II AKA 266/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny utrzymał w mocy wyrok uniewinniający oskarżonego od zarzutu sprowadzenia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia wielu osób poprzez wprowadzenie do obrotu substancji psychoaktywnych, uznając, że czyn ten nie wyczerpuje znamion art. 165 § 1 pkt 2 k.k. w kontekście braku dowodów na sposób wprowadzenia substancji do obrotu.
Prokurator zaskarżył wyrok Sądu Okręgowego, który uniewinnił P. Ł. od zarzutu sprowadzenia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia wielu osób poprzez wprowadzenie do obrotu substancji psychoaktywnych. Apelacja zarzucała obrazę przepisów prawa procesowego w zakresie oceny dowodów. Sąd Apelacyjny utrzymał wyrok w mocy, uznając, że Sąd Okręgowy prawidłowo ocenił materiał dowodowy i stan prawny. Kluczowe było stwierdzenie, że sam obrót substancjami, które od 2015 roku zostały uznane za psychotropowe, nie wyczerpuje znamion art. 165 § 1 pkt 2 k.k., jeśli nie udowodniono sposobu wprowadzenia ich do obrotu i potencjalnego wprowadzenia w błąd co do ich bezpieczeństwa.
Sąd Apelacyjny w Lublinie rozpoznał apelację prokuratora od wyroku Sądu Okręgowego w Siedlcach, który uniewinnił oskarżonego P. Ł. od zarzutu sprowadzenia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia wielu osób poprzez wprowadzenie do obrotu substancji psychoaktywnych (alfa-PVP, befedron, 4-bromoetkatynon). Prokurator zarzucił Sądowi Okręgowemu obrazę przepisów prawa procesnego, twierdząc, że ocena dowodów była dowolna i prowadzi do wniosku o winie oskarżonego. Sąd Apelacyjny nie podzielił tych zarzutów. Stwierdził, że Sąd Okręgowy prawidłowo procedował, wyjaśnił wszystkie istotne okoliczności i ocenił materiał dowodowy zgodnie z zasadami. Sąd Apelacyjny zaakceptował stanowisko Sądu Okręgowego, że sam obrót substancjami, które od 1 lipca 2015 roku zostały zaliczone do substancji psychotropowych i stanowią zagrożenie dla życia i zdrowia, nie wyczerpuje znamion art. 165 § 1 pkt 2 k.k. Przepis ten dotyczy ochrony życia i zdrowia w sytuacji zetknięcia się z środkami ogólnie dostępnymi, co do których mają prawo być przekonane, że ich "normalne" użycie będzie bezpieczne. Sąd Apelacyjny podkreślił, że czynności oskarżonego nie wyszły poza stadium przygotowania, a nie został on oskarżony o faktyczne wprowadzenie zabezpieczonej substancji do obrotu. Nawet jeśli ilość substancji i zabezpieczony sprzęt sugerowały zamiar sprzedaży, brak było dowodów na sposób, w jaki oskarżony miałby ją wprowadzać do obrotu i czy informowałby nabywców o jej składzie i bezpieczeństwie. Sąd Apelacyjny odwołał się do postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 31 maja 2017 roku (I KZP 5/17), które wskazywało, że sposób wprowadzenia towaru do obrotu jest istotny, zwłaszcza wiedza nabywcy o jego cechach. Jednakże, w niniejszej sprawie, nie ustalono, jakie substancje oskarżony wcześniej wprowadzał do obrotu, co uniemożliwiało doszukiwanie się analogii. Wobec braku podstaw do uwzględnienia apelacji, Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy zaskarżony wyrok. Zasądzono również koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, samo wprowadzenie do obrotu takich substancji nie wyczerpuje znamion art. 165 § 1 pkt 2 k.k., jeśli nie udowodniono sposobu wprowadzenia ich do obrotu i potencjalnego wprowadzenia w błąd co do ich bezpieczeństwa.
Uzasadnienie
Przepis art. 165 § 1 pkt 2 k.k. dotyczy ochrony życia i zdrowia w sytuacji zetknięcia się z środkami ogólnie dostępnymi, co do których mają prawo być przekonane, że ich "normalne" użycie będzie bezpieczne. Obrót substancjami, których użycie jest z natury niebezpieczne i jest zakazane, nie podlega temu przepisowi. Kluczowy jest sposób wprowadzenia towaru do obrotu i wiedza nabywcy o jego cechach.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
utrzymanie w mocy wyroku uniewinniającego
Strona wygrywająca
P. Ł.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. Ł. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Prokuratura Rejonowa w Siedlcach | organ_państwowy | prokurator |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | koszty |
| adw. M. R. | inne | obrońca z urzędu |
Przepisy (13)
Główne
k.k. art. 168
Kodeks karny
k.k. art. 165 § 1
Kodeks karny
Pomocnicze
u.p.n. art. 4 § 27
Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii
Definicja środka zastępczego
k.p.k. art. 4
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 424 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 366 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 5 § 2
Kodeks postępowania karnego
Pr. adw. art. 29
Ustawa Prawo o adwokaturze
Dz.U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm. art. 14 § 2 pkt 5
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu
Dz.U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm. art. 2 § 3
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu
k.p.k. art. 636 § 1
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak dowodów na sposób wprowadzenia substancji do obrotu. Przepis art. 165 § 1 pkt 2 k.k. nie dotyczy substancji z natury niebezpiecznych, których obrót jest zakazany. Czynności oskarżonego nie wyszły poza stadium przygotowania. Nie ustalono składu substancji sprzedawanych przez oskarżonego w przeszłości, co uniemożliwia analogię.
Odrzucone argumenty
Ocena materiału dowodowego przez Sąd Okręgowy była dowolna i naruszała przepisy k.p.k. Zgromadzony materiał dowodowy, w tym opinie biegłych, prowadzi do wniosku o winie oskarżonego.
Godne uwagi sformułowania
nie wyczerpuje znamion art. 165§1 pkt.2 k.k. wyrabianie czy też sprzedaż środków zastępczych tzw. dopalaczy przepis art. 165§1 pkt. 2 k.k. nie dotyczy bowiem substancji ze swej natury niebezpiecznych , którymi obrót jest zakazany lecz dotyczy ochrony życia i zdrowia wielu osób , w sytuacji zetknięcia się przez nich z środkami ogólnie dostępnymi , co do których mają prawo być przekonane , iż ich „normalne” użycie będzie bezpieczne. czynności oskarżonego P. Ł. nie wyszły poza stadium przygotowania
Skład orzekający
Jacek Michalski
przewodniczący-sprawozdawca
Lech Lewicki
sędzia
Cezary Wójcik
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 165 § 1 pkt 2 k.k. w kontekście obrotu substancjami psychoaktywnymi (dopalaczami) i pojęcia przygotowania do przestępstwa."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji przepisów dotyczących substancji psychoaktywnych i środków zastępczych. Kluczowe jest udowodnienie sposobu wprowadzenia substancji do obrotu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy popularnego tematu 'dopalaczy' i pokazuje, jak złożone jest przypisanie odpowiedzialności karnej za ich obrót, nawet w obliczu zabezpieczenia znacznych ilości substancji. Pokazuje niuanse interpretacji przepisów karnych.
“Czy posiadanie 'dopalaczy' to już przestępstwo? Sąd Apelacyjny wyjaśnia, kiedy obrót substancjami psychoaktywnymi jest karalny.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II AKa 266/17 Lublin, dnia 11 stycznia 2018 r. WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Apelacyjny w Lublinie w II Wydziale Karnym w składzie: Przewodniczący - sędzia SA Jacek Michalski (sprawozdawca) Sędziowie: SA Lech Lewicki SA Cezary Wójcik Protokolant sekr. sądowy Agnieszka Muszyńska przy udziale Patrycji Klimiuk prokuratora Prokuratury Rejonowej w Siedlcach po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2018 r. sprawy P. Ł. s. B. i K. z d. W. urodzonego (...) w S. oskarżonego z art. 168 kk w zw. z art. 165 § 1 pkt 2 kk z powodu apelacji wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 16 października 2017 r., sygn. akt II K 5/17 I. zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy; II. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. M. R. – Kancelaria Adwokacka w S. kwotę 738 / siedemset trzydzieści osiem/ złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu P. Ł. w postępowaniu odwoławczym; III. ustala, że koszty procesu za postępowanie odwoławcze ponosi Skarb Państwa. UZASADNIENIE P. Ł. oskarżony został o to, że: w dniu 13 listopada 2013 roku w S. , woj. (...) , w celu popełnienia czynu zabronionego określonego w art. 165 § 1 pkt 2 kk , polegającego na sprowadzeniu niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia wielu osób, poprzez wprowadzenie do obrotu szkodliwych dla zdrowia i życia ludzi substancji wykazujących działanie psychoaktywne w postaci: alfa-PVP, befedronu (4-BMC) i 4-bromoetkatynonu (4-BEC), spełniających kryteria środka zastępczego w rozumieniu art. 4 pkt 27 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii (jednolity tekst Dz.U. z 2012r. poz. 124 ze zm.), podjął czynności mające stworzyć warunki do przedsięwzięcia czynu zmierzającego bezpośrednio do jego dokonania, polegające na uzyskaniu w/wymienionych substancji o łącznej wadze 1.240,41 grama brutto, wagi elektronicznej, woreczków foliowych z zapięciem strunowym, w celu odpłatnego udostępnienia tych substancji osobom trzecim, lecz zamierzonego celu nie osiągnął, z uwagi na zatrzymanie przez funkcjonariuszy Komendy Miejskiej Policji w S. , tj. o czyn z art. 168 kk w zw. z art. 165 § 1 pkt 2 kk Wyrokiem z dnia 16 października 2017r. wydanym w sprawie II K 5/17 Sąd Okręgowy w Siedlcach: I. oskarżonego P. Ł. uniewinnił od popełnienia zarzuconego mu czynu; II. zasądził od Skarbu Państwa na rzecz Kancelarii Adwokackiej adw. M. R. w S. kwotę 4870,80 (cztery tysiące osiemset siedemdziesiąt złotych osiemdziesiąt groszy), w tym podatek VAT w stawce 23% w kwocie 910,80 (dziewięćset dziesięć złotych osiemdziesiąt groszy) za obronę z urzędu oskarżonego P. Ł. ; III. ustalił, że koszty postępowania ponosi Skarb Państwa. Z wyrokiem tym nie zgodził się prokurator, który zaskarżył wyrok w całości na niekorzyść oskarżonego P. Ł. , zarzucając obrazę przepisów prawa karnego procesowego mającą wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie art. 4, 7 i 410 k.p.k. poprzez dokonanie oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, z przekroczeniem zasady prawidłowego rozumowania oraz wskazań doświadczenia życiowego i przyjęcie, iż zgromadzony materiał dowodowy nie daje podstawy do przypisania oskarżonemu P. Ł. popełnienia zarzucanego mu przestępstwa, w sytuacji gdy swobodna, a nie dowolna, jak to uczynił sąd pierwszej instancji ocena zgromadzonych w sprawie dowodów, w szczególności opinii (...) Instytutu (...) , biegłego z zakresu przestępczości narkotykowej G. M. , wyjaśnień oskarżonego prowadzi do wniosku, że P. Ł. dopuścił się przestępstwa z art. 168 k.k. w zw. z art. 165 § 1 pkt 2 k.k. Podnosząc powyższy zarzut, prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Siedlcach do ponownego rozpoznania. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja wniesiona przez prokuratora nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola instancyjna nie potwierdziła podniesionych w środku odwoławczym uchybień w zakresie oceny dowodów oraz poczynionych przez Sąd Okręgowy w Siedlcach ustaleń faktycznych, które stały się podstawą wydania zaskarżonego wyroku. W przekonaniu Sądu Apelacyjnego w Lublinie, Sąd Okręgowy w Siedlcach procedował w tej sprawie prawidłowo, nie uchybiając normom zarówno z zakresu prawa procesowego, jak i materialnego. W toku postępowania zostały wyjaśnione – zgodnie z nakazem płynącym z dyspozycji przepisu art. 366 § 1 k.p.k. – wszystkie istotne dla sprawy okoliczności. Ustalenia faktyczne Sąd Okręgowy poczynił w oparciu o całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego ( art. 410 k.p.k. ), który ocenił z poszanowaniem reguł wynikających między innymi z art. 4, 5 § 2 i 7 k.p.k. , a swoje stanowisko w sposób wyczerpujący uzasadnił w pisemnych motywach wyroku sporządzonych zgodnie z wymogami art. 424 § 1 k.p.k. – w szczególności Sąd ten wskazał w uzasadnieniu orzeczenia, które fakty uznał za udowodnione lub też nie, na jakich w tej mierze oparł się dowodach i dlaczego nie dał wiary dowodom przeciwnym. Dodać w tym miejscu należy , iż wobec zupełności, szczegółowości a nawet drobiazgowości uzasadnienia Sądu I instancji za zbędne należy uznać szczegółowe powtarzanie zawartych w nim wywodów w uzasadnieniu Sądu odwoławczego a wystarczające wydaje się być li tylko wskazywanie tych jego fragmentów , w których zawarte są te wywody i ewentualne ich ocenienie. I tak stwierdzić należy ,iż stan faktyczny ustalony przez Sąd Okręgowy w Siedlcach jest praktycznie bezsporny , może za wyjątkiem ustaleń dotyczących zbywania lub udzielania przez oskarżonego P. Ł. innym osobom od co najmniej lutego 2013 roku do listopada 2013 roku substancji w postaci białego proszku o nieustalonym składzie. Tym faktom oskarżony zaprzeczał lecz Sąd I instancji nie dał mu wiary ustalając je na podstawie zeznań świadków I. N. , P. D. , D. B. i P. M. . Fakty te jednak nie miały znaczenia dla ustalenia odpowiedzialności karnej oskarżonego w kontekście zarzucanego mu czynu – nie dotyczyły bowiem zarzutu aktu oskarżenia , który obejmował dzień 13 listopada 2013 roku i zabezpieczoną u oskarżonego substancję. Wskazywały one jedynie , iż wcześniej oskarżony P. Ł. zajmował się dystrybucją substancji o nieustalonym składzie lecz – jak słusznie zauważył Sąd Okręgowy w Siedlcach w pisemnych motywach zaskarżonego orzeczenia ( k – 674v) – brak jest podstaw do twierdzenia , iż była to ta sama substancja , która została zabezpieczona w mieszkaniu oskarżonego w dniu 13 listopada 2013 roku. Wobec faktu nie zabezpieczenia substancji nabywanych przez świadków od oskarżonego i nie zbadania ich składu można jedynie domniemywać , iż mogły mieć one taki sam skład jak substancja znaleziona w mieszkaniu oskarżonego lecz brak jest na to jakiegokolwiek dowodu. Samo więc tego rodzaju domniemanie nie może być podstawą czynienia ustaleń faktycznych. W pozostałym zakresie ustalony przez Sąd I instancji stan faktyczny jest bezsporny – dotyczy to zabezpieczenia w mieszkaniu oskarżonego P. Ł. substancji o łącznej wadze brutto 1240,41 g , składzie tej substancji zawierającej alfa-PVP , brefedron ( 4-BMC) i 4-bromoetkatynon ( 4-BEC) , które to substancje dopiero z dniem 1 lipca 2015 roku zostały zaliczone do substancji psychotropowych i umieszczone w załączniku do ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii oraz faktu , iż stanowią one zagrożenie dla życia i zdrowia człowieka. Okoliczności te wynikają zarówno z protokołu oględzin rzeczy znalezionych w trakcie przeszukania w mieszkaniu oskarżonego , jak i zeznań świadka U. B. oraz opinii biegłych G. M. oraz biegłych z Laboratorium Kryminalistycznego KWP w R. . W całości też Sąd Apelacyjny w Lublinie aprobuje wywody Sądu Okręgowego w Siedlcach zawarte w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku a dotyczące stanu prawnego i wynikającego z niego braku możliwości uznania oskarżonego P. Ł. za winnego popełnienia czynu zakwalifikowanego z art. 168 k.k. w zw. z art. 165§1 pkt. 2 k.k. (k – 671v-673v). Powtarzanie w tym miejscu tychże wywodów jest całkowicie zbyteczne – Sąd I instancji w sposób szczegółowy przedstawił swe rozumowanie w sprawie , dokonał prawidłowej analizy przepisów prawnych oraz interpretacji poglądów Sądu Najwyższego przedstawionych w uzasadnieniu postanowienia z dnia 31 maja 2017 roku w sprawie I KZP 5/17( OSNKW 7/2017poz. 40). Wniosek jaki wyprowadził Sąd Okręgowy w Siedlcach z tej analizy jest jednoznaczny – nie wyczerpuje znamion art. 165§1 pkt.2 k.k. wyrabianie czy też sprzedaż środków zastępczych tzw. dopalaczy podobnie jak nie wyczerpuje dyspozycji tego przepisu wytwarzanie i obrót bez koncesji środkami odurzającymi czy psychotropowymi jako takimi. Sąd Apelacyjny w Lublinie w pełni ten pogląd akceptuje – przepis art. 165§1 pkt. 2 k.k. nie dotyczy bowiem substancji ze swej natury niebezpiecznych , którymi obrót jest zakazany lecz dotyczy ochrony życia i zdrowia wielu osób , w sytuacji zetknięcia się przez nich z środkami ogólnie dostępnymi , co do których mają prawo być przekonane , iż ich „normalne” użycie będzie bezpieczne. Szersze uzasadnianie tego poglądu wobec dogłębnego rozważenia tego problemu przez Sąd Okręgowy w Siedlcach. Zwrócić uwagę należy , iż skarżący w swej apelacji także odniósł się do poglądów wyrażonych przez Sąd Najwyższy w postanowieniu I KZP 5/17 wskazując na ten ich fragment , który stanowił , iż sprzedaż tzw. dopalaczy jako odżywek dla sportowców czy też zapachów a więc jako produktów bezpiecznych dla zdrowia i życia człowieka i dopuszczonych do legalnego obrotu w sytuacji, gdy będą one działały w sposób niebezpieczny dla jego zdrowia i życia może wyczerpywać dyspozycję art. 165§1 pkt. 2 k.k. . Z tą ogólną tezą należy się zgodzić. Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyżej wymienionego postanowienia wskazywał bowiem , iż ważny jest sposób wprowadzenia danego towaru do obrotu a w szczególności wiedza nabywcy o jego cechach, tzn. składzie , bezpieczeństwie używania itd. I oczywiste jest , iż inaczej należy traktować sprawcę , który wprowadza do obrotu dopalacze jako substancje bezpieczne , np. odżywki nie informując o ich składzie a inaczej sprawcę , który wprowadza je jako tzw. „ dopalacze” jako takie informując nabywcę z jakimi substancjami mamy do czynienia , co zawierają itp. Sęk w tym , iż czynności oskarżonego P. Ł. nie wyszły poza stadium przygotowania – nie został on oskarżony o dokonywanie wprowadzenia do obrotu zabezpieczonej u niego substancji. Owszem , zgodzić się należy z autorem apelacji , iż ilość zgromadzonej substancji , zabezpieczony sprzęt w postaci wagi oraz woreczków strunowych wskazuje na to , iż substancja ta została zgromadzona przez oskarżonego nie tylko na własny użytek. Lecz nawet zakładając , iż wprowadzałby on ją do obrotu , nie wiadomo w jaki sposób by to robił , tzn. czy informowałby ewentualnych nabywców z jaką substancją mają do czynienia , czy podawałby jej skład , czy zapewniał by o bezpieczeństwie jej używania. Skarżący w tym przedmiocie wskazuje na wcześniejsze działania oskarżonego P. Ł. sugerując działanie podobne w tym przypadku. Abstrahując od tego , iż jest to jedynie domniemanie , które nie może być podstawą ustaleń faktycznych , nie należy zapominać o tym , iż nie ustalono jakie substancje wcześniej oskarżony wprowadzał do obrotu a więc doszukiwanie się analogii w działaniach oskarżonego , a w szczególności co do tego co mówił nabywcom tych substancji na ich temat jest całkowicie nietrafne. W pozostałej części apelacji skarżący wskazywał na niebezpieczeństwo dla życia i zdrowia ludzi wynikające z używania substancji tzw. dopalaczy co jest faktem bezspornym i przyznanym przez Sąd I instancji. Reasumując : wobec braku jakichkolwiek podstaw do uwzględnienia apelacji Sąd Apelacyjny w Lublinie orzekł jak w sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie o wynagrodzeniu za obronę oskarżonego sprawowaną z urzędu w postępowaniu odwoławczym uzasadnia przepis art. 29 ustawy z dnia 26 maja 1982 roku Prawo o adwokaturze (Dz.U. z 2002 roku, Nr 123, poz. 1058 z późn. zm.), zaś jego wysokość uzasadnia treść § 14 ust. 2 pkt 5 w zw. z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2002 roku, Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.). O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 636§1 k.p.k.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI