II AKa 250/03

Sąd Apelacyjny w KatowicachKatowice2003-08-07
SAOSKarneinneŚredniaapelacyjny
represjeUrząd BezpieczeństwaodszkodowaniezadośćuczynienieIPNhistoriaprawda historycznapostępowanie karnedowody

Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego oddalający wniosek o odszkodowanie za rzekome represje UB, uznając brak wystarczających dowodów na tymczasowe aresztowanie.

Wnioskodawca A.B. domagał się odszkodowania i zadośćuczynienia od Skarbu Państwa za represje ze strony Urzędu Bezpieczeństwa w 1949 roku. Sąd Okręgowy oddalił wniosek, uznając brak dowodów na tymczasowe aresztowanie. Apelacja pełnomocnika wnioskodawcy zarzucała błąd w ustaleniach faktycznych. Sąd Apelacyjny uznał apelację za bezzasadną, podkreślając rozbieżności w zeznaniach wnioskodawcy i brak pisemnych dowodów potwierdzających aresztowanie.

Sąd Apelacyjny w Katowicach rozpoznał sprawę z wniosku A. B. o zasądzenie odszkodowania i zadośćuczynienia w kwocie 118.000 zł z tytułu represjonowania go przez funkcjonariuszy Urzędu Bezpieczeństwa w 1949 roku za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. Sąd Okręgowy w Częstochowie oddalił ten wniosek, argumentując, że wnioskodawca nie wykazał, iż rzeczywiście doświadczył represji, z których wywodził swoje roszczenia. Pełnomocnik wnioskodawcy złożył apelację, zarzucając sądowi pierwszej instancji błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, że wnioskodawca nie udowodnił swojego tymczasowego aresztowania z powodu przynależności do Armii Krajowej. Sąd Apelacyjny uznał apelację za niezasadną. Sąd podkreślił, że zeznania wnioskodawcy nie mogły stanowić niewątpliwego dowodu na jego tymczasowe aresztowanie w 1949 roku w związku z działalnością niepodległościową. Brak było jakichkolwiek pisemnych dowodów potwierdzających ten fakt. Ponadto, analiza akt wykazała, że wnioskodawca w różnych dokumentach i zeznaniach podawał sprzeczne informacje dotyczące okresu i okoliczności rzekomego aresztowania, a do maja 1991 roku w ogóle nie powoływał się na takie represje. Sąd uznał te rozbieżności za podważające wiarygodność zeznań i skutkujące koniecznością oddalenia roszczenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zeznania wnioskodawcy, ze względu na liczne rozbieżności i brak potwierdzenia w innych dowodach, nie mogą stanowić wystarczającego dowodu na potwierdzenie tymczasowego aresztowania i represji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wnioskodawca nie wykazał w sposób niewątpliwy faktu tymczasowego aresztowania w 1949 roku. Analiza akt wykazała rozbieżności w jego zeznaniach dotyczących okresu i okoliczności aresztowania, a także brak pisemnych dowodów potwierdzających ten fakt. Wnioskodawca do maja 1991 roku nie powoływał się na takie represje.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
A. B.osoba_fizycznawnioskodawca
Skarb Państwaorgan_państwowypozwany

Przepisy (2)

Główne

k.p.k. art. 445

Kodeks postępowania karnego

Przepis ten stanowi podstawę do zasądzenia odszkodowania i zadośćuczynienia za krzywdę doznaną wskutek represji.

Pomocnicze

Ustawa o kombatanckich

Choć nie wymieniona wprost, kontekst sprawy dotyczy osób represjonowanych w okresie PRL, co wiąże się z ustawodawstwem dotyczącym kombatanckich i ofiar represji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wystarczających dowodów na potwierdzenie tymczasowego aresztowania. Rozbieżności i niejednolitość zeznań wnioskodawcy podważają ich wiarygodność. Brak pisemnych dowodów potwierdzających represje.

Odrzucone argumenty

Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku przez Sąd Okręgowy. Twierdzenie, że wnioskodawca udowodnił tymczasowe aresztowanie z powodu przynależności do Armii Krajowej.

Godne uwagi sformułowania

nie wykazał by rzeczywiście doświadczył on represji, z których wywodził swoje roszczenia nie wykazał w sposób niewątpliwy, iż fakt jego tymczasowego aresztowania w 1949r. w ogóle miał miejsce Powyższa analiza wskazuje, że wnioskodawca do maja 1991r. w ogóle nie powoływał się na represje w postaci tymczasowego aresztowania w 1949r. Te rozbieżności i niejednolitość zeznań wnioskodawcy nakazywały uznać, że budzą one wątpliwości co do ich wiarygodności

Skład orzekający

Wiesława Gawrońska

przewodniczący-sprawozdawca

Jolanta Śpiechowicz

sędzia

Wojciech Kopczyński

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie wymogów dowodowych w sprawach o odszkodowanie za represje PRL, znaczenie rozbieżności w zeznaniach świadków."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i braku dowodów, co ogranicza jej zastosowanie do podobnych sytuacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy trudnego okresu historii Polski i represji, co może być interesujące dla osób zainteresowanych historią najnowszą i prawem represji. Jednak brak jednoznacznych dowodów i rozbieżności w zeznaniach czynią ją mniej spektakularną.

Czy rozbieżne zeznania przekreślają szansę na odszkodowanie za represje PRL?

Dane finansowe

WPS: 118 000 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt : II AKa 250/03 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 sierpnia 2003 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący SSA Wiesława Gawrońska (spr.) Sędziowie SSA Jolanta Śpiechowicz SSO del. Wojciech Kopczyński Protokolant Ewa Matyjaszczyk przy udziale Prokuratora Wandy Barańskiej po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2003 sprawy wnioskodawcy A. B. odszkodowanie na skutek apelacji pełnomocnika wnioskodawcy od wyroku Sądu Okręgowego w Częstochowie z dnia 07/04/2003 r. sygn. akt II Ko 3/02 1. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok, 2. kosztami postępowania odwoławczego obciąża Skarb Państwa, 3. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. K. G. – Kancelaria Adwokacka w K. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu odwoławczym. II AKa 250/03 UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w Częstochowie wyrokiem z dnia 7 kwietnia 2003r. oddalił wniosek A. B. o zasądzenie na jego rzecz odszkodowania i zadośćuczynienia w kwocie 118.000 zł z tytułu represjonowania go przez funkcjonariuszy Urzędu Bezpieczeństwa w 1949r. za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego wywodząc, że nie wykazał by rzeczywiście doświadczył on represji, z których wywodził swoje roszczenia. Od tego wyroku apelację wniósł pełnomocnik wnioskodawcy A. B. zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za postawę wyroku przez przyjęcie, że wnioskodawca nie udowodnił, iż był represjonowany i tymczasowo aresztowany z powodu przynależności do organizacji wojskowych walczących na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego chociaż konsekwentnie utrzymywał on, że był tymczasowo aresztowany z powodu przynależności do Armii Krajowej i doznał z tego powodu krzywd. W konkluzji apelacji pełnomocnika wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i zasądzenie na rzecz wnioskodawcy odszkodowania zgodnie z jego wnioskiem. j Sąd Apelacyjny zważył co następuje : Apelacja nie jest zasadna. Wbrew wywodom apelacji Sąd Okręgowy słusznie uznał, że zeznania wnioskodawcy nie mogą stanowić w niniejszej sprawie niewątpliwego dowodu, iż w okresie od 4 stycznia 1949r. do 8 czerwca 1949r. pozostawał on w tymczasowym aresztowaniu w związku z działalnością niepodległościową prowadzoną w czasie wojny, tj. §1 okresie od marca 1941r. do stycznia 1945 r. Prowadzone przez Sąd Okręgowy postępowanie nie wykazało żadnego pisemnego dowodu potwierdzającego fakt tymczasowego aresztowania wnioskodawcy w 1949r. Jak wynika z akt Związku (...) w C. , wnioskodawca w deklaracji członkowskiej z dnia 20 maja 1991r. w ogóle nie ujawniał represji w postaci tymczasowego aresztowania w 1949r. (kserokopia deklaracji k. 136 akt), w swoim życiorysie z dnia 18 czerwca 1991r. wskazał, że w styczniu 1949r. został zatrzymany przez funkcjonariuszy Urzędu Bezpieczeństwa w R. na okres 3 dni (kserokopia życiorysu 141-142 akt). W zeznaniach złożonych przed Sądem Okręgowym w Łodzi wnioskodawca stwierdził, że pozostawać miał w areszcie tymczasowym od 7 stycznia 1949r. do kwietnia 1949r. - k. 54 akt i dopiero na rozprawie przed Sądem Okręgowym w Katowicach z dnia 4 grudnia 2003r. zaczął utrzymywać, że pozostawał w areszcie tymczasowym od 3-4 stycznia 1949r. do 18-20 czerwca 1949r., czyli przez 6 miesięcy (k. 156). Powyższa analiza wskazuje, że wnioskodawca do maja 1991r. w ogóle nie powoływał się na represje w postaci tymczasowego aresztowania w 1949r. z powodu wcześniejszej działalności niepodległościowej, a od tego czasu w różny sposób określał okoliczności jak i okres tego aresztowania. Zauważyć też należy, że wnioskodawca w życiorysie z dnia 18 czerwca 1991r. podał, że doznał zranienia lewego policzka jesienią 1942 r. na skutek pobicia go kijem przez żandarma niemieckiego, zaś w zeznaniach na k. 54 utrzymywał, że rany tej miał doznać w kwietniu 1949r. podczas przesłuchania przez funkcjonariusza Urzędu Bezpieczeństwa. Te rozbieżności i niejednolitość zeznań wnioskodawcy nakazywały uznać, że budzą one wątpliwości co do ich wiarygodności i nie mogły stanowić podstawy do uznania jego roszczenia za zasadne. W tej sytuacji podzielić należało pogląd Sądu Okręgowego, że wnioskodawca nie wykazał w sposób niewątpliwy, iż fakt jego tymczasowego aresztowania w 1949r. w ogóle miał miejsce. Skutkować to musiało oddaleniem jego roszczenia i rozstrzygnięcie to Sąd Apelacyjny w pełni zaaprobował. Z tych więc względów orzeczono jak w części dyspozytywnej wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI