II AKA 335/24

Sąd Apelacyjny w GdańskuGdańsk2024-11-21
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko życiu i zdrowiuŚredniaapelacyjny
usiłowanie zabójstwaobrona koniecznaograniczona poczytalnośćkara pozbawienia wolnościzadośćuczynienieapelacjasąd apelacyjnyprawo karne

Sąd Apelacyjny w Gdańsku obniżył karę pozbawienia wolności z 10 do 8 lat oskarżonemu Z.K. za usiłowanie zabójstwa, utrzymując w mocy pozostałe rozstrzygnięcia.

Sąd Apelacyjny w Gdańsku rozpoznał apelację obrońcy oskarżonego Z.K. od wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku, który skazał go za usiłowanie zabójstwa i inne przestępstwa. Głównym zarzutem apelacji była rażąca niewspółmierność kary. Sąd Apelacyjny obniżył orzeczoną karę pozbawienia wolności z 10 do 8 lat, uznając częściowo zasadność zarzutu dotyczącego kary, jednocześnie utrzymując w mocy pozostałe rozstrzygnięcia, w tym zasądzenie zadośćuczynienia na rzecz pokrzywdzonego.

Sąd Apelacyjny w Gdańsku rozpoznał apelację obrońcy oskarżonego Z.K. od wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 26 marca 2024 r., sygn. akt XIV K 56/22. Oskarżony został skazany za usiłowanie zabójstwa (art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 148 § 1 k.k.) w zbiegu z innymi przestępstwami, w tym za spowodowanie uszczerbku na zdrowiu (art. 156 § 1 pkt 2 k.k.) i znieważenie (art. 207 § 1 k.k.), z zastosowaniem art. 31 § 2 k.k. (znaczne ograniczenie poczytalności). Apelacja podnosiła zarzuty obrazy prawa materialnego (art. 25 § 2 k.k. i art. 31 § 2 k.k.), obrazy przepisów postępowania (art. 7 k.p.k. i art. 5 § 2 k.p.k.), błędu w ustaleniach faktycznych oraz rażącej niewspółmierności kary i zadośćuczynienia. Sąd Apelacyjny uznał zarzuty dotyczące obrony koniecznej, obrazy przepisów postępowania i błędu w ustaleniach faktycznych za niezasadne, odrzucając argumentację obrony o działaniu w obronie koniecznej i kwestionując ocenę dowodów przez sąd pierwszej instancji. Sąd Apelacyjny nie zgodził się również z zarzutem dotyczącym rażącej niewspółmierności zadośćuczynienia w kwocie 50.000 zł. Uznano jednak częściowo zasadnym zarzut rażącej niewspółmierności kary pozbawienia wolności. Obniżono karę z 10 lat do 8 lat, biorąc pod uwagę usiłowanie zabójstwa, działanie z zamiarem ewentualnym, nagły zamiar, konflikt z pokrzywdzonym, ograniczenie poczytalności (art. 31 § 2 k.k.), niekaralność oskarżonego oraz dobrą opinię środowiskową. Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy pozostałe rozstrzygnięcia, zasądził od oskarżonego na rzecz pokrzywdzonego 1476 zł tytułem zwrotu wydatków procesowych w postępowaniu odwoławczym i zwolnił oskarżonego od opłat sądowych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (6)

Odpowiedź sądu

Nie, zachowanie oskarżonego nie stanowiło obrony koniecznej, ponieważ nie odpierał on bezpośredniego i bezprawnego zamachu. Oskarżony był stroną ofensywną, atakującą.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że sytuacja nie spełniała przesłanek obrony koniecznej. Pokrzywdzony nie dokonał bezprawnego zamachu na dobra prawem chronione oskarżonego. Działanie oskarżonego, polegające na wyciągnięciu noża i ataku, było ofensywne i motywowane konfliktem, a nie wolą obrony.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana wyroku

Strona wygrywająca

Z. K.

Strony

NazwaTypRola
Z. K.osoba_fizycznaoskarżony
J. S.osoba_fizycznaoskarżyciel posiłkowy
Prokuratura Rejonowa w K.organ_państwowyprokurator

Przepisy (19)

Główne

k.k. art. 13 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 148 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 156 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 11 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 31 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 207 § 1

Kodeks karny

Pomocnicze

k.k. art. 25 § 2

Kodeks karny

Niezastosowanie przepisu art. 25 § 2 k.k. nie stanowi obrazy prawa materialnego, gdy sąd pierwszej instancji jednoznacznie ustalił, że oskarżony nie działał w obronie koniecznej.

k.k. art. 31 § 2

Kodeks karny

Niezastosowanie przez sąd orzekający instytucji nadzwyczajnego złagodzenia kary, mimo zastosowania przepisu art. 31 § 2 k.k. przy kwalifikacji prawnej, nie świadczy o niezastosowaniu przepisu, a jedynie o niezastosowaniu instytucji fakultatywnej.

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

Ocena dowodów dokonana przez sąd pierwszej instancji miała charakter swobodny, a nie dowolny.

k.p.k. art. 5 § 2

Kodeks postępowania karnego

Zarzut obrazy art. 5 § 2 k.p.k. jest niezasadny, gdy materiał dowodowy poddaje się ocenie swobodnej zgodnie z art. 7 k.p.k.

k.p.k. art. 438

Kodeks postępowania karnego

Zarzuty apelacyjne dotyczące obrazy przepisów prawa materialnego, postępowania oraz błędu w ustaleniach faktycznych zostały ocenione przez sąd odwoławczy.

k.p.k. art. 438

Kodeks postępowania karnego

Zarzut rażącej niewspółmierności kary został częściowo uwzględniony.

k.p.k. art. 627

Kodeks postępowania karnego

Podstawa prawna do zasądzenia od oskarżonego na rzecz oskarżyciela posiłkowego zwrotu wydatków związanych z ustanowieniem pełnomocnika w postępowaniu odwoławczym.

k.p.k. art. 624 § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa prawna do zwolnienia oskarżonego od opłat i wydatków sądowych.

u.o.p.s.k. art. 10 § 1

Ustawa o opłatach w sprawach karnych

Podstawa prawna do zwolnienia oskarżonego od opłat i wydatków sądowych.

k.c. art. 440

Kodeks cywilny

Przepis dotyczący miarkowania zadośćuczynienia, który nie znalazł zastosowania w niniejszej sprawie.

k.k. art. 148 § 4

Kodeks karny

Przepis dotyczący popełnienia przestępstwa pod wpływem silnego wzburzenia, który nie został zastosowany, gdyż nie potwierdzono wystąpienia takich okoliczności.

k.k. art. 53 § 2b

Kodeks karny

Przepis dotyczący dyrektyw wymiaru kary, który został uwzględniony przy obniżaniu kary.

k.k. art. 25 § 1

Kodeks karny

Definicja obrony koniecznej, która nie została zastosowana w niniejszej sprawie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kara pozbawienia wolności orzeczona przez sąd pierwszej instancji była rażąco niewspółmiernie surowa.

Odrzucone argumenty

Oskarżony działał w warunkach obrony koniecznej. Obraza przepisów prawa materialnego (art. 25 § 2 k.k., art. 31 § 2 k.k.). Obraza przepisów postępowania (art. 7 k.p.k., art. 5 § 2 k.p.k.). Błąd w ustaleniach faktycznych. Rażąca niewspółmierność zadośćuczynienia.

Godne uwagi sformułowania

Nie było podstaw do zastosowania przepisu art. 25 § 2 k.k. Ocena dowodów dokonana przez Sąd Okręgowy, nie ma charakteru dowolnej, lecz niewątpliwie jest oceną swobodną w rozumieniu art. 7 k.p.k. Jeśli bowiem jakaś okoliczność poddaje się ocenie na gruncie art. 7 k.p.k. , to nie może być mowy o wątpliwościach przewidzianych treścią art. 5 § 2 k.p.k. Zachowania oskarżonego nie sposób uznać za podjęte w ramach obrony koniecznej. Sama fakt, że pokrzywdzony przebywał w jego domu, rozmawiał z jego żoną i namawiał ją do podjęcia kroków prawnych przeciwko mężowi, nie stanowił zamachu w rozumieniu art. 25 § 1 k.k. Kara 8 lat pozbawienia wolności jest karą na tyle długotrwałą, a przez to surową, że przy opisanych wyżej okolicznościach, spełni ona stawiane jej cele zapobiegawcze i wychowawcze.

Skład orzekający

Krzysztof Ciemnoczołowski

przewodniczący-sprawozdawca

Włodzimierz Brazewicz

sędzia

Dorota Rostankowska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obrony koniecznej, oceny dowodów w sprawach karnych, stosowania art. 31 § 2 k.k. oraz zasad wymiaru kary w przypadku usiłowania zabójstwa z ograniczoną poczytalnością."

Ograniczenia: Konkretny stan faktyczny sprawy, który może ograniczać bezpośrednie zastosowanie w innych przypadkach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy usiłowania zabójstwa i obrony koniecznej, co zawsze budzi zainteresowanie. Dodatkowo, uwzględnienie ograniczonej poczytalności i obniżenie kary przez sąd apelacyjny dodaje jej złożoności.

Czy obrona konieczna usprawiedliwia użycie noża? Sąd Apelacyjny wyjaśnia granice.

Dane finansowe

zadośćuczynienie: 50 000 PLN

zwrot wydatków związanych z ustanowieniem pełnomocnika: 1476 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II AKa 335/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 listopada 2024 r. Sąd Apelacyjny w Gdańsku II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSA Krzysztof Ciemnoczołowski (spr.) Sędziowie: SA Włodzimierz Brazewicz SA Dorota Rostankowska Protokolant: sekretarz sądowy Lazar Nota przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej w K. M. S. po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2024 r. sprawy Z. K. s. B. i U. ur. (...) w K. oskarżonego z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 148 § 1 k.k. w zb. z art. 156 § 1 pkt 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 31 § 2 k.k. ; art. 207 § 1 k.k. w zw. z art. 31 § 2 k.k. na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę od wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 26 marca 2024 r., sygn. akt XIV K 56/22 I. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że orzeczoną wobec oskarżonego Z. K. w punkcie I. karę pozbawienia wolności obniża do lat 8 (ośmiu), II. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok w pozostałej części, III. zasądza od oskarżonego Z. K. na rzecz oskarżyciela posiłkowego J. S. kwotę 1476 (tysiąc czterysta siedemdziesiąt sześć) złotych tytułem zwrotu wydatków związanych z ustanowieniem pełnomocnika w postępowaniu odwoławczym, IV. zwalnia oskarżonego od opłaty za obie instancje oraz od wydatków postępowania odwoławczego, którymi obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II AKa 335/24 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji wyrok Sądu Okręgowego w Gdańsku z 26.03.2024 r., II AKa 335/24 1.Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.Granice zaskarżenia 0.1.Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.1.Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☒ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.Wnioski ☒ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 1.Ustalenie faktów 0.1.Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.1.1. 0.1.Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.2.1. 1.Ocena dowodów 0.1.Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 0.1.Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 3.1. obraza przepisów prawa materialnego (…): a) art. 25 § 2 k.k. poprzez jego niezastosowanie polegające na wymierzeniu kary pozbawienia wolności bez jej nadzwyczajnego złagodzenia, w sytuacji gdy oskarżony (…) odpierając bezpośredni zamach na swoje życie i zdrowie ze strony pokrzywdzonego (…) przekroczył granice obrony koniecznej stosując sposób obrony niewspółmierny do niebezpieczeństwa zamachu, b) art. 31 § 2 k.k. poprzez jego niezastosowanie polegające na wymierzeniu kary pozbawienia wolności bez jej nadzwyczajnego złagodzenia, w sytuacji gdy w czasie popełnienia czynu zdolność oskarżonego do rozpoznania znaczenia czynu lub kierowania swoim postępowaniem byłą znacznie ograniczona, co w okolicznościach niniejszej sprawy uzasadniało zastosowanie dobrodziejstwa nadzwyczajnego złagodzenia kary; ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Niezasadnym jest zarzut obrazy przepisu art. 25 § 2 k.k. poprzez jego niezastosowanie. Z zarzucaną obrazą mielibyśmy do czynienia w sytuacji, gdyby Sąd Okręgowy ustalił, że oskarżony działał w warunkach obrony koniecznej oraz z przekroczeniem jej granic, a zarazem nie ująłby przepisu art. 25 § 2 k.k. w kwalifikacji prawnej czynu. Tymczasem w rozpoznanej sprawie Sąd pierwszej instancji jednoznacznie ustalił, że oskarżony nie działał w obronie koniecznej, co wprost wskazał w sekcji 6 uzasadnienia wyroku. Przy takich ustaleniach faktycznych nie było podstaw do zastosowania przepisu art. 25 § 2 k.k. , przez co jego niezastosowanie nie stanowi obrazy prawa materialnego, a ewentualne zastrzeżenia obrońcy w tym zakresie muszą być analizowane przez pryzmat innego rodzaju wskazywanych w apelacji uchybień, tj. obrazy przepisów postępowania karnego lub błędu w ustaleniach faktycznych, co zostanie omówione w dalszych sekcjach niniejszego uzasadnienia. Niezasadnym okazał się zarzut obrazy przepisu art. 31 § 2 k.k. poprzez jego niezastosowanie. Przede wszystkim Sąd Okręgowy przepis ten zastosował, co wprost wynika z opisu czynu przypisanego oskarżonemu oraz przyjętej w wyroku kwalifikacji prawnej. Sąd pierwszej instancji nie skorzystał wprawdzie z przewidzianej w art. 31 § 2 k.k. możliwości nadzwyczajnego złagodzenia kary, jednakże nie świadczy to o niezastosowaniu przepisu, a jedynie o niezastosowaniu instytucji o charakterze fakultatywnym. Z zarzucaną obrazą mielibyśmy zatem do czynienia w sytuacji, gdyby zastosowanie nadzwyczajnego złagodzenia kary miało charakter obligatoryjny, a Sąd mimo to nie zawarłby w wyroku stosownego rozstrzygnięcia. W związku z tym niezastosowanie przez Sąd orzekający instytucji nadzwyczajnego złagodzenia kary może być analizowane przez pryzmat innego rodzaju ewentualnych uchybień, tj. obrazy przepisów postępowania karnego lub błędu w ustaleniach faktycznych, co zostanie omówione w dalszych sekcjach niniejszego uzasadnienia. Wniosek o zmianę wyroku poprzez zastosowanie nadzwyczajnego złagodzenia kary (…) i wymierzenie (…) kary pozbawienia wolności w okolicach jednej trzeciej dolnej granicy ustawowego zagrożenia, bądź też uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania; ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Niezasadność zarzutu apelacyjnego. 3.2. obraza przepisów postępowania (…): a) art. 7 k.p.k. poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę dowodów polegającą na:  uznaniu za w pełni wiarygodne zeznań pokrzywdzonego (…) w zakresie przebiegu zdarzenia z udziałem oskarżonego (…) w sytuacji gdy nie znajdują one potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym, a w szczególności w osobowych źródłach dowodowych, jak również w (…) opiniach biegłych z zakresu medycyny sądowej oraz z zakresu biologii i genetyki sądowej, a ponadto są one sprzeczne z badaniami z zakresu biologii i genetyki sądowej, z których wynika, iż analiza plam krwawych zawierających krew Z. K. wspiera wersję wydarzeń prezentowaną przez oskarżonego, zgodnie z którą miał on zostać uderzony przez J. S. w głowę, co miało spowodować u niego krwawienie,  uznaniu za niewiarygodne „zeznań oskarżonego” (…) w zakresie przebiegu zdarzenia z udziałem pokrzywdzonego (...) w sytuacji, gdy znajdują one oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym, a w szczególności w opinii z zakresu biologii i genetyki sądowej, według której analiza plam krwawych zawierających krew Z. K. wspiera wersję wydarzeń prezentowaną przez oskarżonego, zgodnie z którą miał on zostać uderzony przez J. S. w głowę co miało spowodować u niego krwawienie,  błędnej ocenie opinii z zakresu biologii i genetyki sądowej skutkującej przyjęciem za w pełni wiarygodną wersji przebiegu zdarzenia prezentowanej przez pokrzywdzonego w sytuacji, gdy z powołanej opinii wynika, że Z. K. siedząc na krześle w kuchni został uderzony w głowę przez J. S. , co spowodowało u niego krwawienie, b) art. 5 § 2 k.p.k. poprzez niezastosowanie tego przepisu w sprawie, w której istniały niedające się usunąć wątpliwości, bowiem Sąd w zakresie ustalenia przebiegu zdarzenia i tego kto zaatakował pierwszy oparł się na niewystarczającym, niejednoznacznym, budzącym wątpliwości i wewnętrznie sprzecznym materiale dowodowym w postaci zeznań pokrzywdzonego (…) i opinii z zakresu biologii i genetyki sądowej, które to dowody nie pozwalały na dokonanie stanowczych ustaleń faktycznych w powyższym zakresie; ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Przede wszystkim autorka apelacji niezasadnie wskazuje w jednym zarzucie na obrazę art. 7 k.p.k. i art. 5 § 2 k.p.k. , ponieważ w świetle utrwalonej praktyki orzeczniczej regulacje zawarte w tych przepisach mają charakter rozłączny. Jeśli bowiem jakaś okoliczność poddaje się ocenie na gruncie art. 7 k.p.k. , to nie może być mowy o wątpliwościach przewidzianych treścią art. 5 § 2 k.p.k. Skoro zatem Sąd Okręgowy, zdaniem apelującej, naruszył zasadę wynikającą z art. 7 k.p.k. , to znaczy, że nie stwierdził niedających się usunąć wątpliwości co do winy oskarżonego. Jeśli, zdaniem obrońcy, tego rodzaju wątpliwości istniały, a nie zostały dostrzeżone przez Sąd Okręgowy, należało zarzucić samą tylko obrazę przepisu art. 5 § 2 k.p.k. Skoro jednak apelująca tego nie czyni, a polemizuje z oceną Sądu Okręgowego przeprowadzoną w granicach art. 7 k.p.k. (według autorki apelacji granice te zostały przekroczone), to w istocie wskazuje wyłącznie na wadliwość zastosowania tego ostatniego przepisu. Na wstępie, w kontekście omawianego zarzutu, należy wyrazić ogólne stanowisko, iż postępowanie zakończone wydaniem zaskarżonego wyroku przeprowadzono z poszanowaniem wszelkich zasad procesowych. Poczynione przez Sąd Okręgowy ustalenia faktyczne mają walor prawdziwych, a przez to zgodnych z wymogiem wynikającym z przepisu art. 2 § 2 k.p.k. Dokonano ich w sposób obiektywny, badając, zgodnie z art. 4 k.p.k. , okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego. Materiał dowodowy, o który oparto rozstrzygnięcie, miał charakter kompletny, co odpowiada dyrektywie z art. 410 k.p.k. , nadto poddano go wszechstronnej analizie. Oceny, na podstawie których sformułowano kluczowe dla rozstrzygnięcia sprawy wnioski, realizowane były w sposób swobodny, tj. zgodnie z art. 7 k.p.k. , przy uwzględnieniu zasad prawidłowego rozumowania, a także wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego. Stanowisko sądu pierwszej instancji znalazło kompleksowe odzwierciedlenie w treści pisemnego uzasadnienia wyroku, które w pełnym zakresie poddaje się kontroli instancyjnej. *** Należy wyrazić aprobatę dla kluczowej oceny, zgodnie z którą Sąd Okręgowy za w pełni wiarygodne uznał zeznania pokrzywdzonego J. S. , jednocześnie odmawiając dania wiary tym fragmentom wyjaśnień oskarżonego Z. K. , które pozostawały w sprzeczności z zeznaniami pokrzywdzonego. Tok rozumowania Sądu Okręgowego w tym zakresie znalazł szczegółowe, rzeczowe i wnikliwe odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, a cytowanie w tym miejscu zamieszczonych tam rozważań jest zbędne. Należy jedynie syntetycznie przypomnieć, iż Sąd Okręgowy dał wiarę zeznaniom pokrzywdzonego, wskazując, na:  konsekwencję w opisywaniu przez świadka wszelkich istotnych okoliczności zdarzenia, przy jednoczesnym wystąpieniu nieścisłości jedynie odnośnie do okoliczności drugorzędnych,  potwierdzenie zeznań świadka w innych dowodach, w szczególności w zeznaniach świadka W. S. oraz w zabezpieczonych na miejscu zdarzenia śladach krwawych oraz ich analizie,  przyznanie przez świadka okoliczności dla niego samego mniej korzystnych, takich jak wypowiedzenie w odpowiedzi na zaczepkę oskarżonego słów, że ma opuścić mieszkanie (nie stanowiące własności oskarżonego), bo żona go tam nie chce, czy też, w odpowiedzi na atak, odepchnięcie oskarżonego. Uznając wyjaśnienia oskarżonego Z. K. za jedynie częściowo wiarygodne, Sąd Okręgowy wskazał na:  niekonsekwencję oskarżonego, wyrażającą się ewoluowaniem prezentowanej wersji, w miarę kolejnych przesłuchań, w kierunku ukazania zachowania pokrzywdzonego jako coraz bardziej drastycznego, zaś własnego zachowania jako podejmowanego w ramach „samoobrony”,  chwiejność wersji prezentowanej przez oskarżonego, raz twierdzącego o przypadkowym nadzianiu się pokrzywdzonego na nóż, by za chwilę utrzymywać, że noża użył w samoobronie,  opisywanie przez oskarżonego zachowań pokrzywdzonego, nieznajdujących potwierdzenia w innych dowodach (niewielka skala obrażeń głowy oskarżonego pozostaje w sprzeczności z rozbudowanym opisem „okładania go” przez pokrzywdzonego, twierdzenia oskarżonego o nadzianiu się pokrzywdzonego na nóż pozostają w sprzeczności z opinią biegłego z zakresu medycyny sądowej, twierdzenia oskarżonego o wysunięciu się noża z kabury pozostają w sprzeczności z zeznaniami świadka K. B. oraz z wynikami oględzin miejsca zdarzenia, w świetle opinii biegłego z zakresu biologii i genetyki sądowej, brak wystarczających podstaw do uznania, że ujawnione ślady krwi oskarżonego na ścianie pomieszczenia kuchennego powstały w czasie zdarzenia objętego postępowaniem),  brak logiki w zakresie, w jakim oskarżony wyjaśniał, że J. S. wszedł do jego mieszkania i od razu zaczął okładać go pięściami, co miało być zaplanowanym działaniem pokrzywdzonego i W. S. . *** Wbrew stanowisku autorki apelacji, dokonana przez Sąd Okręgowy, przytoczona wyżej, ocena głównych dowodów, nie ma charakteru dowolnej, lecz niewątpliwie jest oceną swobodną w rozumieniu art. 7 k.p.k. Apelująca nie ma racji, że zeznania pokrzywdzonego nie znajdowały potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym a w szczególności w osobowych źródłach dowodowych oraz w opiniach biegłych z zakresu medycyny sądowej oraz z zakresu biologii i genetyki sądowej. * Sąd odwoławczy nie zgadza się z oceną obrońcy, że zeznania pokrzywdzonego były sprzeczne z opinią z zakresu biologii i genetyki sądowej. Autorka apelacji podniosła, że z opinii wynika, iż analiza plam krwawych zawierających krew Z. K. wspiera wersję wydarzeń prezentowaną przez oskarżonego, zgodnie z którą miał on zostać uderzony przez J. S. w głowę, gdy spokojnie siedział na krześle, co miało spowodować u niego krwawienie. W omawianym zakresie obrończyni przytoczyła:  fragment wyjaśnień oskarżonego o treści: „Siedziałem przy stole w kuchni. Żona siedziała z drugiej strony stołu. Miałem wcześniej wypite chyba 4 piwa (…), Żona nie wiem, czy coś piła. Wejście do kuchni jest naprzeciwko miejsca gdzie siedziałem. Szwagier wszedł do kuchni i zaczął iść w moim kierunku. Po drodze mówił, że co ja go będę straszył policją, sądami, wyzywał mnie słowami wulgarnymi. Ja chyba tylko go zdążyłem spytać o co chodzi, cały czas siedziałem na krześle. Szwagier podszedł do mnie i zaczął mnie okładać pięściami, po głowie. Cały czas mnie wulgarnie wyzywał. Ja siedziałem obok pieca z jednej strony a z drugiej strony obok stołu kuchennego i nie mogłem się za bardzo ruszyć. Nie miałem jak się bronić. On mnie cały czas uderzał. Próbowałem się zasłaniać rękami. To trwało minuty, nie potrafię powiedzieć jak długo. Po tych uderzeniach poczułem ból (…)”,  fragment opinii biegłego z zakresu biologii i genetyki sądowej o treści: „Ujawnione na powierzchni ściany w kuchni w pobliżu krzesła (…) plamy zawierające krew Z. K. w postaci plam kontaktowych, otarć i rozprysków uderzeniowych w tym wyznaczony na podstawie przecięcia kierunków padania rozprysków uderzeniowych tzw. „obszar przecięcia” (…) wspierają hipotezę, według której Z. K. miał zostać uderzony w głowę, co miało u niego spowodować krwawienie (…) i że do uderzenia tego doszło, gdy głowa K. znajdowała się powyżej ujawnionych plam krwawych w pobliżu ściany powyżej krzesła (…)”. Zdaniem apelującej, Sąd Okręgowy „w nienależytym stopniu uwzględnił powyższe okoliczności przy ustalaniu dokładnego przebiegu zdarzenia i tego kto zaatakował pierwszy”. Odnosząc się do tak sformułowanej argumentacji Sąd Apelacyjny w pierwszej kolejności przypomina, że fragment wyjaśnień oskarżonego, na które powołała się obrońca, został przytoczony w sposób wybiórczy. Kompleksowo kwestię tę przeanalizował Sąd Okręgowy (sekcja 2.2. uzasadnienia), przytaczając kolejne relacje procesowe Z. K. , dostrzegając ich chwiejność i niekonsekwencję. Lektura wyjaśnień, na które powołał się organ pierwszej instancji prowadzi do oczywistego wniosku, że oskarżony o krwawieniu wywołanym atakiem ze strony pokrzywdzonego wyjaśnił dopiero podczas rozprawy 26.09.2022 r., początkowo twierdząc, że pokrzywdzony jedynie „okładał” go po głowie. Ponadto, co słusznie zaakcentował organ pierwszej instancji, oskarżony początkowo wyjaśniał że atak poprzedziły wyzwiska i wulgaryzmy ze strony J. S. , a w miarę dalszego postępowania przekonywał, iż atak nastąpił nagle, bez żadnego uprzedzenia. Podsumowując powyższe, Sąd Okręgowy w swoim rozumowaniu wziął pod uwagę: 1. zachowanie przez pokrzywdzonego J. S. logiki i pełnej konsekwencji prezentowanej wersji przebiegu wydarzeń, 2. zeznania świadka W. S. , zgodnie z którymi słyszała ona dobiegające z mieszkania małżonków K. odgłosy w następującej kolejności: najpierw użycie przez Z. K. słów wulgarnych wobec J. S. , a następnie okrzyk W. K. o treści: „uważaj on ma nóż”; według świadka zaraz po tych odgłosach, jej mąż wrócił do domu z widocznymi śladami krwi; Sąd Okręgowy zasadnie wskazał na konieczność ostrożnej oceny zeznań W. S. , wynikającą z faktu, iż jest ona żoną pokrzywdzonego; Sąd Apelacyjny podziela stanowisko organu pierwszej instancji, zgodnie z którym ocena zeznań świadka dokonana w powiązaniu z innymi dowodami nakazywała uznanie, iż dowód ten nosi cechy pełnej wiarygodności; 3. chwiejność i brak konsekwencji wyjaśnień oskarżonego, w ramach budowania linii obrony rozbudowującego swoją wersję o coraz to nowe elementy, 4. brak wystarczających dowodów na wystąpienie u oskarżonego obrażeń związanych z krwawieniem (dokumenty na k. 20 i 21 akt potwierdzają jedynie wystąpienie u oskarżonego nieustalonego, powierzchownego urazu głowy), 5. brak możliwości uznania, że rozbryzgi krwi powstały tempore criminis (opinia z zakresu biologii i genetyki sądowej). W zakresie wskazanym wyżej, w punktach 4. i 5., Sąd Apelacyjny dostrzega konieczność przedstawienia nieco pogłębionej oceny, co czyni poniżej. * Sąd odwoławczy stoi na stanowisku, że nawet w wypadku uznania, iż dowodowe ślady krwi, pochodzącej od oskarżonego, w postaci rozbryzgów na ścianie kuchni, powstały w czasie inkryminowanego zdarzenia oraz miały związek z zachowaniem pokrzywdzonego, to nie dawałoby to podstaw do uznania, że czyn przypisany oskarżonemu został popełniony w warunkach obrony koniecznej, z przekroczeniem jej granic. Na wstępie Sąd Apelacyjny wyraża aprobatę dla zgodnie wyrażanych w orzecznictwie sądowym i doktrynie poglądów, zgodnie z którymi niezbędnym elementem podmiotowym obrony koniecznej jest, aby akcja broniącego się wynikała ze świadomości, iż odpiera on zamach, i była podyktowana wolą obrony, nie zaś wolą odwetu (zob. np. Giezek Jacek (red.), Kodeks karny. Część ogólna. Komentarz WKP 2021 - komentarz, stan prawny: 1 stycznia 2021 r.). Ten element działania w obronie koniecznej ułatwia rozgraniczenie rzeczywistych działań obronnych od społecznie negatywnych aktów zemsty, samosądu lub chuligaństwa (zob. wyrok SN z 30.12.1972 r., Rw 1312/72, OSNKW 1973/5, poz. 69; wyrok SN z 19.02.1997 r., IV KKN 292/96, Prok. i Pr.-wkł. 1997/7–8, poz. 1; zob. także wyrok SA w Lublinie z 15.01.1998 r., II AKa 181/97, Prok. i Pr.-wkł. 1999/1, poz. 23). Podejmowane działania muszą mieć charakter działań obronnych i muszą być motywowane wolą obrony, nie zaś np. rewanżu za wcześniejsze uderzenie (wyrok SA w Krakowie z 13.05.1997 r., II AKa 94/97, Prok. i Pr.-wkł. 1998/5, poz. 20). Rozmyślne prowokowanie pokrzywdzonego w tym celu, aby sprowokowanego „napastnika” móc - pod pozorem wykonywania obrony - następnie ugodzić, neguje możliwość usprawiedliwienia działania sprawcy w obronie koniecznej (wyrok SA w Lublinie z 20.05.1996 r., II AKa 111/96, Prok. i Pr.-wkł. 1997/9, poz. 15). W rozpoznanej sprawie ustalony przez Sąd Okręgowy schemat zdarzenia przedstawiał się w ten sposób, że:  między oskarżonym a pokrzywdzonym panował konflikt,  w czasie zdarzenia najpierw J. S. rozpoczął rozmowę z siostrą, przekonując ją do założenia tzw. niebieskiej karty oraz oferując, że może ją w tym celu zawieźć na Policję,  następnie, gdy rozmowę tę usłyszał Z. K. , krzyknął on do J. S. słowa: „co k…, gdzie chcesz jechać, na Policję”, na co J. S. odpowiedział, że oskarżony ma się wynosić, bo jego siostra go tu nie chce,  z kolei oskarżony wziął do ręki nóż i ruszył na pokrzywdzonego, wykrzykując słowa: „wyp… z tego domu”, co widząc żona oskarżonego krzyknęła „uważaj, on ma nóż”,  następnie Z. K. dopadł do J. S. i z bardzo dużą siłą zadał mu nożem w kierunku od dołu i przodu ku górze i tyłowi cios w brzuch po lewej stronie, przebijając powłoki skórne i penetrując do jamy brzusznej na tyle głęboko, że nóż sięgnął lewej nerki, którą uszkodził poprzez powodując ranę ciętą długości 3 cm.,  kiedy J. S. poczuł ukłucie w brzuch zrozumiał, że to nie żarty, odepchnął Z. K. i chciał uciekać, przy czym w trakcie ucieczki został jeszcze trzykrotnie ugodzony przez oskarżonego nożem. Przy takich, prawidłowych ustaleniach faktycznych, zachowania oskarżonego nie sposób uznać za podjęte w ramach obrony koniecznej. Sam fakt, że pokrzywdzony przebywał w jego domu, rozmawiał z jego żoną i namawiał ją do podjęcia kroków prawnych przeciwko mężowi, nie stanowił zamachu w rozumieniu art. 25 § 1 k.k. , ponieważ nie był działaniem bezprawnym. J. S. niewątpliwie miał prawo do namawiania W. K. do poszukiwania pomocy właściwych organów w sytuacji, gdy ta uważała się za ofiarę przemocy domowej. Z. K. mógł być oburzony lub przestraszony perspektywą złożenia przez żonę skargi przeciwko niemu, ale nie miał żadnych podstaw do traktowania takiej możliwości jako bezpośredniego i bezprawnego zamachu na jego dobra prawem chronione, a już na pewno nie jako zamachu uzasadniającego jakąkolwiek formę obrony fizycznej. Oceny tej nie zmienia fakt, że zgodnie z ustaleniami Sądu Okręgowego, po pierwszych słowach wypowiedzianych przez oskarżonego, pokrzywdzony nakazał mu „wyniesienie się” z domu zgodnie z wolą żony. Takie słowa J. S. nie stanowiły zamachu na jakiekolwiek dobro prawem chronione Z. K. . Skierowane do niego przez J. S. żądanie opuszczenia domu, chociaż kontrowersyjne w sytuacji, gdy był to dom oskarżonego, nie było zamachem, a jedynie poleceniem, które oskarżony mógł zwyczajnie zignorować, względnie zareagować wyproszeniem pokrzywdzonego z domu, co zresztą uczynił. Gdyby oskarżony poprzestał na tego rodzaju „wyproszeniu” pokrzywdzonego, postąpiłby zgodnie z prawem. Skoro jednak „wzmocnił argumentację” poprzez wzięcie do ręki noża i zadanie nim ciosu pokrzywdzonemu, to nie bronił się, a był strona ofensywną, atakującą. Ocenę tej treści wzmacnia szerszy kontekst w postaci trwającego od dłuższego czasu między oskarżonym a pokrzywdzonym konfliktu, z powodu którego zachowania oskarżonego tempore criminis nie sposób uznać za cokolwiek innego, niż wolę odwetu, zemsty, związanej z trudnymi relacjami ze szwagrem. Należy stanowczo podkreślić, że logiki przedstawionego wyżej stanowiska nie burzy okoliczność w postaci ujawnienia na ścianie mieszkania śladów krwi pochodzącej od oskarżonego. Sąd Okręgowy, na co już wskazywano, przyjął, iż dowody nie pozwalały na ustalenie, że ślady krwi na ścianie powstały podczas zdarzenia w dniu 24.09.2021 r., a ocena ta mieści się w granicach wyznaczonych przez art. 7 k.p.k. Nawet jednak gdyby uznać, że powstały one w tym dniu i miały związek z zachowaniem pokrzywdzonego, to nie byłoby podstaw do uznania, że były one następstwem bezprawnego zamachu J. S. skierowanego przeciwko Z. K. , gdyż przeczyłyby temu dwa kluczowe argumenty:  po pierwsze, zupełny brak wiarygodności wersji prezentowanej przez oskarżonego, zgodnie z którą od początku zdarzenia miał on być „okładany” rękoma po głowie przez pokrzywdzonego (kwestię tę już w niniejszym uzasadnieniu omawiano),  po drugie, wiarygodność zeznań pokrzywdzonego, który konsekwentnie twierdził, że po tym, jak oskarżony zaatakował go nożem, odepchnął go. Prawidłową konkluzją z powyższych dwóch argumentów musi być teza, że jeśli nawet, hipotetycznie, w czasie zdarzenia Z. K. doznał obrażeń głowy, skutkujących krwawieniem i zaplamieniem ściany, to doszło do tego nie podczas zamachu ze strony J. S. , ale w czasie, gdy ten ostatni, broniąc się przed atakiem nożem, odepchnął Z. K. , powodując jego upadek. Innymi słowy, jeśli nawet J. S. w czasie zdarzenia spowodował u Z. K. uraz głowy i krwawienie, to on sam, a nie oskarżony, działał w warunkach, znamionujących obronę konieczną. * Przytoczone w powyższych rozważaniach przesłanki wnioskowania przeprowadzonego przez Sąd pierwszej instancji, uzupełnione stanowiskiem Sądu odwoławczego, poddane ocenie z zachowaniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, uzasadniały ustalenie stanu faktycznego w sposób zgodny z opisem zamieszczonym w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Tym samym dokonane przez ten organ ustalenia faktyczne zasługiwały na miano swobodnych w rozumieniu art. 7 k.p.k. *** Za nietrafną należało uznać argumentację, jaką obrońca prezentuje w uzasadnieniu apelacji, zgodnie z którą przeciwko wiarygodności pokrzywdzonego przemawiało uniewinnienie oskarżonego od zarzutu znęcania się nad W. K. . Odpierając ten argument Sąd Apelacyjny wskazuje przede wszystkim na fakt, że nie istnieją absolutnie żadne podstawy do uznania, że J. S. dopuścił się fałszywego oskarżenia, względnie zeznawał fałszywie na okoliczność zachowań podejmowanych wobec W. K. przez Z. K. w okresie objętym zarzutem, od którego oskarżony został uniewinniony. Nie ulega bowiem wątpliwości, że uniewinnienie oskarżonego w tym zakresie nie było skutkiem uznania za niewiarygodne zeznań J. S. , lecz oceny całokształtu materiału dowodowego, w ramach którego na pierwszy plan wysuwały się dwie kwestie: brak zeznań W. K. oraz uprawdopodobnienie faktu, że awantury, do jakich dochodziło w małżeństwie K. miały charakter wzajemny. *** Autorka apelacji wskazała na wieloletni konflikt między oskarżonym a pokrzywdzonym, który, w jej ocenie, wiązał się z „regularnym nachodzeniem” Z. K. przez J. S. „pod pretekstem ochrony swojej siostry”, co powodowało u oskarżonego silne wzburzenie i obawy. Zdaniem obrońcy, w dniu zdarzenia zachowanie J. S. wywołało o Z. K. wyjątkowo silny stres, gdyż został on nagle zaatakowany, co „w kontekście jego ogólnego stanu psychicznego wzbudziło duże wzburzenie, które nie pozwoliło mu kontrolować w sposób należyty swoich reakcji, ani też w pełni rejestrować otaczającej go w stanie wzburzenia rzeczywistości”, przy czym oskarżony „nie pamiętał (…) prawie nic z dalszego przebiegu zdarzenia”. Przytoczony wyżej tok rozumowania apelującej zdaje się być próbą wykazania, iż oskarżony dopuścił się usiłowania zabójstwa w warunkach przewidzianych w art. 148 § 4 k.k. , co jednak uznać należy za próbę nieskuteczną, ponieważ na wystąpienie u oskarżonego tempore criminis silnego wzburzenia nie wskazuje opinia sądowo-psychiatryczno-psychologiczna, zgodnie z którą:  występujące u oskarżonego cechy organicznego uszkodzenia CUN, powodujące znaczne obniżenie funkcji poznawczych, to jest znaczne obniżenie pamięci, koncentracji uwagi i kontroli emocjonalnej, nadto, uzależnienie od alkoholu, powodują u niego natężenie cech osobowości związanych z nieumiejętnością konstruktywnego radzenia sobie z napięciami emocjonalnymi, w związku z czym prezentuje on zaburzenia osobowości i zachowania występujące na tle organicznym; przejawia się to niską tolerancję na stres i na tym tle trudnościami w zakresie radzenia sobie z sytuacjami przeciążenia psychologicznego,  oskarżony przejawia skłonność do odreagowywania napięć w sposób destrukcyjny np. poprzez spożywanie alkoholu lub podejmowanie aktywności, które przynoszą szybką i łatwą gratyfikację, bez uwzględniania długoterminowych konsekwencji czy też poprzez czynności gwałtowne, w tym destrukcyjne albo autodestrukcyjne; działa pod wpływem impulsów, często mówi coś lub robi bez zastanowienia, nie planuje swoich działań, decyzje podejmuje bez namysłu; jest skłonny angażować się w działania niegodne z prawem lub niebezpieczne; w sytuacjach trudnych często nie kontroluje swoich reakcji, przejawiając zniecierpliwienie, irytację i gniew. W konkluzji biegli wskazali w opinii, że oskarżony działał mając w znacznym stopniu ograniczoną zdolność rozpoznania znaczenia czynu i pokierowania swoim postępowaniem, a więc w warunkach art. 31 § 2 k.k. , co wynikało z organicznych zaburzeń osobowości i uzależnienia od alkoholu. W tych okolicznościach prawidłową była ocena dokonana przez Sąd pierwszej instancji, zgodnie z którą przypisany oskarżonemu czyn był działaniem pod wpływem impulsu związanego z zaburzeniami osobowości (m. in. brak kontroli emocjonalnej, niska tolerancja na stres), a nie z nadzwyczajnym przebiegiem samego zdarzenia, jak starał się to przedstawić w wyjaśnieniach oskarżony. Co do ewentualnego „usprawiedliwienia okolicznościami” w rozumieniu art. 148 § 4 k.k. Sąd Apelacyjny przypomina, że zgodnie z ustaleniami Sądu Okręgowego, które Sąd Apelacyjny uznaje za prawidłowe, nie doszło do nagłego i niezapowiedzianego ataku J. S. na Z. K. , lecz to oskarżony zareagował agresją w chwili, gdy usłyszał rozmowę pokrzywdzonego z siostrą. *** Nie doszło do zarzucanej w apelacji obrazy przepisu art. 5 § 2 k.p.k. Jak już wskazywano wyżej, podnoszenie tego rodzaju zarzutu jest uprawnione jedynie w sytuacji, gdy w sprawie nie istnieje materiał dowodowy poddający się analizie w ramach oceny swobodnej, a więc realizowanej zgodnie z art. 7 k.p.k. Tymczasem Sąd orzekający dysponował relacjami procesowymi oskarżonego i pokrzywdzonego, a więc dowodami jak najbardziej typowymi, niejako standardowymi w podobnych sprawach. Przeprowadzono również dowody z zeznań świadków, dokumentów i opinii biegłych. Ów materiał dowodowy niewątpliwie poddawał się kompleksowej ocenie procesowej, a zadanie przeprowadzenia tego rodzaju oceny Sąd Okręgowy zrealizował w sposób wzorowy, szczegółowo prezentując własny tok rozumowania oraz motywy poszczególnych wniosków. Z samego faktu, że obrońca jest w stanie te same dowody interpretować w odmienny sposób nie należy wyciągać wniosku o istnieniu wątpliwości, o jakich mowa w art. 5 § 2 k.p.k. Tego rodzaju stanowisko autorki apelacji może być traktowane wyłącznie jako przejaw argumentacji wzmacniającej zarzuty obrazy art. 7 k.p.k. oraz błędu w ustaleniach faktycznych. Wniosek o zmianę wyroku poprzez zastosowanie nadzwyczajnego złagodzenia kary (…) i wymierzenie (…) kary pozbawienia wolności w okolicach jednej trzeciej dolnej granicy ustawowego zagrożenia, bądź też uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania; ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Niezasadność zarzutu apelacyjnego. 3.3. błąd w ustaleniach faktycznych (…) polegający na ustaleniu, że:  oskarżony (…) siedząc na krześle w kuchni nie został jako pierwszy zaatakowany przez pokrzywdzonego (…),  oskarżony nie krwawił z głowy po uderzeniu przez pokrzywdzonego,  oskarżony nie odpierał bezpośredniego zamachu na swoje życie i zdrowie jakiego dopuścił się w stosunku do niego pokrzywdzony, przyjmując tym samym, że Z. K. nie działał w warunkach obrony koniecznej,  pokrzywdzony (…) został jako pierwszy zaatakowany przez oskarżonego; ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Podnosząc zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, apelująca nie wskazała na braki w materiale dowodowym, co nakazywało odrzucenie na wstępie możliwości, iż możemy mieć do czynienia z „błędem braku”. Ten rodzaj błędu nie wystąpił również dlatego, że Sąd Okręgowy dokonał oceny każdego istotnego dowodu, przez co żaden dowód lub grupa dowodów nie znalazły się poza optyką tego organu. Z kolei w zakresie „błędu dowolności”, apelująca nie wskazała na uchybienia w samym procesie wnioskowania Sądu Okręgowego, ograniczając się do przedstawienia własnej oceny dowodów, co stanowi wyłącznie polemikę z ustaleniami faktycznymi, które legły u podstaw zaskarżonego orzeczenia. Polemika taka nie daje podstaw do uchylenia lub zmiany wyroku Sądu pierwszej instancji wobec faktu, że organ ten podczas owej oceny nie naruszył żadnej z zasad procesu karnego, a zwłaszcza zasady swobodnej oceny dowodów. *** Nie było błędnym ustalenie, że oskarżony nie został jako pierwszy zaatakowany przez pokrzywdzonego i nie krwawił w związku z tym z głowy. W tym zakresie aktualność zachowuje stanowisko szczegółowo przedstawione wyżej, w sekcji 3.2. uzasadnienia. *** Nie było błędnym ustalenie, że oskarżony nie odpierał bezpośredniego zamachu na swoje życie i zdrowie jakiego dopuścił się w stosunku do niego pokrzywdzony, w związku z czym nie działał w warunkach obrony koniecznej. Sąd Apelacyjny w pełni aprobuje stanowisko w tym przedmiocie przedstawione przez Sąd Okręgowy w sekcji 6 uzasadnienia, którego powtarzanie w tym miejscu nie jest celowe. Godzi się jedynie syntetycznie wskazać, że w sytuacji, gdy nie było podstaw do ustalenia, iż J. S. dopuścił się zamachu na jakiekolwiek dobro prawem chronione Z. K. (ustalenia te należało uznać za prawidłowe - zob. sekcja 3.2 . niniejszego uzasadnienia), to zachowanie oskarżonego nie mogło zostać potraktowane jako tego rodzaju odparcie zamachu, o jakim mowa w art. 25 § 1 lub § 2 k.k. Wniosek o zmianę wyroku poprzez zastosowanie nadzwyczajnego złagodzenia kary (…) i wymierzenie (…) kary pozbawienia wolności w okolicach jednej trzeciej dolnej granicy ustawowego zagrożenia, bądź też uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania; ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Niezasadność zarzutu apelacyjnego. 3.4. orzeczenie rażąco niewspółmiernego środka karnego w postaci obowiązku zapłaty na rzecz pokrzywdzonego (…) kwoty 50.000 zł. tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę; ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Na aprobatę zasługuje stanowisko Sądu Okręgowego, zgodnie z którym orzeczona kwota zadośćuczynienia nie jest wygórowana, mając na względzie rozmiar wyrządzonych przez oskarżonego krzywd, nadto, że nie można uznać, iż dzięki tej sumie pokrzywdzony nienależnie się wzbogaci. Sąd pierwszej instancji ma również rację, że zapłata zadośćuczynienia powinna uświadomić oskarżonemu, iż to on ponosi odpowiedzialność za cierpienia i ból pokrzywdzonego oraz że wyrządził krzywdę konkretnej osobie, w związku z czym ma cel wychowawczy. Tym ocenom autorka apelacji nie przeciwstawiła żadnych argumentów, w związku z czym Sąd Apelacyjny ograniczy się do przedstawienia stanowiska, zgodnie z którym zestawienie z jednej strony rodzaju i sposobu popełnienia przez oskarżonego przypisanego mu czynu, z drugiej zaś wysokości zasądzonego zadośćuczynienia, prowadzi do oczywistego wniosku, że to ostatnie ma charakter bardzo wyważony. Skoro bowiem pokrzywdzony doznał czterech ran zadanych przy użyciu noża, przy czym dwie z nich zadane zostały z bardzo dużą siłą, to w istotny sposób cierpiał zarówno fizycznie jak i psychicznie. Cierpienie psychiczne było niewątpliwie znaczne z powodu tego, że pokrzywdzony przeżył wyłącznie dzięki niezwłocznie podjętemu leczeniu operacyjnemu. Za nieskuteczny uznać należy argument obrońcy, zgodnie z którym oskarżony nie posiada żadnego majątku i dochodów, a aktualnie jest pozbawiony wolności. W tym zakresie Sąd Okręgowy zasadnie przyjął, że przy ustaleniu wysokość zadośćuczynienia należy wziąć pod uwagę wszelkie okoliczności, które miały wpływ na rozmiar doznanej krzywdy, tj. stopień oraz czas trwania cierpień psychicznych i fizycznych, trwałość skutków wywołanych zdarzeniem czy też nieodwracalny charakter zaistniałych następstw, prognozy na przyszłość, naganne zachowanie sprawcy po zdarzeniu i brak starań o złagodzenie następstw szkody, wiek pokrzywdzonego przed i po zaistnieniu zdarzenia stanowiącego źródło szkody, nie należy natomiast uwzględniać stanu majątkowego stron, chyba że wyjątkowo znajduje zastosowanie przepis art. 440 k.c. Sąd Apelacyjny jest zdania, że żadne okoliczności nie przemawiały za miarkowaniem zadośćuczynienia z powodu trudnej sytuacji materialnej oskarżonego. Z. K. , dopuszczając się przypisanego mu czynu, wyrządził pokrzywdzonemu krzywdę o bardzo wysokim stopniu, a nie istniały żadne powody - poza związanymi z ograniczoną poczytalnością - usprawiedliwiające tak drastyczne zachowanie. Nie ma zatem podstaw by stwierdzić, że zasądzenie zadośćuczynienia w kwocie 50.000 zł. jest rażąco niesprawiedliwe w rozumieniu art. 440 k.p.k. , zwłaszcza że kwota ta obiektywnie ma charakter umiarkowany i wyważony, zwłaszcza w kontekście tego, że zamach przeciwko pokrzywdzonemu miał charakter usiłowania zabójstwa, realizowanego w sposób brutalny i zdecydowany, z użyciem niebezpiecznego narzędzia w postaci noża. Wniosek brak wniosku związanego z omawianym w tej sekcji uzasadnienia zarzutem; ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. brak wniosku związanego z omawianym w tej sekcji uzasadnienia zarzutem; 3.5. rażąca niewspółmierność orzeczonej wobec oskarżonego kary pozbawienia wolności, która nie uwzględnia w stopniu należytym okoliczności łagodzącej w postaci popełnienia przestępstwa pod wpływem gniewu, strachu lub wzburzenia, usprawiedliwionych okolicznościami zdarzenia, i dlatego jest karą rażąco surową, bowiem przy jej wymiarze Sąd nie uwzględnił w należyty sposób wszystkich dyrektyw wymiaru kary określonych w art. 53 k.k , a w szczególności art. 53 § 2b pkt 2 k.k. , co skutkowało wymierzeniem oskarżonemu kary 10 lat pozbawienia wolności; ☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Sąd Apelacyjny w znacznym zakresie aprobuje motywy wymiaru kary przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, jednakże zarazem częściowo przychyla się do argumentacji obrońcy, zgodnie z którą analiza całokształtu okoliczności sprawy uzasadniała wymierzenie kary łagodniejszej. Na wstępie należy zaznaczyć, że autorka apelacji nie ma racji, wskazując jako na okoliczność łagodzącą, popełnienie przez oskarżonego czynu w warunkach silnego wzburzenia usprawiedliwionego okolicznościami. Takich ustaleń Sąd Okręgowy zasadnie nie poczynił, co zostało przez Sąd Apelacyjny omówione w sekcji 3.3 . uzasadnienia w kontekście przepisu art. 148 § 4 k.k. Obniżając oskarżonemu karę do 8 lat pozbawienia wolności, Sąd Apelacyjny wskazuje, iż biorąc pod uwagę:  dopuszczenie się przez oskarżonego usiłowania, a nie dokonania zabójstwa,  działanie oskarżonego z zamiarem ewentualnym, a nie bezpośrednim,  działanie oskarżonego z zamiarem nagłym, a nie przemyślanym,  działanie oskarżonego przeciwko osobie, z którą pozostawał w konflikcie, a nie przeciwko osobie obcej, „przypadkowej”,  działanie oskarżonego w warunkach art. 31 § 2 k.k. przy braku podstaw do nadzwyczajnego złagodzenia kary,  niekaralność oskarżonego,  posiadanie przez oskarżonego dobrej opinii środowiskowej, w rozpoznanej sprawie należało przeanalizować możliwość wymierzenia kary w najniższym ustawowo przewidzianym wymiarze. Sąd odwoławczy stoi na stanowisku, że kara 8 lat pozbawienia wolności jest karą na tyle długotrwałą, a przez to surową, że przy opisanych wyżej okolicznościach, spełni ona stawiane jej cele zapobiegawcze i wychowawcze, jakie ma osiągnąć wobec Z. K. , a zarazem należycie uwzględnia potrzeby z zakresu kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa. Innymi słowy, za karę rażąco niewspółmiernie surową uznać należy karę orzeczoną przez Sąd Okręgowy, przekraczającą o dwa lata najniższy ustawowy wymiar kary, gdyż do orzeczenia kary powyżej ustawowego minimum, nie ma w tym wypadku dostatecznych podstaw. Wniosek o zmianę wyroku poprzez zastosowanie nadzwyczajnego złagodzenia kary (…) i wymierzenie (…) kary pozbawienia wolności w okolicach jednej trzeciej dolnej granicy ustawowego zagrożenia, bądź też uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania; ☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Częściowa zasadność zarzutu apelacyjnego. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 4.1. Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 1.Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 5.1.1 Przedmiot utrzymania w mocy Wszystkie rozstrzygnięcia z wyjątkiem zmienionego orzeczenia o karze pozbawienia wolności. Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Częściowa zasadność podnoszonego w apelacji obrońcy oskarżonego zarzutu rażącej niewspółmierności kary. 1.Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 5.2.1 Przedmiot i zakres zmiany Orzeczoną wobec oskarżonego karę pozbawienia wolności obniżono do 8 lat. Zwięźle o powodach zmiany Aktualność zachowują motywy wskazane wyżej, w sekcji 3.5. uzasadnienia 1.Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 0.1.Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 5.3.1.1.1. ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 5.3.1.4.1. ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 0.1.Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 1.Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności III. Zasądzono od oskarżonego na rzecz oskarżyciela posiłkowego kwotę 1476 złotych tytułem zwrotu wydatków związanych z ustanowieniem reprezentującego go pełnomocnika w postępowaniu odwoławczym. Wniosek o zasądzenie zwrotu wydatków złożył na rozprawie odwoławczej pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego, dokumentując wydatki kopią dowodu zapłaty. Wobec złożenia powyższego wniosku, orzeczenie jak w punkcie III wyroku Sądu Apelacyjnego było obligatoryjne w świetle treści przepisu art. 627 k.p.k. 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności IV. Oskarżonego zwolniono od opłaty za obie instancje oraz wydatków postępowania odwoławczego, tymi ostatnimi obciążając Skarb Państwa. Podstawę rozstrzygnięcia stanowiły art. 624 § 1 k.p.k. oraz art. 10 ust. 1 ustawy z 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych . Oskarżony nie ma majątku ani znaczących dochodów, ma przed sobą odbywanie długotrwałej kary pozbawienia wolności oraz ciąży na nim zapłata na rzecz pokrzywdzonego zadośćuczynienia pieniężnego, w związku z czym uiszczenie przez niego kosztów sądowych byłoby zbyt uciążliwe. 7. PODPIS 1.Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację obrońca oskarżonego Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja całość rozstrzygnięcia z wyjątkiem części uniewinniającej 1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☒ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☒ zmiana

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI