewidenta na skutek skreślenia z rejestru przez Krajową Radę Biegłych Rewidentów uchwałą z dnia 22 października 2019 roku. Sąd podkreślił, że odpowiedzialności dyscyplinarnej mogą podlegać wyłącznie osoby posiadające status biegłego rewidenta, a utrata tego statusu przed wydaniem orzeczenia przez sąd odwoławczy wyłącza możliwość prowadzenia postępowania. Sąd odrzucił zarzuty obwinionego dotyczące błędów w ustaleniach faktycznych i naruszenia przepisów postępowania, uznając je za niezasadne, jednakże stwierdzenie okoliczności wyłączającej postępowanie miało charakter bezwzględny i skutkowało uchyleniem orzeczenia i umorzeniem sprawy niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów. Zasądzono również koszty obrony z urzędu oraz koszty postępowania od Polskiej Izby Biegłych Rewidentów.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, osoba, która utraciła status biegłego rewidenta na skutek skreślenia z rejestru, nie może podlegać odpowiedzialności dyscyplinarnej.
Uzasadnienie
Odpowiedzialności dyscyplinarnej podlegają wyłącznie osoby posiadające status biegłego rewidenta. Utrata tego statusu przed wydaniem orzeczenia przez sąd odwoławczy wyłącza możliwość prowadzenia postępowania dyscyplinarnego, nawet jeśli zarzucane czyny miały miejsce w okresie posiadania statusu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie i umorzenie
Strona wygrywająca
obwiniony R. L.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. L. | osoba_fizyczna | obwiniony |
Przepisy (19)
Główne
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 9
Kodeks postępowania karnego
Uchylenie orzeczenia z powodu zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej.
k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 11
Kodeks postępowania karnego
Okoliczność wyłączająca ściganie, w tym brak posiadania statusu wymaganego do odpowiedzialności.
u.b.r.f.a.n.p. art. 171 § pkt 1
Ustawa o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym
Zastosowanie przepisów k.p.k. o odpowiedzialności dyscyplinarnej biegłych rewidentów.
u.b.r.f.a.n.p. art. 139 § ust. 1
Ustawa o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym
Biegły rewident podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej.
Pomocnicze
u.b.r.f.a.n.p. art. 4 § ust. 1
Ustawa o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym
Definicja biegłego rewidenta jako osoby wpisanej do rejestru.
u.b.r.f.a.n.p. art. 5 § ust. 1
Ustawa o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym
Obowiązek podnoszenia kwalifikacji przez biegłego rewidenta.
u.b.r.f.a.n.p. art. 11 § ust. 1 pkt 2 i ust. 2
Ustawa o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym
Skreślenie z rejestru w przypadku wystąpienia z samorządu.
u.b.r.f.a.n.p. art. 18 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym
Skreślenie z rejestru w przypadku wystąpienia biegłego rewidenta z samorządu.
u.b.r.f.a.n.p. art. 18 § ust. 2
Ustawa o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym
Konieczność podjęcia uchwały przez KRBR o skreśleniu.
u.b.r.f.a.n.p. art. 130 § § 4 k.p.a. w zw. z art. 21 ust. 1
Ustawa o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym
Wykonanie uchwały przed upływem terminu do odwołania w określonych przypadkach.
u.b.r.f.a.n.p. art. 159 § ust. 1 i 2
Ustawa o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym
Kary orzekane w postępowaniu dyscyplinarnym.
p.u.s.p. art. 104 § § 2 i 3
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
Odpowiedzialność dyscyplinarna sędziego w stanie spoczynku.
p.u.s.p. art. 118
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
Postępowanie dyscyplinarne po rozwiązaniu lub wygaśnięciu stosunku służbowego sędziego.
u.k.s. art. 257 § ust. 1, 4 i 5
Ustawa o komornikach sądowych
Postępowanie dyscyplinarne po wygaśnięciu powołania na stanowisko komornika.
