Orzeczenie · 2022-01-04

II AKA 34/21

Sąd
Sąd Apelacyjny w Białymstoku
Miejsce
Białystok
Data
2022-01-04
SAOSKarneprzestępstwa gospodarczeWysokaapelacyjny
paliwaakcyzaoszustwogrupa przestępczafałszowanie dokumentówkodeks karnykodeks karny skarbowyzmiana kwalifikacji prawnejprzedawnienie

Sąd Apelacyjny w Białymstoku, rozpoznając apelacje obrońców oskarżonych M. Z. i P. C. od wyroku Sądu Okręgowego w Ostrołęce, dokonał istotnych zmian w zaskarżonym orzeczeniu. W stosunku do M. Z. uchylono niektóre rozstrzygnięcia, a czyn przypisany w punkcie 1)a) zakwalifikowano z art. 258 §1 k.k., wymierzając karę 9 miesięcy pozbawienia wolności. Czyn z punktu 1)b) zakwalifikowano z art. 18 §3 k.k. w zw. z art. 31 ust. 1 i 3 ustawy o systemie monitorowania jakości paliw, wymierzając karę 10 miesięcy pozbawienia wolności i orzekając przepadek korzyści majątkowej. Postępowanie w zakresie czynu z punktu 1)c) umorzono z powodu przedawnienia. Orzeczono karę łączną 1 roku pozbawienia wolności, warunkowo zawieszoną na 3 lata próby. Wobec P. C. uchylono rozstrzygnięcia z punktów 2)d)-g), a czyn z punktu 2)b) zakwalifikowano z art. 31 ust. 1 i 3 ustawy o systemie monitorowania jakości paliw w zb. z art. 273 k.k., wymierzając karę 1 roku i 4 miesięcy pozbawienia wolności oraz przepadek korzyści majątkowej. Czyn z punktu 2)c) zakwalifikowano z art. 73a §1 k.k.s. w zb. z art. 56 §1 k.k.s., wymierzając karę 11 miesięcy pozbawienia wolności. Orzeczono karę łączną 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, warunkowo zawieszoną na 3 lata próby. Sąd odwoławczy uzasadnił zmiany m.in. koniecznością zastosowania przepisów obowiązujących w dacie popełnienia czynów, przedawnieniem, a także błędami w kwalifikacji prawnej czynów przypisanych przez sąd pierwszej instancji, w szczególności w zakresie oszustwa. Zasądzono koszty nieopłaconej pomocy prawnej oraz opłaty od oskarżonych.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących przestępstw paliwowych, oszustw, przedawnienia karnego, stosowania przepisów prawa materialnego w czasie oraz zasady reformationis in peius.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej grupy przestępczej i mechanizmów działania, ale ogólne zasady prawne są szeroko stosowalne.

Zagadnienia prawne (3)

Czy sąd odwoławczy może zmienić kwalifikację prawną czynu przypisanego przez sąd pierwszej instancji, jeśli apelacja została wniesiona wyłącznie na korzyść oskarżonego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd odwoławczy może zmienić kwalifikację prawną czynu, jeśli jest to korzystne dla oskarżonego lub wynika z przepisów prawa (np. przedawnienie), ale nie może pogorszyć jego sytuacji procesowej (zasada reformationis in peius).

Uzasadnienie

Sąd odwoławczy analizuje zarzuty apelacji i przepisy prawa, w tym zasady dotyczące przedawnienia i zakazu reformationis in peius, aby dokonać prawidłowej kwalifikacji prawnej czynów i wymierzyć sprawiedliwą karę, która nie może być surowsza niż orzeczona przez sąd pierwszej instancji.

Czy umorzenie postępowania z powodu przedawnienia jest możliwe w przypadku przestępstwa skarbowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli upłynęły terminy przedawnienia określone w Kodeksie karnym skarbowym, postępowanie karne powinno zostać umorzone.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny stwierdził, że karalność przestępstwa skarbowego z art. 62 §2 k.k.s. w zw. z art. 73a §1 k.k.s. uległa przedawnieniu z końcem 2019 roku, co skutkowało koniecznością umorzenia postępowania w tej części.

Czy wprowadzanie do obrotu paliw niespełniających norm jakościowych, poprzez mieszanie i barwienie, wyczerpuje znamiona przestępstwa oszustwa (art. 286 §1 k.k.)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, samo spowodowanie uszczupleń należności publicznoprawnych lub wprowadzenie w błąd co do jakości paliwa nie jest równoznaczne z doprowadzeniem do niekorzystnego rozporządzenia mieniem Skarbu Państwa lub innych podmiotów, co jest kluczowe dla znamion oszustwa.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że opis czynu przypisanego oskarżonym nie zawierał wszystkich znamion przestępstwa oszustwa, w szczególności braku niekorzystnego rozporządzenia mieniem, co skutkowało wyeliminowaniem tej kwalifikacji prawnej.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Zmiana wyroku

Strony

NazwaTypRola
M. Z.osoba_fizycznaoskarżony
P. C.osoba_fizycznaoskarżony
Prokurator Adam Wróbelorgan_państwowyprokurator
Adwokat D. P.osoba_fizycznaobrońca
Adwokat W. G.osoba_fizycznaobrońca

Przepisy (55)

Główne

k.k. art. 258 § 1

Kodeks karny

u.o.s.m.i.k.j.p. art. 31 § 1 i 3

Ustawa o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw

Pomocnicze

k.k. art. 270 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 273

Kodeks karny

k.k. art. 286 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 294 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 11 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 12

Kodeks karny

k.k. art. 65 § 1

Kodeks karny

k.k.s. art. 56 § 1

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 62 § 2

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 73a § 1

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 37 § 1 pkt 1 i 5

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 7 § 1

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 6 § 2

Kodeks karny skarbowy

k.k. art. 18 § 3

Kodeks karny

k.k. art. 4 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 45 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 69 § 1 i 2

Kodeks karny

k.k. art. 70 § 1 pkt 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 438 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 438 § 1a

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 438 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 438 § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 438 § 4

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 439

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 434 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 455

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 440

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 437 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 454 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 113 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 17 § 1 pkt 6

Kodeks postępowania karnego

k.k.s. art. 44 § 1 pkt 1

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 44 § 3

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 44 § 5

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 2 § 2

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 54 § 1

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 76 § 1

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 61 § 1

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 62 § 1

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 38 § 2 pkt 1

Kodeks karny skarbowy

k.k. art. 8 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 8 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 85

Kodeks karny

k.k. art. 86 § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 634

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 627

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 632 § 2

Kodeks postępowania karnego

u.o.o.p.k. art. 10 § 1

Ustawa o opłatach w sprawach karnych

u.o.o.p.k. art. 2 § 1

Ustawa o opłatach w sprawach karnych

rozp. MS z 3.10.2016 r. art. 4 § 1 i 3

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu

rozp. MS z 3.10.2016 r. art. 17 § 2 pkt 5

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu

rozp. MS z 3.10.2016 r. art. 20

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przedawnienie czynu przypisanego M. Z. w punkcie 1)c). • Nieprawidłowa kwalifikacja prawna czynów przypisanych oskarżonym jako oszustwo (art. 286 §1 k.k.). • Konieczność zastosowania przepisów prawa materialnego obowiązujących w dacie popełnienia czynu. • Naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów przez sąd pierwszej instancji (częściowo uwzględnione w kontekście zmiany kwalifikacji).

Odrzucone argumenty

Zarzuty obrońców dotyczące dowolnej oceny dowodów przez sąd pierwszej instancji (w większości odrzucone).

Godne uwagi sformułowania

Żadną miarą nie można zgodzić się z obrońcą, że dokonana przez Sąd pierwszej instancji ocena dowodów jest sprzeczna z wynikającą z art. 7 k.p.k. zasadą swobodnej oceny dowodów. • Nie do uwierzenia jest, że tenże oskarżony nie miał zupełnie świadomości, w jakim procederze uczestniczył. • Jeżeli zatem dolewali do nafty jakąś substancję, żeby zmienić jej kolor, to nie może być żadnych wątpliwości, że wiedzieli, iż wprowadzają do obrotu paliwa ciekłe niespełniające wymagań jakościowych określonych w ustawie. • Spowodowanie uszczupleń należności publicznoprawnej żadną miarą nie odpowiada znamieniu: „doprowadzenia do niekorzystnego rozporządzenia mieniem”. • Karalność przestępstwa skarbowego [...] zdecydowanie uległo przedawnieniu z końcem 2019 roku.

Skład orzekający

Janusz Sulima

przewodniczący-sprawozdawca

Andrzej Czapka

sędzia

Jerzy Szczurewski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przestępstw paliwowych, oszustw, przedawnienia karnego, stosowania przepisów prawa materialnego w czasie oraz zasady reformationis in peius."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej grupy przestępczej i mechanizmów działania, ale ogólne zasady prawne są szeroko stosowalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy złożonego procederu przestępczego związanego z paliwami, obejmującego oszustwa, fałszowanie dokumentów i działanie w zorganizowanej grupie. Zmiana kwalifikacji prawnej przez sąd odwoławczy i umorzenie z powodu przedawnienia dodają jej prawniczego smaczku.

Sąd Apelacyjny zmienia wyrok w sprawie paliwowej: przedawnienie i błędna kwalifikacja kluczowe dla losu oskarżonych.

Dane finansowe

przepadek korzyści majątkowej: 31 000 PLN

przepadek korzyści majątkowej: 91 798,8 PLN

koszty nieopłaconej pomocy prawnej: 885,6 PLN

podatek VAT od kosztów pomocy prawnej: 165,6 PLN

opłata karna: 180 PLN

opłata karna: 300 PLN

Sektor

paliwa

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst