II AKA 307/24

UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II AKa 307/24 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 9 października 2024r. 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☒ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.1.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☒ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.1.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☒ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 1.5. Ustalenie faktów 1.1.3. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.1.1. 1.1.4. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.2.1. 1.6. Ocena dowodów 1.1.5. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 1.1.6. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 3.1. Pełnomocnik wnioskodawcy, skarżonemu orzeczeniu zarzuciła: „I. w zakresie zasądzonego zadośćuczynienia: Na podstawie art. 427 § 2 w zw. z art. 438 pkt 2 k.p.k. , wyżej wymienionemu wyrokowi zarzucam obrazę przepisów postępowania, która miała istotny wpływ na jego treść tj.: 1. art. 7 k.p.k. poprzez dowolną ocenę dowodów i wyciągnięcie z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, wniosków sprzecznych z zasadami prawidłowego rozumowania, doświadczenia życiowego i wskazaniami wiedzy, tj. uznanie, że zadośćuczynienie w kwocie 80.000,00 zł spełnia cel i wymogi określone w art. 552 par. 1 KPK w przypadku krzywd i cierpień Wnioskodawcy A. P. spowodowanych wydaniem wobec niego wyroku byłego Sądu Powiatowego w Szczecinie z dnia 30 maja 1973 r., sygn. akt V Kp. 285/73, utrzymanego w mocy wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Szczecinie z dnia 26 października 1973 r., sygn. akt V Kr 1882/73, uchylonych wyrokiem Sądu Najwyższego Izba Karna z dnia 14 lutego 2023 r., sygn. akt V KK 500/21, Na podstawie art. 427 § 2 w zw. art. 438 pkt la k.p.k. , wyżej wymienionemu wyrokowi zarzucam obrazę przepisów prawa materialnego, a mianowicie: 2. art. 445 § 1 k.c. w zw. z art. 445 § 2 k.c. oraz art. 448 k.c , w zbiegu z art. 8 ust. 1 ustawy lutowej, poprzez błędne przyjęcie, że zasądzona kwota zadośćuczynienia jest kwotą odpowiednią w przypadku krzywd A. P. spowodowanych wydaniem wobec niego wyroku byłego Sądu Powiatowego w Szczecinie z dnia 30 maja 1973 r., sygn. akt V Kp. 285/73, utrzymanego w mocy wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Szczecinie z dnia 26 października 1973 r., sygn. akt V Kr 1882/73, uchylonych wyrokiem Sądu Najwyższego Izba Karna z dnia 14 lutego 2023 r., sygn. akt V KK 500/21, 3. art. 8 ust. 1 ustawy lutowej w zw. z art. 445 § 1 k.c. poprzez błędne ich zastosowanie skutkujące uznaniem, iż w okolicznościach niniejszej sprawy sumą odpowiednią zadośćuczynienia za krzywdę doznaną przez A. P. jest kwota 80.000,00 zł, podczas gdy Sąd I instancji nie uwzględnił we właściwy sposób wszystkich istotnych okoliczności, które w sposób wyjątkowy miały wpływ na wymiar krzywd Wnioskodawcy, tj. poczucia rażącej niesprawiedliwości z powodu niesłusznego pozbawienia go wolności w związku z praktykowaniem i szerzeniem zasad swojej wiary, tj. ze względu na przynależność do związku wyznaniowego Świadków Jehowy, złych warunków, w jakich wówczas przebywał, obawy o bezpieczeństwo swoje i bliskich, a w konsekwencji błędne oddalenie w części w pozostałym zakresie wniosku o zadośćuczynienie. II. w zakresie odszkodowania: Na podstawie art. 427 § 2 w zw. art. 438 pkt la k.p.k. , wyżej wymienionemu wyrokowi zarzucam obrazę przepisów prawa materialnego, a mianowicie: 1. art. 8 ust. 1 ustawy lutowej w zw. z art. 552 § 1 k.p.k. poprzez ich błędną wykładnię na skutek bezpodstawnego uznania, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do przyznania odszkodowania za szkodę spowodowaną wykonaniem w okresie 4 stycznia 1973 r. do 12 czerwca 1974 r. kary pozbawienia wolności wymierzonej wyrokiem Sądu Powiatowego w Szczecinie z dnia 30 maja 1973 r., sygn. akt V Kp 285/73, utrzymanego w mocy wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Szczecinie z dnia 26 października 1973 r., sygn. akt V Kr 1882/73, uchylonych wyrokiem Sądu Najwyższego Izba Karna z dnia 14 lutego 2023 r., sygn. akt V KK 500/21, podczas gdy w okolicznościach sprawy wniosek taki jest słuszny i zasadny, co w konsekwencji przekłada się na możliwość potwierdzenia istnienia szkód majątkowych po stronie Wnioskodawcy, które są w adekwatnym związku przyczynowym z represyjną działalnością organów państwa wobec A. P. . Na podstawie art. 427 § 2 w zw. z art. 438 pkt 3 k.p.k. , wyżej wymienionemu wyrokowi zarzucam: 2. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, który miał wypływ na jego treść poprzez błędne przyjęcie, że na skutek pozbawienia wolności A. P. nie powstała szkoda we wskazanym przez Wnioskodawcę zakresie i w ten sposób nieprzyznanie odszkodowania należnego Wnioskodawcy z tytułu zwrotu kosztów wynagrodzenia obrońcy, opłat sądowych, utraconych możliwości zarobkowania w okresie pozbawienia jego wolności, podczas gdy z prawidłowo ustalonego stanu faktycznego wynika, iż taki stan spowodował stratę materialną w jego majątku.” ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Na wstępie należy zauważyć , że zarzuty oparte na naruszeniu przepisów tzw. ustawy lutowej są oczywiście bezzasadne. W niniejszej sprawie te przepisy nie mają zastosowania, stosuje się przepisy rozdziału 58 kpk , w szczególności art.552 § 1 kpk . Sąd Okręgowy prawidłowo ustalił wysokość zasądzonego zadośćuczynienia. Nie budzi wątpliwości, że wnioskodawca był pozbawiony wolności od 4 stycznia do 12 czerwca 1973r. tj. przez 160 dni. Warunki pobytu w więzieniu były przeciętne, o czym świadczą m.in. zeznania wnioskodawcy / vide k. 121 - 122 /. Jednak nie doznał on żadnego uszczerbku na zdrowiu, a po zwolnieniu z zakładu karnego nie był dalej represjonowany. Jest oczywiste, że warunki odbywania kary w polskich więzieniach w latach 70-tych były znacznie lepsze niż na przełomie lat 40-tych i 50-tych. Trudno zatem uznać, że zasądzone zadośćuczynienie w wysokości niecałe 16 000,-złotych za każdy miesiąc pozbawienia wolności nie uwzględnia stopnia krzywdy jakiej doznał wnioskodawca. Przed aresztowaniem, wnioskodawca nie tylko nie wykonywał stałej pracy, ale nawet nie uzyskiwał żadnych doraźnych dochodów. A zatem nie poniósł, w związku z jego uwięzieniem, realnej szkody majątkowej. Te okoliczności są bezsporne i wynikają wprost z zeznań wnioskodawcy w niniejszym postępowaniu. Ewentualnie poniesione przez wnioskodawcę koszty sądowe i udziału w sprawie obrońcy nie wynikły, jak tego wymaga art. 552 § 1 kpk , z wykonania względem A. P. części kary, której nie powinien ponieść. Tak samo przyjmuje się w piśmiennictwie / por. tezę 15 komentarza do w/w przepisu - J. Gajewski i inni, Komentarze ZAKAMYCZA, tom II, 2003r./. Oczywiście, istnieje związek przyczynowy pomiędzy skazaniem A. P. , a poniesieniem przez niego w/w kosztów. I może ich dochodzić na drodze postępowania cywilnego. Jednak pamiętać należy , że wnioskodawca, będąc przesłuchiwany 4.07. 2024r., nie podał żadnych szczegółów, nie przedstawił też żadnych dokumentów uprawdopodobniających poniesienie tych kosztów. Wniosek Skarżąca wniosła o: „1. zasądzenie na rzecz Wnioskodawcy A. P. — dalszej kwoty 1.108.809,60 zł zadośćuczynienia za krzywdę doznaną przez Wnioskodawcę spowodowaną wydaniem wobec niego wyroku byłego Sądu Powiatowego w Szczecinie z dnia 30 maja 1973 r., sygn. akt V Kp. 285/73, utrzymanego w mocy wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Szczecinie z dnia 26 października 1973 r., sygn. akt V Kr 1882/73, uchylonych wyrokiem Sądu Najwyższego Izba Karna z dnia 14 lutego 2023 r., sygn. akt V KK 500/21; 2.zasądzenie na rzecz Wnioskodawcy A. P. kwoty 49.083,79 zł tytułem odszkodowania za szkodę spowodowaną wydaniem wobec niego wyroku byłego Sądu Powiatowego w Szczecinie z dnia 30 maja 1973 r., sygn. akt V Kp. 285/73, utrzymanego w mocy wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Szczecinie z dnia 26 października 1973 r., sygn. akt V Kr 1882/73, uchylonych wyrokiem Sądu Najwyższego Izba Karna z dnia 14 lutego 2023 r., sygn. akt V KK 500/21; 3.ewentualnie p rzekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd Okręgowy w Szczecinie.” ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Nie było powodów do uchylenia wyroku skoro postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w niezbędnym zakresie, a skarżąca i wnioskodawca nie wnosili o jego uzupełnienie. Sąd ocenił jakiej krzywdy doznał A. P. , czemu dał wyraz w swoim pisemnym uzasadnieniu / vide k. 146 /. Zdaniem Sądu Apelacyjnego, nie sposób uznać, iż ta ocena jest dowolna, albo nie uwzględnia okoliczności odbywania kary przez wnioskodawcę. W warunkach polskich, wysokość zasądzonego zadośćuczynienia jest adekwatna do krzywdy jakiej doznał A. P. , na odpowiednim poziomie, i na pewno nie jest symboliczna. A żądanie ponad milionowego zadośćuczynienia, w świetle okoliczności ustalonych w przedmiotowej sprawie, jest wręcz dążeniem do bezpodstawnego wzbogacenia wnioskodawcy, a nie sprawiedliwego naprawienia krzywdy, której doznał. Nie było żadnych podstaw do zasądzenia odszkodowania, skarżąca nie wykazała, aby wnioskodawca poniósł konkretną szkodę związaną z wykonaniem części kary. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 4.1. Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 1.7. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 5.1.1. Przedmiot utrzymania w mocy Zaskarżony wyrok utrzymano w mocy. Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Tak, jak to opisano w pkt.3.1 niniejszego uzasadnienia. 1.8. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 5.2.1. Przedmiot i zakres zmiany Zwięźle o powodach zmiany 1.9. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 1.1.7. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 5.3.1.1.1. ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 5.3.1.4.1. ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 1.1.8. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 1.10. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności II i III Orzeczenia zawarte w/w punkach wyroku znajdują swoje uzasadnienie w art. 554 § 4 kpk . 7. PODPIS SSO del. Małgorzata Puczko SSA Andrzej Wiśniewski SSA Andrzej Olszewski 1.11. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Pełnomocnik wnioskodawcy. Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Niesłuszne oddalenie żądania zasądzenia odszkodowania i zbyt niska wysokość zasądzonego zadośćuczynienia. 0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☒ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☒ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 0.1.1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☒ zmiana