II AKA 258/16

Sąd Apelacyjny w WarszawieWarszawa2016-10-14
SAOSinnerepresje komunistyczneŚredniaapelacyjny
represjezadośćuczynienieWiNbezprawne pozbawienie wolnościIPNhistoriapowojenne sądownictwoustawa represyjna

Podsumowanie

Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego oddalający wniosek o zadośćuczynienie za krzywdę ojca, uznając brak dowodów na jego przynależność do organizacji WiN.

Sąd Apelacyjny rozpoznał apelację od wyroku Sądu Okręgowego, który oddalił wniosek T.W. o zasądzenie zadośćuczynienia za krzywdę doznaną przez jej ojca, E.R., w związku z bezprawnym pozbawieniem wolności. Apelacja zarzucała błąd w ustaleniach faktycznych i obrazę przepisów postępowania, twierdząc, że E.R. należał do organizacji WiN. Sąd Apelacyjny uznał apelację za bezzasadną, stwierdzając, że ocena dowodów przez Sąd I instancji była prawidłowa, a dowody przedstawione przez wnioskodawczynię były niewystarczające i sprzeczne z dokumentami IPN.

Sąd Apelacyjny w Warszawie rozpoznał sprawę z wniosku T. W. o zadośćuczynienie za krzywdę doznaną przez jej ojca, E. R., który został bezprawnie pozbawiony wolności w czasach powojennych przez Wojskowe Sądy Okręgowe. Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił ten wniosek, uznając, że nie udowodniono przynależności E. R. do organizacji WiN, co było podstawą do ubiegania się o zadośćuczynienie na mocy ustawy z 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych. Pełnomocnik wnioskodawczyni złożył apelację, zarzucając sądowi pierwszej instancji wybiórczą analizę dowodów, nieuwzględnienie opinii biegłego oraz błąd w ustaleniach faktycznych co do przynależności E. R. do WiN. Sąd Apelacyjny uznał apelację za oczywiście bezzasadną. Stwierdził, że ocena dowodów dokonana przez Sąd Okręgowy była prawidłowa, a zeznania świadków i opinia biegłej były niewystarczające i wewnętrznie sprzeczne lub oparte na przypuszczeniach. Podkreślono, że dowody te pozostawały w rażącej sprzeczności z dokumentami z Instytutu Pamięci Narodowej oraz innymi zeznaniami, które jednoznacznie wskazywały na brak przynależności E. R. do organizacji WiN. W konsekwencji, Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy zaskarżony wyrok i obciążył Skarb Państwa kosztami postępowania odwoławczego.

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, zebrane dowody, w tym zeznania świadków i opinia biegłego, nie potwierdzają przynależności E. R. do organizacji WiN, a wręcz pozostają w sprzeczności z dokumentami IPN.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że dowody przedstawione przez wnioskodawczynię były niewystarczające, wewnętrznie sprzeczne lub oparte na przypuszczeniach, a także pozostawały w rażącej sprzeczności z dokumentami IPN i innymi zeznaniami, które jednoznacznie wskazywały na brak przynależności E. R. do organizacji WiN.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Utrzymanie w mocy wyroku w zaskarżonej części

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
T. W.osoba_fizycznawnioskodawca
Skarb Państwaorgan_państwowyodpowiedzialny za zadośćuczynienie

Przepisy (3)

Główne

u.o.u.o.w.o.r. art. 11 § 1

Ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego

Podstawa do ubiegania się o zadośćuczynienie za krzywdę doznaną w wyniku bezprawnego pozbawienia wolności.

u.o.u.o.w.o.r. art. 8 § 4

Ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego

Określa przesłanki uznania orzeczeń za nieważne i możliwość dochodzenia roszczeń.

Pomocnicze

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy oceny dowodów i całokształtu materiału dowodowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawidłowa ocena materiału dowodowego przez Sąd I instancji. Dowody przedstawione przez wnioskodawczynię są niewystarczające, wewnętrznie sprzeczne lub oparte na przypuszczeniach. Dowody wnioskodawczyni pozostają w rażącej sprzeczności z dokumentami IPN i innymi zeznaniami wskazującymi na brak przynależności E. R. do organizacji WiN.

Odrzucone argumenty

Obraza przepisów postępowania (art. 7 k.p.k.) poprzez wybiórczą analizę dowodów. Błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że E. R. nie należał do organizacji WiN.

Godne uwagi sformułowania

apelacja pełnomocnika wnioskodawczyni jest oczywiście bezzasadna i nie zasługuje na uwzględnienie stanowi w istocie dowolną polemikę z prawidłową oceną zgromadzonego materiału dowodowego dowody powyższe pozostają w rażącej sprzeczności z dokumentami zawartymi w aktach sprawy Instytutu Pamięci Narodowej

Skład orzekający

Marek Motuk

przewodniczący-sprawozdawca

Marek Czecharowski

sędzia

Anna Zdziarska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie konieczności udowodnienia przynależności do organizacji represjonowanych w celu uzyskania zadośćuczynienia na podstawie ustawy z 1991 r., a także znaczenia dowodów z dokumentów IPN w takich sprawach."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego i historycznego, wymaga udowodnienia przynależności do organizacji objętych ustawą.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy rozliczeń z przeszłością PRL i represji, co zawsze budzi zainteresowanie. Pokazuje trudności w dochodzeniu praw po latach i znaczenie dowodów historycznych.

Czy można uzyskać zadośćuczynienie za krzywdę ojca sprzed lat? Sąd rozstrzyga o dowodach przynależności do WiN.

Lexedit — asystent AI dla prawników

Analizuj umowy, identyfikuj ryzyka i edytuj dokumenty z pomocą AI. Wrażliwe dane są anonimizowane zanim opuszczą Twój komputer.

Analiza umów

Ryzyka, klauzule i rekomendacje w trybie śledzenia zmian

Pełna anonimizacja

Dane osobowe usuwane lokalnie przed wysyłką do AI

Bezpieczeństwo danych

Szyfrowanie, brak trenowania modeli na Twoich dokumentach

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II AKa 258/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 października2016 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSA – Marek Motuk (spr.) Sędziowie: SA – Marek Czecharowski SA – Anna Zdziarska Protokolant: sekr. sąd. Łukasz Jachowicz przy udziale Prokuratora Hanny Gorajskiej - Majewskiej po rozpoznaniu w dniu 14 października 2016 r. sprawy T. W. w przedmiocie zadośćuczynienia za doznaną krzywdę za bezprawne pozbawienie wolności jej ojca E. R. w sprawie b. Wojskowego Sądu Okręgowego nr 7 w Lublinie o sygn. akt So 100/49 oraz w sprawie b. Wojskowego Sądu Okręgowego w Warszawie o sygn.. akt 491/49 na skutek apelacji, wniesionej przez pełnomocnika wnioskodawcy od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 4 marca 2016 r., sygn. akt XII Ko 102/14 I utrzymuje w mocy wyrok w zaskarżonej części; II kosztami sądowymi za postępowanie odwoławcze obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w Warszawie wyrokiem z dnia 4 marca 2016 r. w całości oddalił wniosek T. W. o zasądzenie od Skarbu Państwa na jej rzecz zadośćuczynienia za doznaną krzywdę za bezprawne pozbawienie wolności E. R. w sprawie b. Wojskowego Sądu Okręgowego w Lublinie o sygn. akt So 100/49 oraz w sprawie b. Wojskowego Sądu Okręgowego w Warszawie o sygn. akt So 491/49. Wyrok powyższy zaskarżyła pełnomocnik wnioskodawcy zarzucając mu: 1) obrazę przepisów postępowania tj. art. 7 k.p.k. mającą istotny wpływ na treść wyroku, a polegającą na dokonaniu wybiórczej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego i wzięcie pod uwagę przy rozstrzyganiu wyłącznie dowodów świadczących niekorzystnie dla wnioskodawczyni, a nie dokonanie oceny całokształtu materiału dowodowego w sprawie, w tym nie wzięcie pod uwagę dowodów, w szczególności dowodu z opinii biegłego, świadczących o przynależności E. R. do organizacji (...) – WiN; 2) błąd w ustaleniach faktycznych, który miał wpływ na treść zapadłego wyroku, polegający na przyjęciu wbrew zebranemu materiałowi dowodowemu, iż E. R. – ojciec wnioskodawczyni – nie należał do organizacji (...) – WiN i nie podejmował działań ukierunkowanych na rzecz odzyskania niepodległego bytu Państwa P. , a w konsekwencji oddalenie żądania wnioskodawczyni złożonego na podstawie art. 11 ust. 1 w zw. z art. 8 ust. 4 ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa P. . Opierając się na przytoczonych wyżej zarzutach skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez zasądzenie na rzecz wnioskodawczyni zadośćuczynienia w kwocie 273.000 zł wraz z odsetkami od dnia uprawomocnienia się wyroku. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje. Apelacja pełnomocnika wnioskodawczyni jest oczywiście bezzasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu Apelacyjnego treść podniesionych przez pełnomocnika zarzutów i argumentów na jej uzasadnienie stanowi w istocie dowolną polemikę z prawidłową oceną zgromadzonego materiału dowodowego dokonaną przez Sąd I instancji, a także opartymi na nich i niebudzącymi wątpliwości ustaleniami faktycznymi. Zarzut pełnomocnika, iż Sąd Okręgowy nie uwzględnił dowodów w postaci zeznań T. W. , S. P. , Z. P. oraz opinii biegłej J. Ż. jest gołosłowny i nieuzasadniony w świetle treści uzasadnienia wyroku, z którego jednoznacznie wynika, iż dowody powyższe były przedmiotem wnikliwej analizy i oceny. Wnioskowanie Sądu I instancji, iż żaden z powyższych dowodów nie wskazuje na przynależność E. R. w przeszłości do organizacji (...) – WiN zgodne jest w ocenie Sądu Apelacyjnego z zasadami prawidłowego rozumowania. Trafnie dostrzegł Sąd I instancji, iż zeznania T. W. w powyższym zakresie są rażąco wewnętrznie sprzeczne, zaś zeznania S. P. i Z. P. miały bardzo ogólny charakter i oparte były na wiedzy zasłyszanej od innej osoby. Nie budzi także jakichkolwiek zastrzeżeń ocena opinii biegłej J. Ż. , która sformułowała bardzo ogólne wnioski w oparciu o własne przypuszczenia, a nie konkretne dokumenty. Ponadto Sąd Okręgowy trafnie dostrzegł, iż powyższe dowody przede wszystkim pozostają w rażącej sprzeczności z dokumentami zawartymi w aktach sprawy Instytutu Pamięci Narodowej m.in. o sygn. 765/484, raportem Komisji M. oraz zeznaniami E. J. i Z. S. . Treść powołanych wyżej i szczegółowo opisanych przez Sąd I instancji dokumentów jednoznacznie wskazujących na brak przynależności E. R. do organizacji (...) została całkowicie zignorowana przez pełnomocnika, co czyni podniesioną przez niego argumentację całkowicie dowolną i polemiczną. Mając powyższe na względzie Sąd Apelacyjny orzekł o utrzymaniu w mocy wyroku w zaskarżonej części.