II AKA 398/24

Sygn. akt II AKa 398/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 lutego 2025 r. Sąd Apelacyjny w Gdańsku II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSA Krzysztof Ciemnoczołowski (spr.) Sędziowie: SA Krzysztof Noskowicz SA Dorota Rostankowska Protokolant: sekretarz sądowy Lazar Nota przy udziale Prokuratora Prokuratury (...) w G. M. M. po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2025 r. sprawy oskarżonego M. J. s. B. i J. ur. (...) w G. (1) z art. 53 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 64 § 1 k.k. na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Okręgowego w Toruniu z dnia 20 maja 2024 r., sygn. akt II K 71/23 I. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że czyn przypisany oskarżonemu M. J. w punkcie I opisuje następująco: „w okresie nie wcześniej niż od maja 2022r. do 21 lipca 2022r. w G. (2) przy ul. (...) gm. (...) , wbrew przepisom ustawy, działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, podjął czynności bezpośrednio zmierzające do wytworzenia i przetworzenia znacznych ilości substancji psychotropowych, poprzez przetworzenie nieustalonej substancji celem uzyskania 322,46 gramów mefedronu oraz wytworzenie 11200 g amfetaminy w ten sposób, że poddał posiadany nieustalony roztwór procesowi krystalizacji, z której zamierzał uzyskać 322,46 grama mefedronu, nadto wytworzył znaczną ilość wynoszącą 16 litrów BMK (benzylometyloketonu), a w dniu 21 lipca 2022r., wykorzystując ten prekursor, na zbudowanej osobiście linii produkcyjnej podjął działania zmierzające bezpośrednio do wytworzenia znacznej ilości tj. 11200 g amfetaminy, przy czym w ramach podejmowanych działań dysponował prekursorami w postaci BMK (benzylometyloketonu) w ilości około 150 litrów, toluenu w ilości około 15 litrów, acetonu w ilości około 3,5 litra, kwasu siarkowego w ilości około 5 litrów, kwasu solnego w ilości 8 litrów, 6,26 kg kwasu fenylooctowego, 19,95 kg pochodnej kwasu fenylooctowego i 17.52 kg bezwodnego octanu sodu, jednakże zamierzonego celu nie osiągnął z uwagi na zatrzymanie przez funkcjonariuszy Policji, przy czym czynu tego dopuścił się w warunkach powrotu do przestępstwa, będąc uprzednio skazanym za przestępstwo z art. 53 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przeciwdziałaniu narkomanii na karę 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, orzeczoną wyrokiem Sądu Okręgowego w Płocku z 25 czerwca 2018r. o sygn. II K 9/18, objętym wyrokiem łącznym Sądu Okręgowego w Płocku z 15.01.2019r. o sygn. II K 128/18, którą odbył w okresie od 23 sierpnia 2017r. do 13 sierpnia 2021r.”, II. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok w pozostałej części, III. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. A. D. - Kancelaria Adwokacka w T. - kwotę 1476 (tysiąc czterysta siedemdziesiąt sześć) złotych brutto tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu z urzędu w postępowaniu odwoławczym oraz kwotę 495 (czterysta dziewięćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu wydatków związanych z dojazdem adwokata na rozprawę odwoławczą, IV. zwalnia oskarżonego od kosztów postępowania odwoławczego, wydatkami tego postępowania obciążając Skarb Państwa. UZASADNIENIE UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II AKa 398/24 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji wyrok Sądu Okręgowego w Toruniu z 20.05.2024 r., II K 71/23 1.Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.Granice zaskarżenia 0.1.Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.1.Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 1.Ustalenie faktów 0.1.Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.1.1. 0.1.Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.2.1. 1.Ocena dowodów 0.1.Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 0.1.Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 3.1. Naruszenie (…) art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i podzielenie przez Sąd (…) w całości opinii biegłych (…) iż po ujawnieniu czynu, oskarżony według biegłej, usiłował przerobić i wytworzyć znaczne ilości substancji psychotropowych w postaci 322,46 g. mefedronu oraz 4.45 litra 4-MMC, a nadto 82 litry zasadowej amfetaminy lub co najmniej 105 g. siarczanu amfetaminy z prekursorów w BMK w ilości ok. 150 l., toluenu w ilości ok. 15 l., acetonu w ilości ok. 3,5 l., kwasu siarkowego w ilości ok. 5 l., kwasu solnego w ilości 8 l., 6,26 kg. kwasu fenylooctowego, 19,95 kg. pochodnej kwasu fenylooctowego i 17,52 bezwodnego octanu sodu, a jak wyjaśnił oskarżony podstawowa wiedza chemiczna wyklucza taką możliwość, chociażby z uwagi na zatrzymanie oskarżonego 22 lipca, tj. niewiele czasu, a także brak realnych możliwości produkcji oraz środków w takich ilościach. ☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Zarzut okazał się o tyle zasadnym, że skutkiem jego rozpoznania była zmiana zaskarżonego wyroku, omówiona szczegółowo w sekcji 5.2. niniejszego uzasadnienia. Niezależnie od powyższej uwagi należy stwierdzić, że wbrew omawianemu zarzutowi, Sąd Okręgowy generalnie nie dopuścił się obrazy przepisów art. 7 k.p.k. i art. 410 k.p.k. , a poczynione przez ten organ ustalenia faktyczne mają walor prawdziwych, a przez to zgodnych z wymogiem wynikającym z przepisu art. 2 § 2 k.p.k. Dokonano ich w sposób obiektywny, badając zgodnie z art. 4 k.p.k. okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego. Materiał dowodowy, o który oparto rozstrzygnięcie, miał charakter kompletny, co odpowiada dyrektywie z art. 410 k.p.k. , nadto poddano go wszechstronnej analizie. Oceny, na podstawie których sformułowano kluczowe dla rozstrzygnięcia sprawy wnioski, realizowane były w sposób swobodny, tj. zgodnie z art. 7 k.p.k. , przy uwzględnieniu zasad prawidłowego rozumowania, a także wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego. Stanowisko sądu pierwszej instancji znalazło kompleksowe odzwierciedlenie w treści pisemnego uzasadnienia wyroku, które w pełnym zakresie poddaje się kontroli instancyjnej. Odnosząc się do zarzutu należy w pierwszej kolejności stwierdzić, że został on sformułowany w sposób sugerujący, iż materiał dowodowy obejmował jedynie opinię biegłej z dziedziny chemii oraz wyjaśnienia M. J. . Tymczasem, co apelująca przemilczała, wskazana wyżej opinia stanowiła tylko jeden z dowodów, na podstawie których Sąd Okręgowy dokonał ustaleń faktycznych w sprawie. Przypomnienia wymaga, że Sąd orzekający posłużył się argumentacją, zgodnie z którą linia obrony M. J. , zmierzająca do wykazania, iż nosił się on z zamiarem wytworzenia znacznie mniejszych ilości BMK, nie zasługiwała na wiarę, ponieważ:  była sprzeczna z opinią biegłej z zakresu badań chemicznych,  wprawdzie na ujawnionej linii produkcyjnej nie można było wytworzyć mefedronu, niemniej jednak substancję tę ujawniono w trakcie oględzin w zbiorniku oraz kuwetach w fazie krystalizacji,  oskarżony sam w późniejszej fazie postępowania przyznał, iż mogło się tam znajdować około 300 gramów mefedronu,  powyższe potwierdziły również wyjaśnienia M. Z. oraz ujawnione odręczne zapiski zawierające opis procesu produkcji i weryfikacji czystości amfetaminy. Zatem Sąd pierwszej instancji, nie dając wiary wyjaśnieniom oskarżonego w omawianym zakresie, nie opierał się tylko i wyłącznie na opinii biegłej z zakresu badań chemicznych, ale również na wynikach oględzin miejsca przestępstwa, częściowo na wyjaśnieniach M. Z. oraz na treści wspomnianych wyżej odręcznych zapisków. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku zasadnie powołano się z jednej strony na labilność wyjaśnień M. J. , z drugiej zaś na okoliczności związane z opinią biegłej, uznaną za w pełni wiarygodną i miarodajną ze względu na jej jasny, spójny i rzeczowy charakter, a także przez wzgląd na znaczne doświadczenie biegłej (szczegółowo opisane w uzasadnieniu wyroku). Sąd pierwszej instancji powołał się również na fakt, że biegła odniosła się do wszystkich zastrzeżeń podnoszonych przez M. J. w składanych wyjaśnieniach oraz w piśmie skierowanym do Sądu. Przytoczona wyżej argumentacja Sądu Okręgowego uzasadniała sformułowanie przez ten organ wniosku, zgodnie z którym zasady prawidłowego rozumowania oraz wskazania wiedzy i doświadczenia życiowego przemawiały za oceną o popełnieniu przez oskarżonego czynu przypisanego mu w punkcie I zaskarżonego wyroku. Ocena, o której mowa, została bowiem niewątpliwie dokonana na podstawie całokształtu materiału dowodowego, poddanego analizie z zastosowaniem kryteriów określonych w art. 7 k.p.k. W przeciwieństwie do oceny dokonanej przez Sąd orzekający, stanowisko zaprezentowane przez obrońcę w zarzucie 1 i w uzasadnieniu środka odwoławczego nie zostało oparte o ocenę kompleksową, a wybiórczą, polegającą na eksponowaniu dowodu z wyjaśnień oskarżonego M. J. , próbie dyskredytowania dowodu z opinii biegłej z zakresu badań chemicznych oraz przemilczaniu (pomijaniu) w toku wywodu labilności wyjaśnień oskarżonego M. J. , wyjaśnień M. Z. oraz dowodów pozyskanych w toku oględzin miejsca przestępstwa, w tym odręcznych zapisków. W ramach wskazanej wyżej, wybiórczej oceny materiału dowodowego, autorka apelacji podjęła próbę przełamania argumentacji Sądu orzekającego, powołując się na fakt, że - cyt: „Oskarżony jak wyjaśnił od początku lipca 2022 roku był zatrudniony w warsztacie samochodowym, dlatego nie mógł rozpocząć produkcji w czerwcu”. Odpierając ten argument Sąd odwoławczy wskazuje, że zatrudnienie M. J. nie wykluczało możliwości równoczesnej realizacji wytwarzania narkotyków (lub usiłowania ich wytwarzania), ponieważ praca zarobkowa nie wyklucza innych form aktywności pracownika poza godzinami jej świadczenia. Z opisu stanu faktycznego, ustalonego przez Sąd Okręgowy, wynika, że stworzenie linii produkcyjnej i rozpoczęcie wytwarzania narkotyków przebiegało stopniowo (zob. wyjaśnienia M. Z. ), obejmując między innymi pozyskanie niezbędnych urządzeń, w związku z czym było procesem rozciągniętym w czasie. W efekcie logicznym jest, że M. J. był w stanie pogodzić proceder wytwarzania narkotyków z pracą zawodową. Autorka apelacji podniosła, że – cyt.: „(…) jak wynikało z zeznań świadków oraz dokumentów tj. faktur zakupu urządzeń (początek lipca 2022 roku) nie było realnej możliwości wyprodukowania substancji wskazanych w akcie oskarżenia w takiej ilości i w warunkach ujawnionych przez organy ścigania”. Należy przypomnieć, że oskarżonemu przypisano w punkcie I wyroku działanie „nie wcześniej niż od maja 2022 r. do 21 lipca 2022 r.”, przy czym nie doszło do dokonania, a przestępstwo zakończyło się (zostało ujawnione) na etapie usiłowania. Wynika stąd wniosek, że wskazana przez obrońcę data zakupu urządzeń nie jest miarodajna, skoro mieliśmy do czynienia z „pochodem przestępstwa”, począwszy od przygotowania (w tym powstania planu popełnienia przestępstwa), a następnie usiłowania, przy czym ów „pochód” zatrzymał się 21 lipca 2022 r. Zatem nie można w zgodzie z logiką twierdzić, że „nie było realnej możliwości wyprodukowania substancji wskazanych w akcie oskarżenia w takiej ilości i w warunkach” z tego powodu, że urządzenia zakupiono na początku lipca 2022 r., a ujawnienie przestępstwa nastąpiło już 21 lipca 2022 r. Istotnym wzmocnieniem powyższej oceny jest argumentacja przedstawiona w sekcji 5.2. niemniejszego wyroku zatytułowanej „zmiana wyroku sądu pierwszej instancji”, w której umotywowano rozstrzygnięcie o zmianie opisu przypisanego oskarżonemu w punkcie I wyroku czynu, m. in. poprzez określenie mniejszych ilości substancji, które uzyskał lub mógł uzyskać w drodze przetwarzania i wytwarzania narkotyków. Apelująca wskazała, że biegła w ustnej części opinii stwierdziła, iż oskarżony nie posiadał realnych możliwości, tj. sprzętu oraz środków do produkcji mefedronu, zaś odnośnie do amfetaminy było podobnie, przy czym na miejscu przestępstwa nie ujawniono jej śladów. Obie te kwestie zostały poddane ocenie w sekcji 5.2. niniejszego uzasadnienia, w której Sąd Apelacyjny wykazał, że brak środków i sprzętu do produkcji mefedronu nie stał na przeszkodzie przypisaniu oskarżonemu przetwarzania, o jakim mowa w art. 53 ust. 1 u.o.p.n., zaś nieujawnienie amfetaminy było wyłącznie następstwem zakończenia realizacji przez oskarżonego czynu na etapie usiłowania. W ocenie obrońcy, notatki sporządzone przez oskarżonego nie mogą potwierdzać, że doszło do produkcji mefedronu i amfetaminy. Argument obrońcy ma charakter wybiórczy, ponieważ notatki nie były jedynym dowodem w sprawie, a ich zawartość potwierdzała, iż miały one związek z zamiarem uzyskania na dowodowej linii produkcyjnej mefedronu i amfetaminy (zob. ustną część opinii biegłej na k. 1259 akt). Wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Tak sformułowany zarzut nie jest zasadny, ponieważ nie było przeszkód do wydania przez Sąd Apelacyjny orzeczenia reformatoryjnego. 3.2. Naruszenie (…) art. 193 § 1 k.p.k. w zw. z art. 167 k.p.k. polegające na nieuwzględnieniu wniosku oskarżonego (bądź niedopuszczenie przez Sąd z urzędu) opinii innego biegłego/biegłych sądowych z zakresu chemii, z uwagi na liczne wątpliwości w zakresie opinii wydawanych w sprawie co do ilości substancji, a także czy można było z nich wytworzyć substancje wskazane w akcie oskarżenia. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Zarzut został wadliwie sformułowany, gdyż zaniechanie powołania innego biegłego może stanowić, co najwyżej, obrazę art. 201 k.p.k. , nie zaś art. 193 § 1 k.p.k. w zw. z art. 167 k.p.k. Zgodnie z art. 201 k.p.k. : „jeżeli opinia jest niepełna lub niejasna albo gdy zachodzi sprzeczność w samej opinii lub między różnymi opiniami w tej samej sprawie, można wezwać ponownie tych samych biegłych lub powołać innych”. W ocenie Sądu odwoławczego w rozpoznanej sprawie nie wystąpiły przesłanki przewidziane w art. 201 k.p.k. , ponieważ opinia wydana w sprawie ma charakter pełnej i jasnej, co wykazano wyżej, w sekcji 3.1 . niniejszego uzasadnienia. Apelująca podniosła, że biegła twierdziła, iż pobierała próbkę z każdej substancji celem przeprowadzenia badania, jednocześnie stwierdzając, że nie miała obowiązku podawania wartości procentowych i zawartości substancji niedozwolonych, bowiem ustawodawca nie nakłada takiego obowiązku. W tej sytuacji, w ocenie apelującej, „(…) już na pierwszy rzut oka nasuwa się pytanie, na jakiej podstawie biegła podaje, że oskarżony wytwarzał znaczne ilości substancji psychotropowych w postaci 4-MMC (mefedronu) i amfetaminy, bo ujawniono 322,46 gram oraz 4,45 litra 4-MMC (mefedronu), 1,26 grama mieszaniny mefedronu i amfetaminy oraz prekursory w postaci BMK (benzylometyloketonu) w ilości około 150 litrów, acetonu w ilości około 3,5 litra, kwasu siarkowego w ilości około 5 litrów, kwasu solnego w ilości 8 litrów, a nadto kwasu fenylooctowego i bezwodnego octanu sodu, z których to prekursorów można było uzyskać co najmniej 800 gram mefedronu, a także co najmniej 82 litry zasadowej amfetaminy lub co najmniej 105 kilogramów siarczanu amfetaminy” Wskazywane w ten sposób przez obrońcę kwestie nie świadczą o niepełnym lub niejasnym charakterze opinii. Opinia niewątpliwie nie była wadliwa, a zmiany wymagał wyłącznie opis czynu przypisanego oskarżonemu w punkcie I zaskarżonego wyroku, co umotywowano w sekcji 5.2. niniejszego uzasadnienia, zarazem poddając ocenie Sądu odwoławczego opinię biegłej z dziedziny chemii. Autorka apelacji podniosła, że biegła nie podała na jakiej podstawie dokonała ustaleń, podczas gdy wytworzenie mefedronu lub amfetaminy wymaga przede wszystkim czasu, odpowiednich warunków, a także środków i narzędzi. Wbrew temu ogólnikowemu stanowisku apelującej, opinia zawiera wszystkie niezbędne elementy, w sposób pełny i jasny tłumacząc mechanizm dojścia do poszczególnych wniosków. Również tę kwestię Sąd Apelacyjny wyjaśnił w sekcji 5.2. niniejszego uzasadnienia. Za nieskuteczną uznać należy argumentację obrońcy, zgodnie z którą fakt wznowienia przewodu sądowego celem przesłuchania biegłej świadczy o wątpliwościach Sądu, przy czym biegła nie była w stanie odpowiedzieć na niektóre pytania. Sam fakt uzupełniającego przesłuchania biegłej po wznowieniu przewodu sądowego dowodzi jedynie wnikliwości Sądu orzekającego, a nie wadliwości opinii. Biegła nie była w stanie odpowiedzieć wyłącznie na te pytania, które wykraczały poza zakres jej opiniowania. Apelująca nie określiła, jakich pytań dotyczy podnoszony przez nią zarzut apelacyjny ani jaki wpływ na treść orzeczenia miał brak wskazywany brak odpowiedzi. Wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Tak sformułowany zarzut nie jest zasadny, ponieważ nie było przeszkód do wydania przez Sąd Apelacyjny orzeczenia reformatoryjnego. 3.3. Błąd w ustaleniach faktycznych (…) polegający na ustaleniu daty rozpoczęcia produkcji substancji niedozwolonych przez oskarżonego na dzień 10 czerwca 2022 roku, z kolei ze zgromadzonego materiału dowodowego, wynika m. in. że nastąpiło to później, bowiem w czerwcu 2022 roku podłączono dostęp energii elektrycznej do budynku, nadto oskarżony pracował w warsztacie samochodowym do początku lipca 2022 roku, a świadkowie zeznali, iż w nieruchomości trwały prace budowlane. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Jak już wskazywano w sekcji 3.1. uzasadnienia, ani fakt podłączenia energii elektrycznej do budynku w czerwcu 2022 r., ani fakt wykonywania przez oskarżonego pracy zarobkowej, nie wykluczały popełnienia przez niego czynu zabronionego przypisanego mu w punkcie I zaskarżonego wyroku. Czyn ten rozpoczął się od planowania i gromadzenia niezbędnych rzeczy, a zakończył się w fazie usiłowania, w związku z czym początkowo energia nie była potrzebna (była zbędna przy planowaniu i przygotowaniach o charakterze materialnym), a finalnie, wobec ujęcia oskarżonych, nie była potrzebna wobec przerwania procesu wytwarzana narkotyków. Zatrudnienie oskarżonego nie było przeszkodą w realizacji przez niego przypisanego mu przestępstwa, ponieważ w świetle zasad prawidłowego rozumowania i doświadczenia życiowego, nie istnieją zasadnicze przeszkody w godzeniu pracy zarobkowej z innego rodzaju aktywnością, w szczególności z tego rodzaju działaniami, jakie przypisano oskarżonemu. Wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Tak sformułowany zarzut nie jest zasadny, ponieważ nie było przeszkód do wydania przez Sąd Apelacyjny orzeczenia reformatoryjnego. 3.4. Błąd w ustaleniach faktycznych (…) polegający na ustaleniu, iż oskarżony rozpoczął produkcję mefedronu oraz amfetaminy, skoro biegła w ramach przeprowadzonej opinii ustnej uzupełniającej podała, iż w miejscu zdarzenia nie było środków ani przedmiotów służących do produkcji mefedronu ani też amfetaminy, nie było nawet śladowych ilości tych substancji. ☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Aktualność zachowuje stanowisko przedstawione w sekcjach 3.2. i 6.1 uzasadnienia. W sekcji 5.2. Sąd Apelacyjny, częściowo podzielając stanowisko obrońcy, umotywował konieczność częściowej zmiany opisu czynu przypisanego oskarżonemu w punkcie I zaskarżonego wyroku. Wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Tak sformułowany zarzut nie jest zasadny, ponieważ nie było przeszkód do wydania przez Sąd Apelacyjny orzeczenia reformatoryjnego. 3.5. Błąd w ustaleniach faktycznych (…) polegający na ustaleniu, iż na miejscu zdarzenia znajdowały się w ramach ujawnionej linii produkcyjnej tj. 150 litrów BMK, toluen – 15 l., aceton 3,5 l., kwas siarkowy – 5l., kwas solny 8l., 6,26 kg. kwasu fenylooctowego, 19,95 kg. pochodnej kwasu fenylooctowego oraz 17,52 kg. bezwodnego octanu sodu, z kolei jak wyjaśnił oskarżony (co wynika z jego wiedzy, bowiem ma wykształcenie chemiczne), z tych wskazanych powyżej składników można wyprodukować jedynie BMK, a rozpuszczalniki były używane do dezynfekcji. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Aktualność zachowuje stanowisko przedstawione w sekcjach od 3.1. do 3.4. oraz 5.2. niniejszego uzasadnienia. W sekcji 5.2. Sąd Apelacyjny, częściowo podzielając stanowisko obrońcy, umotywował konieczność zmiany opisu czynu przypisanego oskarżonemu w punkcie I zaskarżonego wyroku, zarazem wskazując przyczyny, dla których w opisie tym winien pozostać wykaz prekursorów, wymienionych w omawianym w tym miejscu zarzucie apelacyjnym. Odnosząc się do argumentów obrońcy, ponownie w niniejszym uzasadnieniu należy stwierdzić, że byłoby oceną dowolną oparcie ustaleń faktycznych na wyjaśnieniach oskarżonego, bowiem niezależnie od tego, że jest on z wykształcenia chemikiem, nie legitymuje się on w zasadzie żadnym istotnym dorobkiem zawodowym lub naukowym w tym zakresie. Ponadto oskarżony nie jest obiektywny, gdyż zmierza do uniknięcia lub ograniczenia zakresu własnej odpowiedzialności karnej. W przeciwieństwie do oskarżonego, biegła sądowa posiada wysokie, udokumentowane kompetencje zawodowe, a przy tym jej opinia ma charakter obiektywny, skoro nie sposób przypisać jej zainteresowania rozstrzygnięciem w sprawie. W uzasadnieniu apelacji podniesiono, iż oskarżony przyznał się do wyprodukowania około 10-12 litrów BMK, kwestionując opinię, zgodnie z którą miał możliwość wyprodukowania 150 litrów BMK, bowiem wymagałoby to czasu oraz zużycia energii elektrycznej, a taki wzrost zużycia nie nastąpił. Do kwestii tych Sąd Apelacyjny odniósł się już w sekcjach 3.3. i 5.2. uzasadnienia. Apelująca powołała się na wyjaśnienia oskarżonego, iż część substancji znajdujących się w pojemnikach to były popłuczyny służące do dezynfekcji, nadto jedna z baniek była uszkodzona, dlatego stała ukosem oparta o ścianę, nadto w dwóch pojemnikach substancja była wyraźnie rozdzielona na dwie warstwy. Również tę kwestię Sąd odwoławczy uwzględnił przy częściowej zmianie wyroku, co zostało uzasadnione w sekcji 5.2. W sekcji 5.2. odniesiono się również do argumentu obrońcy, zgodnie z którym biegła nie odniosła się do pytania w zakresie ewentualnego wykorzystania substancji „brudnych”, podczas gdy oskarżony wniósł o przeprowadzenie dowodu polegającego na oddestylowaniu z tych odpadów BMK. Niezależnie od tego należy wyjaśnić obrońcy, że dla prawnokarnej oceny zachowania oskarżonego generalnie nie miało znaczenia, czy dana substancja niedozwolona była gotowym produktem, czy jego mieszaniną lub roztworem, nadto jaki był procentowy udział owej substancji w mieszaninie lub roztworze. Jest to pogląd utrwalony w orzecznictwie, a jego ilustracją mogą być przykładowo następujące tezy:  „(…) dla przypisania oskarżonemu odpowiedzialności z art. 62 ust. 2 u.p.n. nie jest konieczne dokładne ustalenie, ile substancji aktywnej (zabronionej) znajduje się w tabletkach i proszku. Chociaż substancje psychotropowe będące przedmiotem nielegalnego obrotu (posiadania) z reguły nie są czystym narkotykiem z uwagi na mogące się pojawić w procesie produkcji zanieczyszczenia albo celowe dodawanie zwiększających masę tzw. wypełniaczy, to w toku postępowania w celu wydania prawidłowego orzeczenia nie zachodzi konieczność oddzielenia (w zależności od procentowej jakości narkotyku) innych substancji” (postanowienie SN z 16.07.2014 r., III KK 208/14, LEX nr 1495843),  (…) środki odurzające czy substancje psychotropowe, będące przedmiotem czarnorynkowego obrotu, z różnych powodów, czy to z uwagi na uwarunkowania technologiczne związane z ich produkcją, co sprawia, że występują w niej różnego rodzaju zanieczyszczenia, czy też poprzez praktykę dodawania tzw. wypełniaczy w celu zwiększenia ich masy i zwielokrotnienia zysków, przedstawiają zróżnicowaną jakość, co nie oznacza, że przedmiotem nielegalnego obrotu nie jest całość tej substancji, jako substancji narkotykowej” (postanowienie SN z 05.12.2017 r., III KK 261/17, LEX nr 2408302),  (…) jest faktem powszechnie znanym, że narkotyki mogą przedstawiać różną jakość i to z różnych powodów, co nie oznacza, iż przedmiotem obrotu jest tylko czysta substancja narkotykowa. Prezentowanie poglądu o konieczności oddzielenia (w zależności od procentowej jakości narkotyku) innych substancji, a tym samym łagodzenie kary jest zabiegiem błędnym” (wyrok SA w Lublinie z 28.04.2009 r., II AKa 69/09, LEX nr 508297). Zatem fakt posiadania przez oskarżonego substancji niedozwolonych, chociażby były one mieszaninami, roztworami lub były zanieczyszczone, stanowił niewątpliwie czyn zabroniony, a rozważenia wymagało jedynie to, czy wszystkie substancje, którymi dysponował oskarżony, były pełnowartościowymi prekursorami, czy też niektóre z nich (zwłaszcza BMK), w jakiejś części stanowiły zlewki, popłuczyny itp. Szczegółowe stanowisko w tym przedmiocie Sąd Apelacyjny przedstawił w sekcji 5.2 uzasadnienia, wskazując między innymi, dlaczego posiadanie przez oskarżonego substancji niedozwolonych ponad ilość potrzebną przetworzenia lub wytworzenia określonej ilości narkotyków, należało traktować jako czynność współukaraną. W kontekście powyższego fragmentu rozważań, nie jest trafnym odwołanie się przez autorkę apelacji do stanowiska oskarżonego, zgodnie z którym zasady logiki i podstawowa wiedza z zakresu chemii nie pozwalają zakwalifikować jako substancji czynnej ilości innej substancji, w której ta pierwsza się nie rozpuszcza, co z kolei nie pozwala na przyjęcie tych wartości ilościowych jako zdatnych do dalszej syntezy BMK. Należy przypomnieć, że nie jest rzeczą procesu karnego ustalenie, czy sprawca czynu zabronionego polegającego na wytwarzaniu narkotyków, czynił to w sposób zgodny z zasadami chemii, czy też z jakimś naruszeniem tych zasad. W rozpoznanej sprawie mieliśmy do czynienia z eksperymentowaniem ze strony oskarżonego M. J. , co Sąd Okręgowy ustalił, dając temu wyraz w opisie stanu faktycznego. Nawet zatem jeżeli oskarżony, wskutek własnej niekompetencji, wytworzył substancję czynną zanieczyszczoną lub wymieszaną z inną substancją, to nie zwalnia go to od odpowiedzialności za wytworzenie całej substancji, podobnie jak nie ma znaczenia, czy osoba wytwarzająca narkotyk, uzyskuje produkt „czysty”, czy też jego mieszaninę. Obrońca powołała się na fragment ustnej części opinii, zgodnie z którym biorąc pod uwagę stan faktyczny, zabezpieczone narzędzia, materiały, można było doprowadzić do uzyskania produktu końcowego - amfetaminy. Tymczasem biegła, jak to ujęła apelująca, „(…) wskazała, iż każdy nieskomplikowany zestaw jest do tego przydatny”. Odpierając ten argument należy stwierdzić, że o winie oskarżonego nie przesądził sam tylko fakt posiadania przez niego określonych urządzeń, narzędzi lub substancji, ale całokształt materiału dowodowego, o czym była już wielokrotnie mowa w niniejszym uzasadnieniu. Oskarżony nie został skazany dlatego, że posiadał takie lub inne przedmioty (bardziej lub mniej skomplikowany zestaw), ale dlatego, że oprócz okoliczności związanych z ujawnieniem określonych przedmiotów, obciążały go również opinia biegłej z zakresu chemii, oceniana w powiązaniu z fragmentami wyjaśnień obu oskarżonych, zaś te wszystkie dowody poddane zostały przez Sąd Okręgowy ocenie, która nie przekroczyła granic zakreślonych dyrektywą z art. 7 k.p.k. Wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Tak sformułowany zarzut nie jest zasadny, ponieważ nie było przeszkód do wydania przez Sąd Apelacyjny orzeczenia reformatoryjnego. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 4.1. Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 1.Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 5.1.1 Przedmiot utrzymania w mocy Wszystkie rozstrzygnięcia, których nie zmieniono wyrokiem Sądu Apelacyjnego. Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Poza zmianą opisu czynu, nie było podstaw do innego rodzaju modyfikacji wyroku Sądu Okręgowego, w związku z czym zasadnicze rozstrzygnięcia tego Sądu utrzymano w mocy. Pomimo zmiany opisu czynu przypisanego oskarżonemu w punkcie I zaskarżonego wyroku, Sąd Apelacyjny nie znalazł podstaw do obniżenia kary orzeczonej za ten czyn. W tym zakresie Sąd odwoławczy prezentuje poniższe stanowisko. Należy zgodzić się z Sądem Okręgowym, że - cyt.: „głównymi wyznacznikami wymiaru kary były wysoki stopień zawinienia i społecznej szkodliwości inkryminowanego czynu, determinowanych przemedytowanym charakterem i wielokrotnością inkryminowanych zachowań, jak również ilością i rodzajem substancji, które usiłował wytworzyć i przetworzyć”. Ujmując cytowany fragment uzasadnienia zaskarżonego wyroku w inny sposób można stwierdzić, że orzeczona wobec oskarżonego kara pozbawienia wolności jest karą surową, ponieważ skala działalności przestępczej oskarżonego, przypisanej mu w punkcie I zaskarżonego wyrku, była bardzo duża. Skala ta nie uległa zmianie pomimo modyfikacji przez Sąd odwoławczy opisu przypisanego oskarżonemu czynu (motywy w sekcji 5.2. uzasadnienia). Pomimo bowiem, że w nowym, przyjętym przez Sąd Apelacyjny opisie czynu, mowa jest o mniejszych ilościach gotowych narkotyków, do wytworzenia których zmierzał oskarżony, to jednak nadal są to ilości znaczne, w przypadku amfetaminy przekraczające 11 kilogramów. Co więcej, były podstawy do pozostawienia w opisie czynu, jako czynności współukaranej, posiadania przez oskarżonego znacznej ilości prekursorów, co uzasadnia ocenę, iż oskarżony nie prowadził produkcji narkotyków na drobną skalę, lecz w sposób ukierunkowany na uzyskanie znacznych ilości mefedronu amfetaminy. Innymi słowy, posiadanie przez oskarżonego znacznej ilości prekursorów, będące samo w sobie czynem zabronionym (tu: współukaranym), jest faktem, który przekonuje, że mamy do czynienia z procederem o bardzo wysokim stopniu społecznej szkodliwości, a wina oskarżonego musi być oceniana jako bardzo wysoka. Niezależnie od powyższego, kara orzeczona przez Sąd pierwszej instancji niewątpliwie jest karą sprawiedliwą pomimo zmiany opisu czynu, ponieważ aktualności nie straciła ocena zamieszczona w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, zgodnie z którą - cyt.: „analiza dotychczasowej linii życiowej wskazuje, iż oskarżony mimo niewątpliwego potencjału intelektualnego, miast ukierunkować swą wiedzę i umiejętności na legalne działania, angażował się wielokrotnie w przestępcze działania, które każdorazowo znamionował znaczny stopień społecznej szkodliwości. Powyższe okoliczności świadczą o tym, iż oskarżony mimo uprzednio wielokrotnie wdrażanych oddziaływań probacyjnych nie zmienił swej postawy i korzysta z każdej nadarzającej się okazji do popełnienia przestępstw”. Sąd Apelacyjny w pełni aprobuje to stanowisko, gdyż nie sposób nie dostrzec, że oskarżony swoją postawą przekonuje, iż pomimo odbycia kary pozbawienia wolności, krótko po opuszczeniu zakładu karnego popełnił przestępstwo podobne, w dodatku na jeszcze większą niż uprzednio skalę. Oskarżony jest więc sprawcą niewątpliwie silnie zdemoralizowanym, gdyż nie tylko powtarza zachowania podobne do tych, za które odbywał już karę, ale narusza porządek prawny w stopniu jeszcze wyższym, niż uprzednio. Należy dodać, że taka postawa nie oznacza jedynie naruszania przez M. J. norm prawnych o charakterze abstrakcyjnym, oderwanym od życia, gdyż narkomania jest niezwykle poważnym problemem społecznym, a oskarżony poprzez podejmowane działania w istotny sposób przyczyniał się do utrwalenia tego problemu. W tych okolicznościach Sąd odwoławczy jest przekonany, że jedynie surowa (choć nie surowa w stopniu rażąco niewspółmiernym) kara pozbawienia wolności jest w stanie uświadomić oskarżonemu, że podobne zachowania zasługują na najwyższe potępienie. Kara pozbawienia wolności pozwoli również na podjęcie wobec oskarżonego w warunkach izolacji penitencjarnej dalszych działań wychowawczych, zmierzających do skorygowania jego postawy życiowej, która dotychczas nacechowana była wysokim poziomem lekceważenia dla obowiązującego porządku prawnego. 1.Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 5.2.1 Przedmiot i zakres zmiany Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że czyn przypisany oskarżonemu M. J. w punkcie I opisał następująco: „w okresie nie wcześniej niż od maja 2022r. do 21 lipca 2022r. w G. (2) przy ul. (...) gm. (...) , wbrew przepisom ustawy, działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, podjął czynności bezpośrednio zmierzające do wytworzenia i przetworzenia znacznych ilości substancji psychotropowych, poprzez przetworzenie nieustalonej substancji celem uzyskania 322,46 gramów mefedronu oraz wytworzenie 11200 g amfetaminy w ten sposób, że poddał posiadany nieustalony roztwór procesowi krystalizacji, z której zamierzał uzyskać 322,46 grama mefedronu, nadto wytworzył znaczną ilość wynoszącą 16 litrów BMK (benzylometyloketonu), a w dniu 21 lipca 2022r., wykorzystując ten prekursor, na zbudowanej osobiście linii produkcyjnej podjął działania zmierzające bezpośrednio do wytworzenia znacznej ilości tj. 11200 g amfetaminy, przy czym w ramach podejmowanych działań dysponował prekursorami w postaci BMK (benzylometyloketonu) w ilości około 150 litrów, toluenu w ilości około 15 litrów, acetonu w ilości około 3,5 litra, kwasu siarkowego w ilości około 5 litrów, kwasu solnego w ilości 8 litrów, 6,26 kg kwasu fenylooctowego, 19,95 kg pochodnej kwasu fenylooctowego i 17.52 kg bezwodnego octanu sodu, jednakże zamierzonego celu nie osiągnął z uwagi na zatrzymanie przez funkcjonariuszy Policji, przy czym czynu tego dopuścił się w warunkach powrotu do przestępstwa, będąc uprzednio skazanym za przestępstwo z art. 53 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przeciwdziałaniu narkomanii na karę 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, orzeczoną wyrokiem Sądu Okręgowego w Płocku z 25 czerwca 2018r. o sygn. II K 9/18, objętym wyrokiem łącznym Sądu Okręgowego w Płocku z 15.01.2019r. o sygn. II K 128/18, którą odbył w okresie od 23 sierpnia 2017r. do 13 sierpnia 2021r.”. Zwięźle o powodach zmiany Sąd Apelacyjny stanął na stanowisku, że przypisany oskarżonemu w punkcie I zaskarżonego wyroku czyn należało opisać w sposób częściowo odmienny w stosunku do opisu przyjętego przez Sąd Okręgowy. Głównym elementem zmiany jest wprowadzenie do opisu czynu słów: „podjął czynności bezpośrednio zmierzające do wytworzenia i przetworzenia znacznych ilości substancji psychotropowych, poprzez przetworzenie nieustalonej substancji celem uzyskania 322,46 gramów mefedronu oraz wytworzenie 11200 gramów amfetaminy w ten sposób, że poddał posiadany nieustalony roztwór procesowi krystalizacji, z której zamierzał uzyskać 322,46 grama mefedronu, nadto wytworzył znaczną ilość wynoszącą 16 litrów BMK (benzylometyloketonu), a w dniu 21 lipca 2022r., wykorzystując ten prekursor, na zbudowanej osobiście linii produkcyjnej podjął działania zmierzające bezpośrednio do wytworzenia znacznej ilości tj. 11200 g amfetaminy”. Powodem tej modyfikacji opisu czynu przez Sąd odwoławczy jest ocena, zgodnie z którą materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie dawał dostatecznych podstaw do przypisania oskarżonemu zamiaru przerobienia lub wytworzenia większych ilości tych narkotyków, niż wskazane wyżej, a obliczenia dokonane przez biegłą z zakresu chemii, chociaż poprawne pod względem teoretycznym, wymagają korekty przez pryzmat oceny całokształtu materiału dowodowego. * Na wstępie należy zaznaczyć, że użyte w opisie czynu przyjętym przez Sąd Apelacyjny słowo „przetworzenie” należy odczytywać w kontekście usiłowania uzyskania przez oskarżonego mefedronu, a słowo „wytworzenie” w kontekście usiłowania uzyskania przez niego amfetaminy. * Mefedron w ilości 322,46 grama ujawniono w toku przeszukania w kuwetach, w których zachodził proces krystalizacji. W kuwetach tych znajdowała się w chwili zatrzymania ciecz, którą biegła z dziedziny chemii w toku przeprowadzonych badań zmierzyła pod względem objętości, co dawało łącznie ilość 4,45 litra 4-MMC. Jednakże następnym krokiem biegłej było wyseparowanie z tej ilości cieczy, a następnie osuszenie kryształów mefedronu, co dało ilość 322,46 grama tego narkotyku. Zatem w zakresie, w jakim czyn oskarżonego dotyczył mefedronu, oskarżonemu należało przypisać usiłowanie wytworzenia 322,46 grama mefedronu, a nie równoczesne usiłowanie wytworzenia 4,45 litra cieczy zawierającej mefedron (4-MMC), ponieważ ciecz ta nie była produktem końcowym, a produktem pośrednim procesu prowadzonego przez oskarżonego. Innymi słowy, w chwili przeszukania oraz badań prowadzonych przez biegłą, dowodowe kuwety zwierały wprawdzie 4,45 litra cieczy, której składnikiem był mefedron, ale w tej zawartości mieścił się mefedron krystaliczny (w chwili przeszukania prawie gotowy), którego ilość następnie biegła obliczyła na 322,46 grama. W tej sytuacji nie było podstaw by przypisany oskarżonemu czyn obejmował zarówno ciecz w ilości 4,45 litra, jak i mefedron krystaliczny (suchy) o masie 322,46 grama. Jest bowiem oczywistym, że oskarżony zmierzał do wytworzenia mefedronu krystalicznego, a ciecz zawierała ten sam mefedron krystaliczny który z niej później uzyskano. Tak należy prawidłowo interpretować zarówno pisemną część opinii w zakresie odnoszącym się do cieczy ujawnionej w kuwetach (k. 728-757), jak i część ustną. Pozostawienie opisu czynu w kształcie przyjętym przez Sąd Okręgowy prowadziłoby do sytuacji, w której oskarżonemu dwa razy przypisano usiłowanie uzyskania tego samego mefedronu, tj. raz jako składnika cieczy o objętości 4,45 litra, a drugi raz jako mefedronu krystalicznego o masie 322,46 grama. Pozostając przy kwestii mefedronu należało sprecyzować, że oskarżonemu należało przypisać zmierzanie do jego uzyskania w drodze „przetworzenia” a nie „wytworzenia” w rozumieniu art. 4 pkt 19 i 35 uopn. Oskarżonemu przypisano usiłowanie popełnienia zbrodni z art. 53 ust. 2 u.o.p.n., do znamion której należą, między innymi, wytwarzanie lub przetwarzanie określonych substancji. Zgodnie z art. 4 pkt 19 u.o.p.n. przetwarzanie to czynności prowadzące do przemiany środków odurzających, substancji psychotropowych, prekursorów lub nowych substancji psychoaktywnych na inne środki odurzające, substancje psychotropowe, prekursory lub nowe substancje psychoaktywne albo na substancje niebędące środkami odurzającymi, substancjami psychotropowymi, prekursorami lub nowymi substancjami psychoaktywnymi. Zgodnie z art. 4 pkt 35 u.o.p.n. wytwarzanie to czynności, za pomocą których mogą być otrzymywane środki odurzające, substancje psychotropowe, prekursory, środki zastępcze lub nowe substancje psychoaktywne, ich oczyszczanie, ekstrakcję surowców i półproduktów oraz otrzymywanie soli tych środków lub substancji. W zakresie dotyczącym ujawnionego mefedronu M. J. dopuszczał się przetwarzania substancji (cieczy) ujawnionej w kuwetach celem uzyskania mefedronu, a nie wytwarzania tego narkotyku, ponieważ materiał dowodowy wskazuje, iż oskarżony jedynie wykorzystywał przemianę cieczy w kuwetach w gotowy narkotyk (w drodze zachodzącej w kuwetach krystalizacji), a nie ma podstaw do uznania, że ową ciecz sam uprzednio spreparował. Świadczą o tym dwie kluczowe okoliczności:  po pierwsze, sam oskarżony wyjaśnił (k. 784-785), że podczas wyjazdu z M. Z. pod W. , zostawił go pod sklepem, pojechał dalej sam i kupił 25 kg kwasu fenylooctowego, cyt.: „(…) przy okazji zabrałem jeszcze kilka baniek od tej osoby. W jednej nich była fioletowa ciecz, i tą fioletową ciecz oczyszczałem później i z niej miałem później około 300 gram mefedronu (…)”,  po drugie, opinia biegłej z dziedziny chemii podważyła możliwość, że oskarżony sam doprowadził do powstania cieczy, w której zachodził proces krystalizacji; w ustnej części opinii (k. 1101, 1102v, 1103) biegła stwierdziła, że nielegalny wyrób mefedronu najczęściej przebiega z wykorzystaniem substancji, którą można kupić, a następnie poddać krystalizacji i oczyszczaniu, przy czym na miejscu oględzin nie stwierdzono bromu koniecznego do tego, aby prowadzić syntezę mefedronu „od początku”; zdaniem biegłej, w tej konkretnej sprawie krystalizujący się mefedron był kupiony jako produkt pośredni (k. 1259v). Zestawienie wskazanych wyżej dowodów nakazywało uznanie, że oskarżony, w zamiarze uzyskania mefedronu krystalicznego, kupił gotowy „produkt pośredni” (ciecz ujawnioną kuwetach), po czym dokonywał jego przetworzenia na gotowy do użycia mefedron krystaliczny, a ilość tego narkotyku, jaką mógł uzyskać (i prawie uzyskał) wyniosła 322,46 grama. * Odmiennie rzecz przedstawia się w przypadku amfetaminy. W zakresie dotyczącym tego narkotyku oskarżony: 1. podjął działania bezpośrednio zmierzające do jego wytworzenia (na zbudowanej osobiście linii produkcyjnej), 2. w ramach tych działań osobiście uzyskał produkt pośredni w postaci BMK, 3. usiłowanie wytworzenia amfetaminy zostało przerwane interwencją Policji w chwili, gdy produkcja amfetaminy jeszcze się nie rozpoczęła. Przede wszystkim należało przyjąć, że oskarżony osobiście wytworzył BMK, gdyż świadczą o tym dowody w postaci oględzin miejsca przestępstwa, opinii biegłej z dziedziny chemii oraz wyjaśnień obu oskarżonych. Z protokołu oględzin i opinii biegłej z dziedziny chemii wynika, że na miejscu przestępstwa ujawniono, między innymi, prekursor w postaci BMK. Opinia biegłej wskazuje ponadto, że ujawnione w tym miejscu urządzenia i odczynniki chemiczne generalnie umożliwiały produkcję BMK. Z wyjaśnień obu oskarżonych wynika, że M. J. wytwarzał BMK, przy czym obaj oni kwestionowali ustalenia co do ilości wytworzonego prekursora (wyjaśnienia M. J. k. 784-785, 991v-992v i M. Z. k. 262-265, 792-793). Zatem sam fakt wytwarzania przez oskarżonego M. J. BMK nie jest co do zasady faktem spornym. W tej sytuacji do rozstrzygnięcia pozostawały dwie istotne kwestie: 1. czy M. J. , jak wyjaśniał, zamierzał jedynie wytwarzać BMK, czy też wytwarzanie przez niego tego prekursora było tylko etapem działań w ramach usiłowania wytworzenia amfetaminy, 2. jaką ilość BMK faktycznie wytworzył oskarżony M. J. i jaką ilość siarczanu amfetaminy zamierzał z tej ilości uzyskać. W pierwszej z kwestii należy zgodzić się z Sądem Okręgowym, że materiał dowodowy, poddany prawidłowej ocenie, uzasadniał wniosek, iż głównym zamiarem oskarżonego M. J. (obok zamiaru uzyskania mefedronu) było wytworzenie amfetaminy i w tym celu wytwarzał on prekursor w postaci BMK. Świadczą o tym przede wszystkim wyjaśnienia oskarżonego M. Z. o treści:  „W pierwszej kolejności M. miał zrobić próbę produkcji mefedronu ale to mu nie wychodziło to znaczy za mała ilość była produkowana przy zbyt dużych kosztach, zbyt długo trwało odparowywanie jakiejś cieczy z której powstawał mefedronu. Do tego mefedronu został kupiony odparownik, ale i to było nieskuteczne. On postanowił, że więcej tego nie będzie robić. On postawił jeden kocioł do wytwarzania mefedronu i więcej już tego mefedronu nie robił (…) zaczął robić BMK (…) musiał oddzielić BMK od jakiegoś płynu i do tego potrzebował jakiegoś innego urządzenia i to urządzenie zostało przez niego zamówione. To wyglądało jak gąsior do wina, to było w koszyku. Po rozdzieleniu BMK miał przerabiać je na amfetaminę. Z mojej wiedzy nigdy nie doszło do produkcji amfetaminy (…) on miał rozpocząć produkcję amfetaminy w poniedziałek 2 lipca po oddzieleniu od BMK jakiegoś płynu (k. 263-264),  „(…) miałem otrzymać pieniądze dopiero jak M. zrobi z BMK amfetaminę i jak ta amfetamina będzie sprzedana” (k. 264),  „(…) według mnie te 150 litrów BMK to mogły być odpady; mam wiedzę tylko o 18 do 20 litrów BMK, z którego prawdopodobnie J. miał wyprodukować amfetaminę, ja się tego tylko domyślam, opieram się na tym co mówił J. , nie mam wiedzy chemicznej” (k. 793). Z opinii biegłej z dziedziny chemii (część ustna opinii na rozprawie k. 1102v) wynika, że w toku przeszukania i oględzin nie zabezpieczono amfetaminy, ale literaturowo wiadomo, że BMK służy do produkcji amfetaminy, a ta linia, którą zabezpieczono, pozwoliłaby na produkcję amfetaminy. Oceniając powyższe dowody należy uznać, podobnie jak Sąd Okręgowy, że zamiarem oskarżonego M. J. było, obok uzyskania mefedronu, wytworzenie amfetaminy z uprzednio wytworzonego BMK. Nie ma żadnych racjonalnych podstaw do odmowy dania wiary przytoczonym wyżej wyjaśnieniom M. Z. , że M. J. zamierzał uzyskać mefedron (co mu, jak to ujął M. Z. „nie wychodziło”) oraz amfetaminę. Wyjaśnienia M. Z. uznać należy za logiczne, skoro od początku utrzymywał w nich, że celem podjętych wspólnie z M. J. działań było uzyskanie narkotyków w postaci mefedronu i amfetaminy. Zarazem M. Z. nigdy nie potwierdził wersji przedstawionej przez M. J. , jakoby celem podejmowanych działań była sama tylko produkcja BMK. Z drugiej strony M. Z. wprost stwierdził, że miał uzyskać od współoskarżonego pieniądze po wyprodukowaniu amfetaminy, co należy logicznie powiązać z faktem, że to M. Z. wykładał środki na zakup urządzeń i prekursorów. Nade wszystko jednak M. Z. nie miał żadnego racjonalnego powodu do fałszywego obciążania M. J. składanymi wyjaśnieniami, zwłaszcza, że potwierdzał wyjaśnienia tego drugiego w zakresie dotyczącym ilości BMK i możliwej do wyprodukowania amfetaminy. Gdyby M. Z. chciał zaszkodzić składanymi wyjaśnieniami M. J. , to z pewnością utrzymywałby, że ilość BMK była zbliżona do tej, którą wskazano w zarzutach aktu oskarżenia. W efekcie wyjaśnienia M. Z. były dowodem obiektywnym, a przez to wiarygodnym. W przeciwieństwie do nich wyjaśnienia M. J. nie mogły zasługiwać na wiarę. Jego twierdzenie, że nie zamierzał produkować narkotyków, są niewiarygodne już chociażby dlatego, że na posesji ujawniono mefedron w końcowej fazie przetwarzania (co już wykazano wcześniej). Wyjaśnienia M. J. nie były konsekwentne, gdyż wersję o zamiarze produkowania samego tylko BMK przedstawił on dopiero w końcowej fazie postępowania przygotowawczego. Jako oskarżony nie miał on wprawdzie obowiązku ujawniania tej okoliczności, jednakże skoro przedstawił ją dopiero po dłuższym czasie, to istnieją podstawy do przyjęcia, na podstawie zasad prawidłowego rozumowania i doświadczenia życiowego, że wersja o wytwarzaniu BMK nie była prawdziwa, lecz stanowiła wyłącznie przejaw przemyślanej linii obrony, zwłaszcza, że oskarżony działał w warunkach recydywy, przez co był i jest dobrze obeznany z realiami procesu karnego. Uzupełnieniem powyższej argumentacji musi być wskazanie na obiektywizm biegłej z dziedziny chemii, wyrażający się w fakcie, że nie dążyła ona do przedstawienia opinii jednoznacznie niekorzystnej dla oskarżonego. Jak już bowiem wskazano w ramach rozważań dotyczącym mefedronu, biegła wskazała na brak możliwości wytworzenia tego narkotyku przy użyciu prekursorów, które ujawniono w toku przeszukania, co poskutkowało przyjęciem, przez Sąd Apelacyjny, że w zakresie dotyczącym mefedronu doszło do „przetwarzania”, a nie „wytwarzania” (zob. wcześniejsze rozważania). Z drugiej strony biegła nie stwierdziła, że oskarżony wytwarzał amfetaminę, lecz jedynie, że miał taką możliwość przy wykorzystaniu urządzeń i prekursorów ujawnionych na posesji. Zatem nie ma podstaw do stwierdzenia, że biegła celowo dążyła do obciążenia M. J. . Przeciwnie, biegła wskazywała na pewne fakty, które dopiero oceniane w powiązaniu z innymi dowodami (zwłaszcza z wyjaśnieniami M. Z. ), dawały podstawy do oceny o winie oskarżonego. Kolejną kwestią jest wyjaśnienie, jaką ilość BMK faktycznie wytworzył oskarżony M. J. i jaką ilość siarczanu amfetaminy zamierzał z tej ilości uzyskać. W tym zakresie Sąd Apelacyjny prezentuje następującą argumentację. Przede wszystkim należy odnieść się do ilości BMK ujawnionego na posesji oraz ilości możliwego do uzyskania z tego prekursora siarczanu amfetaminy. Należy przypomnieć, że według biegłej z dziedziny chemii:  150 litrów wymienione w opinii powstało po zliczeniu wszystkich substancji, w których zostało oznaczone BMK jakościowo (k. 1101v),  z tej ilości BMK literaturowo można otrzymać od 82 litrów do 97 litrów zasadowej amfetaminy oraz 105 kg do 120 kg siarczanu amfetaminy; z 1 litra zasadowej amfetaminy uzyskuje się po dodaniu kwasu siarkowego 1,37 kg siarczanu amfetaminy; (k. 1102v). Powyższe oznacza, że ilość BMK wynosząca 150 litrów, wskazana w opisie czynu, stanowi wartość „literaturową”, a więc niejako modelową, co należy rozumieć w ten sposób, że co do zasady osoba dysponująca 150 litrami BMK może wytworzyć co najmniej 82 litry zasadowej amfetaminy oraz co najmniej 105 kg siarczanu amfetaminy. W tym sensie opinia biegłej ma charakter niewątpliwie prawidłowy, gdyż nie ma podstaw do uznania, że owe dane nie odpowiadają „literaturze”. Rzecz jednak w tym, że opinia biegłej jest tylko jednym z dowodów, na podstawie których należało oceniać zamiar oskarżonego. Punktem wyjścia przy tej ocenie winny być wyjaśnienia M. J. , który stwierdził, że „(…) BMK mogło być najwyżej 16 l. (…) zliczając ilość BMK policzono wszystkie zlewki i odpady (…)” (k. 784-785). Korespondowały z nimi wyjaśnienia M. Z. w zakresie, w jakim stwierdził on: „ M. miał wyprodukować z 25 kilogramów czegoś 16-18 litrów BMK. To było w jakimś porcelanowym pojemniku wyglądającym jak beczka. Z mojej wiedzy (…) mógł wytworzyć 12 litrów BMK” (k. 264). Zatem obaj oskarżeni, w tym M. Z. , którego wyjaśnienia nie budziły istotnych zastrzeżeń (zob. wcześniejsze rozważania), twierdzili, że ilość BMK, jaką wytworzył M. J. była na poziomie kilkunastu litrów. Pozostawała zatem ocena, czy przy ustaleniach faktycznych należało oprzeć się bezkrytycznie na treści opinii biegłej, czy też uznać wyjaśnienia M. J. za miarodajny dowód ilości BMK, jaką oskarżony ten wytworzył (a ściślej, jak twierdził, mógł wytworzyć). W tym przedmiocie Sąd Apelacyjny stoi na stanowisku, że zasada in dubio pro reo ( art. 5 § 2 k.p.k. ) nie pozwala na uznanie, że oskarżony M. J. wytworzył 150 litrów BMK. Świadczą o tym następujące argumenty: 1. umiejętności oskarżonego M. J. , pomimo wyższego wykształcenia z zakresu chemii, nie były duże; ponownie należy zacytować wyjaśnienia M. Z. o treści: „W pierwszej kolejności M. miał zrobić próbę produkcji mefedronu ale to mu nie wychodziło to znaczy za mała ilość była produkowana przy zbyt dużych kosztach, zbyt długo trwało odparowywanie jakiejś cieczy z której powstawał mefedronu. Do tego mefedronu został kupiony odparownik, ale i to było nieskuteczne (…)” (k. 262-265); zatem M. J. nie tylko działał metodą prób i błędów, ale w tych działaniach nie był skuteczny; efektem kolejnych nieskutecznych prób mogło być powstawanie „zlewek”, o których wyjaśniał oskarżony (o czym szerzej w dalszych rozważaniach); 2. linia produkcyjna stworzona przez oskarżonego była prymitywna; do tej oceny nie potrzeba wiadomości specjalnych, a dość spojrzeć na zdjęcia (k. 164-186) akt, na których widoczna jest instalacja daleka od wzorców, jakimi są nie tylko legalne laboratoria, ale również niektóre instalacje, z jakimi Sąd ma do czynienia w toku prowadzonych spraw karnych; zgodnie z zasadami prawidłowego rozumowania i doświadczenia życiowego, wydajność takiej instalacji nie odpowiada wydajności instalacji modelowych czy „literaturowych”; 3. opinia biegłej z dziedziny chemii w istocie potwierdziła, że ujawnione w toku oględzin 150 litrów BMK - cyt. : „(…) powstało po zliczeniu wszystkich substancji, w których zostało oznaczone BMK jakościowo” (k. 1101v); zatem wszystkich ujawnionych substancji (cieczy) zawierających BMK było wprawdzie 150 litrów, ale ustalenia o charakterze „jakościowym” oznaczają, że w każdej z próbek substancji (cieczy) dało się stwierdzić obecność BMK, ale nie da się wykluczyć, że były to w niektórych wypadkach mieszaniny różnych substancji (czyli według wyjaśnień oskarżonego „zlewki”); świadczą o tym wprost wypowiedzi biegłej potwierdzające istnienie cieczy dwuwarstwowej oraz akcentowanie przez nią, iż zgodnie z danymi literaturowymi stwierdzenie obecności substancji kontrolowanej oraz związków chemicznych z grupy markerów syntezy w mieszaninie reakcyjnej świadczy, że prowadzony był proces produkcji, a przepisy prawa nie precyzują jaką postać powinna mieć i jaką czystością powinna charakteryzować się substancja, której wytwarzanie stanowi naruszenie przepisów ustawy; biegła stwierdziła również: „Ja nie uczestniczyłam w czynnościach wykonywanych przez oskarżonego, więc nie mogę odnieść się do tego, czy wskazywane substancje przez niego stanowiły zlewki” (k. 1102); Argumenty wskazane w wyżej w punktach 1, 2 i 3 uzasadniały, w ocenie Sądu Apelacyjnego, oparcie ustaleń faktycznych na wyjaśnieniach oskarżonego M. J. , zgodnie z którymi wytworzył on 16 litrów BMK. Skoro bowiem na podobną (nieco niższą) ilość tego prekursora wskazywał również M. Z. (którego wyjaśnienia generalnie uznano za wiarygodne), a biegła z dziedziny chemii nie wykluczyła, że zabezpieczone substancje (co najmniej niektóre) były mieszaninami, przy czym wszelkie one były badane tylko jakościowo, to pomimo formalnej poprawności opinii, nie dawała ona podstaw do uznania, iż w rozpoznanej sprawie mamy do czynienia z przypadkiem „literaturowym”. Konsekwencją powyższej oceny musiało być ustalenie przez Sąd Apelacyjny, że oskarżony M. J. podjął działania zmierzające bezpośrednio do wytworzenia znacznej ilości tj. 11200 gramów siarczanu amfetaminy. Skoro bowiem, według opinii biegłej, z 1 litra BMK można otrzymać ok. 550-650 ml. zasadowej amfetaminy oraz ok. 700-800 gramów siarczanu amfetaminy (opinia pisemna k. 741-757), to z 16 litrów BMK można było uzyskać 11200 gramów siarczanu amfetaminy (zgodnie z rachunkiem 16 litrów x 700 gramów = 11200 gramów). Dla porządku jedynie należy powtórzyć, że chociaż oskarżony M. J. zaprzeczał, aby zamierzał wytwarzać amfetaminę, jego wyjaśnień nie można było uznać za wiarygodne w świetle wyjaśnień M. Z. , który taki zamiar współoskarżonego potwierdził (zob. wcześniejsze rozważania), a także w świetle opinii biegłej, która potwierdziła możliwość wytworzenia amfetaminy przy użyciu posiadanych przez oskarżonego urządzeń i prekursorów. * Dokonując zmiany zaskarżonego wyroku, Sąd Apelacyjny pozostawił w nowym opisie czynu fragment o treści: „przy czym w ramach podejmowanych działań dysponował prekursorami w postaci BMK (benzylometyloketonu) w ilości około 150 litrów, toluenu w ilości około 15 litrów, acetonu w ilości około 3,5 litra, kwasu siarkowego w ilości około 5 litrów, kwasu solnego w ilości 8 litrów, 6,26 kg kwasu fenylooctowego, 19,95 kg pochodnej kwasu fenylooctowego i 17.52 kg bezwodnego octanu sodu”. Fragment ten odpowiada, w realiach sprawy, zarówno ustaleniom faktycznym, jak i oznacza wyczerpanie przez oskarżonego swoim zachowaniem ustawowego znamienia art. 61 u.o.p.n. w postaci posiadania prekursorów wbrew przepisom ustawy, w celu wytworzenia substancji psychotropowej (w tym wypadku amfetaminy). Tego ostatniego przepisu nie uwzględniono jednak w kwalifikacji prawnej, gdyż mamy do czynienia z czynnością współukaraną, pozostającą w ścisłym związku z realizacją przez oskarżonego przypisanej mu zbrodni, przy czym zamieszczenie w opisie czynu wykazu prekursorów służy w tym wypadku pełniejszemu zilustrowaniu zawartości kryminalnej czynu, a ściślej, stosunkowo dużej skali działalności przestępczej oskarżonego. Ta ostatnia przesądziła o tym, że pomimo zmiany opisu czynu na korzyść M. J. , Sąd Apelacyjny nie znalazł podstaw do obniżenia wobec oskarżonego kary pozbawienia wolności, co zostało umotywowane w sekcji 5.1. uzasadnienia. 1.Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 0.1.Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 5.3.1.1.1. ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 0.1.Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 1.Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności III. Koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu zasądzono na rzecz obrońcy oskarżonego na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 1184) oraz § 2 pkt 1 i 2, § 4 ust. 1 i 3 oraz § 17 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo przez jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U.2024.763 z dnia 2024.05.21). 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności IV. Oskarżonego zwolniono od kosztów sądowych na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. zgodnie z zasadą słuszności, biorąc pod uwagę fakt, iż apelacja wywiedziona przez jego obrońcę okazała się częściowo zasadną, prowadząc do zmiany opisu jednego przypisanych oskarżonemu czynów. 7. PODPIS 1.Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację obrońca Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja całość rozstrzygnięcia 1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana