II AKA 32/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny w Warszawie, rozpoznając apelację obrońcy oskarżonego W. K., zmienił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie i uniewinnił oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu czynu oszustwa z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. Sąd Okręgowy uznał oskarżonego za winnego popełnienia czynu i wymierzył mu karę 2 lat pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania kary na okres próby, zobowiązując go do naprawienia szkody w kwocie 1.000.000 zł. Sąd Apelacyjny uznał apelację obrońcy za zasadną, wskazując na obrazę przepisów prawa materialnego. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że pokrzywdzony S. Z. udzielił pożyczki w kwocie 1.000.000 zł oskarżonemu W. K. w dużej mierze na podstawie zaufania do senatora M. O., który pośredniczył w transakcji. Pokrzywdzony nie rozmawiał bezpośrednio z oskarżonym o przeznaczeniu środków, a treść umowy pożyczki uzgadniał z senatorem. Sąd Apelacyjny podkreślił, że z ustaleń faktycznych nie wynikało, aby oskarżony działał wspólnie i w porozumieniu z senatorem M. O. w celu wprowadzenia pokrzywdzonego w błąd co do przeznaczenia środków. Sąd pierwszej instancji nie ustalił, by oskarżony zastrzegł, że senator nie powinien mówić o problemach finansowych firmy, ani by wykreował inny cel przeznaczenia środków. Wobec braku wystarczających ustaleń faktycznych, które pozwoliłyby na przypisanie oskarżonemu znamion oszustwa, Sąd Apelacyjny, stosując zakaz orzekania na niekorzyść oskarżonego (art. 443 k.p.k.), uniewinnił W. K. od popełnienia zarzucanego mu czynu. Koszty procesu za obie instancje ponosi Skarb Państwa, a adwokatowi W. P. przyznano wynagrodzenie za pomoc prawną z urzędu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja znamion oszustwa (art. 286 k.k.), zwłaszcza w kontekście wprowadzania w błąd przez pośrednika i roli zaufania pokrzywdzonego. Znaczenie zakazu orzekania na niekorzyść oskarżonego (art. 443 k.p.k.) w postępowaniu odwoławczym, w tym ochrony ustaleń faktycznych.
Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie kluczową rolę odgrywało zaufanie do osoby trzeciej i brak bezpośredniego kontaktu z oskarżonym. Interpretacja art. 443 k.p.k. jest ugruntowana w orzecznictwie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wprowadzenie w błąd co do przeznaczenia środków finansowych, uzyskane za pośrednictwem osoby trzeciej, wypełnia znamiona przestępstwa oszustwa z art. 286 § 1 k.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli nie można wykazać działania sprawcy wspólnie i w porozumieniu z osobą trzecią, ani że sprawca sam wprowadził w błąd pokrzywdzonego co do przeznaczenia środków.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że sąd pierwszej instancji nie wykazał w sposób wystarczający, że oskarżony wprowadził pokrzywdzonego w błąd co do przeznaczenia pożyczki. Pokrzywdzony działał w oparciu o zaufanie do pośrednika (senatora M. O.), a nie oskarżonego, a brak było ustaleń o wspólnym działaniu oskarżonego i senatora w celu oszustwa.
Czy sąd odwoławczy może dokonywać ustaleń faktycznych na niekorzyść oskarżonego, jeśli apelację wniósł tylko obrońca?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd odwoławczy jest związany zakazem orzekania na niekorzyść oskarżonego, który obejmuje również ustalenia faktyczne, nawet te zawarte jedynie w uzasadnieniu wyroku.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny podkreślił gwarancyjną funkcję art. 443 k.p.k., która zakazuje dokonywania zmian na niekorzyść oskarżonego, w tym zmian w ustaleniach faktycznych, jeśli apelację wniósł tylko obrońca. Ponieważ ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji nie wystarczały do przypisania oskarżonemu winy, sąd odwoławczy musiał go uniewinnić.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. K. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| S. Z. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| Gabriela Marczyńska-Tomala | inne | prokurator |
| S. Z. | osoba_fizyczna | oskarżyciel posiłkowy |
| W. P. | inne | obrońca z urzędu |
Przepisy (16)
Główne
k.k. art. 286 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 294 § 1
Kodeks karny
Pomocnicze
k.k. art. 69 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 69 § 2
Kodeks karny
k.k. art. 70 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 4 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 72 § 2
Kodeks karny
k.p.k. art. 230 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 438 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 1
Kodeks karny
t.j. Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1058 z późn. zm. art. 29 § 1
Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze
Dz. U. z 2016 r. poz. 1714 art. 17 § 2 pkt 5
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu
Dz. U. z 2016 r. poz. 1714 art. 4 § 3
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu
k.p.k. art. 443
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 434 § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 434 § 4
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wystarczających dowodów na wprowadzenie pokrzywdzonego w błąd przez oskarżonego. • Pokrzywdzony działał w oparciu o zaufanie do pośrednika (senatora M. O.), a nie oskarżonego. • Brak ustaleń o wspólnym działaniu oskarżonego i senatora w celu oszustwa. • Sąd pierwszej instancji nie ustalił, że oskarżony zastrzegł, by senator nie mówił o problemach finansowych firmy. • Zakaz orzekania na niekorzyść oskarżonego (art. 443 k.p.k.) obejmuje również ustalenia faktyczne.
Godne uwagi sformułowania
„Zarzut obrazy prawa materialnego ma zawsze samodzielny byt, a jego przesłanką jest twierdzenie skarżącego, że przy wydaniu orzeczenia doszło do wadliwej subsumpcji ustalonych faktów pod przepis prawa materialnego, bądź też, że obrazą przepisu materialnego było zaniechanie takiej subsumpcji”. • „Znamiona przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. mają niewątpliwie charakter złożony. • „Wskazana norma nie penalizuje przy tym wszelkich przejawów nieuczciwości w sprawach o charakterze majątkowych, a jedynie te, które mają swoje reperkusje w sposobie rozporządzenia mieniem przez osobę, którą wprowadzono w błąd. • „Musi przy tym istnieć związek przyczynowy pomiędzy oszukańczym zachowaniem sprawcy, a skutkiem w postaci podjęcia przez pokrzywdzonego decyzji dotyczącej swojego majątku, jakiej nie podjąłby bez tego wprowadzenia w błąd”. • „funkcja gwarancyjna tego przepisu [art. 443 k.p.k.] rozciąga się także na ustalenia faktyczne i to niezależnie od tego czy ustalenia te zostały zawarte w tzw. części dyspozytywnej wyroku, czy jedynie w części motywacyjnej orzeczenia.
Skład orzekający
Dorota Tyrała
przewodniczący-sprawozdawca
Ewa Gregajtys
sędzia
Agnieszka Domańska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja znamion oszustwa (art. 286 k.k.), zwłaszcza w kontekście wprowadzania w błąd przez pośrednika i roli zaufania pokrzywdzonego. Znaczenie zakazu orzekania na niekorzyść oskarżonego (art. 443 k.p.k.) w postępowaniu odwoławczym, w tym ochrony ustaleń faktycznych."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie kluczową rolę odgrywało zaufanie do osoby trzeciej i brak bezpośredniego kontaktu z oskarżonym. Interpretacja art. 443 k.p.k. jest ugruntowana w orzecznictwie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne udowodnienie winy w sprawach karnych i jak sąd odwoławczy może skorygować błędy sądu niższej instancji, chroniąc prawa oskarżonego. Podkreśla też złożoność dowodzenia oszustwa.
“Czy zaufanie do senatora może uchronić przed zarzutem oszustwa? Sąd Apelacyjny uniewinnia oskarżonego.”
Dane finansowe
WPS: 1 000 000 PLN
naprawienie szkody: 1 000 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.