II AKa 248/03

Sąd Apelacyjny w KatowicachKatowice2003-08-07
SAOSKarneinneŚredniaapelacyjny
odszkodowanierepresjeNKWDustawa represyjnakrąg uprawnionychdziedziczenie roszczeń

Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego oddalający wniosek o odszkodowanie za represje NKWD, uznając, że wnioskodawczyni nie należała do kręgu osób uprawnionych do dochodzenia roszczeń.

Apelacja dotyczyła wyroku Sądu Okręgowego, który oddalił wniosek A. P. o odszkodowanie za represje NKWD. Pełnomocnik wnioskodawczyni zarzucił obrazę prawa, twierdząc, że krąg osób uprawnionych do odszkodowania powinien być szerszy, gdy wnioskodawca był również stroną w sprawie o unieważnienie wyroku. Sąd Apelacyjny uznał apelację za niezasadną, potwierdzając stanowisko sądu pierwszej instancji, że zgodnie z ustawą, uprawnienia do dochodzenia roszczeń przechodzą na małżonka, dzieci i rodziców w przypadku śmierci osoby represjonowanej, wyłączając dalsze rozszerzenie tego kręgu.

Sąd Apelacyjny w Katowicach rozpoznał apelację pełnomocnika wnioskodawczyni A. P. od wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach, który oddalił jej wniosek o odszkodowanie za represje NKWD. Głównym zarzutem apelacji była obraza art. 8 ust. 1 Ustawy z dnia 23 lutego 1999 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. Pełnomocnik argumentował, że krąg osób uprawnionych do wystąpienia o odszkodowanie i zadośćuczynienie powinien być szerszy, obejmując również sytuacje, gdy wnioskodawca był stroną w sprawie o unieważnienie wyroku. Sąd Apelacyjny uznał jednak apelację za całkowicie niezasadną. Podzielił stanowisko sądu pierwszej instancji, że zgodnie z art. 8 ust. 1 zd. 2 cytowanej ustawy, w przypadku śmierci osoby represjonowanej, uprawnienia do dochodzenia roszczeń o odszkodowanie i zadośćuczynienie przechodzą wyłącznie na małżonka, dzieci i rodziców. Przepis ten został uznany za wyczerpujący, a sąd nie znalazł podstaw do rozszerzenia kręgu osób legitymowanych. W konsekwencji, sąd utrzymał w mocy zaskarżony wyrok, obciążył Skarb Państwa kosztami postępowania odwoławczego i zasądził koszty zastępstwa adwokackiego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, krąg osób uprawnionych jest wyczerpująco określony w ustawie i obejmuje jedynie małżonka, dzieci i rodziców osoby represjonowanej w przypadku jej śmierci.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na literalnym brzmieniu art. 8 ust. 1 zd. 2 ustawy, który precyzyjnie określa krąg podmiotów, na które przechodzą uprawnienia do dochodzenia roszczeń. Brak jest podstaw do rozszerzania tego kręgu, nawet jeśli wnioskodawca był stroną w sprawie o unieważnienie wyroku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
A. P.osoba_fizycznawnioskodawca
Skarb Państwaorgan_państwowystrona

Przepisy (2)

Główne

Ustawa z 23.02.1999 r. art. 8 § ust. 1 zd. 2

Ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego

Przepis ten określa wyczerpująco krąg podmiotów, na które następuje przejście uprawnienia w wypadku śmierci osoby represjonowanej (małżonek, dzieci, rodzice) i jako szczególne unormowanie wyłącza możliwość dalszego rozszerzenia tego kręgu osób legitymowanych.

Pomocnicze

Ustawa z 23.02.1999 r. art. 3 § ust. 4

Ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego

Dotyczy osób uprawnionych do wystąpienia o unieważnienie wyroku.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kwestia wyczerpującego określenia kręgu osób uprawnionych do dochodzenia roszczeń na podstawie ustawy represyjnej.

Odrzucone argumenty

Argumentacja pełnomocnika o potrzebie rozszerzenia kręgu osób uprawnionych do odszkodowania, gdy wnioskodawca był również stroną w sprawie o unieważnienie wyroku.

Godne uwagi sformułowania

Przepis ten określa więc wyczerpująco krąg podmiotów, na które następuje przejście uprawnienia w wypadku śmierci samego represjonowanego i jako szczególne unormowanie wyłącza możliwość dalszego rozszerzenia tego kręgu osób legitymowanych.

Skład orzekający

Wiesława Gawrońska

przewodniczący

Jolanta Śpiechowicz

sprawozdawca

Wojciech Kopczyński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja kręgu osób uprawnionych do odszkodowania na podstawie ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej ustawy i sytuacji, gdy wnioskodawca był stroną w sprawie o unieważnienie wyroku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego tematu odszkodowań za represje, ale rozstrzygnięcie opiera się na ścisłej interpretacji przepisów, co czyni ją bardziej interesującą dla prawników niż dla szerokiej publiczności.

Kto może dochodzić odszkodowania za represje? Sąd wyjaśnia krąg uprawnionych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt : II AKa 248/03 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 sierpnia 2003 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący SSA Wiesława Gawrońska Sędziowie SSA Jolanta Śpiechowicz (spr.) SSO del. Wojciech Kopczyński Protokolant Ewa Matyjaszczyk przy udziale Prokuratora Wandy Barańskiej po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2003 sprawy wnioskodawcy A. P. o odszkodowanie NKWD na skutek apelacji pełnomocnika wnioskodawcy od wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 13/03/2003 r. sygn. akt XVI1 Ko 62/00 1. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok, 2. kosztami postępowania odwoławczego obciąża Skarb Państwa, 3. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. S. S. – Kancelaria Adwokacka w K. 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem kosztów zastępstwa adwokackiego w postępowaniu odwoławczym. II AKa 248/03 UZASADNIENIE Od wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 13.III.03 r. sygn. XVIl Ko 62/00, którym oddalono wniosek A. P. o odszkodowanie, apelację wniósł jej pełnomocnik. Zarzucił wyrokowi obrazę art. 8 ust. 1 Ustawy z 23.02.1999 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego przez przyjęcie, że krąg osób wymieniony w tym przepisie, jako upoważniony do wystąpienia o odszkodowanie i zadośćuczynienie ma zastosowanie również w sytuacji, gdy wnioskodawca w sprawie o odszkodowanie i zadośćuczynienie był też wnioskodawcą w sprawie o unieważnienie wyroku. W oparciu o ten zarzut pełnomocnik wniósł o : - zmianę zaskarżonego wyroku i zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz wnioskodawczyń kwoty 50.000 zł. z ustawowymi odsetkami od dnia wymagalności, ewentualnie - o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Sąd Apelacyjny uznał apelację za całkowicie niezasadną. Wbrew jej wywodom, zgodzić należy się z sądem I instancji, iż wnioskodawczym nie jest osobą uprawnioną do występowania z wnioskiem o odszkodowanie i zadośćuczynienie w trybie ustawy z 23.02.1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego . Zgodnie z uregulowaniem zawartym w art. 8 ust. 1 zd. 2 cyt. Ustawy, uprawnienia do dochodzenia roszczeń o odszkodowanie i zadośćuczynienie w razie śmierci osoby represjonowanej przechodzi na małżonka, dzieci i rodziców. Przepis ten określa więc wyczerpująco krąg podmiotów, na które następuje przejście uprawnienia w wypadku śmierci samego represjonowanego i jako szczególne unormowanie wyłącza możliwość dalszego rozszerzenia tego kręgu osób legitymowanych. Brak jest jakichkolwiek przesłanek dla przyjęcia, iż ustawodawca inaczej każe traktować krąg tych osób w przypadku gdy o unieważnienie wyroku wystąpił nie sam represjonowany, ale inna osoba, uprawniona do tego w myśl art. 3 ust. 4 cyt. Ustawy. Mając powyższe na uwadze, Sąd Apelacyjny orzekł jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI