Orzeczenie · 2007-03-08

II AKA 33/07

Sąd
Sąd Apelacyjny w Katowicach
Miejsce
Katowice
Data
2007-03-08
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko wolności seksualnej i obyczajnościŚredniaapelacyjny
zgwałceniepozbawienie wolnościbrak dowodówocena zeznańbezradnośćalkoholapelacjauniewinnienie

Sąd Apelacyjny w Katowicach rozpoznał apelację prokuratora skierowaną przeciwko wyrokowi Sądu Okręgowego w Katowicach, który uniewinnił oskarżonych R. M. i T. W. od zarzutów zgwałcenia (art. 197 § 3 kk) i pozbawienia wolności (art. 189 § 1 kk). Prokurator zarzucił sądowi pierwszej instancji błąd w ustaleniach faktycznych oraz obrazę przepisów prawa procesowego, domagając się uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Apelacyjny uznał apelację za niezasadną. Analiza materiału dowodowego wykazała, że nie pozwala on na przypisanie oskarżonym popełnienia zarzucanych im przestępstw. Sąd podkreślił, że do zaistnienia przestępstwa zgwałcenia wymagane jest zrealizowanie wszystkich jego znamion, w szczególności stosowanie przemocy, podstępu lub groźby bezprawnej, których brak zostało wykazany. Sąd odrzucił również argumenty prokuratora dotyczące pozbawienia wolności, wskazując, że pokrzywdzona nie była w stanie wykluczyć dobrowolności swoich działań. Rozważano również kwestię bezradności pokrzywdzonej w rozumieniu art. 198 kk, jednakże zebrane dowody, w tym zeznania samej pokrzywdzonej, nie pozwoliły na miarodajną ocenę, czy jej zdolność do kierowania postępowaniem była całkowicie zniesiona. Sąd Apelacyjny utrzymał zaskarżony wyrok w mocy, obciążając Skarb Państwa kosztami postępowania odwoławczego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja znamion przestępstwa zgwałcenia i pozbawienia wolności, ocena dowodów w sprawach karnych, obowiązki sądu i prokuratora w zakresie dowodzenia winy, ocena stanu bezradności pokrzywdzonej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy konkretnego stanu faktycznego, wymaga uwzględnienia specyfiki dowodów i zeznań świadków.

Zagadnienia prawne (3)

Czy zebrane dowody pozwalają na przypisanie oskarżonym popełnienia przestępstwa zgwałcenia (art. 197 § 3 kk) i pozbawienia wolności (art. 189 § 1 kk)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zebrane dowody nie pozwalają na przypisanie oskarżonym popełnienia zarzucanych im przestępstw.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że brak jest dowodów na stosowanie przez oskarżonych przemocy, podstępu lub groźby bezprawnej, które są niezbędne do stwierdzenia przestępstwa zgwałcenia. W przypadku pozbawienia wolności, pokrzywdzona nie była w stanie wykluczyć dobrowolności swoich działań, a dowody nie potwierdziły ograniczenia jej swobody poruszania się.

Czy stan nietrzeźwości pokrzywdzonej uzasadniał uznanie jej za osobę bezradną w rozumieniu art. 198 kk?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zebrane dowody nie pozwoliły na miarodajną ocenę, czy zdolność pokrzywdzonej do kierowania swoim postępowaniem była całkowicie zniesiona z powodu nietrzeźwości.

Uzasadnienie

Badanie moczu wykazało niski poziom alkoholu, co nie przystawało do opisywanego przez świadków braku kontaktu. Pokrzywdzona nie wykluczała dobrowolności kontaktów seksualnych, co budzi wątpliwości co do całkowitego zniesienia zdolności kierowania postępowaniem. Brak jest również dowodów na świadomość sprawców stanu bezradności i wykorzystanie go.

Czy sąd miał obowiązek dopuszczenia dowodu z przesłuchania świadków T. S. (1) i A. L. na wniosek prokuratora w postępowaniu odwoławczym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd nie miał takiego obowiązku, gdyż prokurator sam nie dążył do uzupełnienia dowodów w postępowaniu przygotowawczym i na rozprawie przed sądem pierwszej instancji.

Uzasadnienie

Obowiązkiem oskarżyciela jest udowodnienie winy. Sąd nie ma obowiązku poszukiwania z urzędu dowodów wspierających oskarżenie, gdy te dostarczone przez oskarżyciela są niewystarczające, a on sam nie dąży do ich uzupełnienia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku
Strona wygrywająca
oskarżeni

Strony

NazwaTypRola
R. M.osoba_fizycznaoskarżony
T. W.osoba_fizycznaoskarżony
M. J.osoba_fizycznapokrzywdzona
Prokuratororgan_państwowyoskarżyciel
adw. I. K.inneobrońca z urzędu

Przepisy (12)

Główne

k.k. art. 197 § § 3

Kodeks karny

k.k. art. 189 § § 1

Kodeks karny

u.p.n. art. 62 § ust. 1

Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii

k.k. art. 157 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 190 § § 1

Kodeks karny

Pomocnicze

k.k. art. 11 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 291 § § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 167

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 366 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 5 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 198

Kodeks karny

k.p.k. art. 636 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak dowodów na stosowanie przemocy, podstępu lub groźby bezprawnej w kontekście zarzutu zgwałcenia. • Niewystarczające dowody na pozbawienie wolności pokrzywdzonej wbrew jej woli. • Brak możliwości miarodajnej oceny bezradności pokrzywdzonej z powodu nietrzeźwości. • Nieprzeprowadzenie przez prokuratora istotnych dowodów w postępowaniu przygotowawczym i przed sądem pierwszej instancji.

Odrzucone argumenty

Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia przez sąd pierwszej instancji. • Zarzut obrazy przepisów prawa procesowego (art. 167 kpk i 366 § 1 kpk) poprzez zaniechanie dopuszczenia dowodu z przesłuchania świadków. • Twierdzenie o stosowaniu przemocy na podstawie nie wykluczenia przez pokrzywdzoną protestu przeciwko stosunkowi seksualnemu. • Wnioskowanie o zgwałceniu na podstawie złożenia przez pokrzywdzoną wniosku o ściganie, mimo jej niepamięci i sugestii policjanta.

Godne uwagi sformułowania

Skarżący zaś skoncentrował się na wykazywaniu, iż po stronie pokrzywdzonej nie mogło być dobrowolności, bo znajdowała się w stanie silnego upojenia alkoholowego, zupełnie zapominając o tak oczywistej kwestii, że do zaistnienia przestępstwa zgwałcenia wymagane jest zrealizowanie przez sprawców wszystkich jego znamion, a zwłaszcza tego, które polega na stosowaniu przemocy, podstępu lub groźby bezprawnej. • Co prawda z rażącą obrazą art. 5 § 2 kpk podjął próbę wykazania, że była stosowana przemoc na tej podstawie, że pokrzywdzona nie wykluczyła, iż protestowała przeciwko stosunkowi seksualnemu, ale gdy do tego doda się, że również nie wykluczyła swej dobrowolności to niezwykle czytelna jest karkołomność tego typu rozumowania i ranga powodowanych przezeń naruszeń fundamentalnych dla obrony oskarżonych zasad procesowych. • Obowiązkiem oskarżyciela jest udowadniając oskarżonemu winę. Sąd zatem nie ma żadnego obowiązku poszukiwania z urzędu dowodów wspierających oskarżenie, gdy te dostarczone przez oskarżyciela do skazania nie wystarczą, a on sam do ich uzupełnienia nie dąży. • Nie bez znaczenia jest i ten fakt, że z zeznań świadka T. S. (2) , który wraz z T. S. (1) jako pierwszy zjawił się na miejscu zdarzenia wynika, iż tylko on zaglądał do pomieszczenia, z którego słychać było odgłosy odbywającego się stosunku, zaś T. S. (1) w tym czasie szukał drzwi prowadzących do tego mieszkania, a potem kontaktował się z dyżurnym (k. 72-73).

Skład orzekający

Marek Charuza

przewodniczący

Helena Kubaty

sprawozdawca

Michał Marzec

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja znamion przestępstwa zgwałcenia i pozbawienia wolności, ocena dowodów w sprawach karnych, obowiązki sądu i prokuratora w zakresie dowodzenia winy, ocena stanu bezradności pokrzywdzonej."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego, wymaga uwzględnienia specyfiki dowodów i zeznań świadków.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy poważnych zarzutów karnych, a jej rozstrzygnięcie opiera się na szczegółowej analizie dowodów i zeznań, co jest interesujące z perspektywy prawniczej. Pokazuje, jak ważne jest udowodnienie wszystkich znamion przestępstwa.

Sąd Apelacyjny: Brak dowodów na zgwałcenie mimo zarzutów prokuratora – kluczowa analiza zeznań i znamion przestępstwa.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst