Orzeczenie · 2013-01-15

II AKA 252/12

Sąd
Sąd Apelacyjny w Białymstoku
Miejsce
Białystok
Data
2013-01-15
SAOSKarneodpowiedzialność Skarbu PaństwaWysokaapelacyjny
tymczasowe aresztowanieodszkodowaniezadośćuczynieniezasada specjalnościEuropejski Nakaz Aresztowaniakodeks postępowania karnegoniezgodne z prawem pozbawienie wolności

Pełnomocnik M. G. wystąpił o zasądzenie od Skarbu Państwa 10.000 zł zadośćuczynienia za tymczasowe aresztowanie w okresie od 10 do 19 sierpnia 2011 r. w sprawie 3 Ds. 138/07 Prokuratury Rejonowej w Suwałkach. Sąd Okręgowy w Suwałkach oddalił wniosek, uznając, że aresztowanie nie było "niewątpliwie niesłuszne", mimo że było niezgodne z prawem w zakresie wykonania. Sąd Apelacyjny w Białymstoku uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd Apelacyjny podkreślił, że naruszono zasadę specjalności (art. 607e § 1 kpk), która zakazuje ścigania i stosowania środków zapobiegawczych za inne przestępstwa niż te, które stanowiły podstawę przekazania osoby na podstawie Europejskiego Nakazu Aresztowania. W tej sprawie M. G. został przekazany do Polski wyłącznie w celu wykonania kary pozbawienia wolności, a nie w związku z tymczasowym aresztowaniem. Dlatego tymczasowe aresztowanie w sprawie II Kp 720/07 było niezgodne z prawem, co otwiera drogę do odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja zasady specjalności w kontekście Europejskiego Nakazu Aresztowania i odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa za niezgodne z prawem tymczasowe aresztowanie.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia zasady specjalności przy przekazaniu osoby na podstawie ENA.

Zagadnienia prawne (2)

Czy tymczasowe aresztowanie zastosowane wobec osoby przekazanej w wyniku Europejskiego Nakazu Aresztowania, w związku z innym przestępstwem niż to, które stanowiło podstawę przekazania, jest "niewątpliwie niesłuszne" w rozumieniu art. 552 § 4 kpk?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, tymczasowe aresztowanie zastosowane z naruszeniem zasady specjalności (art. 607e § 1 kpk) jest niezgodne z prawem i otwiera drogę do odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że naruszenie zasady specjalności, która zakazuje stosowania środków zapobiegawczych za inne przestępstwa niż te będące podstawą przekazania, czyni tymczasowe aresztowanie niezgodnym z prawem. W konsekwencji, otwiera to drogę do dochodzenia odszkodowania od Skarbu Państwa.

Czy niezgodne z prawem wykonanie tymczasowego aresztowania, które było formalnie zastosowane zgodnie z przepisami kpk, może stanowić podstawę do zasądzenia odszkodowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, odszkodowanie przysługuje nie tylko za samo wydanie niezasadnego postanowienia, ale przede wszystkim za szkodę lub krzywdę wynikłą z rzeczywistego pozbawienia wolności, które było niezgodne z prawem.

Uzasadnienie

Sąd odwołał się do orzecznictwa Sądu Najwyższego, wskazując, że prawo do odszkodowania wynika z rzeczywistego pozbawienia wolności, a nie tylko z samego postanowienia. Podkreślono, że ocena zgodności z prawem pozbawienia wolności nie może ograniczać się do przepisów kpk, ale musi uwzględniać także inne przepisy prawa, w tym międzynarodowe standardy.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
wnioskodawca (M. G.)

Strony

NazwaTypRola
M. G.osoba_fizycznawnioskodawca
Skarb Państwaorgan_państwowyodpowiedzialny

Przepisy (6)

Główne

k.p.k. art. 552 § 1

Kodeks postępowania karnego

Odszkodowanie przysługuje nie za samo niesłuszne skazanie, lecz za niesłuszne wykonanie kary pozbawienia wolności.

k.p.k. art. 552 § 4

Kodeks postępowania karnego

Prawo do odszkodowania oraz zadośćuczynienia za doznaną krzywdę przysługuje w związku z pozbawieniem wolności przez zastosowanie tymczasowego aresztowania, nie zaś z powodu samego faktu wydania postanowienia.

k.p.k. art. 607e § 1

Kodeks postępowania karnego

Osoby przekazanej w wyniku wykonania europejskiego nakazu aresztowania nie można ścigać i wykonywać wobec niej środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania, za przestępstwa inne niż te, które stanowiły podstawę przekazania.

Pomocnicze

k.p.k. art. 249

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 258

Kodeks postępowania karnego

k.k.w. art. 34 § 3

Kodeks karny wykonawczy

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie zasady specjalności (art. 607e § 1 kpk) przy stosowaniu tymczasowego aresztowania. • Niezgodność z prawem wykonania tymczasowego aresztowania jako podstawa odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa. • Możliwość dochodzenia odszkodowania nawet jeśli aresztowanie było wykonywane równolegle z odbywaniem kary.

Odrzucone argumenty

Tymczasowe aresztowanie nie było "niewątpliwie niesłuszne", ponieważ istniały przesłanki z art. 249 i 258 kpk (argument sądu I instancji).

Godne uwagi sformułowania

tymczasowe aresztowanie wobec osoby przekazanej w wyniku nakazu aresztowania • zasada specjalności • niewątpliwie niesłuszne tymczasowe aresztowanie • niezgodne z prawem wykonanie tymczasowego aresztowania • nie może stanowić podstawy odszkodowania, gdyż wiązać ją należy stricte z niewątpliwie niesłuszne zastosowanie tego środka zapobiegawczego

Skład orzekający

Andrzej Czapka

Przewodniczący

Jacek Dunikowski

Sędzia sprawozdawca

Tomasz Eryk Wirzman

Sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady specjalności w kontekście Europejskiego Nakazu Aresztowania i odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa za niezgodne z prawem tymczasowe aresztowanie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia zasady specjalności przy przekazaniu osoby na podstawie ENA.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu praw człowieka – prawa do wolności i odpowiedzialności państwa za jej bezprawne pozbawienie, z silnym naciskiem na interpretację przepisów proceduralnych i międzynarodowych.

Skarb Państwa zapłaci za błąd? Aresztowanie niezgodne z prawem otwiera drogę do odszkodowania.

Dane finansowe

WPS: 10 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst