II AKA 12/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego, oddalając apelacje wnioskodawczyni i prokuratora w sprawie o zadośćuczynienie za krzywdę doznaną przez W. K. (1) w wyniku niesłusznego skazania w okresie PRL.
Sąd Apelacyjny rozpoznał apelacje wnioskodawczyni D. K. oraz prokuratora dotyczące wyroku Sądu Okręgowego, który przyznał 750 000 zł zadośćuczynienia za krzywdę doznaną przez W. K. (1) w wyniku skazania wyrokiem Wojskowego Sądu Rejonowego w Białymstoku z 1947 r. Sąd Apelacyjny uznał apelacje za niezasadne, utrzymując w mocy wyrok Sądu Okręgowego i oddalając wnioski o zwiększenie kwoty zadośćuczynienia. Podkreślono, że roszczenie o zadośćuczynienie przysługuje za krzywdy pozostające w bezpośrednim związku z wydaniem lub wykonaniem orzeczenia, a jego wysokość powinna być adekwatna do poniesionych cierpień.
Sąd Apelacyjny w Warszawie rozpoznał sprawę z wniosku D. K. przeciwko Skarbowi Państwa o zadośćuczynienie za krzywdę doznaną przez jej ojca, W. K. (1), wobec którego stwierdzono nieważność wyroku Wojskowego Sądu Rejonowego w Białymstoku z 1947 roku. Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie wyrokiem z 19 października 2021 roku przyznał wnioskodawczyni 750 000 zł zadośćuczynienia. Zarówno wnioskodawczyni, jak i prokurator wnieśli apelacje. Wnioskodawczyni domagała się zwiększenia kwoty zadośćuczynienia do 2 000 000 zł, zarzucając obrazę prawa materialnego i błąd w ustaleniach faktycznych. Prokurator kwestionował wysokość zasądzonej kwoty, wskazując na potrzebę uwzględnienia późniejszego skazania W. K. (1) za zabójstwo oraz niejasności co do związku cierpień z represjami politycznymi. Sąd Apelacyjny uznał obie apelacje za niezasadne. W odniesieniu do apelacji wnioskodawczyni, sąd stwierdził, że zarzuty mają charakter polemiczny i nie wykazała ona dowodowo potrzeby zwiększenia kwoty. Podkreślono, że zadośćuczynienie przysługuje za krzywdy pozostające w bezpośrednim związku z niesłusznym skazaniem, a nie za zasługi czy ogólne cierpienia rodziny. W odniesieniu do apelacji prokuratora, sąd uznał, że zarzut obrazy prawa materialnego w istocie dotyczy błędu w ustaleniach faktycznych. Sąd Apelacyjny podkreślił, że roszczenia następców prawnych są limitowane przez roszczenia osoby represjonowanej i że przyznana kwota 750 000 zł jest adekwatna do cierpień fizycznych i psychicznych doznanych przez W. K. (1) w okresie pozbawienia wolności, biorąc pod uwagę również późniejsze skazanie za zabójstwo. Sąd utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego, obciążając Skarb Państwa kosztami postępowania odwoławczego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, kwota 750 000 zł jest adekwatna i stanowi ekonomicznie odczuwalną wartość, odpowiednią do warunków gospodarki rynkowej.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że kwota zasądzona przez Sąd Okręgowy jest prawidłowo ustalona i stanowi rekompensatę za cierpienia fizyczne i psychiczne W. K. (1) związane z niesłusznym pozbawieniem wolności. Podkreślono, że roszczenie przysługuje za krzywdy pozostające w bezpośrednim związku z wydaniem lub wykonaniem orzeczenia, a późniejsze skazanie za zabójstwo również wpływa na ocenę sytuacji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji
Strona wygrywająca
Skarb Państwa (w części oddalenia apelacji)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. K. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | pozwany |
| W. K. (1) | osoba_fizyczna | pokrzywdzony (reprezentowany przez D. K.) |
| Prokurator | organ_państwowy | skarżący |
Przepisy (6)
Główne
u.o.u.n.o. art. 8 § ust. 1
Ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego
Przepis ten stanowi podstawę do zasądzenia zadośćuczynienia za krzywdę lub odszkodowania za szkodę poniesioną przez osobę represjonowaną. Uprawnienia te przechodzą na następców prawnych.
Pomocnicze
k.c. art. 445 § § 1-3
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące zasad ustalania wysokości zadośćuczynienia za krzywdę.
k.p.c. art. 558
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis wskazujący na uzupełniające stosowanie przepisów k.p.c. w sprawach o odszkodowanie i zadośćuczynienie na podstawie ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń.
k.p.k. art. 552
Kodeks postępowania karnego
Przepis dotyczący spraw o odszkodowanie i zadośćuczynienie na podstawie ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne.
k.k. art. 148 § § 1
Kodeks karny
Przepis dotyczący przestępstwa zabójstwa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kwota 750 000 zł zadośćuczynienia jest adekwatna do doznanej krzywdy. Roszczenie o zadośćuczynienie jest ograniczone do krzywdy osoby represjonowanej. Późniejsze skazanie za zabójstwo wpływa na ocenę związku przyczynowego i wysokości zadośćuczynienia.
Odrzucone argumenty
Kwota 750 000 zł jest zbyt niska i nie rekompensuje w pełni doznanej krzywdy. Należy zasądzić wyższe zadośćuczynienie, uwzględniając całokształt cierpień. Prokurator zarzucił obrazę prawa materialnego, która w istocie była błędem w ustaleniach faktycznych.
Godne uwagi sformułowania
fakty te stały się kanwą orzeczenia Sądu Okręgowego nie należy zapominać o późniejszym skazaniu W. K. (1) za czyn z art. 148 § 1 kk odszkodowanie i zadośćuczynienie na podstawie przepisu art. 8 [...] przysługuje jedynie za te krzywdy i szkody, które pozostają w bezpośrednim i adekwatnym związku przyczynowym z wydaniem lub wykonaniem wyroku ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne roszczenia następców prawnych osoby represjonowanej limitowane są wysokością roszczeń, jakie przysługiwałyby samemu represjonowanemu, gdyby żył charakter szkody niemajątkowej [...] decyduje o jej niewymierności przedmiotowe zadośćuczynienie jest odpowiednie, ma ono charakter kompensacyjny, a więc przedstawia ekonomicznie odczuwalną wartość, adekwatną do warunków gospodarki rynkowej.
Skład orzekający
Katarzyna Wróblewska
przewodniczący-sprawozdawca
Piotr Schab
sędzia
Anna Nowakowska
sędzia (del.)
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zadośćuczynienia za krzywdę doznaną w wyniku represji politycznych w PRL, w tym wpływu późniejszych skazań i ograniczeń roszczeń następców prawnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o uznaniu za nieważne orzeczeń wobec osób represjonowanych. Ocena wysokości zadośćuczynienia jest zawsze indywidualna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy zadośćuczynienia za krzywdę doznaną w wyniku represji politycznych w PRL, co jest tematem o dużym znaczeniu historycznym i społecznym. Pokazuje, jak sądy oceniają takie roszczenia po latach.
“Zadośćuczynienie za krzywdę z PRL: Sąd Apelacyjny potwierdza 750 tys. zł, ale ojciec skazany też za zabójstwo.”
Dane finansowe
WPS: 2 000 000 PLN
zadośćuczynienie: 750 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II AKa 12/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 kwietnia 2022roku Sąd Apelacyjny w Warszawie II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: Sędzia Sądu Apelacyjnego Katarzyna Wróblewska (spr) Sędziowie: Sądu Apelacyjnego Piotr Schab Sądu Okręgowego Anna Nowakowska (del) Protokolant: sekretarz sądowy Paulina Wołynek przy udziale Prokuratora Agaty Stawiarz i pełnomocnika wnioskodawczyni po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2022 r. sprawy: z wniosku D. K. przeciwko Skarbowi Państwa o zadośćuczynienie za doznaną krzywdę przez W. K. (1) , wobec którego stwierdzono postanowieniem Sądu Okręgowego w Białymstoku z dnia 2 czerwca 2020r. sygn. akt III Ko 141/20 nieważność orzeczenia – wyroku Wojskowego Sądu Rejonowego w Białymstoku z dnia 21 maja 1947 roku sygn. akt Sr 362/47 na skutek apelacji wniesionych przez pełnomocnika wnioskodawczyni oraz prokuratora od wyroku Sądu Okręgowego Warszawa - Praga w Warszawie z dnia 19 października 2021 roku, sygn. akt V Ko 92/21 zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy, wydatkami postępowania obciąża Skarb Państwa, UZASADNIENIE UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II Aka 12/22 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 2 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Okręgowego Warszawa – Praga w Warszawie z dnia 19 października 2021r. sygn. akt V Ko 92/21 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☒ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☒ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☒ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty Nie dotyczy 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty Nie dotyczy 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu Nie dotyczy 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut Apelacja pełnomocnika D. K. , na korzyść pokrzywdzonej 1. W punkcie II oddalającym wniosek ponad kwotę 750 000,00 złotych o zadośćuczynienie za krzywdę doznaną z tytułu skazania W. K. (1) wyrokiem Wojskowego Sądu Rejonowego w Białymstoku z dnia 21 maja 1947r, sygn.. akt Sr 362/47 2. Obraza prawa materialnego poprzez przyjęcie, że kwota przyznanego zadośćuczynienia w wysokości 750 000,00 złotych jest adekwatna, należycie rekompensuje doznane krzywdy przez W. K. (1) i odzwierciedla ujemne przeżycia związane z cierpieniem fizycznym i psychicznym ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny W ocenie Sądu Apelacyjnego, powyższy zarzut nie zasługuje na uwzględnienie, a co więcej ma charakter polemiczny z ustaleniami Sądu Okręgowego. Jak wynika z uzasadnienia stawianych zarzutów, skarżąca odwołuje się do notoryjnych faktów, a mianowicie do okoliczności jaki charakter miały więzienia „stalinowskie” pod koniec lat 40, czy na początku lat 50 XX wieku, tym niemniej fakty te stały się kanwą orzeczenia Sądu Okręgowego, który właśnie uznał, że podstawą zasądzenia zadośćuczynienia za doznaną krzywdę przez W. K. (1) , a zatem na następcę jego córkę, stanowią przepisy ustawy z dnia 23 lutego 1991r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego . Ponadto, Sąd Okręgowy rozważył wszechstronnie przywołane przez apelującą okoliczności, a mianowicie fakt, że W. K. (1) na skutek orzeczenia Wojskowego Sądu Rejonowego w Białymstoku, wobec którego to orzeczenia stwierdzono jego nieważność – przez okres 4 lat przebywał w Zakładzie Karnym. Sąd Okręgowy wszechstronnie opisał krzywdy jakich wskutek tego doświadczył W. K. (1) . Trudno jednak zgodzić się z twierdzeniem skarżącej, aby na okoliczność traktowania więźniów tzw. politycznych szczegółowe zeznania złożyła D. K. . Z zeznań świadka wynika, że miała 11 miesięcy jak aresztowano ojca, a zobaczyła go, gdy miała 11 lat, ojciec wyjechał do R. i od 11 roku życia nie miała z nim kontaktu, ponadto ani ona, ani matka nie odwiedzały ojca w więzieniu. Jak zeznała D. K. , nie dążyła do bliższych relacji z ojcem (k. 196). Nie ulega też wątpliwości, iż wskazane przez świadka okoliczności krzywd jakich doznał jej ojciec pochodzą z wtórnych relacji innych osób. Skala cierpień, „upodlenie, zniszczenie ducha jednostki”, jakich doznał W. K. (1) została, wbrew twierdzeniom skarżącej, dostrzeżona i rozważona przez Sąd Okręgowy. Jednak nie należy zapominać o późniejszym skazaniu W. K. (1) za czyn z art. 148 § 1 kk . W uzasadnieniu apelacji wskazano, że W. K. (1) został skazany za rzekome zabójstwo, niemniej jednak w tym przedmiocie nie zapadła żadna decyzja o stwierdzeniu nieważności przedmiotowego orzeczenia. W orzecznictwie konsekwentnie wskazuje się, że odszkodowanie i zadośćuczynienie na podstawie przepisu art. 8 wymienionej wyżej ustawy przysługuje jedynie za te krzywdy i szkody, które pozostają w bezpośrednim i adekwatnym związku przyczynowym z wydaniem lub wykonaniem wyroku (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 kwietnia 2014 r., VKK 52/14). Regulacja ta zatem ogranicza możliwość zasądzenia na podstawie art. 8 wymienionej wyżej ustawy, odszkodowania za poniesioną szkodę i zadośćuczynienia za doznaną krzywdę wyłącznie do skutków wydania lub wykonania orzeczenia albo decyzji. Przypomnieć należy, że sprawy o odszkodowanie i zadośćuczynienie z ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego toczą się na podstawie przepisów procedury karnej, ale uzupełniająco na mocy art. 558 k.p.k. stosuje się przepisy kodeksu postępowania cywilnego . Wobec powyższego zastosowanie znajduje tu art. 6 kodeksu cywilnego , według którego ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Tak więc powinność wykazania twierdzeń uzasadniających zgłoszone w całości roszczenia o odszkodowanie i zadośćuczynienie obciąża wnioskodawczynię i działającego na jej rzecz pełnomocnika, a nie sąd. Analiza stawianych zarzutów, w kontekście uzasadnienia, wskazuje, że skarżąca nie wykazała dowodowo stawianych tez w zakresie żądań zwiększenia kwoty zadośćuczynienia, poza argumenty, które przyjął już sąd meriti ustalając wysokość tego zadośćuczynienia. Sąd I instancji ma bowiem zakres swobody w określaniu odpowiedniej kwoty, który wyznaczany jest przez okoliczności towarzyszące niewątpliwie niesłusznemu pozbawieniu wolności, które naruszając dobra osobiste W. K. (1) , powodowały szkody niemajątkowe u pozbawionego w ten sposób wolności, a ponadto jego liczne cierpienia fizyczne. Nie sposób zgodzić się z pełnomocnikiem wnioskodawczyni, że zasądzone przez Sąd Okręgowy zadośćuczynienie nie spełnia wymogów, o których mowa jest wyżej. Twierdzenie apelującej, że zasądzona kwota jest zbyt niska nie znajduje uzasadnienia i jest niezrozumiała, w świetle prawidłowych ustaleń sądu. Na zakończenie wskazać należy, apelującej, że zadośćuczynienie lub odszkodowanie, zgodnie z dyspozycją art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego , odnosi się do krzywdy lub szkody poniesionej przez osobę represjonowaną, a nie jej rodzinę. Zadośćuczynienie oparte na treści art. 8 ust. 1 ww. ustawy nie służy wynagradzaniu zasług za działalność niepodległościową, lecz ma na celu rekompensatę rzeczywiście poniesionych krzywd i szkód, tak jak w przedmiotowej sprawie. Wniosek O zmianę zaskarżonego orzeczenia w części pkt I poprzez zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz wnioskodawczyni D. K. kwoty 2 000 000 złotych w miejsce kwoty 750 000 złotych tytułem zadośćuczynienia za krzywdę doznaną z tytułu skazania W. K. (1) wyrokiem Wojskowego Sądu Rejonowego w Białymstoku w dnia 21 maja 1947r. sygn. akt Sr 362/47 ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Sąd Apelacyjny nie znalazł powodów do zmiany zaskarżonego orzeczenia z przyczyn wskazanych i omówionych wyżej. Samo subiektywne przeświadczenie skarżącej, które nie jest w stanie podważyć toku rozumowania Sądu Okręgowego, nie może skutkować zmianą orzeczenia w kierunku sugerowanym w apelacji. Lp. Zarzut Apelacja prokuratora w części dotyczącej zasądzenia na rzecz D. K. zadośćuczynienia w kwocie 750 000 złotych za krzywdę doznaną z tytułu skazania jej ojca W. K. (1) wyrokiem Wojskowego Sądu Rejonowego w Białymstoku SR 362/47 z dnia 21 maja 1947r. Skarżący zarzucił: 1) Obrazę prawa materialnego tj. art. 8 ust. 1 ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego w zw. z art. 445 § 1-3 kc poprzez nieuwzględnienie wszystkich okoliczności mogących mieć wpływ na wymiar zasądzonego zadośćuczynienia tj. faktu, że W. K. (1) po odbyciu w okresie od 16 stycznia 1947 r. do 16 stycznia 1951r. kary 4 lat pozbawienia wolności, orzeczonej wyrokiem Wojskowego Sądu Rejonowego w Białymstoku sygn. akt Sr 362/47 z dnia 21 maja 1947r. odbył karę pozbawienia wolności orzeczoną wyrokiem Sądu Okręgowego w Białymstoku sygn. akt K 555/48 z dnia 26 maja 1950 za popełnienie zabójstwa, będąc uprzednio tymczasowo aresztowany przez okres od 16 stycznia 1947r. do 19 kwietnia 1947r. także z uwagi na podejrzenie popełnienia przestępstwa zabójstwa, co uniemożliwia ustalenie, czy stosowane tortury miały związek tylko z jego działalnością na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego, czy też w związku z przestępstwem zabójstwa oraz kiedy rozpoczęły się problemy zdrowotne, w tym psychiczne W. K. (1) , tj. czy wystąpiły one już w okresie odbywania kary 4 lat pozbawienia wolności, orzeczonej wyrokiem Wojskowego Sądu Rejonowego w Białymstoku, czy też dopiero w okresie odbywania kary orzeczonej wyrokiem Sądu Okręgowego w Białymstoku z dnia 26 maja 1950r. 2) Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia mający istotny wpływ na jego treść, polegający na bezpodstawnym uznaniu przez sąd meriti, że ustalone w niniejszej sprawie okoliczności uzasadniają zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz D. K. zadośćuczynienia w kwocie 750 000 tys. złotych, za krzywdę doznaną z tytułu skazania jej ojca W. K. (1) , podczas gdy powyższa kwota jawi się jako wygórowana, w odniesieniu do okoliczności sprawy i realiów gospodarczo – rynkowych istniejących w Polsce. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu opisanego w pkt II. pdp 1, a mianowicie obrazy przepisów prawa materialnego. Skarżący wskazał przy tym, że odnosił się on do art. 8 ust. 1 ustawy lutowej w zw. z art. 445 § 1-3 kc. W ocenie sądu odwoławczego, nie zasługiwał przedmiotowy zarzut na uwzględnienie, albowiem Sąd Okręgowy dokonał prawidłowej wykładni przepisów przywołanych ustaw. Zarzuty oskarżyciela publicznego, dotyczące rzekomej obrazy przepisów prawa materialnego, przez przyjęcie, że kwota 750 tys. złotych nie jest kwotą odpowiednią w przypadku krzywd W. K. (1) doznanych na skutek pozbawienia wolności, dotyczą w istocie błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia. Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie utrwalony jest pogląd, zgodnie z którym obraza prawa materialnego polega na wadliwym jego zastosowaniu (lub niezastosowaniu) w orzeczeniu opartym na prawidłowych ustaleniach faktycznych. Nie ma zaś obrazy prawa materialnego, gdy wadliwość orzeczenia w tym zakresie jest wynikiem błędnych ustaleń przyjętych za jego podstawę. Gdy sytuacja ta kształtuje się odmiennie to podstawą takiej apelacji może być tylko zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, a nie obrazy prawa materialnego. Mając powyższe na uwadze zarzut ten Sąd Apelacyjny rozważy łącznie z zarzutem błędu w ustaleniach faktycznych. Przypomnieć należy, że roszczenia następców prawnych osoby represjonowanej limitowane są wysokością roszczeń, jakie przysługiwałyby samemu represjonowanemu, gdyby żył. Innymi słowy osoby "wtórnie" uprawnione nie mają tu własnego, węższego roszczenia, lecz zakres przedmiotowy ich roszczenia wyznacza krzywda "pierwotnie" uprawnionego. Przepis art. 8 ust. 1 ustawy lutowej nie przewiduje bowiem samoistnych roszczeń dla małżonka, dzieci i rodziców represjonowanego, a stanowi jedynie o przejściu na te osoby jego uprawnień, tak jak w przedmiotowej sprawie na córkę W. D. K. . Powyższe powoduje, że należy rozpatrzeć, czy kwota 750 tys. złotych, orzeczona jako zadośćuczynienie za doznaną krzywdę z tytułu skazania W. K. (1) i odbycie kary w Zakładzie Karnym jest rzeczywiście nadmiernie wysoką. W uzasadnieniu i w zarzucie oskarżyciel publiczny wskazał, że kwota ta jest zbyt wygórowana do okoliczności sprawy i realiów gospodarczo – rynkowych w Polsce. Jednocześnie skarżący podkreślił w uzasadnieniu apelacji, że odbycie kary przez W. K. (1) miało niewątpliwie związek z jego działalnością na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. Wskazać w tym miejscu należy, że przepis art. 8 ust. 1 ustawy lutowej w zw. z art. 552 k.p.k. nie zawiera szczegółowych przesłanek pozwalających na ustalenie wysokości zadośćuczynienia i należy stosować kryteria wypracowane dotychczas w orzecznictwie. W kwestiach z zakresu prawa materialnego, nie uregulowanych odrębnie, mają wprost zastosowanie przepisy kodeksu cywilnego odnoszące się zwłaszcza do zasad ustalania szkody i krzywdy, określania wysokości odszkodowania, zadośćuczynienia, a także zasądzania odsetek. Niewątpliwie kwota przyznana tytułem zadośćuczynienia wnioskodawczyni winna być przybliżonym ekwiwalentem cierpień psychicznych i fizycznych doznanych przez jej ojca. Należy jednak pamiętać, że charakter szkody niemajątkowej, bo taką jest w istocie krzywda, decyduje o jej niewymierności, a zwłaszcza w sytuacji zadośćuczynienia za krzywdę polegającą na pozbawieniu wolności tzw. więźniów politycznych. Ocena rodzaju doznanej w związku ze skazaniem krzywdy i wysokość zadośćuczynienia za jej doznanie jest trudna do skonkretyzowania w formie pieniężnej. Należy jednak mieć na względzie całokształt okoliczności dotyczących zarzutów i skazania, rodzaju kary i szkody moralnej, możliwości i warunków życia osoby represjonowanej w okresie kary oraz inne skutki skazania. Skarżący wskazał, ze nie ulega wątpliwości, że W. K. (1) był pozbawiony wolności za działalność na rzecz niepodległego bytu państwa polskiego. Nie kwestionował także cierpień fizycznych i psychicznych jakie doznał pokrzywdzony, a także następstw życia całej rodziny, po opuszczeniu Zakładu Karnego przez W. K. . Oskarżyciel publiczny jako kontrargument ustaleń sądu meriti odniósł się do wyroku skazującego W. K. za czyn zabójstwa. Jednak takie właśnie ustalenia dokonał sąd I instancji nie uwzględniając w całości roszczeń wnioskodawczyni. Nie sposób w chwili obecnej ustalić już jakie elementy cierpień W. K. (1) wiązały się z wyrokiem Wojskowego Sądu Rejonowego w Białymstoku, a jakie z wyrokiem Sądu Okręgowego. Należy zatem odnieść się do faktu odbywania kary 4 lat pozbawienia wolności orzeczonego wyrokiem Wojskowego Sądu Rejonowego, którego stwierdzono nieważność. Sąd Okręgowy prawidłowo rozważył skalę cierpień W. K. (1) przez ten okres, dolegliwości natury fizycznej i psychicznej, a ponadto okres wieloletni izolacji. W ocenie Sądu Apelacyjnego przedmiotowe zadośćuczynienie jest odpowiednie, ma ono charakter kompensacyjny, a więc przedstawia ekonomicznie odczuwalną wartość, adekwatną do warunków gospodarki rynkowej. Nie jest także zasadny zarzut dotyczący nadmiernego wzbogacenia się wnioskodawczyni. W sprawie nie doszło do nadmiernego wzbogacenia wnioskodawczyni, albowiem sąd I instancji prawidłowo dokonał ustaleń w zakresie ustalenia wysokości kwoty, a skarżący nie przedstawia w zasadzie żadnych kontrargumentów w tym zakresie. Wniosek Wniosek o zmianę wyroku, w zakresie wysokości zasądzonego zadośćuczynienia i zasądzenie na jej rzecz kwoty 240 000 złotych tytułem zadośćuczynienia za krzywdę doznaną z tytułu skazania jej ojca W. K. (1) wyrokiem Wojskowego Sądu Rejonowego w Białymstoku Sr 362/47 z dnia 21 maja 1947r. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. W ocenie Sądu Apelacyjnego, przedmiotowa apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie, w tym także wnioski skarżącego, z przyczyn wskazanych wyżej nie były zasadne. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności Nie dotyczy 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy Wyrok Sądu Okręgowego Warszawa – Praga w Warszawie z dnia 19 października 2021r. sygn. akt V Ko 92/21 Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Sąd Apelacyjny nie znalazł powodów, aby uwzględnić zarzuty, jak i wnioski skarżących. Sąd Okręgowy przeprowadził właściwe postępowanie dowodowe, a także zasadnie ustalił stan faktyczny w sprawie. Nie budzi zastrzeżeń przyjęcie podstawy prawnej orzeczenia , jak i wysokość ustalonego zadośćuczynienia. 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot i zakres zmiany Nie dotyczy Zwięźle o powodach zmiany 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. Nie dotyczy ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia Nie dotyczy 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia Nie dotyczy 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia Nie dotyczy 4.1. ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia Nie dotyczy 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania Nie dotyczy 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności Na podstawie art. 13 ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego , Sąd Apelacyjny kosztami sądowymi za postępowanie odwoławcze obciążył Skarb Państwa. 7. PODPIS Katarzyna Wróblewska Piotr Schab Anna Nowakowska 1.3 Granice zaskarżenia Wpisać kolejny numer załącznika ☒ Podmiot wnoszący apelację Pełnomocnika D. K. Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Wyrok Sądu Okręgowego Warszawa – Praga w Warszawie z dnia 19 października 2021r. sygn. akt V Ko 92/21 1.3.1 Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2 Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji. ☒ art. 438 pkt 1 k.p.k. - obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. - obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. - obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. - rażąca niewspółmierności kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 1.3 Granice zaskarżenia Wpisać kolejny numer załącznika ☒ Podmiot wnoszący apelację Prokurator Prokuratury Okręgowej W. – P. w W. Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Wyrok Sądu Okręgowego Warszawa – Praga w Warszawie z dnia 19 października 2021r. sygn. akt V Ko 92/21 1.3.1 Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☒ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2 Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji. ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. - obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☒ art. 438 pkt 1a k.p.k. - obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. - obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. - rażąca niewspółmierności kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI