II AKA 228/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWnioskodawczyni A. D. wystąpiła z wnioskiem o zasądzenie od Skarbu Państwa kwoty 10.000 zł tytułem zadośćuczynienia za krzywdę doznaną w związku z niesłusznym zatrzymaniem, a także 3075 zł tytułem odszkodowania za koszty wynagrodzenia adwokata. Sąd Okręgowy w Olsztynie zasądził zadośćuczynienie w kwocie 10.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia uprawomocnienia się wyroku, a w pozostałym zakresie wniosek oddalił. Prokurator złożył apelację, zarzucając sądowi pierwszej instancji obrazę przepisów postępowania, w tym art. 321 § 1 kpc w zw. z art. 558 kpk, poprzez przyznanie odsetek od zasądzonej kwoty zadośćuczynienia, mimo braku takiego żądania ze strony wnioskodawcy lub jego pełnomocnika. Sąd Apelacyjny w Białymstoku uznał apelację prokuratora za w pełni uzasadnioną. Sąd podkreślił, że zadośćuczynienie i odszkodowanie za niesłuszne zatrzymanie, uregulowane w rozdziale 58 kpk, stanowi samodzielną podstawę odpowiedzialności Skarbu Państwa. Wskazał, że w sytuacji, gdy roszczenie ma charakter kompensacyjny, a przepisy kpk nie regulują zasad dochodzenia odsetek, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego. Jednakże, zgodnie z art. 321 § 1 kpc, sąd nie może wyrokować co do przedmiotu, który nie był objęty żądaniem, ani zasądzać ponad żądanie. Uchylenie § 2 art. 321 kpc pozbawiło sąd legitymacji procesowej do orzekania z urzędu o odsetkach. W związku z tym, Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok, uchylając rozstrzygnięcie w części dotyczącej zasądzenia odsetek, a kosztami postępowania odwoławczego obciążył Skarb Państwa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja art. 321 § 1 kpc w kontekście zasądzania odsetek w sprawach o zadośćuczynienie za niesłuszne zatrzymanie.
Dotyczy sytuacji, gdy odsetki nie były przedmiotem żądania strony.
Zagadnienia prawne (1)
Czy sąd może zasądzić odsetki ustawowe od zadośćuczynienia za niesłuszne zatrzymanie, jeśli wnioskodawca nie zgłosił takiego żądania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie może zasądzić odsetek, jeśli nie były one objęte żądaniem wnioskodawcy.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji orzekł odsetki z urzędu, naruszając art. 321 § 1 kpc, który zakazuje orzekania ponad żądanie. Przepis ten ma zastosowanie również do roszczeń ubocznych, takich jak odsetki, w sprawach o odszkodowanie za niesłuszne zatrzymanie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. D. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | pozwanego |
| T. D. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Prokurator | organ_państwowy | apelujący |
Przepisy (5)
Główne
kpk art. 552 § §1 i 4
Kodeks postępowania karnego
Stanowi samodzielną podstawę odpowiedzialności Skarbu Państwa za krzywdę wynikłą z niewątpliwie niesłusznego zatrzymania.
kpc art. 321 § §1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd nie może wyrokować co do przedmiotu, który nie był objęty żądaniem ani zasądzać ponad żądanie. Dotyczy to również odsetek.
Pomocnicze
kpk art. 554 § §2
Kodeks postępowania karnego
Reguluje obciążenie kosztami postępowania.
kpc art. 321 § §2
Kodeks postępowania cywilnego
Uchylony przepis, który dawał podstawę do orzekania ponad żądanie w niektórych sprawach.
kpk art. 558
Kodeks postępowania karnego
Wskazuje na potrzebę stosowania przepisów k.p.c. w zakresie nieuregulowanym w k.p.k.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd pierwszej instancji orzekł odsetki z urzędu, mimo braku żądania wnioskodawcy, co stanowi naruszenie art. 321 § 1 kpc.
Godne uwagi sformułowania
Sąd nie może wyrokować co do przedmiotu, który nie był objęty żądaniem ani zasądzać ponad żądanie. • Przepis art. 552 kpk stanowi samodzielną podstawę odpowiedzialności Skarbu Państwa i jest przepisem lex specialis względem przepisów regulujących odpowiedzialność o charakterze cywilnym.
Skład orzekający
Nadzieja Surowiec
przewodniczący
Andrzej Czapka
sprawozdawca
Jerzy Szczurewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 321 § 1 kpc w kontekście zasądzania odsetek w sprawach o zadośćuczynienie za niesłuszne zatrzymanie."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy odsetki nie były przedmiotem żądania strony.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z prawem do odszkodowania za niesłuszne zatrzymanie i interpretacją granic wyrokowania sądu.
“Czy sąd może przyznać Ci odsetki, o które nie prosiłeś? Wyrok w sprawie zadośćuczynienia za niesłuszne zatrzymanie.”
Dane finansowe
WPS: 10 000 PLN
zadośćuczynienie: 10 000 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.