II AKa 243/02
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny utrzymał w mocy wyrok oddalający wniosek o odszkodowanie za niesłuszne pozbawienie wolności i śmierć ojca wnioskodawczyni, uznając brak podstaw do zastosowania ustawy o odszkodowaniu.
Wnioskodawczyni domagała się odszkodowania od Skarbu Państwa za niesłuszne pozbawienie wolności i śmierć ojca w obozie pracy w 1945 roku. Sąd Okręgowy oddalił wniosek, a Sąd Apelacyjny utrzymał ten wyrok w mocy. Sąd odwoławczy uznał, że ojciec wnioskodawczyni, będący obywatelem narodowości niemieckiej, nie należał do żadnej organizacji politycznej ani nie prowadził działalności na rzecz niepodległości Polski, co wykluczało zastosowanie ustawy o odszkodowaniu.
Wnioskodawczyni J. P. złożyła wniosek o zasądzenie od Skarbu Państwa odszkodowania z tytułu niesłusznego pozbawienia wolności i śmierci jej ojca, F. W., który zmarł w Obozie Pracy w Ś. w dniu 19 marca 1945 roku. Sąd Okręgowy w Katowicach oddalił ten wniosek wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2002 roku. Pełnomocnik wnioskodawczyni wniósł apelację, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych dotyczący przynależności ojca do organizacji niepodległościowych oraz obrazę przepisów postępowania. Sąd Apelacyjny w Katowicach, rozpoznając apelację, uznał ją za bezzasadną. Sąd stwierdził, że wnioskodawczyni, mimo podeszłego wieku, mogła zostać przesłuchana jako świadek, a brak było podstaw do ustanowienia jej pełnomocnika z urzędu. Analiza zebranych dowodów, w tym dokumentów i zeznań wnioskodawczyni, wykazała, że F. W. był emerytem górniczym narodowości niemieckiej, zatrzymanym w 1945 roku na terenach należących wówczas do Niemiec. Nie znaleziono dowodów na jego przynależność do organizacji politycznych ani prowadzenie działalności na rzecz Polski. W związku z tym, ustawa z dnia 23 lutego 1991 roku o odszkodowaniu nie mogła znaleźć zastosowania. Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy zaskarżony wyrok, uznając go za trafny merytorycznie i nieobciążony wadami proceduralnymi, a koszty postępowania odwoławczego obciążył Skarb Państwa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, ustawa z dnia 23 lutego 1991r. o odszkodowaniu nie może znaleźć zastosowania w przypadku, gdy osoba zmarła nie była obywatelem polskim i nie wykazała działalności na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że F. W. był obywatelem narodowości niemieckiej, emerytem górniczym, który nie należał do żadnej organizacji politycznej ani nie prowadził działalności na rzecz Polski. Brak dowodów na inny stan rzeczy wyklucza zastosowanie ustawy odszkodowawczej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji
Strona wygrywająca
Skarb Państwa
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. P. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | pozwany |
| F. W. | osoba_fizyczna | ojciec wnioskodawczyni (ofiara) |
Przepisy (1)
Główne
ustawa z 23.02.1991r.
Ustawa z dnia 23 lutego 1991r. o odszkodowaniu
Nie może znaleźć zastosowania, gdy zmarły nie był obywatelem polskim i nie działał na rzecz niepodległości Polski.
Argumenty
Skuteczne argumenty
F. W. był obywatelem narodowości niemieckiej. F. W. nie należał do organizacji politycznych. F. W. nie prowadził działalności na rzecz niepodległości Polski. Brak dowodów na działalność F. W. na rzecz Polski. Ustawa z 23.02.1991r. nie ma zastosowania w tej sprawie.
Odrzucone argumenty
Błąd w ustaleniach faktycznych co do przynależności ojca skarżącej do organizacji niepodległościowych. Obraza przepisów postępowania poprzez pozbawienie strony możliwości działania.
Godne uwagi sformułowania
nie było przeszkód faktycznych do przesłuchania jej jako świadka nie było podstaw prawnych do wyznaczenia jej pełnomocnika – adwokata z urzędu wyczerpano wszelkie możliwe do przeprowadzenia dowody nie ma dowodów ani też śladów ich istnienia wskazujących na to, by było inaczej
Skład orzekający
Bożena Summer - Brason
przewodniczący
Jan Dybek
sprawozdawca
Helena Kubaty
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek do uzyskania odszkodowania na podstawie ustawy z 1991 r. w kontekście obywatelstwa i działalności na rzecz Polski."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji historycznej i prawnej z okresu powojennego; wymaga wykazania braku działalności na rzecz Polski.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy trudnego okresu historycznego i kwestii odszkodowań za represje, co może być interesujące ze względu na kontekst historyczny i społeczny.
“Czy można dochodzić odszkodowania za śmierć w obozie, jeśli zmarły nie był Polakiem?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt: II AKa 243/02 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 lipca 2002 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący SSA Bożena Summer - Brason Sędziowie SSA Jan Dybek (spr.) SSO del. Helena Kubaty Protokolant Krzysztof Wdowiak przy udziale Prokuratora Prok. Apel. Wandy Barańskiej po rozpoznaniu w dniu 18 lipca 2002 sprawy wnioskodawcy J. P. - o odszkodowanie z powodu apelacji, wniesionej przez pełnomocnika wnioskodawcy od wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 11 kwietnia 2002r. sygn. akt XVI1 Ko 457/98 zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy, zaś kosztami postępowania odwoławczego obciąża Skarb Państwa. II AKa 243/02 UZASADNIENIE J. P. wniosła o zasądzenie od Skarbu Państwa na jej rzecz odszkodowania z tytułu niesłusznego pozbawienia wolności i śmierci jej ojca F. W. w Obozie Pracy w Ś. w dniu 19 marca 1945r. Wyżej wymienionym wyrokiem wniosek ten został oddalony. Apelacja pełnomocnika – adwokata J. P. zarzuca: 1. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia mogący mieć wpływ na treść orzeczenia, a polegający na przyjęciu, że ojciec skarżącej nie należał do żadnej organizacji, której celem było odzyskanie niepodległości Państwa Polskiego, wobec braku ustaleń w tym zakresie; 2. obrazę przepisów postępowania wobec pozbawienia strony możliwości działania. Sąd odwoławczy zważył: Apelacja nie jest zasadna. Co prawda wnioskodawczyni jest osobą już starszą, ale nie było przeszkód faktycznych do przesłuchania jej jako świadka na rozprawie ani też podstaw prawnych do wyznaczenia jej pełnomocnika – adwokata z urzędu w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. W sprawie wyczerpano wszelkie możliwe do przeprowadzenia dowody. Z uzyskanych danych dokumentacyjnych oraz z zeznań wnioskodawczyni jednoznacznie wynika, że F. W. urodzony w (...) r., wiosną 1945r. zatrzymany został przez funkcjonariuszy (...) jako obywatel narodowości niemieckiej i na terenach, które do wyzwolenia w styczniu 1945r. należały do Niemiec. Był on emerytem górniczym, nie należał do żadnej organizacji politycznej i nie prowadził też takiej działalności, w szczególności zaś na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. Nie ma dowodów ani też śladów ich istnienia wskazujących na to, by było inaczej. Powołana w zaskarżonym wyroku ustawa z 23 lutego 1991r. nie może więc znaleźć w sprawie pozytywnego zastosowania. Tak więc wyrok ten jako zawierający oczywiście trafne merytoryczne rozstrzygnięcie i nie dotknięty zarzucanymi mu wadami proceduralnymi, należało utrzymać w mocy, o czym orzeczono jak wyżej. Zgodnie z treścią art. 13 tejże ustawy Skarb Państwa ponosi koszty postępowania odwoławczego.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI