II AKA 287/15

Sąd Apelacyjny w WarszawieWarszawa2015-12-04
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko mieniuWysokaapelacyjny
oszustwoart. 286 k.k.apelacjareformationis in peiusuchylenie wyrokuponowne rozpoznaniezamiarkodeks postępowania karnego

Sąd Apelacyjny uchylił wyrok uniewinniający oskarżonego od oszustwa i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że zakaz reformationis in peius nie ogranicza sądu w ustalaniu zamiaru sprawcy, jeśli poprzedni wyrok był wadliwy.

Sąd Apelacyjny rozpoznał apelację pełnomocnika oskarżyciela subsydiarnego od wyroku uniewinniającego T.G. od zarzutu oszustwa (art. 286 § 1 k.k.). Sąd Apelacyjny uznał apelację za zasadną, uchylił wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Kluczową kwestią była interpretacja zakazu reformationis in peius (art. 443 § 1 k.p.k.) w kontekście sprzeczności między treścią poprzedniego wyroku a jego uzasadnieniem.

Sąd Apelacyjny w Warszawie rozpoznał sprawę T. G., oskarżonego o przestępstwo z art. 286 § 1 k.k. (oszustwo). Po rozpoznaniu apelacji pełnomocnika oskarżyciela subsydiarnego od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 25 maja 2015 r., który uniewinnił oskarżonego, Sąd Apelacyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania. Sąd Apelacyjny uznał, że apelacja zasługuje na uwzględnienie, a stanowisko Sądu Okręgowego, iż na przeszkodzie ustaleniu zamiaru oszustwa stoi zakaz reformationis in peius, jest błędne. Sąd Apelacyjny wyjaśnił, że zakaz ten nie ma zastosowania do ustaleń sprzecznych z treścią poprzedniego uchylonego wyroku, a ustalenia faktyczne znajdują się w wyroku, nie w uzasadnieniu. Ponadto, poprzedni sąd nie poczynił niezbędnych ustaleń w zakresie zamiaru oskarżonego. Sąd Apelacyjny zalecił ponowne rozpoznanie sprawy z uwzględnieniem wskazówek sądu odwoławczego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, zakaz reformationis in peius nie ma zastosowania do ustaleń sprzecznych z treścią poprzedniego uchylonego wyroku, a ustalenia faktyczne znajdują się w wyroku, nie w jego uzasadnieniu.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny wyjaśnił, że zakaz reformationis in peius nie nakazuje wyboru korzystniejszego stanowiska spośród sprzecznych elementów wyroku i jego uzasadnienia. Ustalenia faktyczne, będące podstawą subsumpcji, znajdują się w wyroku, a nie w uzasadnieniu. W poprzednim postępowaniu nie poczyniono niezbędnych ustaleń w zakresie zamiaru oskarżonego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

oskarżyciel subsydiarny

Strony

NazwaTypRola
T. G.osoba_fizycznaoskarżony
M. P.innepełnomocnik oskarżyciela subsydiarnego

Przepisy (2)

Główne

k.k. art. 286 § § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 443 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Zakaz reformationis in peius nie ma zastosowania do ustaleń sprzecznych z treścią poprzedniego uchylonego wyroku, jeśli sprzeczność ta była przyczyną jego uchylenia. Ustalenia faktyczne znajdują się w wyroku, nie w uzasadnieniu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zakaz reformationis in peius nie ogranicza sądu w ustaleniu zamiaru sprawcy, jeśli poprzedni wyrok był wadliwy z powodu sprzeczności między jego treścią a uzasadnieniem. Ustalenia faktyczne znajdują się w wyroku, a nie w uzasadnieniu. Poprzedni sąd nie poczynił niezbędnych ustaleń w zakresie zamiaru oskarżonego.

Godne uwagi sformułowania

Nie można zgodzić się ze stanowiskiem Sądu Okręgowego , iż na przeszkodzie ustaleniu, że oskarżony w chwili zaciągania pożyczek u pokrzywdzonej działał z zamiarem ich niezwrócenia, stoi zakaz reformationis in peius określony w art. 443 § 1 k.p.k. Zakaz ten nie oznacza bowiem nakazu „wyboru ” spośród sprzecznych stanowisk wyrażonych w wyroku i jego uzasadnieniu, stanowiska korzystniejszego, przedstawionego w uzasadnieniu. ustalenia faktyczne będące podstawą dokonywanej subsumpcji pod normy prawa karnego znajdują się w wyroku , nie zaś w pisemnym jego uzasadnieniu

Skład orzekający

Ewa Plawgo

przewodniczący

Hanna Wnękowska

sprawozdawca

Hubert Gąsior

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zakazu reformationis in peius w przypadku wadliwych wyroków i sprzeczności między treścią orzeczenia a jego uzasadnieniem."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z uchyleniem poprzedniego wyroku i zakazem reformationis in peius.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kluczowej dla prawa karnego procesowego kwestii interpretacji zakazu reformationis in peius, co jest istotne dla praktyków. Pokazuje, jak sąd odwoławczy koryguje błędy sądu niższej instancji.

Zakaz reformationis in peius: Kiedy sąd może zmienić wyrok na niekorzyść oskarżonego?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II AKa 287/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 grudnia 2015r. Sąd Apelacyjny w Warszawie II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSA – Ewa Plawgo Sędziowie: SA – Hanna Wnękowska (spr.) SO (del.) – Hubert Gąsior Protokolant: – sekr. sąd. Łukasz Jachowicz przy udziale pełnomocnika oskarżyciela subsydiarnego M. P. po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2015 r. sprawy T. G. ur. (...) w N. s. J. i K. zd. B. oskarżonego o przestępstwo z art. 286 § 1 k.k. na skutek apelacji, wniesionej przez pełnomocnika oskarżyciela subsydiarnego od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 25 maja 2015 r. sygn. akt XVIII K 240/14 zaskarżony wyrok uchyla i sprawę oskarżonego T. G. przekazuje Sądowi Okręgowemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 25.05.2015r. uniewinniającego oskarżonego T. G. od popełnienia zarzucanego mu czynu, apelację wniósł pełnomocnik oskarżyciela subsydiarnego wnosząc o uchylenie tego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania. Sąd Apelacyjny zważył co następuje. Apelacja zasługuje na uwzględnienie. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem Sądu Okręgowego , iż na przeszkodzie ustaleniu, że oskarżony w chwili zaciągania pożyczek u pokrzywdzonej działał z zamiarem ich niezwrócenia, stoi zakaz reformationis in peius określony w art. 443 § 1 k.p.k. Przypomnieć należy, że wyrokiem z dnia 4 listopada 2014r. Sąd Okręgowy skazał oskarżonego T. G. za czyn z art. 286 § 1 k.k. Przyczyną uchylenia tego wyroku przez Sąd Apelacyjny była sprzeczność między treścią wyroku a jego uzasadnieniem polegająca na tym, że Sąd w uzasadnieniu stwierdził, iż materiał dowodowy nie dostarczył potwierdzenia okoliczności jakoby oskarżony nie miał zamiaru zwrócić pieniędzy w czasie kiedy pokrzywdzona nimi rozporządzała ( str. 7 uzasadnienia ), a jednocześnie w oparciu o ten materiał dowodowy przypisał oskarżonemu popełnienie przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. , do którego znamion należy m.in. właśnie brak zamiaru wywiązania się z zaciągniętego zobowiązania pieniężnego. Sąd Apelacyjny stoi na stanowisku, że zakaz reformationis in peius określony w art. 443 k.p.k. , nie może mieć zastosowania do ustaleń poczynionych w uzasadnieniu poprzedniego uchylonego wyroku, jeśli pozostawały one w sprzeczności z treścią tegoż wyroku a sprzeczność ta była przyczyną jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania . Zakaz ten nie oznacza bowiem nakazu „wyboru ” spośród sprzecznych stanowisk wyrażonych w wyroku i jego uzasadnieniu, stanowiska korzystniejszego, przedstawionego w uzasadnieniu. Podkreślenia przy tym wymaga, że - jak stwierdził Sąd Najwyższy w , trafnie przywołanym w wywodach apelacji , wyroku z dnia 31.01.2013r II K.K. 70/12 – ustalenia faktyczne będące podstawą dokonywanej subsumpcji pod normy prawa karnego znajdują się w wyroku , nie zaś w pisemnym jego uzasadnieniu . Niezależnie od powyższego zwrócić należy uwagę , że Sąd Okręgowy poprzednio rozpoznający sprawę nie poczynił w uzasadnieniu wyroku niezbędnych ustaleń w zakresie zamiaru oskarżonego . Ustalenia takiego nie zawiera ani część uzasadnienia przedstawiająca tzw. ustalenia faktyczne ani część przedstawiająca rozważania Sądu. Zacytowana wyżej konstatacja Sądu odnosi się bowiem do oceny materiału dowodowego jako podstawy ustaleń w przedmiocie zamiaru oskarżonego. Nie stanowi ona – w ocenie Sądu Apelacyjnego – ustalenia faktycznego w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania karnego a zatem nie stanowi punktu odniesienia implikującego granice dopuszczalnych zmian w warunkach obowiązywania zakazu reformationis in peius. Dostrzegając powyższe okoliczności Sąd Apelacyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 4.11.2014r. zalecił Sądowi Okręgowemu rozważenie, po przeprowadzeniu niezbędnych dowodów , całokształtu ujawnionych okoliczności i dokonanie na ich podstawie samodzielnych ustaleń w przedmiocie zamiaru oskarżonego. Z uzasadnienia tego w żadnym razie nie wynika , że przypomnienie o treści art. 443 k.p.k. miało na celu zasugerowanie Sądowi Okręgowemu, iż nie może poczynić ustaleń skutkujących przypisaniem oskarżonemu przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd Apelacyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania. Przy ponownym rozpoznaniu Sąd Okręgowy , uwzględniając uwagi poczynione wyżej, wykona zalecenia Sądu Apelacyjnego wskazane w uzasadnieniu wyroku z dnia 4.11.2014 r. Z powyższych względów Sąd Apelacyjny orzekł jak w wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI