Orzeczenie

II AKA 307/24

Sąd
Sąd Apelacyjny w Szczecinie
Miejsce
Szczecin
SAOSKarnerepresje polityczneŚredniaapelacyjny
zadośćuczynienieodszkodowanieniesłuszne skazaniepozbawienie wolnościPRLustawa lutowakpkapelacjasąd najwyższy

Sąd Apelacyjny w Szczecinie rozpoznał apelację wniesioną przez pełnomocnika wnioskodawcy A.P. od wyroku Sądu Okręgowego, który przyznał wnioskodawcy zadośćuczynienie w kwocie 80.000,00 zł za krzywdę doznaną w wyniku niesłusznego pozbawienia wolności w okresie od 4 stycznia do 12 czerwca 1973 r. oraz oddalił wniosek o zasądzenie odszkodowania. Apelacja zarzucała obrazę przepisów prawa materialnego (art. 445 § 1 i 2 k.c., art. 448 k.c., art. 8 ust. 1 ustawy lutowej, art. 552 § 1 k.p.k.) oraz przepisów postępowania (art. 7 k.p.k., art. 438 pkt 1a, 2, 3 k.p.k.), a także błąd w ustaleniach faktycznych. Sąd Apelacyjny uznał zarzuty za bezzasadne. Stwierdził, że przepisy tzw. ustawy lutowej nie mają zastosowania w tej sprawie, a właściwe są przepisy rozdziału 58 k.p.k., w szczególności art. 552 § 1 k.p.k. Sąd pierwszej instancji prawidłowo ustalił wysokość zadośćuczynienia, biorąc pod uwagę 160 dni pozbawienia wolności, przeciętne warunki pobytu w więzieniu, brak uszczerbku na zdrowiu i dalszych represji. Zasądzona kwota, wynosząca niecałe 16.000 zł za miesiąc pozbawienia wolności, została uznana za adekwatną do krzywdy. Sąd Apelacyjny podkreślił, że wnioskodawca przed aresztowaniem nie wykonywał stałej pracy ani nie uzyskiwał dochodów, co wyklucza poniesienie realnej szkody majątkowej w związku z uwięzieniem. Koszty sądowe i obrońcy nie wynikły z wykonania części kary, której nie powinno być, zgodnie z art. 552 § 1 k.p.k., a ich dochodzenie powinno nastąpić na drodze cywilnej, przy czym wnioskodawca nie przedstawił dokumentów potwierdzających te koszty. W związku z tym, żądanie ponad milionowego zadośćuczynienia zostało uznane za dążenie do bezpodstawnego wzbogacenia. Apelacja została oddalona, a zaskarżony wyrok utrzymany w mocy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących zadośćuczynienia i odszkodowania za niesłuszne skazanie i pozbawienie wolności w okresie PRL, a także zastosowanie art. 552 § 1 k.p.k.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i okresu historycznego. Kwestia kosztów procesu powinna być rozstrzygana na drodze cywilnej.

Zagadnienia prawne (3)

Czy zasądzone zadośćuczynienie w kwocie 80.000,00 zł jest odpowiednie za krzywdę doznaną w wyniku niesłusznego pozbawienia wolności w PRL?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zasądzone zadośćuczynienie jest adekwatne do doznanej krzywdy.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że kwota 80.000,00 zł za 160 dni pozbawienia wolności jest odpowiednia, biorąc pod uwagę przeciętne warunki w więzieniu, brak uszczerbku na zdrowiu i dalszych represji. Żądanie wyższej kwoty uznano za próbę bezpodstawnego wzbogacenia.

Czy istnieją podstawy do zasądzenia odszkodowania za koszty obrońcy i opłat sądowych w związku z niesłusznym skazaniem?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, koszty te nie wynikają z wykonania części kary, której nie powinno być, i powinny być dochodzone na drodze cywilnej.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny stwierdził, że koszty obrońcy i opłat sądowych nie są bezpośrednim skutkiem wykonania kary, której wnioskodawca nie powinien ponieść, zgodnie z art. 552 § 1 k.p.k. Wnioskodawca nie przedstawił dokumentów potwierdzających poniesienie tych kosztów.

Czy w sprawie o zadośćuczynienie i odszkodowanie za represje z okresu PRL mają zastosowanie przepisy tzw. ustawy lutowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w tej sprawie mają zastosowanie przepisy rozdziału 58 k.p.k., w szczególności art. 552 § 1 k.p.k.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny jednoznacznie stwierdził, że zarzuty oparte na naruszeniu przepisów tzw. ustawy lutowej są bezzasadne, ponieważ w niniejszej sprawie nie mają one zastosowania.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji
Strona wygrywająca
Skarb Państwa (w zakresie oddalenia apelacji)

Strony

NazwaTypRola
A. P.osoba_fizycznawnioskodawca

Przepisy (11)

Główne

k.p.k. art. 552 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.p.k. art. 438 § pkt 1a

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 438 § pkt 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 438 § pkt 3

Kodeks postępowania karnego

k.c. art. 445 § § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 445 § § 2

Kodeks cywilny

k.c. art. 448

Kodeks cywilny

ustawa lutowa art. 8 § ust. 1

Ustawa z dnia 23 lutego 1956 r. o nie stosowaniu represji wobec osób, które w latach 1944-1956 działały na rzecz niepodległego Państwa Polskiego

k.p.k. art. 437 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 454 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 554 § § 4

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy tzw. ustawy lutowej nie mają zastosowania w sprawie. • Zasądzone zadośćuczynienie jest adekwatne do doznanej krzywdy. • Brak podstaw do zasądzenia odszkodowania za koszty procesu na drodze postępowania karnego. • Żądanie ponad milionowego zadośćuczynienia jest próbą bezpodstawnego wzbogacenia.

Odrzucone argumenty

Obraza przepisów prawa materialnego (art. 445 § 1 i 2 k.c., art. 448 k.c., art. 8 ust. 1 ustawy lutowej, art. 552 § 1 k.p.k.). • Obraza przepisów postępowania (art. 7 k.p.k., art. 438 pkt 1a, 2, 3 k.p.k.). • Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia.

Godne uwagi sformułowania

żądanie ponad milionowego zadośćuczynienia, w świetle okoliczności ustalonych w przedmiotowej sprawie, jest wręcz dążeniem do bezpodstawnego wzbogacenia wnioskodawcy, a nie sprawiedliwego naprawienia krzywdy, której doznał.

Skład orzekający

Małgorzata Puczko

sędzia

Andrzej Wiśniewski

sędzia

Andrzej Olszewski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zadośćuczynienia i odszkodowania za niesłuszne skazanie i pozbawienie wolności w okresie PRL, a także zastosowanie art. 552 § 1 k.p.k."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i okresu historycznego. Kwestia kosztów procesu powinna być rozstrzygana na drodze cywilnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy represji z okresu PRL i dochodzenia zadośćuczynienia za niesłuszne pozbawienie wolności, co ma znaczenie historyczne i społeczne. Rozstrzygnięcie sądu w kwestii wysokości zadośćuczynienia i odszkodowania jest istotne dla osób poszkodowanych w podobnych sytuacjach.

Czy 80 tys. zł to sprawiedliwa rekompensata za lata niesłusznego więzienia w PRL?

Dane finansowe

WPS: 1 157 893,39 PLN

zadośćuczynienie: 80 000 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst