II AKa 361/17

Sąd Apelacyjny w WarszawieWarszawa2018-02-21
SAOSinnerepresje polityczneŚredniaapelacyjny
internowaniestan wojennyPRLzadośćuczynieniekrzywdaodszkodowanieprawo karnehistoria

Sąd Apelacyjny podwyższył zadośćuczynienie za krzywdę wynikłą z wykonania decyzji o internowaniu z 34 000 zł do 50 000 zł, uwzględniając dramatyczne okoliczności ucieczki z miejsca internowania.

Wnioskodawca domagał się miliona złotych zadośćuczynienia za krzywdę wynikłą z wykonania decyzji o internowaniu. Sąd Okręgowy zasądził 34 000 zł. Sąd Apelacyjny, uwzględniając apelację, podwyższył kwotę do 50 000 zł, uznając, że pierwotna kwota nie uwzględniała w pełni dramatycznych okoliczności ucieczki wnioskodawcy z miejsca internowania. Sąd podkreślił, że zadośćuczynienie przysługuje wyłącznie za krzywdę wynikłą z wykonania decyzji, a nie z jej wydania.

Wnioskodawca W. D. złożył wniosek o zasądzenie od Skarbu Państwa miliona złotych tytułem zadośćuczynienia za krzywdę poniesioną na skutek wykonania decyzji o internowaniu z 12 lipca 1982 r. Sąd Okręgowy w Warszawie zasądził na jego rzecz kwotę 34 000 zł, w pozostałej części oddalając wniosek. Pełnomocnik wnioskodawcy wniósł apelację, domagając się zmiany wyroku i zasądzenia pełnej żądanej kwoty. Sąd Apelacyjny uznał apelację za zasadną w niewielkim zakresie. Sąd podkreślił, że zadośćuczynienie przysługuje wyłącznie za krzywdę wynikłą z wykonania decyzji o internowaniu, a nie z jej wydania czy innych zdarzeń pozostających w luźnym związku przyczynowym. Sąd Okręgowy nie uwzględnił w pełni okoliczności ucieczki wnioskodawcy z miejsca internowania, która nastąpiła w dramatycznych warunkach. Sąd Apelacyjny uznał, że te okoliczności, jako bezpośredni skutek wykonania decyzji, powinny zostać uwzględnione przy miarkowaniu wysokości zadośćuczynienia. W związku z tym, Sąd Apelacyjny podwyższył zasądzoną kwotę do 50 000 zł. Sąd odwoławczy zwrócił również uwagę, że prawomocnym wyrokiem z dnia 3 marca 2017 r. w sprawie VIII Ko 1/17 zasądzono na rzecz W. D. kwotę 72 000 zł tytułem zadośćuczynienia za okres wielomiesięcznego tymczasowego aresztowania, które nastąpiło po zatrzymaniu wnioskodawcy w trakcie ukrywania się po ucieczce z miejsca internowania, przy czym warunki aresztowania były znacznie trudniejsze niż internowania. W tej sytuacji, zasądzone w niniejszym postępowaniu zadośćuczynienie nie zostało uznane za niewspółmiernie niskie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Zadośćuczynienie przysługuje wyłącznie za krzywdę wynikłą z wykonania decyzji o internowaniu, a nie z jej wydania czy innych zdarzeń pozostających w luźnym związku przyczynowym.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na powszechnej wykładni art. 8 ust. 1 ustawy oraz stanowisku Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Najwyższego, które ograniczają odpowiedzialność do bezpośrednich skutków wykonania decyzji, wyłączając szkody wynikłe z samego wydania orzeczenia lub innych pośrednich zdarzeń.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana wyroku w zaskarżonej części i podwyższenie zadośćuczynienia

Strona wygrywająca

W. D.

Strony

NazwaTypRola
W. D.osoba_fizycznawnioskodawca
Skarb Państwaorgan_państwowyodpowiedzialny

Przepisy (1)

Główne

u.o.i. art. 8 § ust. 1

Ustawa z dnia 23 lutego 1991 r. o zmianie przepisów o internowaniu w czasie stanu wojennego

Zadośćuczynienie przysługuje wyłącznie za krzywdę wynikłą z wykonania decyzji o internowaniu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dramatyczne okoliczności ucieczki z miejsca internowania powinny zostać uwzględnione przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia.

Odrzucone argumenty

Ukrywanie się i kolejne pochwycenie wnioskodawcy jako skutki wydania decyzji o internowaniu, a nie jej wykonania.

Godne uwagi sformułowania

zadośćuczynienie przysługuje wyłącznie za krzywdę wynikłą z wykonania decyzji o internowaniu nie pozwala na rekompensatę szkód, jakich doznał uprawniony nie tylko samym wykonaniem orzeczenia, ale także jego wydaniem ta bezpośredniość nie musi oznaczać ograniczenia krzywdy wyłącznie do skutków powstałych na skutek fizycznego pozbawienia wolności tylko w czasie jego trwania uciekła wnioskodawcy z miejsca internowania, która dokonana została w dramatycznych okolicznościach

Skład orzekający

Jerzy Leder

przewodniczący

Hanna Wnękowska

sprawozdawca

Anna Wierciszewska-Chojnowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu odpowiedzialności Skarbu Państwa za krzywdę wynikłą z wykonania decyzji o internowaniu oraz uwzględnianie dramatycznych okoliczności ucieczki przy ustalaniu zadośćuczynienia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji internowania w okresie stanu wojennego. Wymaga wykazania bezpośredniego związku krzywdy z wykonaniem decyzji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy zadośćuczynienia za krzywdę doznaną w wyniku internowania w czasach PRL, co ma znaczenie historyczne i społeczne. Pokazuje ewolucję orzecznictwa w zakresie odszkodowań za represje polityczne.

Internowanie w PRL: Sąd podwyższył zadośćuczynienie za dramatyczną ucieczkę z obozu.

Dane finansowe

WPS: 1 000 000 PLN

zadośćuczynienie: 50 000 PLN

odsetki: 16 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II AKa 361/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 lutego 2018 roku Przewodniczący Sędzia SA – Jerzy Leder Sędziowie SA – Hanna Wnękowska ( spr) SO ( del) - Anna Wierciszewska-Chojnowska Protokolant – sekr. sąd. Sylwester Leńczuk przy udziale Prokuratora Leszka Woźniaka po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2018 roku sprawy z wniosku W. D. o zadośćuczynienie za krzywdę wynikłą z wykonania decyzji o internowaniu na skutek apelacji wniesionej przez pełnomocnika wnioskodawcy od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 2 sierpnia 2017 roku sygn. akt VIII Ko 21/17 - wyrok w zaskarżonej części zmienia w ten sposób, że podwyższa kwotę zasądzonego zadośćuczynienia do kwoty 50.000 (pięćdziesięciu tysięcy) zł. z ustawowymi odsetkami od kwoty 16.000 (szesnastu tysięcy) zł. liczonymi od dnia dzisiejszego; - w pozostałej zaskarżonej części wyrok utrzymuje w mocy; - wydatkami za postępowanie odwoławcze obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE W. D. złożył wniosek o zasądzenie od Skarbu Państwa na jego rzecz kwoty miliona złotych tytułem zadośćuczynienia za krzywdę poniesioną na skutek wykonania decyzji o internowaniu z 12.07.1982 r. Zaskarżonym wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie zasądzono na rzecz wnioskodawcy kwotę trzydziestu czterech tysięcy złotych, w pozostałej części wniosek oddalono. Od wyroku tego w części oddalającej wniosek apelację wniósł pełnomocnik W. D. wnosząc o zmianę wyroku poprzez zasądzenie na rzecz wnioskodawcy kwoty żądanej we wniosku. Sąd Apelacyjny zważył co następuje. Apelacja zasługuje na uwzględnienie w niewielkim zakresie. Zwrócić należy przede wszystkim uwagę, że wskazywane przez skarżącego okoliczności, których Sąd Okręgowy nie uwzględnił miarkując wysokość zadośćuczynienia w postaci ukrywania się i kolejnego pochwycenia - są skutkami decyzji o internowaniu, a nie skutkami jej wykonania . Tymczasem powszechna jest wykładnia art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. zgodnie z którą zadośćuczynienie przysługuje wyłącznie za krzywdę wynikłą z wykonania decyzji o internowaniu. Przywołać w tym miejscu należy stanowisko Trybunału Konstytucyjnego, który w uzasadnieniu postanowienia z 2 grudnia 2014 r. SK 7/14, stwierdził że art. 8 ust. 1 ustawy nie pozwala na rekompensatę szkód, jakich doznał uprawniony nie tylko samym wykonaniem orzeczenia, ale także jego wydaniem, co pozwalałoby na objęcie roszczeniem odszkodowawczym skutków wszelkich zdarzeń, jakie dotknęły uprawnionego, pozostających w jakimkolwiek związku przyczynowym w wydanym orzeczeniem. Takie stanowisko zajął także Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 24 kwietnia 2014 r. sygn. V K 52/14 stwierdzając, że brak jest podstaw do zasądzenia odszkodowania i zadośćuczynienia za inne niewątpliwe przejawy represji, ale bezpośrednio nie związane z wykonywaniem wydanego orzeczenia lub decyzji. Nie ulega wątpliwości, że ta bezpośredniość nie musi oznaczać ograniczenia krzywdy wyłącznie do skutków powstałych na skutek fizycznego pozbawienia wolności tylko w czasie jego trwania. Skutki te mogą wykraczać poza moment zwolnienia wnioskodawcy, ale tylko wówczas gdy są jego bezpośrednią konsekwencją np. pogorszenie stanu zdrowia. Tego typu okoliczności, poza ucieczką wnioskodawcy, jako pominiętych przez Sąd Okręgowy skarżący nie powołał. Jak już wskazano wyżej podnoszone przez skarżącego ukrywanie się wnioskodawcy a także późniejsze jego zatrzymanie - to konsekwencje wydania decyzji o internowaniu a nie konsekwencje jej wykonania polegającego na przedmiotowym internowaniu . Za skutek wykonania tej decyzji należało natomiast uznać ucieczkę wnioskodawcy z miejsca internowania, która dokonana została w dramatycznych okolicznościach - co nie zostało uwzględnione przez Sąd Okręgowy przy kształtowaniu wysokości zadośćuczynienia. Mając na uwadze powyższą okoliczność a także okoliczności uwzględnione przez Sąd Okręgowy i szeroko omówione w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku – Sąd Apelacyjny uznał za adekwatne do stopnia pokrzywdzenia wykonaniem decyzji o internowaniu zadośćuczynienie w kwocie 50 000 zł. Na marginesie tylko należy podnieść, że prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 3.03.2017 r. w sprawie VIII Ko 1/17 zasądzono na rzecz W. D. kwotę 72 000 zł. tytułem zadośćuczynienia za okres wielomiesięcznego tymczasowego aresztowania stosowanego po jego zatrzymaniu w trakcie ukrywania się po ucieczce z miejsca internacji ( W. D. wnosił o zasądzenie kwoty 125 000 zł.). Wyroku tego wnioskodawca nie zaskarżył. Podkreślenia wymaga, że - jak wynika z jego zeznań złożonych w sprawie VIII Ko 1/17 - warunki wielomiesięcznego tymczasowego aresztowania wnioskodawcy były bardzo trudne, znacznie trudniejsze niż w czasie internowania. W tej sytuacji zasądzone w niniejszym postępowaniu zadośćuczynienie za krzywdę spowodowaną wykonaniem decyzji o internowaniu nie może być uznane za niewspółmiernie niskie. Z powyższych względów Sąd apelacyjny orzekł jak w wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI