IV Ka 952/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy uchylił wyrok Sądu Rejonowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu błędów proceduralnych i niewystarczającej oceny dowodów, w szczególności zeznań kluczowego świadka.
Sąd Okręgowy w Bydgoszczy uchylił wyrok Sądu Rejonowego w sprawie D. S. oskarżonego o handel narkotykami i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Uznano, że sąd pierwszej instancji dopuścił się obrazy przepisów postępowania, a ustalenia faktyczne były dowolne. Kluczowym problemem była niewystarczająca weryfikacja zeznań świadka M. P., który był jedynym dowodem obciążającym oskarżonego, mimo jego problemów zdrowotnych i osobowościowych oraz sprzeczności w jego zeznaniach.
Sąd Okręgowy w Bydgoszczy, rozpoznając apelację obrońców oskarżonego D. S., uchylił zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Główną przyczyną uchylenia było stwierdzenie obrazy przepisów postępowania, w szczególności art. 7 k.p.k., poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego przez sąd pierwszej instancji. Sąd odwoławczy uznał, że postępowanie dowodowe było niewystarczające do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Szczególną uwagę zwrócono na zeznania świadka M. P., który był jedynym dowodem obciążającym oskarżonego. Sąd Okręgowy podkreślił, że sąd pierwszej instancji nieprawidłowo ocenił wiarygodność zeznań M. P., nie przeprowadzając wystarczającej weryfikacji, zwłaszcza w kontekście jego problemów zdrowotnych (psychoza, osobowość dyssocjalna) i sprzeczności w jego relacjach. Sąd Rejonowy nie skorzystał w pełni z możliwości przewidzianych w art. 192 § 2 k.p.k. i nie zapewnił udziału biegłego psychiatry w przesłuchaniu świadka, mimo istnienia uzasadnionych wątpliwości co do jego zdolności do składania wiarygodnych zeznań. Ponadto, sąd pierwszej instancji zignorował prawomocne uniewinnienia innych osób, które miały nabywać narkotyki od oskarżonego, a których sprawstwo opierało się na tych samych zeznaniach M. P. Sąd Okręgowy wskazał na konieczność przeprowadzenia ponownego, kompletnego postępowania dowodowego, z uwzględnieniem wskazówek dotyczących oceny zeznań świadka M. P. oraz weryfikacji okoliczności, które mogłyby potwierdzić lub zaprzeczyć jego relacjom.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, ocena była dowolna i stanowiła naruszenie art. 7 k.p.k. Sąd pierwszej instancji nie przeprowadził wystarczającej weryfikacji zeznań świadka, zwłaszcza w kontekście jego problemów zdrowotnych i osobowościowych oraz sprzeczności w relacjach.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że sąd pierwszej instancji nieprawidłowo ocenił zeznania świadka M. P. ze względu na jego problemy psychiczne i osobowościowe, a także sprzeczności w jego zeznaniach. Brakowało weryfikacji, w tym z udziałem biegłego, co naruszyło przepisy postępowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. S. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Tomasz Czerwiński | inne | prokurator |
Przepisy (8)
Główne
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
Reguła dotycząca oceny dowodów, która nie może być dowolna.
k.p.k. art. 437 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Podstawa prawna uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania w przypadku konieczności przeprowadzenia na nowo przewodu w całości.
u.p.n. art. 56 § 1 i 3
Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii
Przepisy dotyczące przeciwdziałania narkomanii, w tym handel narkotykami.
Pomocnicze
k.p.k. art. 192 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Możliwość przesłuchania świadka z udziałem biegłego w celu oceny jego zdolności do składania zeznań.
k.k. art. 12
Kodeks karny
Przepis dotyczący czynu ciągłego.
k.k. art. 64 § § 1
Kodeks karny
Przepis dotyczący recydywy.
k.p.k. art. 438 § pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Obraza przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść orzeczenia.
k.p.k. art. 438 § pkt 3
Kodeks postępowania karnego
Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, który mógł mieć wpływ na treść orzeczenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd pierwszej instancji dopuścił się obrazy przepisów postępowania poprzez dowolną ocenę dowodów. Ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji były błędne i mogły mieć wpływ na treść orzeczenia. Postępowanie dowodowe przeprowadzone przez sąd pierwszej instancji było niewystarczające. Sąd pierwszej instancji nieprawidłowo ocenił wiarygodność zeznań świadka M. P., nie przeprowadzając wystarczającej weryfikacji, zwłaszcza w kontekście jego problemów zdrowotnych i osobowościowych oraz sprzeczności w jego zeznaniach. Sąd pierwszej instancji nie skorzystał z możliwości przewidzianych w art. 192 § 2 k.p.k. w celu weryfikacji zeznań świadka M. P.
Godne uwagi sformułowania
ocena dotychczas zgromadzonych dowodów była dowolna a tym samym stanowiła naruszenie wiążącej reguły, wynikającej z art. 7 k.p.k. sam zakres przeprowadzonego w przedmiotowej sprawie postępowania dowodowego przez Sąd Rejonowy w Bydgoszczy był niewystarczający dla prawidłowego rozstrzygnięcia o słuszności zarzutu postawionego oskarżonemu D. S. nie jest w ogóle możliwe oparcie orzeczenia sądu, w tym i wyroku skazującego, wyłącznie na jednym dowodzie, jakim to w przedmiotowym postępowaniu były depozycje procesowe złożone przez świadka M. P. taka motywacja zapadłego wyroku nie oznaczałaby naruszenia norm prawa krajowego i norm konwencyjnych. Rzecz jednak w tym, iż dowód taki musi być jednoznaczny - i oczywiście trafnie uznany za wiarygodny i obiektywny - aby móc na nim oprzeć czynione ustalenia faktyczne. w przypadku zaistnienia - jak w przedmiotowej sprawie - wątpliwości sądu odnośnie możliwości złożenia przez świadka wiarygodnych zeznań z uwagi na jego, obiektywnie stwierdzone, przymioty zdrowotne i osobowościowe konieczne było skorzystanie z trybu postępowania przewidzianego art. 192 § 2 k.p.k. nieprawidłowe było również poprzestanie na odwołaniu się do opinii biegłej a odnoszącej się do jedynie wcześniejszego opiniowania, tj. bez umożliwienia jej uczestnictwa w przesłuchaniu świadka w tej sprawie na rozprawie. nie sposób jest jednocześnie podzielić wniosku sądu I instancji o spójności zeznań świadka P. w przedmiotowej sprawie, skoro w rozbieżny sposób przedstawiał on istotne okoliczności odnoszące się do czynu zarzuconego oskarżonego konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości, o której mowa w art. 437 § 2 zdanie drugie in fine k.p.k. jako powód do uchylenia przez sąd odwoławczy zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania zachodzi również wówczas, gdy orzekający sąd I instancji naruszył przepisy prawa procesowego, co skutkowało, w realiach sprawy, nierzetelnością prowadzonego postępowania sądowego, uzasadniającą potrzebę powtórzenia wszystkich czynności procesowych składających się na przewód sadowy w sądzie pierwszej instancji.
Skład orzekający
Adam Sygit
przewodniczący-sprawozdawca
Piotr Kupcewicz
sędzia
Sławomir Ciężki
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Należy cytować w sprawach dotyczących oceny zeznań świadków z problemami psychicznymi lub osobowościowymi, konieczności weryfikacji dowodów w sprawach karnych, stosowania art. 192 § 2 k.p.k. oraz znaczenia ustaleń z innych postępowań dla oceny dowodów."
Ograniczenia: Dotyczy głównie spraw karnych i specyfiki oceny dowodów w kontekście zeznań świadków z zaburzeniami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest prawidłowe przeprowadzenie postępowania dowodowego i ocena wiarygodności świadków, zwłaszcza gdy mają oni problemy zdrowotne. Podkreśla znaczenie procedur prawnych dla sprawiedliwego wyroku.
“Błędy proceduralne uchyliły wyrok w sprawie o handel narkotykami – kluczowy świadek okazał się niewiarygodny?”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV Ka 952/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 marca 2022 r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy IV Wydział Karny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący sędzia Sądu Okręgowego Adam Sygit - sprawozdawca Sędziowie Sądu Okręgowego Piotr Kupcewicz Sądu Okręgowego Sławomir Ciężki Protokolant st. sekr. sądowy Dominika Marcinkowska przy udziale Tomasza Czerwińskiego - prokuratora Prokuratury Okręgowej w Bydgoszczy po rozpoznaniu dnia 18 marca 2022 r. sprawy D. S. s. . C. i H. ur. (...) w O. oskarżonego z art. 56 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29.07.2005r. o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 12 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. na skutek apelacji wniesionych przez obrońców oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 26 października 2021 r. sygn. akt III K 234/19 uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Bydgoszczy do ponownego rozpoznania. SSO Sławomir Ciężki SSO Adam Sygit SSO Piotr Kupcewicz UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt IV Ka 952/21 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 26 października 2021 roku wydany w sprawie dot. oskarżonego D. S. o sygn. akt III K 234/19. 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońcy ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.1.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.1.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 1.5. Ustalenie faktów 1.1.3. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.1.1. D. S. Prawomocne uniewinnienie oskarżonych M. L. i M. S. , obciążanych zeznaniami świadka M. P. sprawstwem zarzuconych im przestępstw – udziałem w obrocie narkotykami, ich kupnem od oskarżonego D. S. . wyrok sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 18 marca 2020 roku wydany w sprawie o sygn. akt IV K 47/18. k. 432-445 wyrok Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z dnia 30 listopada 2020 roku wydany w sprawie o sygn. akt IV Ka 499/20. k. 446-448. 2.1.1.2. D. S. Prawomocne uniewinnienie oskarżonego W. W. , obciążanego zeznaniami świadka M. P. sprawstwem zarzuconego mu przestępstwa - udziałem w obrocie narkotykami. wyrok Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z dnia 15 marca 2021 roku wydany w sprawie IV Ka 638/20 wraz z uzasadnieniem k. 426-430 orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 15 marca 2022 roku. k. 431 2.1.1.3. D. S. Wnioski M. P. mające na celu wzruszenie prawomocności wyroku skazującego w sprawie Sądu Rejonowego w Bydgoszczy IV K 709/17 a wskazujące m.in. na niewiarygodność jego wyjaśnień i zeznań obciążających inne osoby sprawstwem zarzuconych im przestępstw – udziałem w obrocie narkotykami oraz wpływ na jego postawę w procesach dot. współoskarżonych. pisma M. P. k. 418-423 postanowienie Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z dnia 3 marca 2022 roku w sprawie IV Ko 6/22. k. 424-425 1.1.4. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.2.1. 1.6. Ocena dowodów 1.1.5. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 2.1.1.1-3 Orzeczenia sądowe i ich uzasadnienia oraz wnioski procesowe. Brak zastrzeżeń do wiarygodności dokumentów urzędowych (zgodności ich kopii z oryginałem i wynikających z nich treści) oraz brak wątpliwości odnośnie autorstwa wniosków składanych przez M. P. . 1.1.6. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 3.1. Zarzut dokonania przez sąd I instancji błędnych ustaleń faktycznych w następstwie nieprawidłowej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego. ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Za zasadną uznano argumentację skarżących prowadząca do wniosku, iż przeprowadzona przez sąd I instancji ocena dotychczas zgromadzonych dowodów była dowolna a tym samym stanowiła naruszenie wiążącej reguły, wynikającej z art. 7 k.p.k. i w związku z tym nie sposób było uznać poczynione, w efekcie tej oceny i wynikających z niej wniosków, ustalenia faktyczne za prawidłowe. Jednocześnie, zdaniem sądu odwoławczego, sam zakres przeprowadzonego w przedmiotowej sprawie postępowania dowodowego przez Sąd Rejonowy w Bydgoszczy był niewystarczający dla prawidłowego rozstrzygnięcia o słuszności zarzutu postawionego oskarżonemu D. S. . Na wstępie należy jednak podkreślić, że niezasadnie jednak uznały skarżące, iż nie jest w ogóle możliwe oparcie orzeczenia sądu, w tym i wyroku skazującego, wyłącznie na jednym dowodzie, jakim to w przedmiotowym postępowaniu były depozycje procesowe złożone przez świadka M. P. , również i w charakterze podejrzanego w swojej sprawie. Taka motywacja zapadłego wyroku nie oznaczałaby naruszenia norm prawa krajowego i norm konwencyjnych. Rzecz jednak w tym, iż dowód taki musi być jednoznaczny - i oczywiście trafnie uznany za wiarygodny i obiektywny - aby móc na nim oprzeć czynione ustalenia faktyczne. W aktualnym kształcie dowodów jednak wniosek taki musi zostać uznany za dowolny, skoro zeznania osoby obciążającej podsądnego popełnieniem przestępstwa nie były konsekwentne a sąd I instancji jednocześnie nie wykorzystał istniejących możliwości aby dokonać koniecznej weryfikacji wskazań M. P. obciążającego m.in. oskarżonego D. S. udziałem w obrocie substancjami psychotropowymi i środkami odurzającymi a konkretnie sprzedaniem jemu oraz M. L. i M. S. znacznych ilości amfetaminy i ziela konopi innych niż włókniste. Weryfikacji koniecznej nie tylko z uwagi na zaprzeczenie sprawstwu przez oskarżonego oraz negowanie faktu zaistnienia przestępstwa przez świadków L. i S. , ale również i wobec niekonsekwencji i rozbieżności w relacjach przedstawionych przez świadka P. . W pierwszej kolejności należy podnieść, iż w przypadku zaistnienia - jak w przedmiotowej sprawie - wątpliwości sądu odnośnie możliwości złożenia przez świadka wiarygodnych zeznań z uwagi na jego, obiektywnie stwierdzone, przymioty zdrowotne i osobowościowe konieczne było skorzystanie z trybu postępowania przewidzianego art. 192 § 2 k.p.k. Sąd I instancji powziął wątpliwości odnośnie stanu zdrowia psychicznego oraz poziomu rozwoju intelektualnego świadka i były one uzasadnione treścią wydanych wobec niego specjalistycznych opinii. O tym, że wątpliwości takie powstały i były weryfikowane w toku procesu, świadczy przeprowadzenie dowodu zarówno z tychże opinii, jak i przesłuchanie na rozprawie opiniującej psycholog E. N. . W takiej sytuacji poprzestanie na wskazaniu, że osobisty kontakt ze świadkiem na rozprawie, pozwolił sądowi na dokonanie samodzielnej oceny jego zdolności do złożenia prawdziwych zeznań jest nieprawidłowe. Skoro instytucja przewidziana art. 192 § 2 k.p.k. wymaga odwołania się do wiedzy specjalistycznej, to niewątpliwie sąd nie może zastępować ją własnymi, nawet i być może słusznymi, ale w określony ustawowo sposób niezweryfikowanymi, przekonaniami. Nieprawidłowe było również poprzestanie na odwołaniu się do opinii biegłej a odnoszącej się do jedynie wcześniejszego opiniowania, tj. bez umożliwienia jej uczestnictwa w przesłuchaniu świadka w tej sprawie na rozprawie. Nadmienić zresztą należy, iż sąd wzywał świadka P. na ten sam termin rozprawy, co i biegłą, co wskazuje, że zamierzał postąpić w powyższy sposób (k. 194v). Jednak do przesłuchania świadka w obecności biegłej nie doszło a dopiero wówczas ww. miałaby możliwość m.in. obserwacji sposobu zachowania świadka w trakcie składania zeznań jako jednej z okoliczności determinującej ocenę jego zdolności do postrzegania, zapamiętywania i odtwarzania zdarzeń, przekładających się na możliwość przedstawienia rzetelnej relacji. Nie ma również racji sąd I instancji uznając, iż wcześniejsza opinia biegłej nie daje żadnych podstaw do negowania wiarygodności jego relacji z przyczyn psychopatologicznych i osobowościowych, skoro ww. wskazała, że M. P. ujawnia osobowość typu dyssocjalnego ze skłonnością od kłamstwa i manipulacji oraz „mógł posłużyć się manipulacją, żeby osiągnąć korzyść” (k. 199). Wskazanie przez nią, iż „nie ma wiedzy nakazującej zmienić wnioski” i nie jest w stanie określić czy z jakiś powodów wystąpią obecnie problemy w przesłuchaniu świadka jest konsekwencją tego, że opiniująca nie miała już kontaktu z opiniowanym, w tym i nie posiada wiedzy choćby odnośnie aktualnego zażywania środków psychoaktywnych czy leczenia psychiatrycznego (k. 199, 200). Jej opinia sądowapsychologiczna dotyczyła M. P. jako podejrzanego i datowana jest na 30 czerwca 2015 roku. Natomiast w sprawie IV K 47/18 biegła opiniowała w 2018 roku. Oczywiście opinia biegłej czy biegłych, również i ta wyrażana w trybie art. 192 § 2 k.p.k., ma znaczenie jedynie pomocnicze przy ocenie przez sąd odnośnie wiarygodności zeznań świadka, w tym i wiarygodności jednej z przedstawionych przez niego wersji. Opinia nie może zastąpić tej oceny, nie powinna nawet odnosić się do kwestii prawdziwości zeznań ale umożliwia sądowi wstępne ustalenie czy określone przymioty przesłuchiwanej osoby nie są w ogóle przeszkodą do złożenia takowych. Zresztą wobec zdiagnozowania u świadka M. P. (opinia sądowopsychiatryczna do sprawy V Ds. 4/15) choroby psychicznej, tj. psychozy urojeniowo-omamowej zespołu paranoidalnego na prawdopodobnym podłożu schizofrenicznym, nałożonej na pierwotnie zaburzoną osobowość o typie dyssocjalnym, zasadne byłoby uwzględnienie nie tylko opinii psychologia, ale i psychiatrów. To oni winni się wypowiedzieć czy zdiagnozowanie takiej choroby psychicznej nie ma wpływu zarówno na możliwość spostrzegania i zapamiętywania zdarzeń mających miejsce w latach 2009-2010, jak i czy nie wpływa na zdolność do ich prawidłowego odtworzenia w toku przedmiotowego procesu. Odnoszenie się przez biegłą psycholog do opinii sądowopsychiatrycznych, w których sporządzaniu nawet nie uczestniczyła jest zarówno bezzasadne, jak i nieprawidłowe, w szczególności, iż biegła sama wskazała na rozbieżności w opiniach psychologicznej i psychiatrycznej oraz zastrzegła, iż lepiej jakby w przesłuchaniu uczestniczył biegły psychiatra, mogący – na podstawie obserwacji – odnieść się również do kwestii leczenia psychiatrycznego czy zażywania środków psychoaktywnych (k. 199, 200). Pamiętać przy tym należy, że ustalono, iż pierwsze chorobowe objawy psychotyczne wystąpiły u świadka w 2013 roku a pierwszą relację w tej sprawie świadek złożył w 2015 roku (w przedmiotowej sprawie najwcześniejszy protokół przesłuchania jest datowany na 19 marca 2015 roku), kiedy to toczyło się przeciwko niemu postępowanie karne zakończone jego umorzeniem z uwagi na zniesioną zdolność do rozpoznania znaczenia czynu i pokierowania swoim postępowaniem, co skutkowało umieszczeniem w zamkniętym szpitalu psychiatrycznym. Ocenie specjalistów należy również poddać, formułowany dowolnie przez sąd wniosek, że w przypadku choroby psychicznej w ogóle możliwe jest ustanie związanych z nią zaburzeń i minięcie ich "najpóźniej w 2018 roku". Przepis art. 192 § 2 k.p.k. nie ma charakteru obligatoryjnego i nie wynika z niego obowiązek powołania biegłego lekarza lub biegłego psychologa do udziału w czynności przesłuchania, a tylko możliwość zarządzenia przesłuchania świadka z udziałem wymienionych biegłych. Niemniej uruchomienie tej instytucji procesowej winno nastąpić wtedy, gdy w niepowtarzalnych realiach konkretnej sprawy powstaną rozsądne, w świetle doświadczenia życiowego i wskazań wiedzy, wątpliwości co do stanu psychicznego świadka, jego stanu rozwoju umysłowego, zdolności postrzegania lub odtwarzania przez niego postrzeżeń. Skoro takowe przesłanki ziściły się w przedmiotowej sprawie, co więcej zostały przez sąd I instancji ustalone, skoro w inny sposób dążył on do wyjaśnienia tych wątpliwości, to rezygnacja z tego, specjalnego sposobu przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka oznaczała naruszenie proceduralne mogące mieć wpływ na treść wydanego wyroku. Zgodnie z zasadą samodzielności jurysdykcyjnej a wynikającej z art. 8 k.p.k. Sąd Rejonowy w Bydgoszczy rozpoznając przedmiotową sprawę nie był związany wynikiem innych toczących się postępowań karnych z udziałem świadka M. P. i powoływaniem w nich właśnie jego zeznań jako dowodu obciążającego podsądnych. Jednakże nie mógł pominąć milczeniem, przy analizie wiarygodności jego relacji, ustaleń poczynionych w tych sprawach i motywacji zapadłych rozstrzygnięć. W tych postępowaniach zapadły wyroki uniewinniające oskarżonych właśnie wobec uznania zeznań M. P. za niewiarygodne czy też za niewystarczające do skazania. Nie ma przy tym wątpliwości odnośnie słuszności twierdzeń skarżących, że gdyby nie doszło do wyłączenia sprawy oskarżonego S. do odrębnego rozpoznania to zostałby on prawomocnie uniewinniony w postępowaniu przez Sądem Rejonowym w Bydgoszczy o sygn. akt IV K 47/18, skoro ten sam dowód (czyli relacje M. P. ) mający potwierdzać jego sprawstwo został przedstawiony przez oskarżyciela w postępowaniu dotyczącym pozostałych osób mających od niego nabywać narkotyki. Co istotne, wynik postępowania zakończonego w w/wym. sprawie oznacza, iż prawomocnie uniewinnieni zostali także M. L. i M. S. , czyli właśnie osoby mające wraz z oskarżonym M. P. nabywać środki odurzające i substancje psychotropowe od oskarżonego w nin. sprawie D. S. . Mimo tego, w nin. sprawie sąd I instancji właśnie te osoby treścią wyroku wskazał jako nabywające narkotyki wraz ze świadkiem P. . Pamiętać przy tym należy, już niezależnie od kwestii sprawstwa, że ilość nabywanych narkotyków została przez oskarżyciela publicznego ustalona jako iloraz transakcji dotyczących każdej z ww. trzech osób (jedynie na marginesie należy podnieść, że Sąd Rejonowy w Bydgoszczy wadliwie, tj. sprzecznie z wersją świadka P. a uznaną za wiarygodną i treścią zarzutu, przyjął ilość sprzedawanej przez oskarżonego amfetaminy) czyli ustalenie, iż nabywającym był wyłącznie świadek P. winno wiązać się ze zmianą ilości nabywanych narkotyków. Nie sposób jest jednocześnie podzielić wniosku sądu I instancji o spójności zeznań świadka P. w przedmiotowej sprawie, skoro w rozbieżny sposób przedstawiał on istotne okoliczności odnoszące się do czynu zarzuconego oskarżonego, tj. odnośnie miejsca przekazywania narkotyków (parking za przychodnią (...) – k. 10, 32 czy okolice prowadzonego przez oskarżonego sklepu - k. 228v) czy ilości nabywanych narkotyków. Nie można więc przyjąć niezmienności oraz konsekwentności relacji obciążającej D. S. a także L. i S. a tych rozbieżności zrzucić wyłącznie na karb upływu czasu. Jednocześnie sąd I instancji nie podjął nawet prób wyjaśnienia tych rozbieżności, które pojawiły się w relacjach świadka M. P. a które takiej weryfikacji mogą zostać poddane w sposób obiektywny. Nie podjął także prób weryfikacji zaistnienia zdarzeń i okoliczności, które przemawiałyby za wiarygodnością obciążenia oskarżonego S. udziałem w obrocie narkotykami. I tak, nie weryfikowano: -skąd M. P. posiadał środki na zakup tak znacznych ilości narkotyków (zeznał, że wszelkie zakupy od ww. pokrywał gotówką – k. 229) a przez to o znacznej wartości i nie ustalono, co dalej się z nimi działo (w tym zakresie odmówił zeznań – k. 229, 229v), -czy doszło i kiedy do zniszczenia sklepu (...) przy ul. (...) -letniego w B. , tj. sytuacji – według relacji świadka - mającej wywołać konflikt pomiędzy nim a oskarżonym i zakończyć współpracę w obrocie narkotykami (k. 228v), -czy faktycznie miało miejsce dokumentowanie zakupów narkotyków dokonywanych przez świadka (kwestia wskazanego przez M. P. prowadzenia zeszytu przez jego ówczesną konkubinę – k. 229v), -porównania okresów pozbawienia wolności wszystkich osób wskazanych treścią zarzutu, choćby dla ustalenia wiarygodności wskazania świadka, że kontakt z oskarżonym S. celem zakupu od niego narkotyków został nawiązany w 2009 roku (k. 6). Odnośnie tego świadek wskazał, iż nastąpiło to za pośrednictwem M. L. (k. 10), gdy ten opuścił zakład karny (czyli wg informacji z k. 359 - po dniu 26 stycznia 2011 roku) i to właśnie ta osoba każdorazowo umawiała transakcje. Jednocześnie świadek twierdził, że miało to miejsce dopiero na początku roku 2011 („w 2011 roku brałem od S. . Wtedy na początku roku wyszedł L. razem kupowaliśmy od niego” - k. 6, co znajdowałoby potwierdzenie w ww. informacje) czyli w okresie w ogóle nie objętym zarzutem aktu oskarżenia. -wskazywanej przez świadka próby zastraszenia go celem zmiany zeznań obciążających oskarżonego (k. 228v). Niewątpliwie dla dokonania prawidłowej oceny dowodu z zeznań świadka M. P. istotne znaczenie ma również ustalenie okoliczności inicjujących przedmiotowe postępowanie, skoro ze zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów wynika, iż był to efekt kontaktu ze strony świadka i złożenia określonej treści zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa w trakcie długotrwałego pobytu w jednostce penitencjarnej. Aby dokonać prawidłowej oceny obiektywizmu relacji należy również ustalić i uwzględnić motywację złożenia określonej treści zeznań, w tym i posiadanie interesu procesowego w obciążaniu odpowiedzialnością innych osób. W związku z tym przedmiotem ustaleń winno być również i to czy procesowo potwierdzono te wskazania ww. a zawarte w protokołach pierwszych przesłuchań, które wskazywały również na zaistnienie innych przestępstw. Jednocześnie, odwołując się do wniosków i oświadczeń M. P. , zarówno tych z 2015 roku, jak i aktualnych a mających na celu uchylenie prawomocności jego wyroku skazującego, sąd I instancji winien zweryfikować podawane przez niego okoliczności a wskazujące na niedozwolony wpływ na jego postawę w procesie oraz treść składanych wyjaśnień i zeznań. Wniosek O uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądu I instancji. ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Wniosek uznano za zasadny z uwagi na konieczność przeprowadzenia ponownie całościowego, prawidłowego postępowania dowodowego w sprawie. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 4.1. Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 1.7. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 5.1.1. Przedmiot utrzymania w mocy Zwięźle o powodach utrzymania w mocy 1.8. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 5.2.1. Przedmiot i zakres zmiany Zwięźle o powodach zmiany 1.9. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 1.1.7. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 5.3.1.1.1. ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☒ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia Przesłanką rozstrzygnięcia kasatoryjnego jest to, że Sąd Rejonowy w Bydgoszczy nie przeprowadził w sposób prawidłowy postępowania dowodowego w przedmiotowej sprawie. Przede wszystkim wydał wyrok skazujący mimo niezweryfikowania w prawidłowy sposób zeznań świadka M. P. , tj. jedynego dowodu przywołanego na potwierdzenie sprawstwa i zawinienia oskarżonego S. i to mimo istnienia wielu dowodów (wyjaśnień oskarżonego i zeznań świadków) negujących jego wiarygodność. Tym samym, w realiach przedmiotowej sprawy, w ogóle nie zostało przeprowadzone postępowanie dowodowe pozwalające na rozstrzygnięcie o zasadności oskarżenia. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości, o której mowa w art. 437 § 2 zdanie drugie in fine k.p.k. jako powód do uchylenia przez sąd odwoławczy zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania zachodzi również wówczas, gdy orzekający sąd I instancji naruszył przepisy prawa procesowego, co skutkowało, w realiach sprawy, nierzetelnością prowadzonego postępowania sądowego, uzasadniającą potrzebę powtórzenia wszystkich czynności procesowych składających się na przewód sadowy w sądzie pierwszej instancji. W aktualnie obowiązującym modelu postępowania apelacyjnego możliwość wydania orzeczenia o charakterze kasatoryjnym jest uzasadniona również i zaistnieniem takich rażących uchybień w procedowaniu sądu pierwszej instancji, które wręcz dyskwalifikują postępowanie przed sądem a quo jako podstawę rozstrzygnięcia kwestii odpowiedzialności karnej oskarżonego, gdyż nie zachowano standardu rzetelnego procesu. Konieczność przeprowadzenia wszystkich dowodów na rozprawie przed sądem I instancji będzie zachodziła również wtedy, gdy nieprawidłowe przeprowadzenie większości dowodów czy też dowodów najistotniejszych spowoduje niemożność poddania ocenie także tych przeprowadzono prawidłowo. W przedmiotowej sprawie postępowanie przed sądem I instancji musi zostać przeprowadzone ponownie, skoro w kontekście wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia w kwestii odpowiedzialności karnej, było ono w istocie nieprzydatne dla osiągnięcia tego celu i z obiektywnego punktu widzenia nie prowadziło do możliwości poczynienia trafnych ustaleń przez sąd I instancji (tak zgodnie z argumentacją przedstawioną przez Sąd Najwyższy w uchwale I KZP 3/19 z dnia 22.05.2019 roku). 5.3.1.3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 5.3.1.4.1. ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 1.1.8. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania Sąd I instancji winien przeprowadzić ponowne postępowanie dowodowe w sposób kompletny, w tym i z uwzględnieniem wskazań i wytycznych zawartych w części 3.1 nin. uzasadnienia czyli również i odnośnie sposobu przeprowadzenia przesłuchania świadka. Niezwykła skrupulatność i wnikliwość przy ocenie relacji M. P. a obciążającego m.in. sprawstwem czynu zarzuconego aktem oskarżenia oskarżonego S. , jest konsekwencją oparcia zaskarżonego wyroku skazującego właściwie jedynie na tym dowodzie. Jako dowód z pomówienia osoby zainteresowanej wynikiem procesu, gdyż przekładającym się na jego sytuację procesową (sąd I instancji podnosi, iż zapadł wobec świadka wyrok skazujący lecz nie uwzględnia, że zastosowanie instytucji przewidzianej art. 60 k.k. pozwoliło na wymierzenie kary z warunkowym zawieszeniem jej wykonania za dopuszczenie się również i szeregu innych a surowo zagrożonych przestępstw), winien być poddany wnikliwej ocenie z jednoczesnym rozważeniem czy istnieją dowody potwierdzające bezpośrednio lub choćby pośrednio wyjaśnienia pomawiającego a nadto czy wskazania te są logiczne, konsekwentne i prawdopodobne. Konieczną inicjatywę dowodową sąd I instancji winien wykazać odnośnie tych wszystkich okoliczności, których istnieje możliwość obiektywnej weryfikacji. Jednocześnie winien uwzględnić należy również i upływ czasu od zarzucanego oskarżonemu zachowania do jego ujawnienia przez świadka, okoliczności tegoż ujawnienia, cechy osoby pomawiającej oraz pomocniczo odwołać się do tych wszystkich ustaleń, które pomogą na sformułowanie prawidłowego wniosku odnośnie wiarygodności relacji M. P. . 1.10. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 7. PODPIS 1.11. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Obrońcy oskarżonego D. S. . Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Całość rozstrzygnięć. 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☒ zmiana
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI