II AKa 262/10

Sygn. akt : II AKa 262/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 września 2010 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach w II Wydziale Karnym w składzie: Przewodniczący SSA Aleksandra Malorny Sędziowie SSA Alicja Bochenek (spr.) SSO del. Aleksander Sikora Protokolant Agnieszka Przewoźnik przy udziale Prokuratora Prok. Apel. Małgorzaty Bednarek po rozpoznaniu w dniu 9 września 2010 r. sprawy wnioskodawcy S. Z. - o odszkodowanie i zadośćuczynienie za represjonowanie - na skutek apelacji pełnomocnika wnioskodawcy od wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 24 maja 2010 r. sygn. akt. XXI Ko 64/09 1. utrzymuje zaskarżony wyrok w mocy, uznając apelację za oczywiście bezzasadną, 2. zasądza od Skarbu Państwa (Sąd Okręgowy w Katowicach) na rzecz pełnomocnika wnioskodawcy S. Z. – adw. Ł. K. – Kancelaria Adwokacka w K. kwotę 146,40 (sto czterdzieści sześć, 40/100) złotych, tytułem zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego w postępowaniu odwoławczym, 3. kosztami postępowania odwoławczego obciąża Skarb Państwa. Sygn. akt II AKa 262/10 UZASADNIENIE Wnioskodawca S. Z. w dniu 19 sierpnia 2009 roku złożył w Sądzie Okręgowym w Katowicach wniosek o zasądzenie od Skarbu Państwa kwoty 50.000 złotych odszkodowania z tytułu represji jakich doznał z uwagi na przynależność do (...) . W uzasadnieniu wniosku podał, że był w jednym z członków założycieli związku (...) w swoim zakładzie pracy i po wprowadzeniu stanu wojennego doznał represji w postaci zwolnienia go z pracy w 1982 roku, a nadto w styczniu i lutym 1982 roku był obserwowany przez funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej, kilkakrotnie zatrzymywany i przesłuchiwany na wskutek czego zaczął chorować na nerwicę i do chwili obecnej pozostaje pod opieką lekarza psychiatry. Wyrokiem z dnia 24 maja 2010 roku sygn. XXI Ko 64/09, Sąd Okręgowy w Katowicach oddalił wniosek, kosztami postępowania obciążając Skarb Państwa, zasądzając jedynie na rzecz pełnomocnika wnioskodawcy kwotę 146,40 złotych z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej wnioskodawcy z urzędu. Apelację od tego wyroku złożył pełnomocnik wnioskodawcy, który zaskarżył wyrok w całości, zarzucając mu błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, który miał wpływ na jego treść, polegający na przyjęciu, że wnioskodawca S. Z. nie został pozbawiony wolności w związku z prowadzoną przez niego działalnością na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego, podczas gdy w stosunku do wnioskodawcy stosowano represje w postaci jego zatrzymania w następstwie prowadzonej przez niego działalności o charakterze niepodległościowym. W oparciu o powyższe, na podstawie art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 23 lutego 1991 roku o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz bytu niepodległego bytu Państwa Polskiego w związku z art. 558 k.p.k. w zw. z art. 427 § 2 k.p.k. wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w całości i uwzględnienie wniosku w całości lub ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelację pełnomocnika wnioskodawcy uznać należy za bezzasadną i to w stopniu oczywistym. W wyniku rozpoznania złożonej apelacji Sąd Apelacyjny uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, gdyż Sąd I instancji nie dopuścił się uchybień wskazanych przez skarżącego. Poczynione w sprawie ustalenia faktyczne znajdują pełne oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym. Wbrew sugestiom autora apelacji, Sąd I instancji dokonał w tym względzie trafnej wykładni prawa oraz oceny mieszczącej się w granicach przysługującego mu swobodnego uznania, a argumenty jakie zaprezentował w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku w pełni zasługują na aprobatę. Nie można podzielić stanowiska pełnomocnika wnioskodawcy wyrażonego w apelacji, że wnioskodawca S. Z. został pozbawiony wolności, poprzez jego zatrzymanie w związku z prowadzoną przez niego działalnością na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. Bezsprzecznym jest, że wnioskodawca S. Z. był członkiem (...) od 1980 roku, a zakładzie pracy (...) w K. w którym był zatrudniony pełnił funkcję przewodniczącego tego związku. Niemniej zasadności podniesionego zarzutu przeczy już sama treść zeznań złożonych przez wnioskodawcę, w których w sposób stanowczy i jednoznaczny stwierdził, że nigdy nie był pozbawiony wolności, nie był internowany, ani też nigdy nie wydano wobec niego nakazu zatrzymania. Nie toczyło się przeciwko niemu postępowanie karne w związku z prowadzoną działalnością i tym samym nie zapadł żaden wyrok go skazujący. Wnioskodawca – jak wynika z treści złożonych przez niego zeznań, w okresie stanu wojennego był dwukrotnie wezwany do Komendy Wojewódzkiej Milicji Obywatelskiej w K. , gdzie przeprowadzono z nim rozmowę ostrzegawczą, po czym samodzielnie opuścił budynek Komendy. Nadto był kilkakrotnie zatrzymywany na ulicy przez patrole milicji z uwagi na to, że była godzina policyjna, jednak po wylegitymowaniu go, pozwalano mu oddalić się. Nigdy nie został zatrzymany i doprowadzony na Komisariat Milicji, czy (...) . Słusznie zatem, Sąd Okręgowy w zaskarżonym wyroku oddalił wniosek S. Z. o zadośćuczynienie i odszkodowanie za represjonowanie za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. Za poprawne i słuszne uznać należy także argumenty powołane przez tenże Sąd w pisemnym uzasadnieniu wyroku, wyjaśniające wydane rozstrzygnięcie z powołaniem się na treść ustawy z dnia 23 lutego 1991 roku o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz bytu niepodległego bytu Państwa Polskiego. Podkreślić należy, że Sąd Okręgowy w sposób jasny, pełny i wyczerpujący wyjaśnił przesłanki, które muszą zostać spełnione, aby na podstawie wyżej wskazanej ustawy można było uzyskać odszkodowanie i zadośćuczynienie. Wyjaśnienia te, poparte rozważaniami dotyczącymi zasadności złożonego wniosku zostały zawarte na stronach 4-7 uzasadnienia zaskarżonego wyroku i nie ma konieczności przytaczania ich po raz kolejny. Podkreślić należy, że zarówno Sąd I, jak i II instancji nie kwestionuje samej działalności wnioskodawcy na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego, niemniej sama tego rodzaju działalność bez spełnienia kolejnych przesłanek wskazanych w wyżej cytowanej ustawie, nie uprawnia wnioskodawcy do uzyskania odszkodowania i zadośćuczynienia których się domagał w złożonym wniosku. Odnosząc się do zarzutu podniesionego w złożonej apelacji stwierdzić należy, że wbrew twierdzeniom zawartym w apelacji, wnioskodawca nigdy nie został pozbawiony wolności z uwagi na prowadzoną działalność, czy też przynależność do (...) . Wnioskodawca był jedynie wezwany na rozmowy ostrzegawcze do (...) , po przeprowadzeniu których niezwłocznie opuszczał gmach Komendy. Zatem, że nie można uznać, że tym samym był pozbawiony wolności, czy nawet zatrzymany. Aby można było mówić o „zatrzymaniu”, wnioskodawca musiałby zostać chociażby w sposób krótkotrwały pozbawiony wolności przez właściwe organy państwowe, poprzez przymusowe doprowadzenie do wzięcia udziału w określonej czynności procesowej. S. Z. – co sam podkreślił w złożonych zeznaniach – po otrzymaniu stosownego wezwania samodzielnie stawiał się w (...) , a po przeprowadzonych rozmowach, mających na celu ostrzeżenie go o konsekwencjach podejmowania prób dalszej dzielności niepodległościowej niezwłocznie gmach Komendy opuszczał. Aczkolwiek pokrzywdzony na wskutek tych czynności czuje się pokrzywdzony, bowiem obawy które wówczas odczuwał doprowadziły go do nerwicy i konieczności podjęcia leczenia, to jednak brak jest podstaw w świetle powyżej cytowanej ustawy do zasądzenia od Skarbu Państwa na jego rzecz odszkodowania i zadośćuczynienia, których się domaga. W związku z powyższym nie znajdując podstaw do kwestionowania zasadności wydanego przez Sąd Okręgowy rozstrzygnięcia, Sąd Apelacyjny zaskarżony wyrok utrzymał w mocy. Ponieważ wnioskodawca korzystał z pomocy prawnej udzielonej przez pełnomocnika z urzędu, zasądzono od Skarbu Państwa na jego rzecz należne koszty zastępstwa procesowego. O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie art. 554 § 2 in fine k.p.k.