p.n. art. 61
Prawo o notariacie
Postępowanie dyscyplinarne w razie odwołania notariusza.
u.b.r.i.s. art. 4 § ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2
Ustawa z dnia 7 maja 2009 roku o biegłych rewidentach i ich samorządzie, podmiotach uprawnionych do badania sprawozdań finansowych oraz o nadzorze publicznym
Obowiązek obligatoryjnego doskonalenia zawodowego.
u.b.r.i.s. art. 11 § ust. 1 pkt 2 i ust. 2
Ustawa z dnia 7 maja 2009 roku o biegłych rewidentach i ich samorządzie, podmiotach uprawnionych do badania sprawozdań finansowych oraz o nadzorze publicznym
Skreślenie z rejestru w przypadku wystąpienia z samorządu.
p.o.a. art. 29 § ust. 1
Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze
Podstawa do zasądzenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu
Szczegółowe zasady ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Utrata statusu biegłego rewidenta przez obwinionego przed wydaniem orzeczenia przez sąd odwoławczy stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą, skutkującą uchyleniem orzeczenia i umorzeniem postępowania.
Odrzucone argumenty
Zarzuty obwinionego dotyczące błędu w ustaleniach faktycznych i naruszenia przepisów postępowania, które nie doprowadziły do uniewinnienia.
Godne uwagi sformułowania
Odpowiedzialności dyscyplinarnej może podlegać wyłącznie biegły rewident. Utrata statusu biegłego rewidenta na skutek skreślenia z rejestru wyłącza możliwość prowadzenia postępowania dyscyplinarnego. Do skreślenia biegłego z rejestru nie wystarczy złożenie oświadczenia o wystąpieniu z samorządu, konieczne jest podjęcie stosownej uchwały przez Krajową Radę Biegłych Rewidentów.
Skład orzekający
Anna Makowska - Lange
przewodniczący
Alina Miłosz-Kloczkowska
sędzia
Dorota Wróblewska
sędzia-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Utrata statusu zawodowego jako podstawa do umorzenia postępowania dyscyplinarnego lub odpowiedzialności zawodowej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji biegłych rewidentów i przepisów ustawy o biegłych rewidentach, ale może być analogicznie stosowane do innych zawodów regulowanych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak istotne jest formalne spełnienie wymogów proceduralnych i statusowych, nawet w kontekście odpowiedzialności zawodowej. Pokazuje, że utrata statusu może definitywnie zakończyć postępowanie.
“Utrata statusu biegłego rewidenta zakończyła postępowanie dyscyplinarne – co to oznacza dla odpowiedzialności zawodowej?”
Sektor
usługi profesjonalne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II AKa 40/21 ORZECZENIE W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 maja 2022 r. Sąd Apelacyjny w Gdańsku II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSA Anna Makowska - Lange Sędziowie: SA Alina Miłosz-Kloczkowska SA Dorota Wróblewska (spr.) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Joanna Tomaszewska po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2022 r. sprawy obwinionego R. L. na skutek odwołania obwinionego od orzeczenia Krajowego Sądu Dyscyplinarnego przy Polskiej Izbie Biegłych Rewidentów z dnia 26 kwietnia 2019 r., sygn. akt KSD 43/18 I. na podstawie art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 11 k.p.k. i art. 171 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 2017 r. o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym (Dz. U. z 2020r. poz. 1415) – uchyla zaskarżone orzeczenie i umarza postępowanie w sprawie; II. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. M. S. z Kancelarii Adwokackiej w G. kwotę 738 (siedemset trzydzieści osiem) złotych brutto za obronę obwinionego z urzędu w postępowaniu odwoławczym; III. na podstawie art. 168 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 2017r. o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym (Dz. U. z 2020r. poz. 1415) obciąża Polską Izbę Biegłych Rewidentów kosztami postępowania w sprawie. UZASADNIENIE UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II AKa 40/21 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1CZĘŚĆ WSTĘPNA 0.11.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Orzeczenie Krajowego Sądu Dyscyplinarnego w Warszawie z dnia 26 kwietnia 2019 roku, sygn. akt KSD 43/2018 0.11.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☒ inny, to jest obwiniony 0.11.3. Granice zaskarżenia 0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.11.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 0.11.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 1Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 0.12.1. Ustalenie faktów 0.12.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Obwiniony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 1. 2. 3. 4. R. L. W dniu 17 września 2019 roku, to jest po wydaniu zaskarżonego orzeczenia, do Krajowej Rady Biegłych Rewidentów dalej „KRBR” wpłynęło oświadczenie (wniosek (...) ) biegłego rewidenta R. L. , zawierające deklarację wystąpienia z samorządu biegłych rewidentów i skreślenie z rejestru. Wniosek został rozpatrzony pozytywnie i uchwałą KRBR nr (...) z dnia 22 października 2019 roku R. L. został wykreślony z rejestru i nie posiada statusu biegłego rewidenta. R. L. nie figuruje w rejestrze biegłych rewidentów, jego dane zostały umieszczone na liście biegłych rewidentów seniorów pod pozycją (...) . 6 listopada 2017 roku R. L. wysłał drogą e-mail do Polskiej Izby Biegłych Rewidentów oświadczenie o osiągnięciu wieku emerytalnego, oświadczenie o wystąpieniu samorządu biegłych rewidentów, w którym wniósł o skreślenie go z rejestru biegłych rewidentów, oświadczenie o rezygnacji z członkostwa w Polskiej Izbie Biegłych Rewidentów R. L. oryginały oświadczeń o wystąpieniu z samorządu biegłych rewidentów i osiągnięciu wieku emerytalnego przesłał do Polskiej Izby Biegłych Rewidentów, jako załączniki do pisma z dnia 16 września 2019 roku. pismo Krajowego Rzeczni-ka Dyscyplinarnego wraz z uchwałą Krajowej Rady Biegłych Rewidentów informac-je opublikowane przez Polską Izbę Biegłych Rewidentów na stronie internetowej Izby dokumenty dołączo-ne do pisma R. L. dokumenty dolączo-ne do pisma R. L. 93-95 Strona internetowa Polskiej Izby Biegłych Rewidentów 70-74 70-74 0.12.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Obwiniony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 1. R. L. rezygnacja z dalszego członkostwa w Polskiej Izbie Rewidentów jest równoznaczna z brakiem obowiązku udziału w obligatoryjnych szkoleniach biegłych rewidentów stanowisko zawarte w piśmie obwinio-nego 66 0.12.2. Ocena dowodów 0.12.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 1. 2. 1. i 4. pismo Krajowego Rzecznika Dyscyplinarnego wraz z uchwałą Krajowej Rady Biegłych Rewidentów informacje zamieszczane na stronie internetowej Polskiej Izby Biegłych Rewidentów dokumenty dołączone do pisma R. L. Dokumenty o charakterze urzędowym, brak podstaw do kwestionowania ich treści. Brak podstaw do kwestionowania informacji zamieszczanych na oficjalnej, dostępnej publicznie stronie internetowej Polskiej Izby Biegłych Rewidentów. Brak podstaw do kwestionowania ich wiarygodności, w szczególności brak dowodów, które podważałyby zapisy w nich zawarte. 0.12.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu 1. stanowisko wyrażone przez obwinionego w piśmie z dnia 7.04.2022r. Stanowisko sprzeczne zarówno z przepisami obowiązującej uprzednio ustawy z dnia 7 maja 2009 roku o biegłych rewidentach i ich samorządzie, podmiotach uprawnionych do badania sprawozdań finansowych oraz o nadzorze publicznym (Dz.U. z 2016r. poz. 1000 i poz. 1948), jak i z obecnie obowiązującą ustawą z dnia 11 maja 2017 roku o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym (Dz.U. z 2020r., poz.1415). 1STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 1. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydania orzeczenia, mający wpływ na jego treść, polegający na dowolnym uznaniu, jakoby obwiniony dopuścił się popełnienia zarzuconego mu przewinienia dyscyplinarnego, podczas gdy prawidłowa ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego nakazywała przyjęcie, że R. L. nie dopuścił się popełnienia zarzuconego przewinienia skoro od 2009 roku przebywa na emeryturze, działalność związaną z jego przygotowaniem zawodowym biegłego rewidenta zakończył 30 czerwca 2012 roku, a więc nie miał obowiązku uczestniczenia w szkoleniach, a nadto jego rezygnacja z członkostwa w Polskiej Izbie Biegłych Rewidentów nastąpiła wcześniej niż wyznaczony termin obligatoryjnego szkolenia, a dokumenty potwierdzające to znajdowały się w posiadaniu Stowarzyszenia Biegłych Rewidentów; 2. naruszenie przepisów postępowania, polegające na braku powiadomienia obwinionego o wszczęciu postępowania, informowania go o mało istotnych sprawach, bez żądania wyrażenia przez niego stanowiska, także wynikające z pominięcia dokumentów znajdujących się w Stowarzyszeniu Biegłych Rewidentów świadczących o rezygnacji z członkostwa w samorządzie biegłych rewidentów. niezasadne Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Zarzuty przedstawione przez obwinionego: błędu w ustaleniach faktycznych i naruszenia przepisów postępowania nie zasługiwały na uwzględnienie jako niezasadne. Złożone odwołanie okazało się jednak skuteczne o tyle, że doprowadziło do stwierdzenia w toku kontroli instancyjnej – zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej, określonej w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 11 k.p.k. , które to przepisy znajdowały zastosowanie z uwagi na treść art. 171 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 2017 roku o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym (Dz.U. z 2020 r., poz. 1415). Stwierdzenie okoliczności wyłączającej postępowanie określonej w art. 17 § 1 pkt 11 k.p.k. , w postaci nie posiadania statusu biegłego rewidenta przez R. L. w czasie orzekania przez Sad odwoławczy – skutkowało koniecznością uchylenia zaskarżonego orzeczenia i umorzenia postępowania w sprawie, niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów. Zarzuty przedstawione przez odwołującego się R. L. nie zasługiwały na uwzględnienie, a w konsekwencji nie mogły doprowadzić do jego uniewinnienia. Nie miał racji obwiniony, gdy starał się przekonać Sąd odwoławczy, że Krajowy Sąd Dyscyplinarny dopuścił się błędu w ustaleniach faktycznych, który wynikał stąd, że nie uwzględnił następujących okoliczności, a więc: przebywania przez R. L. od 2009 roku na emeryturze, zakończenia przez niego działalności związanej z jego przygotowaniem zawodowym biegłego rewidenta od 30 czerwca 2012 roku, jego rezygnacji z członkostwa w Polskiej Izbie Biegłych Rewidentów, która nastąpiła wcześniej niż wyznaczony termin obligatoryjnego szkolenia, gdy dokumenty potwierdzające to znajdowały się w posiadaniu Stowarzyszenia Biegłych Rewidentów i nie zostały wzięte pod uwagę, a to prowadziło do błędnego ustalenia, że ciążył na nim obowiązek uczestnictwa w szkoleniach, mimo braku takiego. Krajowy Sąd Dyscyplinarny w sposób prawidłowy uznał, że R. L. nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku obligatoryjnego doskonalenia zawodowego określonego w art. 4 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 ustawy z dnia 7 maja 2009 roku o biegłych rewidentach i ich samorządzie, podmiotach uprawnionych do badania sprawozdań finansowych oraz o nadzorze publicznym (Dz.U. z 2016 r., poz.1000 i poz. 1948) oraz w kolejnych przywołanych w przypisanym nieprawomocnie czynie przepisach. Trzeba podkreślić, że art. 4 wskazanej wyżej ustawy określał (obecnie ustawa nie obowiązuje) obowiązki biegłego rewidenta, w tym podnoszenia kwalifikacji zawodowych poprzez odbywanie obligatoryjnego doskonalenia zawodowego w każdym roku kalendarzowym i doprecyzowywał zasady realizacji tego obowiązku. Istotne jest przede wszystkim dostrzeżenie, że obowiązek powyższy obciąża biegłego rewidenta, a zgodnie z art. 5 ust. 1 wspomnianej ustawy biegłym rewidentem jest osoba wpisana do rejestru biegłych rewidentów. Już zestawienie tych dwóch przepisów prowadzi do wniosku, że dopóki dana osoba figuruje w rejestrze biegłych rewidentów ciąży na niej obowiązek podnoszenia kwalifikacji zawodowych, a więc odbywania obligatoryjnych szkoleń. Z kolejnych przepisów tego aktu prawnego wynikało, że skreślenie z rejestru biegłych rewidentów następowało po podjęciu przez Krajową Radę Biegłych Rewidentów stosownej uchwały o skreśleniu. Taka uchwałę podejmowano m.in. w przypadku wystąpienia biegłego rewidenta z samorządu biegłych rewidentów (art. 11 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 omawianej ustawy). Przywołane zapisy jednoznacznie świadczą o tym, że do skreślenia biegłego z rejestru, a więc utraty przez niego statusu biegłego rewidenta, nie wystarczy złożenie przez określoną osobę oświadczenia o wystąpieniu z samorządu biegłych rewidentów. Konieczne jest bowiem podjęcie stosownej uchwały przez Krajową Radę Biegłych Rewidentów. W związku z tym, że omawiana ustawa została uchylona z dniem 21 czerwca 2017 roku, od tego dnia weszła w życie ustawa z dnia 11 maja 2017 roku o biegłych, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym (Dz.U. 2020.1415), zarzucone R. L. przewinienie dyscyplinarne miało zostać popełnione w okresie rozliczeniowym 2015-2017 oraz w roku 2017, a przede wszystkim R. L. w dniu 6 listopada 2017 roku wysłał drogą e-mail do Polskiej Izby Biegłych Rewidentów oświadczenie o osiągnięciu wieku emerytalnego, oświadczenie o wystąpieniu samorządu biegłych rewidentów, w którym wniósł o skreślenie go z rejestru biegłych rewidentów, oświadczenie o rezygnacji z członkostwa w Polskiej Izbie Biegłych Rewidentów – to należało odnieść się do przepisów ustawy z dnia 11 maja 2017 roku, aby ocenić skutek przesłania przez obwinionego wymienionych wyżej oświadczeń do Polskiej Izby Biegłych Rewidentów. Na wstępie należy zauważyć, że w ustawie z dnia 11 maja 2017 roku również nałożono na biegłych rewidentów obowiązek podnoszenia kwalifikacji zawodowych, w tym przez odbywanie obligatoryjnego doskonalenia zawodowego w każdym roku kalendarzowym (art. 8 i 9 tej ustawy). Zgodnie z tym aktem prawnym skreślenie biegłego rewidenta z rejestru następuje w przypadku m.in. wystąpienia biegłego rewidenta na jego wniosek z samorządu biegłych rewidentów (art. 18). Warto podkreślić, że ustawodawca w art. 18 ust. 1 pkt 2 tej ustawy posłużył się sformułowaniem „w przypadku”, a więc nie „z chwilą”. Taki zabieg był w pełni zrozumiały wobec regulacji zawartej w art. 18 ust. 2 „W przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 1-4, Krajowa Rada Biegłych Rewidentów podejmuje uchwałę o skreśleniu biegłego rewidenta z rejestru”, a zgodnie z ust. 3 art. 18 w określonym przypadku może też odmówić podjęcia takiej uchwały. Z przepisów tych wynika więc, jak uprzednio, że utrata przez daną osobę statusu biegłego rewidenta, a tym samym ustanie ciężących na biegłym rewidencie obowiązków, w tym szkolenia zawodowego, następuje najwcześniej z momentem podjęcia uchwały o skreśleniu biegłego z krajowego rejestru biegłych rewidentów. Jak wynika z informacji nadesłanej przez Krajowego Rzecznika Dyscyplinarnego, jak i dołączonej do niej uchwały nr (...) , Krajowa Rada Biegłych Rewidentów, po tym jak w dniu 17 września 2019 roku (po wydaniu zaskarżonego orzeczenia) wpłynęło oświadczenie (wniosek (...) ) biegłego rewidenta R. L. , zawierające deklarację wystąpienia z samorządu biegłych rewidentów i wniosek o skreślenie z rejestru - wydała uchwałę z dnia 22 października 2019 roku o skreśleniu w/w z rejestru biegłych rewidentów. W treści uchwały zaznaczono, że wchodzi ona w życie z dniem jej podjęcia. W przypadku R. L. skreślenie z rejestru biegłych rewidentów nastąpiło więc w dniu podjęcia uchwały, co wynikało ze spełnienia warunku określonego w art. 130 § 4 k.p.a. w zw. z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 2017 roku o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym, polegającego na tym, iż uchwała była zgodna z żądaniem strony, a więc podlegała wykonaniu przed upływem terminu do odwołania. Mając to na uwadze, raz jeszcze należy podkreślić, że do skreślenia biegłego z rejestru, a więc utraty przez niego statusu biegłego rewidenta, nie wystarczyło złożenie przez R. L. oświadczenia o wystąpieniu z samorządu biegłych rewidentów. Konieczne jest bowiem podjęcie stosownej uchwały przez Krajową Radę Biegłych Rewidentów. Wobec tego, do dnia 22 października 2019 roku, na obwinionym ciążyły obowiązki związane z posiadaniem statusu biegłego rewidenta. Na akceptację nie zasługiwał też zarzut obrazy przepisów postępowania, wymieniony jako drugi. Jak wynika z akt sprawy R. L. został powiadomiony w szczególności o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego i możliwości złożenia pisemnego oświadczenia, przesłano mu postanowienie o wszczęciu postępowania, która to korespondencja została odebrana przez dorosłego domownika w dniu 1 sierpnia 2018 roku. Następnie obwinionemu przesłano postanowienie o przedstawieniu zarzutów z dnia 20 listopada 2018 roku, poinformowano o prawie złożenia wyjaśnień i pouczono o przysługujących w toku postępowania dyscyplinarnego uprawnieniach i obowiązkach, ta korespondencja także została doręczona. Nie ma też wątpliwości co do tego, że obwinionemu doręczono odpis wniosku o ukaranie, wraz z przypomnieniem o możliwości składania wniosków dowodowych i wyjaśnień wraz z wezwaniem na rozprawę Krajowego Sądu Dyscyplinarnego. W końcu obwinionemu doręczono odpis nieprawomocnego orzeczenia Krajowego Sądu Dyscyplinarnego, od którego odwołał się on skutecznie. Nie można więc przyjąć, że dopuszczono się uchybień w zakresie przepisów postępowania, w sposób wskazany przez skarżącego. Jednocześnie bez znaczenia pozostaje – jakie dokładnie dokumenty znajdowały się w Polskiej Izbie Biegłych Rewidentów, skoro uchwała o skreśleniu z rejestru biegłych rewidentów została podjęta dopiero 22 października 2019 roku, co było, jak można wnioskować z dokumentów nadesłanych przez obwinionego, wynikiem nieprzekazania tej Izbie oryginałów dokumentów przesłanych drogą e-mail w dniu 6 listopada 2017 roku. Oryginały tych dokumentów zostały dołączone do pisma R. L. z dnia 16 września 2019 roku. Złożone odwołanie okazało się jednak skuteczne o tyle, jak już wskazano uprzednio, że doprowadziło do stwierdzenia w toku kontroli instancyjnej – zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej, określonej w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 11 k.p.k. , które to przepisy znajdowały zastosowanie z uwagi na treść art. 171 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 2017 roku o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym (Dz.U. z 2020 r., poz. 1415). Jak wynika z art. 139 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 2017 roku o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym: „Biegły rewident podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej, jeżeli dopuścił się przewinienia dyscyplinarnego”. Już z brzmienia tego przepisu wynika, że odpowiedzialności tej może podlegać wyłącznie biegły rewident. Jeśli więc dana osoba, jak R. L. , przestała być biegłym rewidentem, na skutek skreślenia z rejestru biegłych rewidentów, to nie może zostać pociągnięta do odpowiedzialności dyscyplinarnej. O trafności tego wniosku przekonuje także tytuł rozdziału 9 omawianej ustawy „Odpowiedzialność dyscyplinarna biegłych rewidentów”, a więc nie byłych biegłych rewidentów, czy biegłych rewidentów seniorów, a także treść art. 4 ust. 1 tej ustawy „Biegłym rewidentem jest osoba wpisana do rejestru biegłych rewidentów (…)”. Ponadto świadczy o tym treść art. 159 omawianej ustawy, który odnosi się do kar orzekanych w postępowaniu dyscyplinarnym, a zwłaszcza jego ustępy 1 i 2. Analizując teść tej regulacji nie ma wątpliwości, że została ona dostosowana do osób posiadających status biegłego rewidenta. Świadczy o tym brzmienie art. 159 ust. 2 „Orzekając karę, o której mowa w ust. 1 pkt 1, nakazuje się zaprzestania określonego postępowania i powstrzymanie się od niego w przyszłości”. Nie sposób uznać, że mógłby zaprzestać określonego postępowania ktoś kto nie jest już biegłym rewidentem, a więc nie wykonuje już obowiązków związanych z tym zawodem. Nie można jednocześnie przyjąć, że racjonalny ustawodawca chciałby wyłączenia możliwości wymierzenia najłagodniejszej kary, a więc przewidzianej w art. 159 ust. 1 pkt 1 kary upomnienia wobec osób, które utraciły status biegłego rewidenta, dopuszczając wobec nich wyłącznie możliwość orzeczenia surowszej kary, a więc kary pieniężnej. Warto też zauważyć, że kary z pkt 3 do 7 nie miałyby racji bytu wobec osób, które przestały wykonywać zawód biegłego rewidenta na skutek skreślenia ich z rejestru. W końcu należy odnieść się do tego, jak w przypadku innych grup zawodowych ukształtowano kwestie odpowiedzialności dyscyplinarnej osób, które przestały wykonywać dany zawód. Przykładem może być ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. z 2020 r., poz. 2072), a w szczególności art. 104 i 118 tej ustawy. W art. 104 omawianej ustawy wprost uregulowano kwestie dotyczące odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziego w stanie spoczynku wskazując m.in., że za uchybienie godności sędziego po przejściu w stan spoczynku oraz uchybienie godności urzędu sędziego w okresie pełnienia służby sędzia w stanie spoczynku odpowiada dyscyplinarnie (§ 2), a do odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów w stanie spoczynku stosuje się odpowiednio przepisy o odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów, z tym że zamiast kar przewidzianych dla sędziów sąd dyscyplinarny orzeka wyłącznie wymienione w tym przepisie kary (§ 3). Natomiast w art. 118 umieszczonym w rozdziale 3 „odpowiedzialność dyscyplinarna sędziów i asesorów sądowych” przewidziano, że „W razie rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku służbowego sędziego w toku postępowania dyscyplinarnego, postępowanie to toczy się nadal. Jeżeli obwiniony podjął pracę w urzędzie państwowym, Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, adwokaturze lub jako radca prawny albo notariusz, sąd przesyła wyrok odpowiednio temu urzędowi, Prezesowi Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, Naczelnej Radzie Adwokackiej lub Krajowej Radzie Radców Prawnych albo Krajowej Radzie Notarialnej.” Innym przykładem jest ustawa o komornikach sądowych (Dz.U. z 2022 r., poz. 1168), w której w art. 257 przewidziano m.in., że wygaśnięcie powołania na stanowisko komornika z mocy prawa na skutek rezygnacji z pełnienia obowiązków nie ma wpływu na bieg postępowania dyscyplinarnego (ust. 1); w przypadku odwołania asesora z zajmowanego stanowiska, skreślenia aplikanta z listy aplikantów komorniczych albo ukończenia aplikacji w toku postępowania dyscyplinarnego, przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio, przy czym odpis orzeczenia przesyła się prezesowi właściwego sądu apelacyjnego oraz radzie właściwej izby komorniczej, na obszarze których obwiniony ostatnio wykonywał swoje obowiązki (ust. 4); okoliczność, że w dniu orzekania obwiniony nie zajmuje już stanowiska komornika, nie stanowi przeszkody do orzeczenia wobec niego kary wydalenia ze służby komorniczej. Przepis stosuje się odpowiednio wobec asesorów i aplikantów, jeżeli zachodzą podstawy do orzeczenia kary wydalenia z aplikacji albo kary skreślenia z wykazu asesorów komorniczych (ust. 5). Natomiast zgodnie z art. 61 Prawa o notariacie (Dz.U.2020.1192) w razie odwołania notariusza w toku postępowania dyscyplinarnego, postępowanie toczy się nadal. Podobne regulacje nie zostały umieszczone w ustawie z dnia 11 maja 2017 roku o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym. Tak przedstawiona argumentacja z zakresu wykładni systemowej – również przemawiają za tym, że intencją ustawodawcy było, aby odpowiedzialności dyscyplinarnej podlegali wyłącznie biegli rewidenci, a nie osoby, które przestały wykonywać ten zawód i jak R. L. zostały skreślone z rejestru biegłych rewidentów, uzyskując status biegłego rewidenta seniora. Stwierdzenie okoliczności wyłączającej postępowanie określonej w art. 17 § 1 pkt 11 k.p.k. (inna okoliczność wyłączająca ściganie), w postaci nie posiadania statusu biegłego rewidenta przez R. L. w czasie orzekania przez Sad odwoławczy – skutkowało koniecznością uchylenia zaskarżonego orzeczenia i umorzenia postępowania w sprawie, niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów. Wnioski o zmianę zaskarżonego orzeczenia i uniewinnienie R. L. od zarzuconego mu przewinienia dyscyplinarnego niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Wniosek niezasadny z powodów wskazanych we wcześniejszej części uzasadnienia. 1OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. Stwierdzenie okoliczności wyłączającej postępowanie dyscyplinarne wobec R. L. polegające na utracie przez niego statusu biegłego rewidenta na skutek wykreślenia go z krajowego rejestru biegłych rewidentów. Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności Wskazane we wcześniejszej części uzasadnienia. 1ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 0.15.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji Przedmiot utrzymania w mocy 0.1nie dotyczy Zwięźle o powodach utrzymania w mocy 0.15.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji Przedmiot i zakres zmiany 0.0.1nie dotyczy Zwięźle o powodach zmiany 0.15.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 0.15.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia ☒ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia wskazane we wcześniejszej części uzasadnienia 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 3.1. I. uchylono zaskarżone orzeczenie i umorzono postępowanie w sprawie ☒ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia wskazane we wcześniejszej części uzasadnienia 4.1. ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia nie dotyczy 0.15.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania nie dotyczy 0.15.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 1Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności II. III. Na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1651) w zw. z § 2 pkt 1, § 4 ust. 1 i 3 oraz § 17 ust 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (t.j. Dz.U. z 2019r., poz. 18) zasądzono od Skarbu Państwa na rzecz adw. M. S. z Kancelarii Adwokackiej w G. kwotę 738 (siedemset trzydzieści osiem) złotych brutto za obronę z urzędu obwinionego przed Sądem II instancji; Na podstawie art. 168 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 2017 roku o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym (Dz.U. z 2020r., poz. 1415) obciążono Polską Izbę Biegłych Rewidentów kosztami postępowania w sprawie. 1PODPIS
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI