II AKa 261/02
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWnioskodawca A.R. wystąpił z wnioskiem o zasądzenie od Skarbu Państwa kwoty 43.480,00 zł tytułem odszkodowania i zadośćuczynienia za niewątpliwie niesłuszne internowanie, które trwało od 13 grudnia 1981 roku do 11 grudnia 1982 roku. Sąd Okręgowy w Katowicach wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2002 roku oddalił ten wniosek. Sąd pierwszej instancji uznał, że decyzja o internowaniu w stanie wojennym nie stanowiła orzeczenia organów wymiaru sprawiedliwości w rozumieniu art. 552 kpk, ani nie podlegała przepisom ustawy z dnia 23 lutego 1991 roku o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. Pełnomocnik wnioskodawcy złożył apelację, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych oraz obrazę prawa materialnego poprzez odmowę zastosowania art. 552 § 4 kpk. W apelacji wniesiono o zmianę wyroku i zasądzenie odszkodowania za faktyczne pozbawienie wolności. Sąd Apelacyjny w Katowicach, rozpoznając sprawę, uznał apelację za bezzasadną. Sąd drugiej instancji potwierdził, że decyzja o internowaniu w stanie wojennym nie jest orzeczeniem organów wymiaru sprawiedliwości w rozumieniu art. 552 kpk i nie jest objęta ustawą z dnia 23 lutego 1991 roku. W związku z tym stwierdzono brak podstaw prawnych do zasądzenia odszkodowania. Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy zaskarżony wyrok, obciążył Skarb Państwa kosztami postępowania odwoławczego i zasądził na rzecz adwokata z urzędu zwrot kosztów pomocy prawnej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących odszkodowań za internowanie w stanie wojennym i braku podstaw prawnych do ich zasądzenia na gruncie kpk i ustawy o represjach.
Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego związanego ze stanem wojennym.
Zagadnienia prawne (2)
Czy decyzja o internowaniu w stanie wojennym stanowi orzeczenie organów wymiaru sprawiedliwości w rozumieniu art. 552 kpk lub podlega przepisom ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, decyzja o internowaniu w stanie wojennym nie jest orzeczeniem organów wymiaru sprawiedliwości w rozumieniu art. 552 kpk ani nie podlega przepisom ustawy z dnia 23.02.1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny potwierdził stanowisko Sądu Okręgowego, że internowanie w stanie wojennym nie było orzeczeniem sądowym ani administracyjnym podlegającym przepisom szczególnym, co skutkuje brakiem podstaw prawnych do zasądzenia odszkodowania na podstawie wskazanych przepisów.
Czy istnieje obowiązek sądu przekazania sprawy o odszkodowanie za internowanie na drogę postępowania cywilnego?
Odpowiedź sądu
Nie, w świetle przepisów kpk taki obowiązek nie istnieje, a art. 12 kpk pozostawia wybór drogi procesowej pokrzywdzonemu.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny stwierdził, że przepisy kpk nie nakładają na sąd obowiązku przekazania sprawy o odszkodowanie za internowanie na drogę postępowania cywilnego, wskazując na swobodę wyboru drogi procesowej przez pokrzywdzonego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. R. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (4)
Pomocnicze
kpk art. 552 § § 4
Kodeks postępowania karnego
Decyzja o internowaniu w stanie wojennym nie jest orzeczeniem organów wymiaru sprawiedliwości w rozumieniu tego przepisu.
Dz. U. z 1991 r., Nr 34, poz. 149 z późn. zm.
Ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego
Decyzja o internowaniu w stanie wojennym nie podlega przepisom tej ustawy.
kpk art. 12
Kodeks postępowania karnego
Pozostawia wybór drogi procesowej pokrzywdzonemu.
kpk art. 554 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania odwoławczego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Decyzja o internowaniu w stanie wojennym nie jest orzeczeniem organów wymiaru sprawiedliwości w rozumieniu art. 552 kpk. • Decyzja o internowaniu w stanie wojennym nie podlega przepisom ustawy z dnia 23.02.1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych.
Odrzucone argumenty
Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia. • Zarzut obrazy prawa materialnego poprzez odmowę zastosowania art. 552 § 4 kpk.
Godne uwagi sformułowania
nie ulega wątpliwości, iż decyzja o internowaniu w stanie wojennym [...] nie była orzeczeniem organów wymiaru sprawiedliwości w rozumieniu art. 552 kpk • Zachodzi zatem brak podstaw prawnych do zasądzenia na rzecz wnioskodawcy odszkodowania • art. 12 kpk pozostawia wybór drogi procesowej pokrzywdzonemu
Skład orzekający
Bożena Brewczyńska
przewodniczący
Grażyna Chart
sędzia sprawozdawca
Marek Charuza
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odszkodowań za internowanie w stanie wojennym i braku podstaw prawnych do ich zasądzenia na gruncie kpk i ustawy o represjach."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego związanego ze stanem wojennym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego okresu w historii Polski i kwestii odszkodowań za represje, jednak rozstrzygnięcie jest oparte na utrwalonych już podstawach prawnych.
“Czy można dochodzić odszkodowania za internowanie w stanie wojennym? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 43 480 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.