II AKA 281/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny we Wrocławiu, rozpoznając apelację prokuratora, uchylił wyrok Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 29 maja 2013 r., sygn. akt III K 79/12, którym uniewinniono oskarżonych W. D. (1) i B. O. (1) od zarzucanych im czynów oszustwa (art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. oraz art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k.). Apelacja prokuratora zarzucała sądowi pierwszej instancji błąd w ustaleniach faktycznych oraz obrazę przepisów postępowania, w szczególności art. 7 k.p.k. (zasada swobodnej oceny dowodów) i art. 410 k.p.k. (granice oceny dowodów). Sąd Apelacyjny uznał te zarzuty za zasadne. Stwierdzono, że ocena materiału dowodowego dokonana przez Sąd Okręgowy nie uwzględniała reguł sformułowanych w art. 5 § 2 i 7 k.p.k., była niepełna, nieobiektywna, naruszała granice oceny swobodnej i była sprzeczna z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego, zawierając błędy faktyczne i logiczne. Kluczowym problemem była ocena wiarygodności przeciwstawnych dowodów: wyjaśnień oskarżonych W. D. i B. O. oraz zeznań pokrzywdzonych E. i R. Z. Sąd Okręgowy dał wiarę oskarżonym, uznając zeznania pokrzywdzonych za niewiarygodne. Sąd Apelacyjny wskazał na szereg błędów w tej ocenie, w tym na sprzeczności w wyjaśnieniach oskarżonych dotyczące okoliczności zawarcia umów przedwstępnych sprzedaży nieruchomości i przekazania zadatków. Podkreślono, że sąd pierwszej instancji nie zbadał wystarczająco treści nagrań rozmów telefonicznych, które mogły podważać zeznania świadka J. W. (1) i wyjaśnienia oskarżonych. Zwrócono uwagę na rozbieżności dotyczące miejsca i sposobu przekazania zadatku w wysokości 240.000 zł, a także na nietypowo wysoką kwotę zadatku (95% ceny sprzedaży) i brak skorzystania z przelewu bankowego. Sąd Apelacyjny nakazał sądowi pierwszej instancji ponowne przesłuchanie kluczowych świadków i stron, wnikliwą analizę dowodów, w tym nagrań rozmów, oraz ponowne rozważenie celu zawarcia umów przedwstępnych – czy były to umowy rzeczywiste, czy pozorne, mające na celu zabezpieczenie prowizji. Dopiero po dokonaniu prawidłowych ustaleń faktycznych możliwe będzie rozstrzygnięcie o znamionach przestępstwa oszustwa i ewentualnego oszustwa procesowego. W związku z powyższym, zaskarżony wyrok został uchylony, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu we Wrocławiu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWskazanie na konieczność rygorystycznego przestrzegania zasad oceny dowodów (art. 7 i 410 k.p.k.) w sprawach karnych, zwłaszcza przy rozstrzyganiu o wiarygodności przeciwstawnych grup dowodów i ustalaniu rzeczywistego celu transakcji prawnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, ale zasady procesowe są uniwersalne.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy, w szczególności zeznania świadków i wyjaśnienia oskarżonych, przy ustalaniu stanu faktycznego w sprawie o oszustwo związane z transakcjami nieruchomościowymi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji dopuścił się obrazy przepisów postępowania (art. 7 i 410 k.p.k.) oraz błędu w ustaleniach faktycznych, co miało wpływ na treść wyroku.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny wskazał na liczne błędy w ocenie dowodów przez sąd okręgowy, w tym na niepełne zbadanie nagrań rozmów, sprzeczności w zeznaniach świadków i oskarżonych, a także na nietypowe okoliczności transakcji (wysoki zadatek, brak przelewu bankowego), które wymagały dokładniejszej weryfikacji.
Czy zawarte umowy przedwstępne sprzedaży nieruchomości miały charakter rzeczywisty, czy pozorny, i jaki był rzeczywisty cel ich zawarcia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Kwestia ta wymaga ponownego, dogłębnego zbadania przez sąd pierwszej instancji w oparciu o prawidłowo oceniony materiał dowodowy.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny podkreślił, że rozstrzygnięcie o tym, czy doszło do wprowadzenia w błąd pokrzywdzonych co do celu umów, jest kluczowe dla oceny znamion przestępstwa oszustwa i wymaga ustalenia, czy umowy były wyrazem rzeczywistej woli stron, czy też miały na celu np. zabezpieczenie prowizji.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. D. (1) | osoba_fizyczna | oskarżony |
| B. O. (1) | osoba_fizyczna | oskarżony |
| E. Z. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| R. Z. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| J. W. (1) | osoba_fizyczna | świadek |
| J. W. (2) | osoba_fizyczna | inne |
Przepisy (9)
Główne
k.k. art. 13 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 286 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 294 § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
Zasada swobodnej oceny dowodów, która musi być poprzedzona ujawnieniem całokształtu okoliczności, uwzględniać wszystkie dowody, być logiczna i wyczerpująco umotywowana.
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
Sąd opiera się na ujawnionym całokształcie okoliczności sprawy.
Pomocnicze
k.p.k. art. 438 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 438 § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 230 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 632 § 2
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ na treść wyroku. • Obraza przepisów postępowania (art. 7 k.p.k. i 410 k.p.k.) polegająca na pominięciu dowodów i nieprzeprowadzeniu dowodów z urzędu. • Niewłaściwa ocena wiarygodności zeznań świadków i wyjaśnień oskarżonych.
Godne uwagi sformułowania
przekonanie Sądu orzekającego o wiarygodności jednych dowodów i niewiarygodności innych pozostaje pod ochroną tego przepisu tylko wtedy gdy: a) jest poprzedzone ujawnieniem w toku rozprawy głównej całokształtu okoliczności sprawy i to w sposób podyktowany obowiązkiem dochodzenia prawdy, b) stanowi wynik rozważenia wszystkich okoliczności przemawiających zarówno na korzyść jak i na niekorzyść oskarżonego, c) jest wyczerpujące i logiczne – z uwzględnieniem wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego – umotywowane w uzasadnieniu wyroku. • Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia to błąd, który wynika bądź to z niepełności postępowania dowodowego (tzw. błąd „braku”), bądź też z przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów (błąd „dowolności”). • Ocena materiału dowodowego przeprowadzona przez Sąd pierwszej instancji nie uwzględnia reguł sformułowanych w art. 5 § 2 i 7 k.p.k. co znaczy, że nie jest wyczerpująca, nie jest bezstronna, narusza granice oceny swobodnej i nie jest zgodna z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego, zwłaszcza, że zawiera błędy faktyczne i logiczne.
Skład orzekający
Barbara Krameris
przewodniczący-sprawozdawca
Witold Franckiewicz
sędzia
Andrzej Kot
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wskazanie na konieczność rygorystycznego przestrzegania zasad oceny dowodów (art. 7 i 410 k.p.k.) w sprawach karnych, zwłaszcza przy rozstrzyganiu o wiarygodności przeciwstawnych grup dowodów i ustalaniu rzeczywistego celu transakcji prawnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, ale zasady procesowe są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy potencjalnego oszustwa na dużą kwotę w obrocie nieruchomościami, zawiłych transakcji i błędów proceduralnych sądu pierwszej instancji, co czyni ją interesującą dla prawników i osób zainteresowanych prawem.
“Sąd Apelacyjny demaskuje błędy w ocenie dowodów: czy transakcja warta setki tysięcy złotych była oszustwem?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.