II AKA 292/18

Sygnatura akt II AKa 292/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 lutego 2019 r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSA Stanisław Rączkowski Sędziowie: SA Witold Franckiewicz (spr.) SA Andrzej Kot Protokolant: Joanna Klisiewicz-Hałaj przy udziale: Prokuratora Prokuratury Okręgowej we W. Anny Trojanowskiej-Drapały po rozpoznaniu w dniach 19 grudnia 2018 r. i 27 lutego 2019 r. sprawy A. G. (1) z art. 296 § 2 i 3 k.k. w zw. z art. 12 k.k. i art. 18 § 1 k.k. w zw. z art. 296 § 2 i 3 k.k. w zw. z art. 12 k.k. i art. 308 k.k. w zw. z art. 301 § 3 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. oraz z art. 302 § 1 k.k. oraz z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. oraz z art. 523 ust. 1 Ustawy z dnia 28 lutego 2003 roku Prawa upadłościowego i naprawczego B. M. oskarżonego z art. 21 § 2 k.k. w zw. z art. 296 § 2 i 3 kk i w zw. z art. 12k.k. K. G. oskarżonej z art. art. 21 § 2 k.k. w zw. z art 296 § 2 i 3 k.k. w zw. z art. 12 k.k. i art. 18 § 1 k.k. w zw. z art. 21 § 2 k.k. w zw. z art. 296 § 2 i 3 k.k. w zw. z art. 12 k.k. i w zw. z art. 11 § 2 k.k. A. Ć. oskarżonej z art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 296 § 2 i 3 k.k. na skutek apelacji wniesionych przez oskarżonych od wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 6 lutego 2018 r. sygn. akt III K 350/12 I. zmienia zaskarżony wyrok wobec oskarżonych w ten sposób, że: 1. odnośnie A. G. (1) w pkt I części dyspozytywnej, przyjmując: a) popełnienie przypisanego czynu w okresie od marca 2008 roku do 17 listopada 2009 roku, b) szkoda majątkowa (...) spółka z. o.o. wynosiła 1.044.128,77 zł c) wartość rynkowa prawa użytkowania wieczystego działki ze zbiornikiem żelbetonowym wynosiła 861.300,00 zł; 2. odnośnie B. M. w pkt VIII części dyspozytywnej, przyjmując: a) popełnienie przypisanego czynu w okresie od marca 2008 roku do 30 września 2009 roku, b) oskarżony nie pełnił funkcji Prezesa spółki z o.o. (...) lecz posiadał pełnomocnictwo do działania w imieniu w/w spółki, c) wyrządzona szkoda spółce z o.o. (...) wynosiła 880.172,70 złotych, stanowiąc znaczną szkodę majątkową, d) wartość rynkowa prawa użytkowania wieczystego działki ze zbiornikiem żelbetonowym wynosiła 861.300,00 zł, e) przypisany oskarżonemu czyn stanowi przestępstwo z art. 21 § 2 k.k. w zw. z art. 296 § 1 i § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. , zaś podstawę wymiaru kary stanowią przepisy art. 296 § 2 k.k. i art. 33 § 2 k.k. , jednocześnie obniża karę grzywny do 100 stawek dziennych po 200 złotych każda. 3. odnośnie K. G. w pkt X części dyspozytywnej, przyjmując: a) popełnienie przypisanego czynu w okresie od marca 2008 roku do 30 listopada 2009 roku, b) wyrządzona spółce z o.o. (...) szkoda wynosiła 924.128,77 złotych, stanowiąc znaczną szkodę majątkową, c) wartość rynkowa prawa użytkowania wieczystego działki ze zbiornikiem żelbetonowym wynosiła 861.300,00 zł, d) przypisany oskarżonej czyn stanowi przestępstwo z art. 21 § 2 k.k. w zw. z art. 296 § 1 i § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. oraz z art. 18 § 1 k.k. w zw. z art. 21 § 2 k.k. w zw. z art. 296 § 1 i § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. i art. 11 § 2 k.k. , zaś podstawę wymiaru kary stanowią przepisy art. 296 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. , 4. odnośnie A. Ć. w ten sposób, ze uniewinnia oskarżoną od popełnienia przypisanego jej czynu, opisanego w pkt XII części dyspozytywnej, a kosztami postępowania w tej części obciąża Skarb Państwa; II. w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok wobec oskarżonych A. G. (1) , B. M. i K. G. – utrzymuje w mocy, III. zasądza od oskarżonego A. G. (1) na rzecz oskarżyciela posiłkowego A. S. 600 zł tytułem zwrotu kosztów udziału jego pełnomocnika w postępowaniu odwoławczym, IV. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. A. G. (2) (obrońca oskarżonej K. G. ) i adw. R. B. (obrońca oskarżonej A. Ć. ) po 885,60 zł brutto tytułem kosztów nieopłaconej obrony z urzędu wymienionych wyżej oskarżonych w postępowaniu odwoławczym, V. zasądza od oskarżonych A. G. (1) , B. M. i K. G. w częściach równych na rzecz Skarbu Państwa wydatki związane z postępowaniem odwoławczym oraz wymierza im opłaty: - oskarżonemu A. G. (1) 3.300 zł za II instancję, - oskarżonemu B. M. 4.180 zł za obie instancje, - oskarżonej K. G. 180 zł za II instancję. UZASADNIENIE A. G. (1) oskarżony został o to, że : I. w okresie od marca 2008 roku do 15 lutego 2010 roku we W. i w B. , działając w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w krótkich odstępach czasu, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wspólnie i w porozumieniu z B. M. , K. G. oraz kierując zachowaniem innych osób w tym I. G. i A. Ć. będąc obowiązanym na mocy przepisów Kodeksu Spółek Handlowych jako prezes zarządu spółki z o.o. (...) do zajmowania się działalnością gospodarczą powyższej firmy, doprowadził poprzez zawarcie niekorzystnych dla spółki umów gospodarczych oraz założenie konkurencyjnego dla firmy (...) podmiotu o nazwie (...) Spółka z o.o do postawienia spółki (...) w dniu 15 lutego 2010 roku w stan upadłości, tj.: - w dniu 5 marca 2008 roku reprezentując wspólnie z żoną K. G. spółkę (...) , będąc jednocześnie jej prezesem, sprzedał na mocy umowy –kupna sprzedaży samemu sobie oraz B. M. i E. M. udziały w prawie użytkowania wieczystego działki o nr (...) położonej przy ul. (...) w B. oraz udziały w prawie własności zbiornika żelbetonowego, na której to nieruchomości prowadziła działalność gospodarczą firma (...) za kwotę 500.000 zł , podczas gdy wartość rynkowa prawa użytkowania wieczystego tej działki wraz ze zbiornikiem żelbetonowym wynosiła nie mniej niż 966.360 zł; - w dniu 6 marca 2008 roku zawarł, wspólnie z B. M. , E. M. z reprezentującą firmę (...) K. G. , umowę dzierżawy nabytej w dniu 5 marca 2008 roku nieruchomości przy ul. (...) , określając czynsz miesięczny na nieuzasadnioną ekonomicznie kwotę 37.000 zł plus podatek VAT , która to transakcja spowodowała powstanie w majątku spółki (...) szkody w wysokości nie mniejszej niż 518.072, 70 zł; - w dniu 30 października 2009 roku wspólnie i w porozumieniu z K. G. kierował zachowaniem I. G. , która wspólnie z K. G. założyła konkurencyjną dla firmy (...) spółkę o nazwie (...) Sp. z o.o. , z siedzibą na tym samym adresie co spółka (...) , której prezesem zarządu został A. G. (1) , a następnie kierując zachowaniem A. Ć. ustanawiając ją pełnomocnikiem spółki (...) sprzedał powyższej firmie w dniu 5 sierpnia 2009 roku przysługujący mu udział w prawie użytkowania wieczystego gruntu położonego przy ul. (...) , a następnie w dniu 6 sierpnia 2009 r. jako prezes zarządu firmy (...) wydzierżawił powyższą nieruchomość firmie (...) reprezentowanej przez K. G. za nieuzasadniony ekonomicznie miesięczny czynsz dzierżawny w kwocie 14.800 zł, która to transakcja spowodowała powstanie w majątku spółki (...) szkody w wysokości nie mniejszej niż 43.956, 07 zł; - w dniu 17 listopada 2009 r. jako prezes spółki z o.o. (...) , na miesiąc przed wystąpieniem z wnioskiem o upadłość firmy, będąc dłużnikiem kilku wierzycieli, działając w sposób lekkomyślny wypłacił czterem pracownikom premie uznaniowe w kwocie po 30.000 zł każda, doprowadzając tym samym do ogłoszenia w dniu 15 lutego 2010 roku upadłości firmy (...) , czym wyrządził spółce (...) Spółka z o.o. szkodę majątkową w wielkich rozmiarach w łącznej kwocie 1.153.389,77 zł, tj. o czyn z art. 296 § 2 i 3 k.k. w zw. z art. 12 k.k. i art. 18 § 1 k.k. w zw. z art. 296 § 2 i 3 k.k. w zw. z art. 12 k.k. i art. 296 § 2 i 3 k.k. i art. 308 k.k. w zw. z art. 301 § 3 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. II. w okresie od 28 stycznia 2008 roku do 5 marca 2008 roku we W. działając w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w krótkich odstępach czasu, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadził A. S. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w łącznej kwocie 402 000 złotych, stanowiącej mienie znacznej wartości, w ten sposób, że w dniu 28 stycznia 2008 roku przedstawił A. S. ofertę sprzedaży 485 udziałów w spółce (...) w kwocie po 500 złotych każdy, którą to A. S. przyjął w dniu 4 marca 2008 roku, wprowadzając go w błąd co do tego, że w skład majątku tejże spółki wchodzić będzie prawo użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w B. przy ulicy (...) gmina K. – działka numer (...) o numerze księgi wieczystej (...) oraz zbiornik żelbetonowy stanowiące trwały majątek tej spółki, po czym w dniu 5 marca 2008 roku sprzedał sobie samemu i B. i E. M. prawo użytkowania wieczystego powyższej działki wraz ze zbiornikiem, obniżając tym samym znacznie wartość tej spółki tj. o czyn z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. III. w okresie od września 2009 roku do listopada 2009 roku w razie grożącej upadłości reprezentowanej przez niego spółki (...) Sp. z o.o. , nie mogąc zaspokoić wszystkich wierzycieli spłacił i zabezpieczył tylko niektórych z nich, a w tym: - w dniu 7 września 2009 roku przekazał na rzecz B. M. kwotę 6 771 złotych; - w dniu 30 września 2009 roku przekazał na rzecz B. M. trzy kwoty 13 542 złotych, 120 586 złotych oraz kwotę 125 000 złotych; - w dniu 2 grudnia 2009 roku zobowiązał się do uiszczenia kwoty 58 627, 10 złotych wraz z odsetkami na rzecz (...) Sp. z o.o. do dnia 28 lutego 2010 roku, czym działał na szkodę pozostałych wierzycieli, tj. (...) , (...) sp. z o.o. , (...) Sp. z o.o. , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) Sp. z o.o. , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) Sp. z o.o. tj. o czyn z art. 302 § 1 k.k. IV. w okresie od lutego 2010 roku do maja 2010 roku we W. pomimo zainicjowanego wnioskiem o upadłość z dnia 23 grudnia 2009 roku oraz wydanym w jego toku postanowieniem o ogłoszeniu upadłości 15 lutego 2010 roku (sygn. akt VIII GU 225/09) postępowania upadłościowego nie wydał ustanowionemu Syndykowi Masy Upadłościowej wyznaczonemu dla spółki (...) Sp. z o.o. – K. N. niezbędnej dokumentacji dotyczącej działalności spółki, dokumentów z firmy (...) Sp. z o.o. , w oparciu o które dokonano korekt faktur o numerach (...) z dnia wystawienia 2 grudnia 2009 roku, (...) z dnia wystawienia 2 grudnia 2009 roku, (...) z dnia wystawienia 2 grudnia 2010 roku, (...) z dnia wystawienia 2 grudnia 2009 roku, (...) z dnia wystawienia 2 grudnia 2009 roku, (...) z dnia wystawienia 2 grudnia 2009 roku, (...) z dnia wystawienia 2 grudnia 2009 roku, (...) z dnia wystawienia 2 grudnia 2009, (...) z dnia wystawienia 2 grudnia 2009 roku, (...) z dnia wystawienia 2 grudnia 2009 roku, (...) z dnia wystawienia 2 grudnia 2009 roku, (...) z dnia wystawienia 2 grudnia 2009 roku, (...) z dnia wystawienia 2 grudnia 2009 roku, klucza do programu komputerowego obsługującego węzeł betonowy, kluczy do pomieszczeń biurowych (...) Sp. z o.o. , należących do spółki telefonów komórkowych, kluczyków i dokumentacji pojazdów należących do spółki, tj. o czyn z art. 523 ust. 1 Ustawy z dnia 28 lutego 2003 roku Prawa upadłościowego i naprawczego (Dz. U. 2006, Nr 157, poz. 1119) B. M. oskarżony został o to, że : w okresie od marca 2008 roku do 15 lutego 2010 roku we W. i w B. , działając w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w krótkich odstępach czasu, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wspólnie i w porozumieniu z K. G. i A. G. (1) obowiązanym na mocy przepisów Kodeksu Spółek Handlowych jako prezes zarządu Spółki z o.o. (...) do zajmowania się działalnością gospodarczą powyższej firmy doprowadził poprzez zawarcie niekorzystnych dla spółki umów gospodarczych do postawienia spółki (...) w dniu 15 lutego 2010 roku w stan upadłości i wyrządzenia tej spółce szkody majątkowej w wielkich rozmiarach w łącznej kwocie 1.153.389,77 zł, tj.: - w dniu 5 marca 2008 roku nabył na mocy umowy kupna – sprzedaży jako współwłasność majątkową z żoną E. M. i A. G. (1) od A. G. (1) i K. G. reprezentujących firmę (...) Spółka z o.o. , udział w prawie użytkowania wieczystego działki o nr (...) położonej przy ul. (...) w B. oraz udział w prawie własności budowli w postaci zbiornika żelbetonowego stanowiącego odrębną nieruchomość, na której to działce prowadziła działalność gospodarczą firma (...) , za kwotę 500.000 zł, podczas gdy wartość rynkowa prawa użytkowania wieczystego tej nieruchomości wraz ze zbiornikiem żelbetonowym wynosiła nie mniej niż 966.360 zł; - w dniu 6 marca 2008 r. jako użytkownik wieczysty wraz z żoną E. M. i A. G. (1) zawarł z K. G. jako pełnomocnikiem spółki (...) umowę dzierżawy uprzednio nabytej nieruchomości przy ul. (...) w B. określając wysokość czynszu dzierżawnego na nieuzasadnioną ekonomicznie kwotę 37.000 zł miesięcznie, plus podatek VAT, co spowodowało w okresie obowiązywania umowy powstanie szkody w wysokości 518.072,70 zł tj. o czyn z art. 21 § 2 k.k. w zw. z art. 296 § 2 i 3 kk i w zw. z art. 12 k.k. K. G. oskarżona została o to, że : w okresie od marca 2008 roku do 15 lutego 2010 roku we W. i w B. , działając w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w krótkich odstępach czasu, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wspólnie i w porozumieniu z B. M. i A. G. (1) obowiązanym na mocy przepisów Kodeksu Spółek Handlowych jako prezes zarządu Spółki z o.o. (...) do zajmowania się działalnością gospodarczą powyższej firmy doprowadził poprzez zawarcie niekorzystnych dla spółki umów gospodarczych do postawienia spółki (...) w dniu 15 lutego 2010 roku w stan upadłości i wyrządzenia tej spółce szkody majątkowej w wielkich rozmiarach w łącznej kwocie 1.153.389,77 zł, tj.: - w dniu 5 marca 2008 roku reprezentując wspólnie z A. G. (1) spółkę (...) , sprzedała na mocy umowy kupna- sprzedaży A. G. (1) oraz B. M. i E. M. udziały w prawie użytkowania wieczystego działki o nr (...) położonej przy ul. (...) w B. oraz udziały w prawie własności zbiornika żelbetonowego, na której to nieruchomości prowadziła działalność gospodarczą firma (...) za kwotę 500.000 zł , podczas gdy wartość rynkowa prawa użytkowania wieczystego tej działki wraz ze zbiornikiem żelbetonowym wynosiła nie mniej niż 966.360 zł; - w dniu 6 marca 2008 roku zawarła jako reprezentant firmy (...) z B. M. , E. M. i A. G. (1) , umowę dzierżawy sprzedanej w dniu 5 marca 2008 roku nieruchomości przy ul. (...) , określając czynsz miesięczny na nieuzasadnioną ekonomicznie kwotę 37.000 zł plus podatek VAT, która to transakcja spowodowała powstanie w majątku spółki (...) szkody w wysokości nie mniejszej niż 518.072, 70 zł; - w dniu 30 października 2009 roku wspólnie i w porozumieniu z A. G. (1) kierowała zachowaniem I. G. , z którą wspólnie założyła konkurencyjną dla firmy (...) spółkę o nazwie (...) Sp. z o.o. , z siedzibą na tym samym adresie co spółka (...) , której prezesem zarządu został A. G. (1) , który kierując zachowaniem A. Ć. ustanawiając ją pełnomocnikiem spółki (...) sprzedał powyższej firmie w dniu 5 sierpnia 2009 roku przysługujący mu udział w prawie użytkowania wieczystego gruntu położonego przy ul. (...) , a następnie w dniu 6 sierpnia 2009 r jako prezes zarządu firmy (...) wydzierżawił powyższą nieruchomość firmie (...) reprezentowanej przez K. G. za nieuzasadniony ekonomicznie miesięczny czynsz dzierżawny w kwocie 14.800 zł, która to transakcja spowodowała powstanie w majątku spółki (...) szkody w wysokości nie mniejszej niż 43.956, 07 zł tj. o czyn z art. art. 21 § 2 k.k. w zw. z art 296 § 2 i 3 k.k. w zw. z art. 12 k.k. i art. 18 § 1 k.k. w zw. z art. 21 § 2 k.k. w zw. z art. 296 § 2 i 3 k.k. w zw. z art. 12 k.k. i w zw. z art. 11 § 2 k.k. A. Ć. oskarżona została o to, że : w dniu 5 sierpnia 2008 roku we W. , działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, będąc kierowaną przez A. G. (1) , obowiązanego na mocy przepisów Kodeksu Spółek Handlowych jako prezes Spółki z o.o. (...) do zajmowania się działalnością gospodarczą powyższej firmy, sama będąc zatrudniona w firmie (...) na stanowisku specjalisty do spraw kadr, płac, finansów i fakturowania, udzieliła mu pomocy w wyrządzeniu szkody majątkowej w wielkich rozmiarach w kwocie nie mniejszej niż 1.153.389,77 zł w ten sposób, że będąc upoważnioną na mocy pełnomocnictwa do reprezentacji spółki (...) przez prezesa tej spółki A. G. (1) , nabyła w imieniu spółki (...) od A. G. (1) udział w prawie użytkowania wieczystego gruntu położonego przy ul. (...) , na którym to gruncie spółka (...) prowadziła działalność gospodarczą, co umożliwiło A. G. (1) jako prezesowi Spółki (...) w dniu 6 sierpnia 2009 r. wydzierżawienie powyższej nieruchomości firmie (...) reprezentowanej przez K. G. za nieuzasadniony ekonomicznie miesięczny czynsz dzierżawny w kwocie 14.800 zł, która to transakcja spowodowała powstanie w majątku spółki (...) szkody w wysokości nie mniejszej niż 43.956, 07 zł tj. o czyn z art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 296 § 2 i 3 k.k. Sąd Okręgowy we Wrocławiu wyrokiem z dnia 6 lutego 2018 roku – sygn.. akt: III K 350/12 orzekł: I. oskarżonego A. G. (1) uznał za winnego popełnienia czynu opisanego w pkt I części wstępnej wyroku z tym, że przyjął, iż wartość rynkowa prawa użytkowania wieczystego działki wraz ze zbiornikiem żelbetowym wynosiła nie mniej niż 870.260 zł, a nadto, że transakcja umowy dzierżawy nieruchomości z dnia 6 marca 2008 roku spowodowała powstanie w majątku spółki (...) szkody w wysokości nie mniejszej niż 518.872,70 zł, a także ustalił, iż w dniu 8 lipca 2009 r. wspólnie i w porozumieniu z K. G. kierował zachowaniem I. G. , która wspólnie z K. G. założyła konkurencyjną dla firmy (...) spółkę o nazwie (...) Sp. z o.o. , ustalając nadto, iż wyrządził spółce (...) sp. z o.o. szkodę majątkową w wielkich rozmiarach w łącznej kwocie 1.053.088,77 zł, tj. czynu z art. 296 § 2 i 3 k.k. w zw. z art. 12 k.k. i art. 18 § 1 k.k. w zw. z art. 296 § 2 i 3 k.k. w zw. z art. 12 k.k. i art. 296 § 2 i 3 k.k. i art. 308 k.k. w zw. z art. 301 § 3 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i za to na podstawie art. 296 § 3 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. oraz art. 33 § 2 k.k. wymierzył oskarżonemu kary: - 2 lat pozbawienia wolności, - 150 stawek dziennych grzywny po 100 zł każda stawka. II. oskarżonego A. G. (1) uznał za winnego popełnienia czynu opisanego w pkt II części wstępnej wyroku, z tym, że przyjął, iż doprowadził A. S. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w łącznej kwocie 242.500 złotych, stanowiącej mienie znacznej wartości, tj. czynu z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. i za to na podstawie art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. oraz art. 33 § 2 k.k. wymierzył oskarżonemu kary: - roku pozbawienia wolności, - grzywnę 40 stawek dziennych po 100 zł każda stawka, III. oskarżonego A. G. (1) uznał za winnego popełnienia czynu opisanego w pkt III części wstępnej wyroku, z tym, że przyjął, iż został popełniony w okresie od września 2009 r. do 2 grudnia 2009 r., tj. o czyn z art. 302 § 1 k.k. i za to na podstawie art. 302 § 1 k.k. wymierzył oskarżonemu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, IV. oskarżonego A. G. (1) uznał za winnego popełnienia czynu opisanego w pkt IV części wstępnej wyroku, tj. czynu z art. 523 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 roku - Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. Nr 60, poz.535 z późn.zm.) i za to na podstawie powyższego przepisu wymierzył oskarżonemu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, V. na podstawie art. 85 § 1 k.k. i art. 86 § 1 i § 2 k.k. wymierzył oskarżonemu A. G. (1) kary łączne: - 2 lat pozbawienia wolności, - 150 stawek dziennych grzywny po 100 zł każda stawka dzienna, VI. na podstawie art. 69 § 1 k.k. i art. 70 § 1 pkt 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. wykonanie kary łącznej pozbawienia wolności orzeczonej wobec oskarżonego A. G. (1) warunkowo zawiesił na okres próby 4 lat, VII. na podstawie art. 41 § 1 k.k. orzekł wobec oskarżonego A. G. (1) zakaz zajmowania stanowisk związanych z zarządzaniem podmiotami gospodarczymi na okres 4 lat, VIII. oskarżonego B. M. uznał za winnego tego, że w okresie od marca 2008 roku do 15 lutego 2010 roku we W. i w B. , działając w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w krótkich odstępach czasu, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wspólnie i w porozumieniu z K. G. i A. G. (1) zobowiązanym na mocy przepisów Kodeksu Spółek Handlowych jako prezes zarządu Spółki z o.o. (...) do zajmowania się działalnością gospodarczą powyższej firmy, doprowadził poprzez zawarcie niekorzystnych dla spółki umów gospodarczych do postawienia spółki (...) w dniu 15 lutego 2010 roku w stan upadłości i wyrządzenia tej spółce szkody majątkowej w wielkich rozmiarach w łącznej kwocie 1.053.088,77 zł, która została wyrządzona m.in. w wyniku tego, że: - w dniu 5 marca 2008 roku nabył na mocy umowy kupna – sprzedaży jako współwłasność majątkową z żoną E. M. i A. G. (1) od A. G. (1) i K. G. reprezentujących firmę (...) Spółka z o.o. , udział w prawie użytkowania wieczystego działki o nr (...) położonej przy ul. (...) w B. oraz udział w prawie własności budowli w postaci zbiornika żelbetonowego stanowiącego odrębną nieruchomość, na której to działce prowadziła działalność gospodarczą firma (...) , za kwotę 500.000 zł, podczas gdy wartość rynkowa prawa użytkowania wieczystego tej nieruchomości wraz ze zbiornikiem żelbetonowym wynosiła nie mniej niż 870.260 zł; - w dniu 6 marca 2008 r. jako użytkownik wieczysty wraz z żoną E. M. i A. G. (1) zawarł z K. G. jako pełnomocnikiem spółki (...) umowę dzierżawy uprzednio nabytej nieruchomości przy ul. (...) w B. określając wysokość czynszu dzierżawnego na nieuzasadnioną ekonomicznie kwotę 37.000 zł miesięcznie, plus podatek VAT, co spowodowało w okresie obowiązywania umowy powstanie szkody w wysokości 518.872,70 zł, tj. czynu z art. 21 § 2 k.k. w zw. z art. 296 § 2 i § 3 k.k. w zw. z art. 12 k.k. i za to na podstawie art. 21 § 2 k.k. w zw. z art. 296 § 3 k.k. oraz art. 33 § 2 k.k. wymierzył oskarżonemu kary: - roku pozbawienia wolności, - 150 stawek dziennych grzywny po 300 zł każda stawka dzienna, IX. na podstawie art. 69 § 1 k.k. i art. 70 § 1 pkt 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. wykonanie kary pozbawienia wolności orzeczonej wobec oskarżonego B. M. warunkowo zawiesił na okres próby 3 lat, X. oskarżoną K. G. uznał za winną tego, że w okresie od marca 2008 roku do 15 lutego 2010 roku we W. i w B. , działając w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w krótkich odstępach czasu, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wspólnie i w porozumieniu z B. M. i A. G. (1) obowiązanym z mocy przepisów Kodeksu Spółek Handlowych jako prezes zarządu Spółki z o.o. (...) do zajmowania się działalnością gospodarczą powyższej firmy, doprowadziła poprzez zawarcie niekorzystnych dla spółki umów gospodarczych do postawienia spółki (...) w dniu 15 lutego 2010 roku w stan upadłości i wyrządzenia tej spółce szkody majątkowej w wielkich rozmiarach w łącznej kwocie 1.053.088,77 zł, która została wyrządzona m.in. w wyniku tego, że: - w dniu 5 marca 2008 roku reprezentując wspólnie z A. G. (1) spółkę (...) , sprzedała na mocy umowy kupna- sprzedaży A. G. (1) oraz B. M. i E. M. udziały w prawie użytkowania wieczystego działki o nr (...) położonej przy ul. (...) w B. oraz udziały w prawie własności zbiornika żelbetonowego, na której to nieruchomości prowadziła działalność gospodarczą firma (...) za kwotę 500.000 zł , podczas gdy wartość rynkowa prawa użytkowania wieczystego tej działki wraz ze zbiornikiem żelbetonowym wynosiła nie mniej niż 870.260 zł; - w dniu 6 marca 2008 roku zawarła jako reprezentant firmy (...) z B. M. , E. M. i A. G. (1) , umowę dzierżawy sprzedanej w dniu 5 marca 2008 roku nieruchomości przy ul. (...) , określając czynsz miesięczny na nieuzasadnioną ekonomicznie kwotę 37.000 zł plus podatek VAT, która to transakcja spowodowała powstanie w majątku spółki (...) szkody w wysokości nie mniejszej niż 518.872, 70 zł; - w dniu 8 lipca 2009 roku wspólnie i w porozumieniu z A. G. (1) kierowała zachowaniem I. G. , z którą wspólnie założyła konkurencyjną dla firmy (...) spółkę o nazwie (...) Sp. z o.o. , z siedzibą na tym samym adresie (...) spółka (...) , której prezesem zarządu został A. G. (1) , który kierując zachowaniem A. Ć. ustanawiając ją pełnomocnikiem spółki (...) sprzedał powyższej firmie w dniu 5 sierpnia 2009 roku przysługujący mu udział w prawie użytkowania wieczystego gruntu położonego przy ul. (...) , a następnie w dniu 6 sierpnia 2009 r jako prezes zarządu firmy (...) wydzierżawił powyższą nieruchomość firmie (...) reprezentowanej przez K. G. za nieuzasadniony ekonomicznie miesięczny czynsz dzierżawny w kwocie 14.800 zł, która to transakcja spowodowała powstanie w majątku spółki (...) szkody w wysokości nie mniejszej niż 43.956, 07 zł, tj. czynu z art. 21 § 2 k.k. w zw. z art. 296 § 2 i § 3 k.k. w zw. z art. 12 k.k. i art. 18 § 1 k.k. w zw. z art. 21 § 2 k.k. w zw. z art. 296 § 2 i § 3 k.k. w zw. z art. 12 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. za to na podstawie art. 21 § 2 k.k. w zw. z art. 296 § 3 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. wymierzył oskarżonej karę roku pozbawienia wolności, XI. na podstawie art. 69 § 1 k.k. i art. 70 § 1 pkt 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. k.k. wykonanie kary pozbawienia wolności orzeczonej wobec oskarżonej K. G. warunkowo zawiesił na okres próby 3 lat, XII. oskarżoną A. C. uznał za winną tego, że w dniu 5 sierpnia 2009 roku we W. , działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, będąc kierowaną przez A. G. (1) , obowiązanego na mocy przepisów Kodeksu Spółek Handlowych jako prezes Spółki z o.o. (...) do zajmowania się działalnością gospodarczą powyższej firmy, sama będąc zatrudniona w firmie (...) na stanowisku specjalisty do spraw kadr, płac, finansów i fakturowania, udzieliła mu pomocy w wyrządzeniu szkody majątkowej w wielkich rozmiarach w kwocie 1.053.088,77 zł – która została wyrządzona na skutek zawarcia niekorzystnych dla spółki umów gospodarczych - m.in. w ten sposób, że będąc upoważnioną na mocy pełnomocnictwa do reprezentacji spółki (...) przez prezesa tej spółki A. G. (1) nabyła w imieniu spółki (...) od A. G. (1) udział w prawie użytkowania wieczystego gruntu położonego przy ul. (...) , na którym to gruncie spółka (...) prowadziła działalność gospodarczą, co umożliwiło A. G. (1) jako prezesowi Spółki (...) w dniu 6 sierpnia 2009 r. wydzierżawienie powyższej nieruchomości firmie (...) reprezentowanej przez K. G. za nieuzasadniony ekonomicznie miesięczny czynsz dzierżawny w kwocie 14.800 zł, która to transakcja spowodowała powstanie w majątku spółki (...) szkody w wysokości nie mniejszej niż 43.956, 07 zł, tj. czynu z art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 296 § 2 i § 3 k.k. i za na podstawie art. 19 § 1 k.k. w zw. z art. 296 § 3 k.k. oraz art. 33 § 2 k.k. wymierzył kary: - roku pozbawienia wolności, - 50 stawek dziennych grzywny po 10 zł każda stawka dzienna, XIII. na podstawie art. 69 § 1 k.k. i art. 70 § 1 pkt 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. wykonanie kary pozbawienia wolności orzeczonej wobec oskarżonej A. Ć. warunkowo zawiesił na okres próby 3 lat, XIV. na podstawie art. 63 § 1 k.k. zaliczył oskarżonej A. Ć. na poczet orzeczonej kary grzywny okres zatrzymania, tj. dzień 9 czerwca 2010 r., przyjmując jeden dzień zatrzymania za równoważny dwóm dziennym stawkom grzywny, XV. na podstawie art. 46 § 1 k.k. orzekł wobec oskarżonego A. G. (1) obowiązek naprawienia szkody poprzez: - zapłatę kwoty 242.500,00 złotych na rzecz A. S. ; - zapłatę 4.327,00 na rzecz (...) sp. z o.o. , XVI. zasądził od oskarżonego A. G. (1) na rzecz A. S. kwotę 5.018,40 zł oraz na rzecz oskarżyciela posiłkowego (...) sp. z o.o. kwotę 1.180,80 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, XVII. zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw. A. G. (2) i adw. R. B. kwoty po 5.018,40 zł tytułem nieopłaconej obrony z urzędu oskarżonych K. G. oraz A. Ć. , XVIII. zasądził od oskarżonych A. G. (1) , B. M. , K. G. i A. Ć. na rzecz Skarbu Państwa wydatki spowodowane ich sprawami, od dnia wszczęcia postępowania oraz wymierzył im opłaty sądowe, a to: 1. A. G. (1) w kwocie 15.300,00 zł; 2. B. M. w kwocie 45.180,00 zł; 3. K. G. w kwocie 180,00 zł; 4. A. Ć. w kwocie 280,00 zł. Apelacje od powyższego wyroku wnieśli oskarżeni za pośrednictwem obrońców. Apelacja oskarżonego A. G. (1) . Obrońca oskarżonego – adw. A. F. zaskarżyła wyrok w punktach I – VII, XV, XVI i XVIII zarzucając: I. obrazę przepisów prawa materialnego, a to: 1. art. 296 § 3 k.k. przez jego zastosowanie, mimo, iż: - oskarżony A. G. (1) przy sprzedaży prawa użytkowania wieczystego nieruchomości działał na podstawie i w granicach określonych uchwałą Zgromadzenia Wspólników Spółki (...) Sp. z o.o., a zatem realizował jedynie czynności wykonawcze, których nie można uznać za wyczerpujące pojęcie zajmowania się sprawami majątkowymi lub działalnością gospodarczą Spółki, a nadto nie przekroczył uprawnień, oraz nie naruszył ciążących na nim obowiązków, - działanie oskarżonego nie wyrządziło Spółce (...) Sp. z o.o. szkody majątkowej, a przy tym rzekoma szkoda została przez Sąd I instancji błędnie wyliczona, bowiem nie uwzględniono korzyści finansowych Spółki wynikających z dzierżawy, a nadto zmniejszenia się pasywów spółki w skutek spłaty pożyczki zawartej z oskarżonym B. M. , a nadto brak było znamion strony podmiotowej, ponieważ: - w zachowaniu oskarżonego brak było znamienia umyślności, - oskarżony podjął działania mające na celu ustalenie rzeczywistej wartości prawa użytkowania wieczystego i w tym celu zlecił rzeczoznawczy M. P. wycenę przedmiotowej nieruchomości oraz przeprowadził rozeznanie celem ustalenia cen rynkowych nieruchomości, oraz stawek czynszu dzierżawnego, - działaniu przy tym na podstawie i w granicach uchwały Zgromadzenia Wspólników wyrażającej zgodę na sprzedaż prawa użytkowania wieczystego i to z kwotę 500.000 zł + VAT, 2. art. 296 § 2 k.k. przez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji gdy w zachowaniu oskarżonego bezsprzecznie brak było działania w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, 3. art. 296 § 3 k.k. przez jego błędną interpretację wyrażającą się w przyjęciu, że do znamion tego przepisu należy doprowadzenie podmiotu gospodarczego do upadłości i to w sytuacji, gdy działania A. G. (1) bezsprzecznie nie wywołały takiego skutku, 4. art. 4 § 1 k.k. przez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy minimalne wynagrodzenie obowiązujące w czasie zarzucanego oskarżonemu czynu wynosiło 1.126 zł, a jej 200-krotność 225.200 zł, natomiast 1000-krotność 1.126.000 zł. II. błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na treść rozstrzygnięcia: 1. polegający na przyjęciu, iż oskarżony A. G. (1) w przedsięwzięciu gospodarczym, jakim była spółka (...) był jedynie figurantem, a nie pełnoprawnym jej inicjatorem, oraz że oskarżony A. G. (1) doprowadził A. S. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem, narażając go rzekomo na stratę 242.500 zł, bowiem A. S. w chwili nabywania udziałów w spółce miał wiedzę o tym, że w skład majątku spółki nie wchodzi już nieruchomość. III. obrazę przepisów postępowania, która miała istotny wpływ na treść wyroku, a to: 1. art. 4 k.p.k. , art. 5 § 2 k.p.k. , art. 7 k.p.k. , art. 92 k.p.k. oraz art. 410 k.p.k. przez przekroczenie granic zasad obiektywizmu, swobodnej oceny dowodów i reguły „in dubio pro reo” w następstwie zaniechania uwzględnienia całokształtu okoliczności ujawnionych w postępowaniu przy jednoczesnym: a) bezpodstawnym uznaniu za wiarygodne w całości opinii biegłego J. K. : - pisemnej z marca 2010 r., - uzupełniającej z dnia 11 września 2011 r. – pisemnej odpowiedzi na zarzuty B. M. datowanej na dzień 14 listopada 2014 r., - ustnej na rozprawie przed Sądem z dnia 21 listopada 2014 r., - pisemnej opinii uzupełniające z dnia 30 grudnia 2014 r., - ustnej rozprawie przed Sądem z dnia 13 stycznia 2015 r. – ustnej na rozprawie przed Sądem z dnia 17 lutego 2015 r., b) pominięciu istotnych okoliczności wynikających z opinii biegłego B. S. , c) bezpodstawnym uznaniu za wiarygodne w całości opinii biegłych z (...) w L. : - pisemnej z dnia 24 listopada 2011 r., - uzupełniającej z dnia 13 lutego 2012 r., - ustnej złożonej na rozprawie w dniu 18 czerwca 2015 r., a także pominięciu istotnych okoliczności wynikających z opinii tych biegłych, jednoznacznie przemawiających na korzyść oskarżonego oraz pominięciu okoliczności wynikających z przedłożonych w toku postępowania dokumentów, a to: dalszy ciąg zarzutów w apelacji oskarżonego A. G. (1) . d) bezpodstawnym odmówieniu wiarygodności w znacznej części wyjaśnieniom oskarżonego B. M. , oraz pominięciu okoliczności wynikających z opinii biegłych z Komisji Opiniowania Wycen: - aktu notarialnego z dnia 18.08.2005 r. (Rep. A Nr 7774/2005), - aktu notarialnego z dnia 5.03.2008 r. (Rep. A Nr 3726/2008), e) bezpodstawnym odmówieniu wiarygodności zeznaniom świadka M. P. , operatu szacunkowego sporządzonego przez wymienioną oraz przez F. Ś. , f) pominięciu istotnych okoliczności wynikających z zeznań świadka A. K. , g) bezpodstawnym uznaniu za wiarygodne w całości zeznań A. S. , h) bezpodstawnym uznaniu za wiarygodne w całości zeznań E. R. , a także pominięciu istotnych okoliczności wynikających z zeznań tego świadka jednoznacznie potwierdzających wyjaśnienia B. M. , i) bezpodstawnym uznaniu za wiarygodne w całości zeznań świadka K. N. , j) bezpodstawnym odmówieniu wiarygodności wyjaśnieniom A. G. (1) , k) bezpodstawnym odmówieniu wiarygodności wyjaśnieniom K. G. , l) pominięciu istotnych okoliczności wynikających z zeznań I. M. , m) bezpodstawnym uznaniu za wiarygodne zeznań E. W. , n) bezpodstawnym uznaniu za wiarygodne zeznań J. D. , a nadto rozstrzygnięcie wszystkich niedających usunąć się wątpliwości na niekorzyść oskarżonego, 2. art. 2 § 2 k.p.k. w zw. z art. 167 k.p.k. i art. 366 § 1 k.p.k. w zw. z art. 170 § 1 pkt 2 i 5 k.p.k. przez przeprowadzenie postępowania dowodowego w sposób uniemożliwiający wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w szczególności przez bezzasadne oddalenie wniosków dowodowych o: dalszy ciąg zarzutów w apelacji oskarżonego A. G. (1) . a) opinii prywatnej z dnia 5 listopada 2017 r. sporządzonej przez dr hab. W. D. , prof. (...) we W. , na okoliczność kryterium ustalania oraz oceny zasadności wysokości czynszu dzierżawnego nieruchomości gruntowej, a w szczególności czy może nim być: - okres zwrotności nakładów poniesionych na zakup tej nieruchomości wpływami z umowy dzierżawy, czy też, - umowne ustalenie czynszu na poziomie cen rynkowych występujących na danym terenie w odniesieniu do tego typu nieruchomości, czy też inne wskazane kryterium, b) opinii prywatnej z dnia 31 października 2017 r., o zasadach i kryteriach ustalania cen za wynajem nieruchomości gruntowych, sporządzonej przez dr E. J. , na okoliczność kryterium ustalenia oraz oceny zasadności wysokości czynszu dzierżawnego nieruchomości gruntowej, a w szczególności czy może nim być: - umowne ustalenie czynszu za poziomie cen rynkowych, występujących na danym terenie w odniesieniu do typu nieruchomości, czy też - okres zwrotności nakładów poniesionych na zakup nieruchomości wpływami uzyskanymi z umowy dzierżawy, c) opinii prywatnej z dnia 10 października 2017 r., dotyczącej zasad obliczania czynszu dzierżawy gruntu, sporządzonej przez rzeczoznawcę majątkowego B. W. , na okoliczność kryterium ustalania oraz oceny zasadności wysokości czynszu dzierżawnego nieruchomości gruntowej, a w szczególności czy może nim być: - okres zwrotności nakładów poniesionych na zakup tej nieruchomości wpływami z umowy dzierżawy, czy też, - umowne ustalenie czynszu na poziomie cen rynkowych występujących na danym terenie w odniesieniu do tego typu nieruchomości, czy też - inne wskazane kryterium, dalszy ciąg zarzutów w apelacji oskarżonego A. G. (1) . w n o s z ą c o: zmianę zaskarżonego wyroku przez uniewinnienie oskarżonego A. G. (1) od popełnienia zarzucanego mu czynu; ewentualnie jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania. Apelacja oskarżonego B. M. . Obrońca oskarżonego – adw. K. K. (2) zaskarżył wyrok w pkt VIII, IX i XVIII części dyspozytywnej, tj. w całości na korzyść oskarżonego, zarzucając: obrazę przepisów prawa materialnego, a to: 1) art. 18 § 1 k.k. przez przyjęcie, że B. M. działał rzekomo wspólnie i w porozumieniu z oskarżonymi A. G. (1) oraz K. G. , w sytuacji, gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy bezsprzecznie nie daje ku temu podstaw, 2) art. 296 § 3 k.k. przez jego zastosowanie w sytuacji gdy w zachowaniu oskarżonego bezsprzecznie brak było znamion strony przedmiotowej, ponieważ: - oskarżony nie był zobowiązany do zajmowania się sprawami majątkowymi lub działalnością gospodarczą Spółki (...) , - oskarżony A. G. (1) przy sprzedaży prawa użytkowania wieczystego nieruchomości działał na podstawie i w granicach określonych uchwałą Zgromadzenia Wspólników Spółki (...) Sp. z o.o. , a zatem realizował jedynie czynności wykonawcze, których nie można uznać za wyczerpujące pojęcie zajmowania się sprawami majątkowymi lub działalnością gospodarczą Spółki, a nadto nie przekroczył uprawnień, oraz nie naruszył ciążących na nim obowiązków, - działanie oskarżonego nie wyrządziło tej Spółce żadnej szkody majątkowej, a rzekoma szkoda została przez Sąd I instancji błędnie wyliczona, bowiem nie zastosowano wymaganej korekty odpowiadającej przysługującemu oskarżonemu udziałowi w prawie użytkowania wieczystego przy umowie sprzedaży oraz przy umowie dzierżawy, a także nie uwzględniono korzyści finansowych Spółki wynikających z dzierżawy, a nadto brak było znamion strony podmiotowej, ponieważ w zachowaniu oskarżonego brak było znamienia umyślności; oskarżony podjął działania mające na celu ustalenie rzeczywistej wartości prawa użytkowania wieczystego i w tym celu zlecił M. P. wycenę przedmiotowej nieruchomości, - oskarżony przeprowadził rozeznanie celem ustalenia cen rynkowych nieruchomości, oraz stawek czynszu dzierżawnego, - oskarżony posiadał wiedzę o działaniu oskarżonego A. G. (1) na podstawie i w granicach uchwały zgromadzenie Wspólników wyrażającej zgodę na sprzedaż prawa użytkowania wieczystego i to za kwotę 500.000 zł + VAT, 3) art. 296 § 2 k.k. przez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji gdy w zachowaniu oskarżonego bezsprzecznie brak było działania w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, 4) art. 296 § 3 k.k. przez jego błędną interpretację wyrażającą się w przyjęciu, że do znamion tego przepisu należy doprowadzenie podmiotu gospodarczego do upadłości i to w sytuacji, gdy działania B. M. bezsprzecznie nie wywołały takiego skutku, 5) art. 4 § 1 k.k. przez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy minimalne wynagrodzenie obowiązujące w czasie zarzucanego oskarżonemu czynu wynosiło 1.126 zł, a jej 200-krotnośc 225.200 zł, natomiast 1000-krotność 1.126.000 zł. obrazę przepisów postępowania, która miała istotny wpływ na treść wyroku, a to: 1. art. 4 k.p.k. , art. 5 § 2 k.p.k. , art. 7 k.p.k. art. 4 k.p.k. , art. 5 § 2 k.p.k. , oraz art. 410 k.p.k. przez przekroczenie granic zasad obiektywizmu, swobodnej oceny dowodów i reguły in dubio pro reo w następstwie zaniechania uwzględnienia całokształtu okoliczności ujawnionych w postępowaniu przy jednoczesnym: a) bezpodstawnym uznaniu za wiarygodne w całości opinii biegłego J. K. : - pisemnej z marca 2010 r., - uzupełniającej z dnia 11 września 2011 r. – pisemnej odpowiedzi na zarzuty B. M. datowanej na dzień 14 listopada 2014 r., - ustnej na rozprawie przed Sądem z dnia 21 listopada 2014 r., - pisemnej opinii uzupełniające z dnia 30 grudnia 2014 r., - ustnej rozprawie przed Sądem z dnia 13 stycznia 2015 r. – ustnej na rozprawie przed Sądem z dnia 17 lutego 2015 r., b) pominięciu istotnych okoliczności wynikających z opinii biegłego B. S. , c) bezpodstawnym uznaniu za wiarygodne w całości opinii biegłych z (...) w L. : - pisemnej z dnia 24 listopada 2011 r., - uzupełniającej z dnia 13 lutego 2012 r., - ustnej złożonej na rozprawie w dniu 18 czerwca 2015 r., a także pominięciu istotnych okoliczności wynikających z opinii tych biegłych, jednoznacznie przemawiających na korzyść oskarżonego oraz pominięciu okoliczności wynikających z przedłożonych w toku postępowania dokumentów, a to: dalszy ciąg zarzutów w apelacji oskarżonego B. M. na str. 4-5. d) bezpodstawnym odmówieniu wiarygodności w znacznej części wyjaśnieniom oskarżonego B. M. , oraz pominięciu okoliczności wynikających z opinii biegłych z Komisji Opiniowania Wycen: - aktu notarialnego z dnia 18.08.2005 r. (Rep. A Nr 7774/2005), - aktu notarialnego z dnia 5.03.2008 r. (Rep. A Nr 3726/2008), e) bezpodstawnym odmówieniu wiarygodności zeznaniom świadka M. P. , operatu szacunkowego sporządzonego przez wymienioną oraz przez F. Ś. , f) pominięciu istotnych okoliczności wynikających z zeznań świadka A. K. , g) bezpodstawnym uznaniu za wiarygodne w całości zeznań A. S. , h) bezpodstawnym uznaniu za wiarygodne w całości zeznań E. R. , a także pominięciu istotnych okoliczności wynikających z zeznań tego świadka jednoznacznie potwierdzających wyjaśnienia B. M. , i) bezpodstawnym uznaniu za wiarygodne w całości zeznań świadka K. N. , j) bezpodstawnym odmówieniu wiarygodności wyjaśnieniom A. G. (1) , k) bezpodstawnym odmówieniu wiarygodności wyjaśnieniom K. G. , l) pominięciu istotnych okoliczności wynikających z zeznań I. M. , m) bezpodstawnym uznaniu za wiarygodne zeznań E. W. , n) bezpodstawnym uznaniu za wiarygodne zeznań J. D. , a nadto rozstrzygnięcie wszystkich niedających usunąć się wątpliwości na niekorzyść oskarżonego, 2. art. 2 § 2 k.p.k. w zw. z art. 167 k.p.k. i art. 366 § 1 k.p.k. w zw. z art. 170 § 1 pkt 2 i 5 k.p.k. przez przeprowadzenie postępowania dowodowego w sposób uniemożliwiający wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w szczególności przez bezzasadne oddalenie wniosków dowodowych o: a) dopuszczenie dowodu z wyciągu z aktu notarialnego Rep. A (...) z dnia 19.09.2007 r., a nadto zeznań B. P. na okoliczność treści tego aktu oraz przyjętych cen, b) weryfikację opinii biegłego J. K. przez Komisję Odpowiedzialności Zawodowej, c) weryfikację biegłego J. K. przez Komisję Arbitrażową (...) Federacji (...) , d) wydanie opinii uzupełniające przez biegłych z (...) w L. na okoliczności wskazane w pisemnym wniosku dowodowym oskarżonego z dnia 23 lipca 2015 r., e) dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu księgowości, finansów i ekonomiki przedsiębiorstwa na okoliczności wskazane w pisemnym wniosku dowodowym oskarżonego z dnia 23 lipca 2015 r., f) dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu księgowości i finansów na okoliczność wyliczenia odsetek z tytułu pożyczek udzielonych spółce z o.o. (...) , g) powołanie biegłego z zakresu księgowości finansów na okoliczność ustalenia przyczyny upadłości spółki z o.o. (...) , h) zwrócenie się do Ministerstwa Infrastruktury i Budownictwa, Departamentu Gospodarki Nieruchomościami o udostępnienie dokumentów dotyczących postępowania wyjaśniającego, prowadzonego przeciwko rzeczoznawcy majątkowemu J. K. , i) dopuszczenie dowodu z opinii biegłego sądowego z zakresu szacowania wartości nieruchomości na okoliczność ustalenia wartości rynkowej czynszu dzierżawnego nieruchomości gruntowej położonej w B. przy ul. (...) , j) dopuszczenie dowodu z umów dzierżawy, o których mowa w pkt 2 pisemnego wniosku dowodowego oskarżonego z dnia 28 października 2016 r., k) dopuszczenie dowodu z opinii biegłego sądowego z zakresu finansów i rachunkowości na okoliczność ustalenia korzyści finansowych, jakie odniosła spółka (...) z tytułu sprzedaży nieruchomości, o którym mowa w pkt 3 pisemnego wniosku dowodowego oskarżonego z dnia 28 października 2016 r., l) powołanie biegłego z zakresu szacowania nieruchomości na okoliczność wartości rynkowej czynszu dzierżawnego nieruchomości gruntowej położonej przy ul. (...) w B. , m) dopuszczenie dowodu z umów najmu zawieranych przez Gminę K. na okoliczność stawek czynszu stosowanych w 2008 r., n) dopuszczenie dowodu z akt postępowania upadłościowego o sygn. VIII GUp 5/10, o) powołanie biegłego sądowego z zakresu księgowości i finansów na okoliczność wyliczenia kwoty pomniejszającej wysokość (ewentualnej) szkody, p) dopuszczenie dowodu z opinii biegłego sądowego z zakresu księgowości i finansów na okoliczność ustalenia rzeczywistej przyczyny upadłości spółki (...) z/s w B. , r) powołanie innego biegłego z zakresu szacowania wartości nieruchomości; dalszy ciąg zarzutów w apelacji oskarżonego B. M. na str. 7-8. ewentualnie: 2. opinii innego biegłego na okoliczność kryterium ustalenia oraz oceny zasadności wysokości czynszu dzierżawnego nieruchomości gruntowej, a w szczególności czy może nim być: - okres zwrotności nakładów poniesionych na zakup tej nieruchomości wpływami z umowy dzierżawy, czy też, - umowne ustalenie czynszu na poziomie cen rynkowych występujących na danym terenie w odniesieniu do tego typu nieruchomości, czy też, - inne wskazane kryterium; w n o s z ą c o: zmianę zaskarżonego wyroku przez uniewinnienie oskarżonego od popełnienia zrzucanego mu czynu; ewentualnie jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania. Apelacja oskarżonej K. G. . Obrończyni z urzędu oskarżonej – adw. A. G. (2) , zaskarżyła wyrok w pkt X, XI, XVIII części dyspozytywnej, tj. w całości na korzyść oskarżonej, zarzucając: 1. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego orzeczenia polegający na przyjęciu, że oskarżona działając w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wspólnie i w porozumieniu z B. M. i A. G. (1) , nie będąc zobowiązaną na mocy przepisów KSH do zajmowania się działalnością gospodarcczą firmy, poprzez zawarcie niekorzystnych dla spółki umów gospodarczych doprowadziła do postawienia spółki (...) w stan upadłości i wyrządzenia jej szkody majątkowej w wielkich rozmiarach, podczas gdy prawidłowa i całościowa ocen materiału dowodowego nie może prowadzić do powyższych wniosków, 2. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego orzeczenia polegający na przyjęciu, że oskarżona kierowała zachowaniem I. G. zakładając z nią spółkę konkurencyjną dla (...) spółkę (...) sp. z o.o. podczas gdy prawidłowa i całościowa ocena materiału dowodowego nie może prowadzić do takiego wniosku, 3. obrazę przepisów postępowania, mająca wpływ na treść zaskrzonego orzeczenia, mianowicie art. 4, art. 5 § 2, art. 7, art. 424 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k. – polegającą na przekroczeniu granic zasady obiektywizmu, wybiórczej analizie i ocenie zgromadzonego materiału dowodowego, przejawiającej się w pominięciu niektórych okoliczności ujawnionych w toku przewodu sądowego, pominięciu wszystkich okoliczności korzystnych dla oskarżonej, jak również rozstrzyganiu licznych wątpliwości na jej niekorzyść oraz zaniechaniu uczynienia zadość wymogom w zakresie uzasadnienia wyroku, 4. obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, a to art. 167 i art. 366 § 1 w zw. z art. 170 § 1 pkt 2 i 5 k.p.k. – polegającą na uniemożliwieniu wyjaśnienia wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności wskutek bezzasadnego oddalenia wniosków dowodowych do tego zmierzających, ewentualnie: 5. obrazę przepisów postępowania mającą mieć wpływ na treść orzeczenia tj. art. 422 § 1 k.p.k. objawiającą się sporządzeniem uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego III Wydziału Karnego we W. z dnia 9 lutego 2018 r. przez sędziego w stanie spoczynku, co powoduje sytuację braku uzasadnienia, mimo złożenia przez oskarżoną K. G. oraz jej obrońcę w ustawowym terminie wniosku o sporządzenie pisemnego oraz doręczenie jego odpisu wraz z uzasadnieniem; w n o s z ą c o: zmianę zaskarżonego wyroku Sądu I instancji i uniewinnienie oskarżoną od zarzutu popełnienia czynów przypisanych jej w części wstępnej wyroku. Stawiając zarzut ewentualny opisany w pkt 5, na podstawie art. 427 § 1 k.p.k. wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Apelacja oskarżonej A. Ć. . Obrońca oskarżonej z urzędu – adw. R. B. zaskarżył wyrok w zakresie pkt XII, XIII, XVIII części dyspozytywnej, zarzucając: I. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ na jego treść objawiający się uznaniem przez Sąd a quo, iż oskarżona działała w zamiarze bezpośrednim o szczególnym zabarwieniu, tj. w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, podczas gdy z okoliczności sprawy wynika, że oskarżona nie mając zamiaru popełnienia przestępstwa, popełniła go wskutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, pomimo tego, że możliwość taką przewidywała albo mogła przewidzieć, II. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ na jego treść objawiający się uznaniem przez Sąd a quo, iż oskarżona obejmowała swoim stanem świadomości – podczas odejmowania czynności nabycia w imieniu spółki (...) od A. G. (1) udziału w prawie użytkowania wieczystego gruntu położonego przy ul. (...) , na którym to gruncie spółka (...) prowadziła działalność gospodarczą – skutku w postaci wyrządzenia szkody w wielkich rozmiarach, podczas gdy z okoliczności sprawy wynika, iż oskarżona A. Ć. nie obejmowała stanem swojej świadomości możliwości wystąpienia wyżej wymienionego znamienia strony przedmiotowej, ewentualnie: III. obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść orzeczenia tj. art. 422 § 1 k.p.k. w zw. z art. 423 § 1 k.p.k. objawiającą się sporządzeniem uzasadnienia wyroku Sadu Okręgowego III Wydziału Karnego we W. z dnia 9 lutego 2018 r. przez sędziego w stanie spoczynku, co powoduje sytuację jego braku, mimo złożenia przez oskarżoną A. Ć. oraz jej obrońcę w ustawowym terminie wniosku o sporządzenie pisemnego oraz doręczenie jego odpisu wraz z uzasadnieniem, w n o s z ą c o: 1. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z fotokopii akt sprawy zawisłej przed Sądem Okręgowym we Wrocławiu III Wydział Karny, sygn.. akt: III K 350/12 na okoliczność: - daty ostatecznego sporządzenia, w tym daty sprawdzenia i podpisania uzasadnienia wyroku Sadu Okręgowego we Wrocławiu III Wydział Karny w sprawie o sygn.. akt: III K 350/12, - sporządzenia uzasadnienia wyroku Sadu Okręgowego we Wrocławiu III Wydział Karny w sprawie o sygn.. akt: III K 350/12 przez sędziego, który przeszedł w stan spoczynku, 2. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z wydruku komputerowego ze strony internetowej (...) okoliczność: - daty ostatecznego sporządzenia, w tym daty sprawdzenia i podpisania uzasadnienia wyroku Sadu Okręgowego we Wrocławiu III Wydział Karny w sprawie o sygn.. akt: III K 350/12, - sporządzenia uzasadnienia wyroku Sadu Okręgowego we Wrocławiu III Wydział Karny w sprawie o sygn.. akt III K 350/12 przez sędziego, który przeszedł w stan spoczynku, a nadto: o zmianę zaskarżonego wyroku i orzeczenie odmiennie co do istoty poprzez uniewinnienie oskarżonej od zarzucanego jej czynu; ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Prokurator na rozprawie odwoławczej wniósł o nieuwzględnienie apelacji obrońców oskarżonych i utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: I. Zasługiwały na uwzględnienie apelacje wniesione przez obrońców na korzyść oskarżonych: B. M. i A. Ć. . Wysunięte w nich zarzuty, przytoczona na ich poparcie argumentacja dostarczyły podstawy do uznania kontestowanego orzeczenia za częściowo nietrafne. Niemniej jednak nie doszło w trakcie ferowania zaskarżonego wyroku do uchybień o charakterze bezwzględnym, które mogłyby skutkować uchyleniem zaskarżonego orzeczenia i cofnięciem sprawy do stadium postępowania przed Sądem I instancji. II. Apelacje wniesione na korzyść oskarżonych przez ich obrońców, koncentrowały się na zarzutach obrazy przez Sąd I instancji przepisów procesowych, związanych ze sposobem przeprowadzenia postępowania dowodowego, następnie oceny wiarygodności przedstawionych dowodów, wreszcie podnosiły wadliwość uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu, jak również koncentrowały się na błędnych ustaleniach faktycznych, które doprowadziły do skazania wszystkich oskarżonych za zarzucane im przestępstwa, w pierwszej kolejności należy poczynić szereg uwag natury podstawowej, co do sposobu i prawidłowości przeprowadzenia procesu sądowego przez Sąd Okręgowy we Wrocławiu. III. Z uwagi na potrzebę przejrzystości argumentacji, w dalszej części uzasadnienia wyroku, zostaną odrębnie omówione apelacje wniesione przez obrońców oskarżonych B. M. adw. K. K. (2) , A. Ć. adw. R. B. , A. G. (1) adw. A. F. oraz K. G. adw. A. G. (2) , z odniesieniem się do postawionych w nich zarzutów i wniosków ( art. 423 § 1a k.p.k. w zw. z art. 457 § 2 k.p.k. ). Apelacja obrońcy oskarżonego B. M. – adw. K. K. (2) . Na uwzględnienie w części zasługiwała apelacja obrońcy B. M. – adw. K. K. (2) , w zakresie w jakim podniesiono w niej zarzut obrazy prawa materialnego, a to art. 296 § 3 k.k. oraz art. 4 § 1 k.k. (zarzut z pkt 4 i 5 apelacji). Apelacja kontestująca wyrok w części skazującej B. M. trafnie zarzuciła naruszenie prawa materialnego, to jest art. 296 § 3 k.k. Oskarżonemu przypisano w wyroku Sądu I instancji czyn polegający na tym, że: w okresie od marca 2008 roku do 15 lutego 2010 roku we W. i w B. , działając w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w krótkich odstępach czasu, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wspólnie i w porozumieniu z K. G. i A. G. (1) obowiązanym na mocy przepisów Kodeksu Spółek Handlowych jako prezes zarządu Spółki z o.o. (...) do zajmowania się działalnością gospodarczą powyższej firmy, doprowadził poprzez zawarcie niekorzystnych dla spółki umów gospodarczych do postawienia spółki (...) w dniu 15 lutego 2010 roku w stan upadłości i wyrządzenia tej spółce szkody majątkowej w wielkich rozmiarach w łącznej kwocie 1.053.088,77 zł, która została wyrządzona m.in. w wyniku tego, że: - w dniu 5 marca 2008 roku nabył na mocy umowy kupna – sprzedaży jako współwłasność majątkową z żoną E. M. i A. G. (1) od A. G. (1) i K. G. reprezentujących firmę (...) Spółka z o.o. , udział w prawie użytkowania wieczystego działki o nr (...) położonej przy ul. (...) w B. oraz udział w prawie własności budowli w postaci zbiornika żelbetonowego stanowiącego odrębną nieruchomość, na której to działce prowadziła działalność gospodarczą firma (...) , za kwotę 500.000 zł, podczas gdy wartość rynkowa prawa użytkowania wieczystego tej nieruchomości wraz ze zbiornikiem żelbetonowym wynosiła nie mniej niż 870.260 zł; - w dniu 6 marca 2008 r. jako użytkownik wieczysty wraz z żoną E. M. i A. G. (1) zawarł z K. G. jako pełnomocnikiem spółki (...) umowę dzierżawy uprzednio nabytej nieruchomości przy ul. (...) w B. określając wysokość czynszu dzierżawnego na nieuzasadnioną ekonomicznie kwotę 37.000 zł miesięcznie, plus podatek VAT, co spowodowało w okresie obowiązywania umowy powstanie szkody w wysokości 518.872,70 zł, tj. czynu z art. 21 § 2 k.k. w zw. z art. 296 § 2 i § 3 k.k. w zw. z art. 12 k.k. (tj. czyn z pkt VIII wyroku). Na gruncie tego czynu, apelujący kwestionował zarówno formę współdziałania przestępnego jaką Sąd Okręgowy przypisał B. M. , jak również przyjętą kwalifikację prawną czynu. Ad. I. 1) zarzut obrazy prawa materialnego art. 18 § 1 k.k. (str. 11-14 apelacji) Z uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego wynika, że przypisane B. M. współdziałanie w popełnieniu ww przestępstwa miało charakter tzw. współsprawstwa dopełniającego, polegającego na tym, że żaden ze współsprawców sam nie realizuje wszystkich ustawowych znamion czynu zabronionego. Ich realizacja następuje dopiero w wyniku połączenia zachowań wszystkich współsprawców (w niniejszej sprawie oskarżony B. M. działał wspólnie i w porozumieniu z oskarżonymi K. G. i A. G. (1) ). Obrońca kwestionował istnienie między oskarżonymi więzi współsprawstwa. Uzasadniając wskazany zarzut przyznał, że B. M. podjął szereg czynności mających na celu ustalenie rzeczywistej ceny rynkowej prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej przy ul. (...) w B. oraz ustalenie rynkowej wysokości czynszu dzierżawnego za tę nieruchomość. To zdaniem obrońcy wykazać miało, że B. M. nie wszedł w porozumienie z pozostałymi oskarżonymi. Stwierdzić należy, że odpowiedzialność oskarżonych w zakresie przypisanego B. M. w pkt VIII wyroku czynu – wbrew zarzutom apelacji - kształtuje forma współsprawstwa. Konstytutywnym elementem współsprawstwa są, poza znamionami wyrażonymi w przepisie części szczególnej lub przepisie pozakodeksowym, od strony przedmiotowej – wspólne wykonanie czynu zabronionego, zaś od strony podmiotowej – porozumienie sprawców. Najkrócej rzecz ujmując współsprawstwo można określić jako oparte na porozumieniu wspólne wykonanie przestępstwa, które charakteryzuje się po stronie każdego ze wspólników odgrywaniem istotnej roli w procesie realizacji ustawowych jego znamion. Warto przy tym zauważyć, że współsprawcą przestępstwa jest nie tylko osoba, która w porozumieniu z inną osobiście realizuje całość lub część jego ustawowych znamion, lecz także osoba, która co prawda osobiście nie wykonuje czynności odpowiadającej znamieniu czasownikowemu, ale której zachowanie się uzgodnione ze wspólnikiem (wspólnikami) stanowi istotny (konieczny) wkład w realizację wspólnego przestępnego zamachu. (zob. A. Wąsek, Współsprawstwo w polskim prawie karnym, Warszawa 1977, str. 116-117). W identyczny sposób postrzega istotę współsprawstwa również praktyka orzecznicza (zob. przede wszystkim postanowienie SN z dnia 5 maja 2003 roku, V KK 346/02, L. nr 78912), wskazując, że współsprawstwo jako jedna z postaci sprawstwa oznacza wykonanie czynu zabronionego wspólnie i w porozumieniu z inną osobą, a to z kolei oznacza zachowanie zgodne z podziałem ról, co sprawia, że nie każdy ze współsprawców musi osobiście realizować wszystkie znamiona przestępstwa, każdy jednak musi podejmować takie działanie, które łącznie z działaniem innego uczestnika porozumienia zmierza do dokonania przestępstwa. Cechą współsprawstwa jest to, że umożliwia ono przypisanie jednemu ze współsprawcy tego, co uczynił jego wspólnik w wykonaniu łączącego ich porozumienia. Warto zauważyć, że ustawa nie wymaga żadnej szczególnej formy, w jakiej zawarte miałoby być porozumienie, które spaja poszczególne zachowania się sprawców w jedność i stanowiąc podstawę współsprawstwa jednocześnie wyznacza jego granice. W literaturze przedmiotu i orzecznictwie podkreśla się, że może mieć ono charakter zarówno wyraźny jak i konkludentny. Może do niego dojść nawet w sposób dorozumiany, najpóźniej jednak w momencie realizacji czynności sprawczych (zob. A. Wąsek, op. cit., str. 52 i nast., wyrok SN z dnia 12 grudnia 2002 roku, III KKN 371/00, Prok. i Pr.-wkł. 2003/ 7-8/2; wyrok SA w Krakowie z dnia 15 stycznia 2003 roku, II AKa 353/02, KZS 2003/03/36). Pociągnięcie do odpowiedzialności karnej za popełnienie czynu zabronionego „wspólnie i w porozumieniu” z inną osobą ( art. 18 § 1 k.k. ) zawsze wymaga ustalenia, na czym polegało konkretne zachowanie realizujące znamiona współsprawstwa. Nawet przyjmując, że owo współsprawstwo - od strony przedmiotowej - nie musi polegać na realizacji znamion czasownikowych ujętych w opisie czynu zabronionego w części szczególnej Kodeksu karnego (lub przepisach karnych innych ustaw), w każdym przypadku konieczne jest wykazanie, iż sprawca podjął takie zachowanie, które na gruncie przyjętego porozumienia stanowiło konieczny lub bardzo istotny warunek realizacji przez innego współsprawcę znamion czynności wykonawczej ujętych w danym typie czynu zabronionego (por. wyrok SN z dnia 29 czerwca 2006 r., V KK 391/05, R-OSNKW 2006, poz. 1289). Bez takiego ustalenia brak jest podstaw faktycznych dla skazania za współsprawstwo popełnienia przestępstwa. Choć Sąd meriti przyjął wiodącą, bo koordynującą rolę oskarżonego A. G. (1) , to przecież oskarżeni K. G. oraz B. M. wykonywali fizycznie prawie wszystkie działania realizujące przestępstwo, oczywiście we współpracy z nim. Nie sposób uznać za dowodzące braku współdziałania przestępczego oskarżonych twierdzenia obrońcy adw. K. K. (2) odnoszące się do tego, że B. M. nie wszedł w porozumienie z pozostałymi oskarżonymi ponieważ jego syn A. M. w dniu 12 marca 2008 r. nabył 322 udziały w spółce (...) sp. z o.o. , za pieniądze uzyskane w darowiźnie od ojca. Obrońca eksponował to, że nielogicznym byłoby pożyczanie takiej gotówki synowi celem doprowadzenia spółki do upadłości. Niemniej jednak w ocenie Sądu Apelacyjnego kwestię sprzedaży wskazanych udziałów oceniać należy odmiennie, jako środek do wyeliminowania oskarżyciela posiłkowego A. S. z jakiejkolwiek możliwości kontrolowania spółki (s. 155 uzasadnienia wyroku). Taka ocena wskazanej transakcji, mimo argumentacji obrońcy, w pełni potwierdza istnienie między oskarżonymi porozumienia, a zakup udziałów przez syna oskarżonego potwierdza ich ścisłe relacje. Działania przez nich podejmowane (szczegółowo przedstawione w dalszej części uzasadnienia) – ich sekwencja, ale też co ważne doniosłe skutki ekonomiczno-gospodarcze dla (...) sp z o.o. przeczą kwestionowaniu porozumienia, w pełni je potwierdzając, do czego Sąd szczegółowo odniesie się omawiając zarzuty kierowane na tle ustaleń faktycznych. Ad. I. 2) zarzut obrazy prawa materialnego art. 296 § 3 k.k. (str. 14-27 apelacji) Apelujący wywodził, że oskarżony B. M. nie wyczerpał znamion strony przedmiotowej czynu z art. 296 § 3 k.k. , ponieważ nie był zobowiązany do zajmowania się sprawami majątkowymi lub działalnością gospodarczą (...) sp. z o.o. i nie posiadał cech podmiotu indywidualnego. Dalej wskazał, że udzielone oskarżonemu B. M. pełnomocnictwo było czynnością jednostronną i nie miało charakteru zobowiązaniowego, a zatem nie może być utożsamiane z umową, o której mowa w art. 296 § 1 k.k. Skarżący kwestionował w końcu przyjęcie w kwalifikacji odpowiedzialności oskarżonego B. M. na podstawie art. 21 § 2 k.k. Odnosząc się do tego rodzaju zarzutów należy wskazać, że o ile sam fakt, iż oskarżony nie był osobą zobowiązaną do zajmowania się sprawami majątkowymi (...) sp. z o.o. per se nie wykluczał jego odpowiedzialności karnej za popełnienie (w warunkach współsprawstwa) przestępstwa nadużycia zaufania w obrocie gospodarczym, to przypisanie oskarżonemu takiej właśnie odpowiedzialności karnej wynikało z jego współdziałania z oskarżonym A. G. (1) , który podmiotem indywidulanym – wskazanym w art. 296 § 1 k.k. – bez wątpienia był. Za trafne uznać należało uwagi obrońcy, w których wielokrotnie wskazał, że oskarżony B. M. w przedsiębiorstwie (...) sp. z o.o. był jedynie pełnomocnikiem. Sąd Okręgowy prawidłowo ustalił, że oskarżony dysponował dwoma pełnomocnictwami z podpisami notarialnie poświadczonymi: pierwsze z 29 kwietnia 2005 r. (rep. A nr 351/2005, k. 668, t. IV) oraz drugie z 13 lutego 2006 r. (k. 102, t. I). Każde z nich spełniało wymogi wynikające z art. 98 k.c. Oskarżony B. M. był upoważniony jedynie do reprezentowania (...) przed wszelkimi organami , urzędami państwowymi i samorządowymi, w szczególności przed Urzędem Skarbowym, ZUS i urzędem Statystycznym oraz przed wszelkimi bankami” (cyt.). Zakres reprezentacji, jak zasadnie wskazał apelujący określony był ogólnie i wąsko, można go od strony przedmiotowej określić jako pełnomocnictwo stricte reprezentacyjne. Bezsprzecznie dysponowanie pełnomocnictwem, jak podniósł apelujący, stanowi czynność jednostronną i nie ma charakteru zobowiązaniowego. Należy zaznaczyć, iż na gruncie art. 296 § 1 k.k. podnosi się, że „za osobę zajmującą się sprawami majątkowymi można uznać tylko tego, kogo obowiązki i uprawnienia obejmują łącznie zarówno dbałość o uchronienie powierzonego mienia przed uszczerbkiem, zniszczeniem lub zgubieniem, pogorszeniem stanu interesów, jak i wykorzystanie tego mienia w procesie gospodarowania w taki sposób, aby zostało ono powiększone lub wzrosła jego wartość” (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 kwietnia 2001 r., sygn. I KZP 7/01, OSP 2002, nr 1, poz. 20). „Zajmowanie się” może polegać przede wszystkim na bieżącym podejmowaniu decyzji dotyczących składników majątkowych mocodawcy lub decyzji dotyczących prowadzonej przez niego działalności gospodarczej w tym na zawieraniu wszelkiego rodzaju umów lub transakcji. Nie budzi żadnych wątpliwości, ze oskarżony B. M. zajmował się sprawami (...) sp. z o.o. w sposób określony w art. 296 k.k. Dalej należy przeanalizować czy pełnomocnik może być podmiotem przestępstwa niegospodarności z uwagi na charakter dopuszczalnych źródeł umocowania podmiotu przestępstwa z art. 296 k.k. W tym zakresie pojawiają się – nieliczne poglądy, zgodnie z którymi, właśnie z uwagi na wymagany przez przepis art. 296 k.k. charakter normatywnego umocowania podmiotu tego przestępstwa, osoba pełnomocnika nie może być uznana za sprawcę przestępstwa niegospodarności. W szczególności podnosi się, że podstawą umocowania podmiotu przestępstwa z art. 296 k.k. nie może być jednostronna czynność prawna. Z treści apelacji wynika, że skarżący podziela wskazany pogląd. Niemniej jednak znacznie częściej, tak w literaturze jak i orzecznictwie, przyjmuje się że na gruncie art. 296 k.k. pojęcie umowy podlega autonomicznej wykładni wyłącznie na potrzeby prawa karnego. Powyższe wynika z tego, że w prawie karnym ochroną nie obejmuje się zobowiązań umownych ale wyłącznie karnie zdefiniowany przedmiot (w art. 296 k.k. interesy majątkowe). Powyższe powoduje, że w grę wchodzi jakakolwiek czynność prawna (akt woli) mocodawcy związany z nadaniem innej osobie określonych uprawnień (por. T. Oczkowski, Nadużycie zaufania w prowadzeniu cudzych spraw majątkowych , Warszawa 2014 r., s. 89). Zakres praw i obowiązków z chwilą udzielenia pełnomocnictwa może wynikać z jego treści, przepisów prawa, jak również z odrębnej umowy, ale też ze wskazówek i zaleceń mocodawcy. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy podkreślić, że już samo przyjęcie koncepcji pełnomocnictwa jako swoistej umowy – powierzenia zaufania można było upatrywać zobowiązania B. M. do zajmowania się sprawami (...) sp. z o.o. Sąd Okręgowy opowiedział się jednak za pierwszym z poglądów, powoływanych w apelacji obrońcy, odrzucając pełnomocnictwo jako źródło zajmowania się sprawami podmiotu gospodarczego, upatrując odpowiedzialności oskarżonego za przestępstwo indywidulane w konstrukcji art. 21 k.k. Apelujący obrońca podważając przyjętą konstrukcję współsprawstwa przeczył również przypisaniu B. M. czynu z art. 296 k.k. przy zastosowaniu art. 21 § 2 k.k. Oskarżony – na co zwrócił uwagę obrońca oskarżonego B. M. – nie był osobą zobowiązaną do zajmowania się sprawami majątkowymi lub działalnością gospodarczą (...) sp. z o.o. Okoliczność ta sama w sobie nie miała w niniejszej sprawie decydującego znaczenia, skoro powołany w podstawie skazania oskarżonego art. 21 § 2 k.k. stwarza podstawę do przyjęcia istnienia współsprawstwa przestępstwa indywidualnego właściwego w przypadku wspólnego i w porozumieniu wykonania czynu zabronionego przez osobę, która posiada szczególną cechę (właściwość) należącą do znamion tego przestępstwa (tzw. intraneusa) i osobę, która nie odznacza się taką szczególną cechą (tzw. ekstraneusa), jeśli ta ostatnia osoba (ekstraneus) o tej okoliczności wiedziała, to jest uświadamiała sobie, że współdziała z podmiotem przestępstwa indywidualnego. Unormowanie z art. 21 § 2 k.k. obejmuje dwie kategorie okoliczności osobistych: 1) warunkujących odpowiedzialność karną odnośnie wszystkich przestępstw indywidualnych właściwych, 2) warunkujących surowszą odpowiedzialność karną co do przestępstw indywidualnych, niewłaściwych. Jedyną przesłanką, którą formułuje kodeks karny jest świadomość współsprawcy ekstraneusa co do szczególnej cechy podmiotu po stronie sprawcy bezpośredniego (i to nie-zależnie, czy wywodzić konieczność jej występowania z art. 18 § 1 k.k. czy z art. 21 k.k. ). Innymi słowy, obrońca oskarżonego utożsamia popełnienie czynu z art. 296 k.k. z posiadanym pełnomocnictwem, mimo tego, że oskarżony B. M. przedsięwziął działania podlegające karze, bez wykorzystania wskazanego pełnomocnictwa. Tymczasem Sąd Okręgowy słusznie ustalił odpowiedzialność B. M. na podstawie art. 21 k.k. , co zwalniało Sąd z analizowania tego, czy oskarżony ten zajmował się sprawami majątkowymi spółki skoro prawidłowo przyjął, że zajmował się nimi współsprawca A. G. (1) . W sprawie w pełni trafnie ustalono, że B. M. miał świadomość, że po stronie A. G. (1) istnieje szczególna cecha (czego nigdy nie kwestionował – powołuje się na tę okoliczność w treści apelacji podnosząc, że A. G. (1) działał na podstawie i w granicach uchwały (s. 14). Oczywiście jest kwestią faktu (a nie prawa), a więc zagadnieniem z zakresu dowodzenia i ustaleń faktycznych, to, czy A. G. (1) taką cechę posiadał i czy można to stwierdzić, jednakże kwestia ta nie była przedmiotem zarzutu apelacyjnego. Kwestionując sprawstwo oskarżonego B. M. jako ekstraneusa, skarżący obrońca zmierzał do podważania sprawstwa również intraneusa - oskarżonego A. G. (1) . W tym zakresie skarżący wywodził, że oskarżony A. G. (1) działał wyłącznie w celu wykonania uchwały wspólników (...) sp. z o.o. z 5 marca 2008 r. w przedmiocie sprzedaży prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, do czego był zobowiązany na podstawie art. 228 k.s.h. oraz art. 17 § 1 k.s.h. Obrońca stwierdził, że czynność przeniesienia prawa użytkowania wieczystego była zatem uzależniona od zgody zgromadzenia wspólników i miała charakter wyłącznie wykonawczy, co z kolei wyłącza możliwość uznania jej za wyczerpującą znamię „zajmowania się sprawami majątkowymi lub działalnością gospodarczą”. Z poglądem tym nie sposób się zgodzić. W doktrynie prawa handlowego nie budzi wątpliwości, że w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością „sprawami majątkowymi” zajmują się przede wszystkim zarząd oraz prokurenci, w określonych zaś przypadkach rada nadzorcza, komisja rewizyjna i likwidatorzy. Zarząd jest organem zarządczo-wykonawczym. Jego podstawową kompetencją jest prowadzenie spraw spółki rozumiane, jako zawiadywanie przedsiębiorstwem spółki polegające na podejmowaniu wszelkich decyzji gospodarczych w spółce. W zakresie realizacji kompetencji do prowadzenia spraw spółki zarząd posiada szeroką autonomię, tzn. podejmuje decyzje gospodarcze w ramach przyznanego luzu decyzyjnego. Gwarancją autonomiczności zarządu jest zakaz wydawania wiążących poleceń przez walne zgromadzenie i radę nadzorczą ( art. 375 ( 1) k.s.h. ). Jednocześnie z powyższym przywilejem niezależności skorelowana jest surowa odpowiedzialność prawna członków zarządu za szkody wyrządzone spółce ( art. 293 k.s.h. oraz 483 k.s.h. ) oraz odpowiedzialność karna i karnoskarbowa. Zakres kompetencji wspólników określa natomiast art. 228 kodeksu spółek handlowych , zastrzegając iż uchwały wspólników wymaga nabycia i zbycia nieruchomości, użytkowania wieczystego lub udziału w nieruchomości. Nie budzi żadnych wątpliwości, że podjęcie owych czynności leży w kompetencji zarządu spółki – zarząd je inicjuje, przeprowadza (tj. ustala warunki przyszłej czynności prawnej) i wydaje określoną uchwałę (składa oświadczenie woli w imieniu spółki), która dla swej skuteczności wymaga uchwały zgromadzenia wspólników. Dla określenia charakteru kompetencji zgromadzenia wspólników istotne znaczenie ma przepis art. 17 k.s.h. , stanowiący o nieważności czynności dokonanych bez zgody zgromadzenia z zastrzeżeniem jednak, że zgoda może być następcza (udzielona w terminie dwóch miesięcy od dnia złożenia oświadczenia przez spółkę). Intencją ustawodawcy było zatem pozostawienie decyzji organowi zarządzającemu (w myśl art. 17 § 2 k.s.h. oświadczenie składa spółka, tj. w większości członkowie zarządu, zazwyczaj w reprezentacji łącznej). W świetle tych regulacji stosowna uchwała wspólników - w tym również ta na którą powołuje się apelujący obrońca - ma charakter wewnętrzny akceptacyjny, potwierdzający, a tego rodzaju czynności mieszczą się w ramach funkcji nadzorczych (L. (...) W. , O wymogu uzyskania zgody na nabycie nieruchomości w drodze przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności przez osoby prawne – polemika , (...) 2014, nr 6, s. 55 i n.). Istotne znaczenie ma to, że oskarżony A. G. (1) , jako podmiot sprawujący jednoosobowy zarząd w (...) sp. z o.o. , wbrew twierdzeniom obrońcy, na podstawie art. 235 § 1 k.s.h. zainicjował przedsięwzięcie zbycia prawa użytkowania wieczystego – to z jego inicjatywy zgromadzenie wspólników podjęło uchwałę o zbyciu prawa użytkowania w dniu 5 marca 2008 r. i co ważne w tym samym dniu doszło do przeprowadzenia transakcji. Oskarżony A. G. (1) dokonując zbycia prawa użytkowania wieczystego nie pełnił roli wyłącznie wykonawczej – albowiem uchwała zgromadzenia wspólników podjęta w trybie art. 228 pkt 4 k.s.h. była skierowana do zarządu spółki (w niniejszej sprawie zarząd tworzył jedynie oskarżony A. G. (1) ) i pozwalała oskarżonemu na dokonywanie rozporządzeń nieruchomością zgodnych z uchwałą, ale nie uniemożliwiała odstąpienia od wykonania uchwały gdyby jej przedmiot dla spółki był ekonomicznie i gospodarczo ryzykowny. Za trafny należy przyjąć pogląd, iż zarząd nie jest zawsze zobowiązany do wykonania uchwał zgromadzenia wspólników sprzecznych z prawem. Choć zarząd nie posiada kompetencji do podjęcia uchwały, to jednak jest odpowiedzialny za proces jej wykonania i skutki jej wdrożenia w życie. Art. 207 k.s.h. nie zobowiązuje zarządu do poddawania się ograniczeniom wynikającym z uchwał zgromadzenia wspólników, jeżeli wykraczają one poza ustawowe lub statutowe kompetencje tego organu. Wynika to z podstawowej zasady rozdziału kompetencji w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością (funkcja zarządcza zarządu, funkcja nadzorcza rady nadzorczej i funkcja uchwałodawcza zgromadzenia wspólników w ramach podejmowania decyzji o bycie spółki oraz istotnych decyzjach dotyczących majątku spółki). Należy mieć na uwadze, iż art. 296§1 kk posługuje się pojęciem "uprawnienia i obowiązki" w szerszym znaczeniu, odnoszącym się również do zasad prawidłowego gospodarowania. Wynikające z przepisu ustawy, decyzji właściwego organu lub umowy obowiązki i uprawnienia nie zawsze zostają w pełni precyzyjnie określone. Ich doprecyzowanie wynikać może z innych niż samo powiernictwo źródeł, zwłaszcza zaś z samego charakteru prowadzonych spraw majątkowych lub działalności gospodarczej, charakteru pełnionej funkcji i wykonywanych czynności, istoty wykonywanych zadań czy rodzaju dokonywanych czynności, które nakazują działanie racjonalne, zgodne z zasadami sztuki zarządzania majątkiem i ogólnymi regułami prowadzenia działalności gospodarczej oraz przyjętym wewnętrznym podziałem obowiązków. Dlatego też traktować je należy szeroko i ujmować zarówno jako obowiązki i uprawnienia wynikające z odpowiednich regulacji prawnych, jak i jako wynikające z sytuacji nieokreślonych przepisami prawa, a będące realizacją zasad racjonalnego działania w odniesieniu do przypadków niedookreślenia zakresu uprawnień i obowiązków. Jako dodatkowe kryterium przyjmować należy cywilnoprawną figurę wzorcowego "racjonalnego gospodarza", "sumiennego kupca" lub osoby zawodowo wykonującej określonego rodzaju działalność (por. np. art. 293 § 2 k.s.h. , zgodnie z którym "członek zarządu, rady nadzorczej, komisji rewizyjnej oraz likwidator powinien przy wykonywaniu swoich obowiązków dołożyć staranności wynikającej z zawodowego charakteru swojej działalności") czy "dobrego gospodarza". Wskazane wyżej pojęcia określają człowieka, który własnym sprawom poświęca wystarczającą staranność i przezorność, przez co zmierza do ich najkorzystniejszego prowadzenia (pod. A. Rogala, w: Przestępstwo niegospodarności, s. 64-65; J. Duży, w: Odpowiedzialność karna członków organów spółek kapitałowych. Działania na szkodę spółki, Bydgoszcz 2004, s. 59-93). Dobry gospodarz cechuje się odpowiednim przygotowaniem teoretycznym oraz doświadczeniem praktycznym. W sytuacjach podejmowania konkretnych decyzji majątkowych lub gospodarczych kieruje się racjonalnością postępowania, która zmierza do uzyskania uzasadnionych i możliwych do osiągnięcia korzyści ekonomicznych oraz nastawieniem mającym na celu dobro i interesy podmiotu, który reprezentuje (tak np. O. Górniok, w: Przestępstwo nadużycia zaufania zamiast karalnej niegospodarności, PUG 1993, nr 3, s. 4 i n.). Na zarządzie spółki spoczywa ścisły obowiązek przestrzegania przepisów prawa oraz postanowień statutu spółki. To z kolei oznacza, że A. G. (1) sprawujący zarząd jednoosobowy nie był związany obowiązkiem bezmyślnego i mechanicznego wykonywania każdej uchwały zgromadzenia wspólników (por. S. Szajkowski, M. Tarska, [w:] A. Szumański, S. Sołtysiński, S. Szajkowski, J. Szwaja, Kodeks spółek handlowych. Komentarz , Warszawa 2013, komentarz do art. 201 k.s.h., pkt 8). W tym wypadku nie wydaje się uzasadnione mechaniczne wykonanie uchwały zgromadzenia wspólników, gdyż podstawowym obowiązkiem członka zarządu, którym A. G. (1) był było działanie zgodne z przepisami prawa, w granicach statutu oraz w interesie wspólników. Za naruszenie tego obowiązku członkowie zarządu ponoszą odpowiedzialność prawną. Na aprobatę nie zasługuje zatem pogląd skarżącego, że oskarżony A. G. (1) jako członek zarządu był jedynie wykonawcą uchwały i nie można przypisać mu żadnej odpowiedzialności. Kwestie szczegółowe odpowiedzialności A. G. (1) zostaną przedstawione przy okazji uzasadniania apelacji jego obrońcy. W tym miejscu, nie podzielając zastrzeżeń obrońcy (str. 18 apelacji), należy wskazać, że Sąd Okręgowy w treści uzasadnienia na str. 179-180 uzasadnienia wyroku wskazał, których to kompetencji nadużył oskarżony A. G. (1) . Uzupełniając wywód Sądu należy zwrócić uwagę skarżącego na treść art. 208 § 2 k.s.h. , zgodnie z którym każdy członek zarządu ma nie tylko prawo, ale i obowiązek prowadzenia spraw spółki. Członek zarządu winien swoje obowiązki oraz realizację praw wykonywać z należytą starannością, aby nie ponosić wobec spółki odpowiedzialności za szkodę, spowodowaną brakiem takiej staranności ( art. 293 k.s.h. ). Ocena staranności odbywa się przy uwzględnieniu zawodowego charakteru działalności członka zarządu ( art. 355 § 2 k.c. ). Obejmuje to w szczególności znajomość procesów organizacyjnych, finansowych, ale także kierowania zasobami ludzkimi oraz znajomość obowiązującego prawa i następstw z niego wynikających w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej (zob. wyrok SN z 17.08.1993 r., III CRN 77/93, OSN 1994, Nr 3, poz. 69; uchwała SN z 18.12.1990 r., III CZXP 77/90, OSN 1991, Nr 5 – 6, poz. 65; wyrok SA w Katowicach z 30.04.1991 r., I ACr 115/93, OSA 1994, Nr 1 , poz. 7). W dacie zbycia prawa użytkowania wieczystego (5 marca 2008 r.) za kwotę 500 000 złotych netto, oskarżony A. G. (1) dysponował operatem szacunkowym, sporządzonym przez K. K. (3) na ustne zlecenie A. S. przekazane już 21.08.2007 r. a zatem 7 miesięcy przed transakcją sprzedaży prawa użytkowania wieczystego. K. K. (3) określił wówczas wartość nieruchomości na kwotę 1.579.000 zł (k. 26-41, 386-388, t. II). Nie wdając się w tym momencie w polemikę z zarzutami odnoszącymi się do poszczególnych opinii, albowiem te zostaną przedstawione w dalszej części uzasadnienia, już ta powierzchowna ocena wartości sprzedanego prawa z wartością wynikającą z operatu K. K. (3) pozwalała stwierdzić oczywistą nieekwiwalentność. Sąd orzekający słusznie zatem uznał, iż zbycie prawa użytkowania wieczystego za kwotę 500 000 złotych netto, o ile było dozwolone w świetle prawa, winno zostać ocenione w kontekście prawidłowego gospodarowania majątkiem spółki. Dodatkowo ocenę taką obrazuje i to, że w dniu transakcji (5.03.2008) nabywający prawo użytkowania – zgodnie z treścią umowy – oskarżony A. G. (1) miał dokonać zapłaty kwoty 244.000 zł (w tym podatek VAT): do dnia 30 kwietnia 2008 r. - 180.000 zł, zaś pozostała należność została rozłożona na 8 miesięcznych rat po 8000 zł każda. Oskarżony B. M. i E. M. zobowiązali się natomiast do zapłaty tytułem zakupu prawa użytkowania wieczystego kwoty 366.000 zł (w tym podatek od towarów i usług (...) ) w ten sposób, że kwotę 270.000 zł mieli zapłacić do 30.04.2008 r., zaś pozostałą kwotę rozłożoną na 8 miesięcznych rat po 12.000 zł każda (akt notarialny, pkt VII, k. 134-139). Apelujący obrońca nie dostrzegając jakiejkolwiek szkody w działaniu oskarżonego B. M. (str. 18-27 apelacji) marginalizuje szereg okoliczności towarzyszących zawartej umowie sprzedaży. W tym zakresie należy w pełni podzielić ustalenia Sądu Okręgowego, w których odwołał się do konfliktu personalnego między A. S. a B. M. i A. G. (1) , odwołanie pełnomocnictw uprzednio udzielonych A. S. , braku zgody zgromadzenia wspólników na wykup udziałów przez A. S. , przy jednoczesnej sprzedaży 40% udziałów w kapitale (...) sp. z o.o. w dniu (...) synowi oskarżonego B. M. – A. M. (str. 12-14 uzasadnienia wyroku). Powyższe okoliczności (powierzchownie oceniane jako być może irrelewantne albowiem stanowiące jedynie zdarzenia prawne), niezwykle precyzyjnie i skrupulatnie przedstawione przez Sąd Okręgowy dowodzą istnienia związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy zachowaniami podejmowanymi przez oskarżonego B. M. a skutkiem w postaci wyrządzenia (...) sp. z o.o. szkody majątkowej. Bezsprzecznie ostatecznie ową szkodę wywołało zawarcie umowy sprzedaży prawa użytkowania wieczystego z 5.03.2008 r., rep. A 3726/2008 (k. 3292-3297, t. VII), jednakże wszelkie działania faktyczne, których oskarżony B. M. dokonywał cel ten pozwoliły osiągnąć. Nie sposób odmówić racji skarżącemu, że Sąd Okręgowy w sposób nieprawidłowy ustalił wartość szkody, do powstania, której w majątku spółki (...) sp. z o.o. doprowadził oskarżony B. M. (str. 19 uzasadnienia wyroku). Uchybienie to nie wynikało z błędów natury matematycznej, ale z błędu w ustaleniach faktycznych, co do uczestnictwa oskarżonego w poszczególnych działaniach wywołujących tę szkodę. Sąd Okręgowy przyjął, że B. M. w okresie od marca 2008 roku do 15 lutego 2010 roku we W. i w B. , działając wspólnie i w porozumieniu z K. G. i A. G. (1) , doprowadził poprzez zawarcie niekorzystnych dla spółki umów gospodarczych do postawienia spółki (...) w dniu 15 lutego 2010 roku w stan upadłości i wyrządzenia tej spółce szkody majątkowej w wielkich rozmiarach w łącznej kwocie 1.053.088,77 zł. Sąd ustalił, że do jej wyrządzenia doszło w wyniku dwojakiego rodzaju działań, w których miał uczestniczyć B. M. , do których zaliczył: zawarcie umowy sprzedaży prawa użytkowania wieczystego (w dniu 5.03.2008 r.) oraz zawarcie umowy dzierżawy w dniu 6.03.2008 r. (str. 15, 17-18 uzasadnienia wyroku). Sąd I instancji błędnie przyjął, że B. M. dopuścił się popełnienia czynu przypisanego w pkt VIII wyroku w okresie od marca 2008 r. do 15 lutego 2010 r. Skoro bowiem Sąd uznał za działania doprowadzające do szkody dwa zdarzenia doniosłe prawnie na gruncie art. 296 k.k. to nie znajduje uzasadnienia rozciąganie czasookresu popełnienia przestępstwa do dnia 15 lutego 2010 r., kiedy to formalnie Sąd Rejonowy dla Wrocławia – Fabrycznej ogłosił upadłość (...) sp. z o.o. w B. (str. 37 uzasadnienia wyroku). Zebrane dowody dawały podstawę do przyjęcia, że oskarżony B. M. wyrządził (...) szkodę jedynie w wyniku działań zawarcia umowy sprzedaży prawa użytkowania wieczystego oraz zawarcia umowy dzierżawy tegoż prawa. Te działania miały miejsce odpowiednio w dniach 5 i 6 marca 2008 r. Przypisywanie oskarżonemu popełnienie przestępstwa z art. 296 k.k. aż do czasu ogłoszenia upadłości jest o tyle pozbawione racji, że oskarżonemu – z oczywistych względów - nie zarzucano popełnienia czynu z art. 302 § 1 k.k. Działalność B. M. , który nigdy nie był udziałowcem (...) sp. z o.o. wyrządziła szkodę temu podmiotowi jedynie w zakresie umów, jakie były zawierane wyłącznie z jego udziałem. Natomiast dalsze skutki, o ile bez wątpienia pośrednio przyczyniające się do upadłości spółki, nie mogły zostać objęte zamiarem oskarżonego, ale również rozciągać skutków jego działania. Zawierając umowę o sprzedaży prawa użytkowania wieczystego z dnia 5.03.2008r. oskarżony B. M. niewątpliwie miał świadomość, że 500.000 zł netto nie jest rzeczywistą wartością tego prawa, a gdyby nie widział korzyści finansowej dla siebie, to nie zawarłby transakcji. Zresztą, o świadomości bezprawności zakupów świadczyło to, że natychmiast po ujawnieniu tego faktu wobec A. S. – oskarżony wystąpił w grudniu 2008 r. do M. P. o sporządzenie operatu szacunkowego, przedsięwziął własne działania w celu ustalenia cen nieruchomości. Niemniej jednak doniosłe prawnie pod względem ocenym zachowania oskarżonego jest to, że rozpoczął on weryfikowanie zawartej transakcji na płaszczyźnie gospodarczej po upływie dwóch kwartałów od zawarcia umowy i już po złożeniu zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez A. S. , co miało miejsce 8 maja 2008 r. (k. 1-42, t. I). Również dalsze działania oskarżonego pozwalają uznać, że miał on świadomość bezprawności podjętych działań. Otóż bezpośrednio po ustaleniu przez Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 6 lutego 2009 r., X GC 151/08, że A. S. przysługuje prawo własności 485 udziałów (po 500 zł każdy), oskarżony B. M. wypowiedział zawartą uprzednio umowę dzierżawy z (...) sp. z o.o. z dnia 6.03.2008 r. a w dniu 20 listopada 2009 r. sprzedał udziały w prawie użytkowania wieczystego na rzecz M. i H. W. . Sąd Apelacyjny nie tracił również z pola widzenia i tego, że po złożeniu zawiadomienia do organów ścigania przez A. S. , oskarżony B. M. nie podejmował już żadnych kroków prawnych względem posiadanego prawa użytkowania wieczystego, ale również zbywając to prawo definitywnie odsunął się od spraw spółki. W 2009 r. w przedsiębiorstwie (...) B. M. podejmował drugorzędne decyzje dotyczące zatrudnienia księgowej (k. 2359), czyniąc to jednak z pozycji ukrytego współpracownika A. G. (1) , bez woli decyzyjnej. Ostatnim działaniem prawnie doniosłym na gruncie art. 296 k.k. na szkodę spółki (...) , jakie oskarżony podjął było wypowiedzenie w dniu 6 lutego 2009 umowy dzierżawy z dnia 6.03.2008 r. z jednoczesnym żądaniem uregulowania wszystkich należności z tytułu przedmiotowej dzierżawy oraz usunięcia z terenu będącego przedmiotem dzierżawy wszelkich maszyn urządzeń, budynków i budowli należących do dzierżawcy najpóźniej do dnia 30 września 2009 r. Mając powyższe na uwadze, wobec kierunku apelacji wniesionej w tym zakresie przez obrońcę, zmieniono zaskarżony wyrok - opis czynu z art. 296 § 2 k.k. przypisanego oskarżonemu B. M. przypisanego w pkt VIII co do okresu jego popełnienia, przyjmując, że miało ono miejsce w okresie od marca 2008 r. do 30 września 2009 r. Oskarżony odpowiada bowiem wyłącznie za skutki umów zawartych przez siebie, a nie dalsze działania oskarżonego A. G. (1) gdyż materiał dowodowy w tym zakresie nie pozwala na ustalenie ich współsprawstwa. Nie są również pozbawione pewnych racji podnoszone przez obronę kwestie związane z wysokością szkody, którą przypisano oskarżonemu w pkt VIII wyroku. W tym zakresie opis tego czynu również wymagał korekty. Otóż Sąd I instancji ustalił szkodę na 1.053.088,77 zł (str. 174 uzasadnienia wyroku), zaliczając do niej: - różnicę między rzeczywistą wartością prawa użytkowania wieczystego a kwotą, za które zostało ono zbyte tj. 870.260 – 500.000 = 370.260 zł , - kwoty strat z tytułu zawartych umów dzierżawy: z dnia 6.03.2008 r. - 518.872, 70 zł z dnia 6.08.2009 r. - 43.956,07 zł - kwotę z tytułu udzielenia premii w dniu 17 listopada 2009 r. 120.000 zł (str. 179 uzasadnienia wyroku) Tymczasem zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje – w ocenie Sądu Apelacyjnego – podstaw do tego, by przypisać oskarżonemu B. M. szkodę w powyższych rozmiarach. Już sama analiza treści opisu czynu zabronionego przypisanego oskarżonemu w pkt VIII wyroku, uniemożliwia zakwalifikowanie do wysokości przypisanej jego działaniu szkody: kwoty z tytułu premii wypłaconej w dniu 17 listopada 2009 r. (120.000 zł) oraz kwoty z tytułu czynszu dzierżawy wynikającej z umowy, jaką w dniu 6 sierpnia 2009 r. oskarżony A. G. (1) działający jako prezes zarządu sp. z o.o. w organizacji (...) jako wydzierżawiający zawarł z (...) sp. z o.o. reprezentowaną przez pełnomocnika, tj. oskarżoną K. G. (43.956,07 zł). Po pierwsze, oskarżony B. M. działający w (...) jako cichy wspólnik, nigdy nie podejmował decyzji finansowo-kadrowych. Mimo tego, że nieformalnie oddziaływał na to jakie osoby były zatrudniane w przedsiębiorstwie (w którym przez pewien czas pracowała jego siostra), to do zakresu jego kompetencji w żadnej mierze nie należało dysponowanie środkami przeznaczanymi na wypłaty uznaniowej premii. Sąd I instancji, o ile ustalił wobec braku dowodów przeciwnych, że do wypłaty takich premii doszło (str. 25 uzasadnienia wyroku), o tyle nie wskazał jaki wpływ na rozdysponowanie tych środków (...) sp. z o.o. miał oskarżony B. M. . W aktach sprawy również nie ma żadnego dowodu, który udział tego oskarżonego by potwierdzał. W tym miejscu uwypuklenia zatem wymaga, że nie sposób obciążać oskarżonego działaniami współoskarżonego A. G. (1) , które leżały wyłącznie w jego dyskrecjonalnej władzy – jako jedynego członka zarządu (...) sp. z o.o. Po drugie, należy podkreślić, że oskarżony B. M. nie brał również żadnego udziału w zawarciu transakcji z 6 sierpnia 2008 r. (umowa dzierżawy z dnia 6.08.2008 r. – k. 1557-1559). Na mocy wskazanej umowy dzierżawy objęto wyłącznie udział stanowiący własność oskarżonego A. G. (1) (str. 24 uzasadnienia wyroku). Materiał dowodowy nie dawał żadnych podstaw do tego, by szkodę w wysokości 43.956,07 zł przypisać zatem również nie działającemu po żadnej ze stron transakcji oskarżonemu B. M. . Po trzecie, w ocenie Sądu Apelacyjnego prawidłowo ustalona wartość rynkowa prawa użytkowania wieczystego działki o nr (...) położonej przy ul. (...) w B. ze zbiornikiem żelbetonowym wynosiła 861.300 zł, a nie jak przyjął Sąd Okręgowy nie mniej niż 966.360 zł. Otóż przyjęta przez Sąd I instancji wartość 966.360 zł została przyjęta w oparciu o pierwszą opinię biegłego J. K. , który przyjął, że aktualna na dzień 5 marca 2008 r. wartość rynkowa prawa użytkowania wieczystego netto dla aktualnego sposobu użytkowania gruntu znajdującego się w granicach ww. działki położonej przy ul. (...) w B. wynosi 957.400 zł (tj. działki niezabudowanej), zaś wartość zbiornika żelbetonowego wynosi 8960 zł(k. 1817-1834), co łącznie daje wartość 966.300 zł, ustaloną przez Sąd Okręgowy i przyjętą jako wartość wyjściowa do rachowania szkody (str. 40 uzasadnienia wyroku). Niemniej jednak w toku postępowania biegły opiniował kilkakrotnie, na co Sąd I instancji zwrócił uwagę, a to z kolei wymagało odniesienia się do każdej z opinii i wskazania tej opinii, która spełniała kryteria adekwatności, racjonalności i logiczności. Analiza każdej z opinii – zdaniem Sądu Apelacyjnego – przesądzała o tym, że wartość prawa użytkowania wieczystego ze zbiornikiem żelbetonowym powinna zostać ustalona na kwotę 861.300 zł. Taka wartość została przez biegłego J. K. wskazana w opinii z dnia 30 grudnia 2014 r. (k. 9675-9679), w której uzasadnił kwestie konieczności pomniejszenia pierwotnie wskazaną wartość 966.360 zł o 53.790 zł – definitywnie podnosząc, że wynik rachunku 861.300 zł stanowi wartość rynkową prawa użytkowania wieczystej działki ze zbiornikiem żelbetonowym. Odjęcie od pierwotnie wskazanej wartości kwoty 53.790 zł stanowiło wynik uwzględnienia przez biegłego argumentacji oskarżonego B. M. , co J. K. przyznał (str. 59 uzasadnienia wyroku). Następnie biegły kilkakrotnie stanowisko w tej sprawie podtrzymywał m. in. w piśmie z 14.11.2014 r. (k. 9626-9629), podczas ustnej opinii składanej na rozprawie w dniu 13.01.2015 r. (k. 9743) i w dniu 17.02.2015 r. ( (...)- (...) ). W ocenie Sądu Apelacyjnego prawidłowo ustalona wartość rynkowa prawa użytkowania wieczystego ze zbiornikiem żelbetonowym musiała uwzględniać najbardziej aktualne i ferowane przez biegłego stanowisko zgodnie z którym wzajemne relacje pomiędzy prawem własności, a prawem użytkowania wieczystego są takie, że wartość prawa użytkowania wieczystego jest o ok. 15 % mniejsza, niż wartość prawa własności. Te kalkulacje biegły podtrzymywał konsekwentnie w każdej wydanej przez siebie opinii od dnia 14.11.2014 r. i je należało uznać za prawidłowe. Powyższe skutkowało zmianą wyroku w zakresie opisu czynu przypisanego oskarżonemu B. M. w pkt VIII, poprzez ustalenie, że w istocie swoim działaniem wyrządził on (...) sp. z o.o. szkodę w wysokości 880.172,70 zł, na którą składają się wyłącznie te szkody, które wynikają z transakcji w których B. M. brał udział: - różnica między rzeczywistą wartością prawa użytkowania wieczystego a kwotą, za które zostało ono zbyte tj. 861.300 – 500.000 = 361.300 zł, - kwota strat z tytułu zawartych umów dzierżawy: z dnia 6.03.2008 r. - 518.872, 70 zł Szkoda ustalona w tej wysokości pozostaje w adekwatnym związku przyczynowo-skutkowym z działaniem przestępczym, jakie prowadził oskarżony B. M. . W tym bowiem zakresie, jego działanie uznać należy za sprzeczne z zasadami postępowania dobrego gospodarowania. Oskarżony B. M. nabywając bowiem udział w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości położonej przy ul. (...) w B. nabył najbardziej wartościowe składniki majątkowe spółki (...) sp. z o.o. , za cenę znacznie odbiegającą od najniższej wyceny, a przy tym kwotę transakcji o wysokości 96.000 złotych rozłożono na raty, a pozostałą kwotę – 272.000 zł poddano kompensacji. W efekcie rzeczywiście (...) sp. z o.o. uzyskała do swojego majątku za prawo o wartości 966.360 zł kwotę dziesięciokrotnie mniejszą (96.000 zł). Takie działanie w sposób oczywisty godzi w indywidualne interesy spółki, ale również w działalność podmiotów występujących w obrocie gospodarczym, wobec których zobowiązania miała spółka (...) . Zasadę ekwiwalentności świadczeń należy odnieść do świadczeń pomiędzy podmiotami gospodarczymi o dobrej kondycji finansowej i zachowanej płynności, a nie do podmiotów w stanie upadłości czy niewypłacalności. Odmówić należy racji obrońcy w zakresie w jakim wywodził, że Sąd powinien pomniejszyć wartość szkody o osiągnięte przez spółkę (...) korzyści związane z wydzierżawieniem nieruchomości, czy też liczyć korzyści osiągane przez oskarżonego wyłącznie do udziału, którym dysponował tj. 60%, a nie jak przyjął Sąd w 100% (str. 20 apelacji). Odnosząc się do powyższej kwestii należy wskazać, że szkoda na gruncie art. 296 k.k. odgrywa szczególne i pierwszoplanowe, a nawet rozstrzygające znaczenie. Charakter ustaleń dotyczących tego, czy w majątku (...) sp. z o.o. doszło do powstania szkody - rozumianej jako uszczerbek w stanie majątkowym - nierozerwalnie wiąże się z korzyścią, którą w uzasadnieniu apelacji tak bardzo eksponuje obrońca (str. 21-22 uzasadnienia apelacji). Co do czynów z art. 296 kk przeważa w orzecznictwie cywilistyczne ujęcie i rozumienie pojęcia „szkody”, polegającej na nieuzasadnionym uszczupleniu stanu majątkowego pokrzywdzonego (por. np. wyrok Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 17.09.2013r., II AKa 72/13, L. nr 1375850 oraz wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 28.03.2014r., II AKa 16/14, L. nr 1487123). Owo uszczuplenie należy natomiast interpretować jako rzeczywistą stratę ( damnum emergens ), polegającą na zmniejszeniu się aktywów majątku przez ubytek, utratę lub zniszczenie jego poszczególnych składników, albo na zwiększeniu się pasywów, jak i utracony zysk ( lucrum cessans ), wyrażający się w udaremnieniu powiększenia się majątku (por. postanowienie Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z 12.10.2012r., II AKz 383/12, OSAW 2014/1/308 oraz uchwałę SN z 21.06.1995r., (...) 22/95, OSNKW 1995, nr 9-10, poz. 58). Aktualne pozostają uwagi podniesione przez Sąd Okręgowy, że na gruncie rozpoznawanej sprawy szkoda przejawiała się w kilku płaszczyznach, których apelujący zdaje się nie dostrzegać (str. 193 - 197 uzasadnienia wyroku). W tej sprawie szkoda, wbrew zarzutom, stanowiła konkretną wartość majątkową. Obrońca przeciwstawiając jej korzyści, które rzekomo (...) sp. z o.o. miała osiągnąć w wyniku sprzedaży prawa użytkowania wieczystego pomija to, że bilans końcowy majątku spółki okazał się ujemny. Szkoda powstała w wyniku zawarcia umowy z dnia 6 marca 2008 r. wyniosła 518.872,70 zł i składała się na nią: - nadpłata na rzecz A. G. (1) 194.935,60 zł z tytułu zawyżonego czynszu dzierżawy (4/10 x 28.667(zawyżenie) = 11.466,80 zł (zawyżenie miesięczne) x 17 miesięcy) - nadpłata na rzecz E. i B. M. 323.937,10 zł z tytułu zawyżonego czynszu dzierżawy (6/10 x 28.667 zł (zawyżenie)= 17.200,20 zł (zawyżenie miesięczne) x 18 miesięcy i 25 dni) (k. 7710, t. IX). Wbrew zarzutom obrońcy oskarżonego, Sąd Okręgowy przedstawił pełny opis przestępczego zachowania oskarżonych A. G. (1) i B. M. i wskazał jakie dowody pozwalały na poczynienie ustaleń, co do szkody. Ustalenia te prowadziły do jednoznacznego wniosku, że za wyzbycie się przez (...) sp. z o.o. jedynego trwałego składnika majątkowego w 2008 r. poprzez zawarcie umowy, której oskarżony B. M. był stroną, wbrew racjonalnemu gospodarowaniu majątkiem spółki wyrządziło temu podmiotowi szkodę. Sąd Apelacyjny nie podziela uwag obrońcy jakoby oskarżonemu B. M. można było przypisać w zakresie szkody jedynie równowartość udziału, który nabył – tj. 60%. Wyodrębnianie bowiem szkody, co do udziału w prawie użytkowania wieczystego, przeczyłoby związkowi przyczynowo-skutkowemu. W niniejszej sprawie słusznie ustalono, że (...) w dniu 18 sierpnia 2005 r. nabyło prawo użytkowania w całości, jako prawo jednolite (bez udziałów we współwłasności, str. 5 uzasadnienia wyroku, akt notarialny k. 422-432). W takiej też formie prawnej prawo to zostało zbyte – (...) sp. z o.o. sprzedała całe prawo użytkowania wieczystego i jako całość prawo to zostało wyodrębnione z majątku spółki (...) sp. z o.o. Natomiast kwestia tego, że zostało ono nabyte w częściach ułamkowych przez współwłaścicieli: K. i A. G. (1) oraz B. i E. M. odnosi skutki wyłącznie wewnętrzne pomiędzy nimi, pozostaje bez wpływu na konsekwencje owego zbycia względem (...) sp. z o.o. , które utraciło prawo w całości. Powyższe wynika wprost z regulacji cywilnoprawnej odnoszącej się do kwestii współwłasności (por. art. 195-221 k.c. ), która o ile ma znaczenie dla współwłaścicieli w ich relacjach wewnętrznych, o tyle pozostaje bez wpływu na stosunki majątkowe ze zbywającą prawo spółką. Kluczowe bowiem było to, że w wyniku umowy zawartej w dniu 5.03.2008 r. (...) zbyła całe prawo użytkowania wieczystego, jakie posiadała a nie jedynie jego ułamkową część. Tylko zatem gdyby doszło do zbycia 60% prawa użytkowania można by było wywodzić mniejszą szkodę na gruncie art. 296 k.k. , ale w sytuacji gdy (...) zbyła owo prawo w całości to obliczenie szkody w tym zakresie musi uwzględniać, bez względu na udział oskarżonego B. M. , całą cenę sprzedaży. Zasygnalizować należy, że czynienie przez Sąd Okręgowy ustaleń w oparciu o opinie biegłego J. K. również było prawidłowe (str. 22 uzasadnienia wyroku). Do poszczególnych zarzutów kierowanych wobec tego dowodu Sąd Apelacyjny odniesienie się w dalszej części (przy omawianiu dalszych zarzutów apelacji). W tym miejscu należy podnieść, że opinia wbrew twierdzeniom obrońcy pozbawiona była sprzeczności, czy niejednoznacznych wniosków, które to znalazły się w nieuwzględnionych dowodach z opinii B. S. , M. P. i F. Ś. . Koncentrowanie się w zarzutach na wnioskach wymienionych biegłych wynika z tego, że są one dla oskarżonego korzystniejsze, niemniej jednak oczywistym jest, że podstawę ustaleń stanowi opinia rzeczowa, obiektywna, nie obarczona uchybieniami, o których mowa w art. 201 k.p.k. a operaty sporządzone przez B. S. , M. P. i F. Ś. błędy te wykazują, co je dyskwalifikowało. Sąd Apelacyjny nie podziela oceny obrońcy, jakoby ustalenie czynszu dzierżawnego w umowie z dnia 6.03.2008 r. nie wyrządziło (...) sp. z o.o. szkody majątkowej (str. 24 uzasadnienia apelacji). W tym zakresie w pełni zaaprobować należy ustalenia i ocenę tej kwestii przeprowadzoną przez Sąd I instancji (str. 17 i 72 uzasadnienia wyroku). Skarżący, poza ponownym przedstawianiem własnego zdania (str. 25-27 uzasadnienia wyroku) nie wskazał żadnego nowego dowodu, który powyższe ustalenie mógłby skutecznie podważyć. Po wielokroć prezentował swoje stanowisko, które zostało poddane już prawidłowej i skrupulatnej ocenie Sądu Okręgowego (str. 171 uzasadnienia wyroku) Ad. I. 3) zarzut obrazy prawa materialnego art. 296 § 2 k.k. (str. 27-28 apelacji) Niezasadny okazał się zarzut naruszenia przez Sąd art. 296 § 2 k.k. (zarzut z pkt I ), którego skarżący upatrywał w błędnym – jego zdaniem - ustaleniu jakoby B. M. działał w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. Treść uzasadnienia zaskarżonego wyroku prowadzi do wniosku, że w zakresie strony podmiotowej poczynione ustalenia (oceny) cechuje syntetyczność, sprowadzając się do konstatacji „czynności [oskarżonych] dowodzą, że były one podyktowane ww. względami i dążeniem oskarżonych do osiągni

[... tekst skrócony ...]