II AKA 273/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny w Warszawie rozpoznał apelację pełnomocnika P. Ś. od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie, który oddalił wniosek o zadośćuczynienie za krzywdę wynikłą z niesłusznego zatrzymania. Sąd Okręgowy uznał roszczenie za przedawnione, powołując się na art. 555 k.p.k., zgodnie z którym roszczenia o zadośćuczynienie z tytułu zatrzymania przedawniają się po upływie roku od daty zwolnienia. Wnioskodawca został zwolniony 3 września 2008 r., a wniosek o zadośćuczynienie złożył dopiero 25 października 2017 r. Pełnomocnik wnioskodawcy zarzucił Sądowi I instancji obrazę prawa materialnego, argumentując, że Sąd dokonał literalnej wykładni art. 555 k.p.k., która nie uwzględnia specyfiki sprawy, gdzie status oskarżonego utrzymywał się przez blisko osiem lat. Pełnomocnik sugerował, że przepis powinien być interpretowany w ten sposób, iż przedawnieniu ulegają wyłącznie roszczenia z tytułu zatrzymania, w następstwie którego w ogóle nie doszło do przedstawienia zarzutów. Sąd Apelacyjny nie podzielił tej wykładni, uznając ją za sprzeczną z prawem (contra legem). Sąd podkreślił, że literalne brzmienie art. 555 k.p.k. jest jasne i nie budzi wątpliwości, a ustawodawca w sposób jednoznaczny określił normę prawną. Sąd Apelacyjny utrzymał zaskarżony wyrok w mocy, obciążając Skarb Państwa kosztami postępowania odwoławczego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaPotwierdzenie ścisłej interpretacji terminu przedawnienia roszczeń o zadośćuczynienie za niesłuszne zatrzymanie zgodnie z art. 555 k.p.k.
Dotyczy sytuacji, gdy wniosek o zadośćuczynienie został złożony po upływie roku od zwolnienia, a wnioskodawca nie wykazał niezawinionego uchybienia terminowi.
Zagadnienia prawne (2)
Czy roszczenie o zadośćuczynienie za niesłuszne zatrzymanie przedawnia się z upływem roku od dnia zwolnienia, nawet jeśli postępowanie karne trwało przez wiele lat?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, roszczenie przedawnia się z upływem roku od daty zwolnienia, zgodnie z literalnym brzmieniem art. 555 k.p.k.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że art. 555 k.p.k. jasno stanowi o rocznym terminie przedawnienia od daty zwolnienia, a proponowana przez pełnomocnika wnioskodawcy wykładnia rozszerzająca jest sprzeczna z prawem.
Czy istnieją podstawy do zastosowania zasady słuszności lub zasad współżycia społecznego w celu przywrócenia terminu do złożenia wniosku o zadośćuczynienie za niesłuszne zatrzymanie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli uchybienie terminu nie było spowodowane przyczynami niezawinionymi przez wnioskodawcę.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy, a za nim Sąd Apelacyjny, uznał, że nie zaszły wyjątkowe okoliczności uzasadniające odstąpienie od zastosowania instytucji przedawnienia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. Ś. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | odpowiedzialny za zadośćuczynienie |
Przepisy (3)
Główne
k.p.k. art. 555
Kodeks postępowania karnego
Roszczenia o odszkodowanie i zadośćuczynienie z tytułu zatrzymania przedawniają się po upływie roku od daty zwolnienia. Sąd nie podzielił interpretacji contra legem sugerującej inne liczenie terminu w zależności od dalszego biegu postępowania karnego.
Pomocnicze
k.p.k. art. 552 § § 4
Kodeks postępowania karnego
Przepis określający podstawę do żądania odszkodowania i zadośćuczynienia.
k.p.k. art. 437 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa prawna utrzymania zaskarżonego wyroku w mocy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenie o zadośćuczynienie przedawniło się z upływem roku od daty zwolnienia wnioskodawcy, zgodnie z art. 555 k.p.k. • Wnioskodawca nie wykazał, aby uchybienie terminowi było spowodowane przyczynami od niego niezawinionymi. • Proponowana przez pełnomocnika interpretacja art. 555 k.p.k. jest sprzeczna z literalnym brzmieniem przepisu.
Odrzucone argumenty
Sąd I instancji dokonał błędnej, literalnej wykładni art. 555 k.p.k., która nie uwzględnia specyfiki sprawy z długotrwałym postępowaniem karnym. • Termin przedawnienia powinien być liczony inaczej, gdy postępowanie karne nie zakończyło się od razu po zatrzymaniu.
Godne uwagi sformułowania
zarzucił obrazę prawa materialnego, tj. art. 555 k.p.k., poprzez przyjęcie, iż w niniejszej sprawie nastąpiło przedawnienie roszczenia o zadośćuczynienie za niewątpliwie niesłuszne zatrzymanie. • Sąd Apelacyjny nie podzielił poglądu skarżącego, uznając, iż dokonał on interpretacji – contra legem. • W żadnym razie przepis art. 555 k.p.k., tj. jego literalne brzmienie nie daje podstaw do przyjęcia zaproponowanej przez skarżącego interpretacji.
Skład orzekający
Dorota Tyrała
przewodniczący
Adam Wrzosek
sędzia
Dorota Radlińska
sędzia (spr.)
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie ścisłej interpretacji terminu przedawnienia roszczeń o zadośćuczynienie za niesłuszne zatrzymanie zgodnie z art. 555 k.p.k."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy wniosek o zadośćuczynienie został złożony po upływie roku od zwolnienia, a wnioskodawca nie wykazał niezawinionego uchybienia terminowi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z ochroną praw jednostki po niesłusznym zatrzymaniu, jednak rozstrzygnięcie opiera się na ścisłej wykładni przepisu proceduralnego, co czyni je mniej interesującym dla szerokiej publiczności.
“Niesłuszne zatrzymanie a przedawnienie: Czy roszczenie o zadośćuczynienie może się przedawnić, gdy sprawa karna trwa latami?”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.