Orzeczenie · 2013-11-13

II AKA 228/13

Sąd
Sąd Apelacyjny w Białymstoku
Miejsce
Białystok
Data
2013-11-13
SAOSKarnezadośćuczynienie za niesłuszne zatrzymanieŚredniaapelacyjny
niesłuszne zatrzymaniezadośćuczynienieodszkodowanieSkarb Państwakodeks postępowania karnegoodsetkigranice wyrokowaniaapelacja

Wnioskodawczyni A. D. wystąpiła z wnioskiem o zasądzenie od Skarbu Państwa kwoty 10.000 zł tytułem zadośćuczynienia za krzywdę doznaną w związku z niesłusznym zatrzymaniem, a także 3075 zł tytułem odszkodowania za koszty wynagrodzenia adwokata. Sąd Okręgowy w Olsztynie zasądził zadośćuczynienie w kwocie 10.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia uprawomocnienia się wyroku, a w pozostałym zakresie wniosek oddalił. Prokurator złożył apelację, zarzucając sądowi pierwszej instancji obrazę przepisów postępowania, w tym art. 321 § 1 kpc w zw. z art. 558 kpk, poprzez przyznanie odsetek od zasądzonej kwoty zadośćuczynienia, mimo braku takiego żądania ze strony wnioskodawcy lub jego pełnomocnika. Sąd Apelacyjny w Białymstoku uznał apelację prokuratora za w pełni uzasadnioną. Sąd podkreślił, że zadośćuczynienie i odszkodowanie za niesłuszne zatrzymanie, uregulowane w rozdziale 58 kpk, stanowi samodzielną podstawę odpowiedzialności Skarbu Państwa. Wskazał, że w sytuacji, gdy roszczenie ma charakter kompensacyjny, a przepisy kpk nie regulują zasad dochodzenia odsetek, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego. Jednakże, zgodnie z art. 321 § 1 kpc, sąd nie może wyrokować co do przedmiotu, który nie był objęty żądaniem, ani zasądzać ponad żądanie. Uchylenie § 2 art. 321 kpc pozbawiło sąd legitymacji procesowej do orzekania z urzędu o odsetkach. W związku z tym, Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok, uchylając rozstrzygnięcie w części dotyczącej zasądzenia odsetek, a kosztami postępowania odwoławczego obciążył Skarb Państwa.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja art. 321 § 1 kpc w kontekście zasądzania odsetek w sprawach o zadośćuczynienie za niesłuszne zatrzymanie.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy sytuacji, gdy odsetki nie były przedmiotem żądania strony.

Zagadnienia prawne (1)

Czy sąd może zasądzić odsetki ustawowe od zadośćuczynienia za niesłuszne zatrzymanie, jeśli wnioskodawca nie zgłosił takiego żądania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd nie może zasądzić odsetek, jeśli nie były one objęte żądaniem wnioskodawcy.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji orzekł odsetki z urzędu, naruszając art. 321 § 1 kpc, który zakazuje orzekania ponad żądanie. Przepis ten ma zastosowanie również do roszczeń ubocznych, takich jak odsetki, w sprawach o odszkodowanie za niesłuszne zatrzymanie.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Zmiana wyroku
Strona wygrywająca
Prokurator

Strony

NazwaTypRola
A. D.osoba_fizycznawnioskodawczyni
Skarb Państwaorgan_państwowypozwanego
T. D.osoba_fizycznawnioskodawca
Prokuratororgan_państwowyapelujący

Przepisy (5)

Główne

kpk art. 552 § §1 i 4

Kodeks postępowania karnego

Stanowi samodzielną podstawę odpowiedzialności Skarbu Państwa za krzywdę wynikłą z niewątpliwie niesłusznego zatrzymania.

kpc art. 321 § §1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd nie może wyrokować co do przedmiotu, który nie był objęty żądaniem ani zasądzać ponad żądanie. Dotyczy to również odsetek.

Pomocnicze

kpk art. 554 § §2

Kodeks postępowania karnego

Reguluje obciążenie kosztami postępowania.

kpc art. 321 § §2

Kodeks postępowania cywilnego

Uchylony przepis, który dawał podstawę do orzekania ponad żądanie w niektórych sprawach.

kpk art. 558

Kodeks postępowania karnego

Wskazuje na potrzebę stosowania przepisów k.p.c. w zakresie nieuregulowanym w k.p.k.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd pierwszej instancji orzekł odsetki z urzędu, mimo braku żądania wnioskodawcy, co stanowi naruszenie art. 321 § 1 kpc.

Godne uwagi sformułowania

Sąd nie może wyrokować co do przedmiotu, który nie był objęty żądaniem ani zasądzać ponad żądanie. • Przepis art. 552 kpk stanowi samodzielną podstawę odpowiedzialności Skarbu Państwa i jest przepisem lex specialis względem przepisów regulujących odpowiedzialność o charakterze cywilnym.

Skład orzekający

Nadzieja Surowiec

przewodniczący

Andrzej Czapka

sprawozdawca

Jerzy Szczurewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 321 § 1 kpc w kontekście zasądzania odsetek w sprawach o zadośćuczynienie za niesłuszne zatrzymanie."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy odsetki nie były przedmiotem żądania strony.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z prawem do odszkodowania za niesłuszne zatrzymanie i interpretacją granic wyrokowania sądu.

Czy sąd może przyznać Ci odsetki, o które nie prosiłeś? Wyrok w sprawie zadośćuczynienia za niesłuszne zatrzymanie.

Dane finansowe

WPS: 10 000 PLN

zadośćuczynienie: 10 000 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst