Orzeczenie · 2014-08-13

II AKA 213/14

Sąd
Sąd Apelacyjny w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2014-08-13
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko mieniuŚredniaapelacyjny
przywłaszczenieoszustwopowierzenie mienianaprawienie szkodypostępowanie karneapelacjakwalifikacja prawnasąd apelacyjny

Sprawa dotyczyła oskarżonego Ł. B., który został oskarżony o przywłaszczenie 260 000 zł powierzonych mu przez N. B. na zakup nieruchomości. Sąd Okręgowy w Warszawie uznał oskarżonego za winnego popełnienia czynu z art. 284 § 2 kk w zw. z art. 294 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk w zw. z art. 12 kk, skazując go na rok pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem na 4 lata próby oraz zobowiązując do naprawienia szkody w kwocie 235 000 zł. Apelację od wyroku wniósł obrońca oskarżonego, zarzucając m.in. błędy w ustaleniach faktycznych oraz naruszenie art. 415 § 5 kpk poprzez orzeczenie obowiązku naprawienia szkody, mimo że roszczenie to było już przedmiotem innego postępowania. Sąd Apelacyjny uznał apelację za skuteczną w zakresie zarzutu naruszenia art. 415 § 5 kpk, uchylając rozstrzygnięcie o obowiązku naprawienia szkody z uwagi na prawomocny nakaz zapłaty wydany w sprawie III Nc 156/13. Zmieniono również kwalifikację prawną czynu, eliminując art. 11 § 2 kk i art. 11 § 3 kk, gdyż art. 294 § 1 kk jest typem kwalifikowanym, a nie samodzielnym typem czynu zabronionego. Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy pozostałą część wyroku, w tym karę roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, uznając ją za sprawiedliwą i adekwatną do stopnia winy i społecznej szkodliwości czynu. Oskarżonego zwolniono od kosztów postępowania odwoławczego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja i stosowanie art. 415 § 5 kpk w kontekście zbiegu postępowań karnych i cywilnych dotyczących naprawienia szkody. Wyjaśnienie kwestii kwalifikacji prawnej czynów z art. 284 § 2 kk i art. 294 § 1 kk w powiązaniu z art. 11 kk.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i faktycznej, ale zasady prawne w nim zawarte mają szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (3)

Czy sąd może orzec obowiązek naprawienia szkody w postępowaniu karnym, jeśli roszczenie to zostało już prawomocnie zasądzone w innym postępowaniu cywilnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd nie może orzec obowiązku naprawienia szkody w postępowaniu karnym, jeżeli roszczenie wynikające z popełnienia przestępstwa jest przedmiotem innego postępowania albo o roszczeniu tym prawomocnie orzeczono.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny powołał się na art. 415 § 5 kpk, który wprowadza zakaz orzekania nawiązki, obowiązku naprawienia szkody lub zadośćuczynienia, jeśli roszczenie jest przedmiotem innego postępowania lub zostało już prawomocnie orzeczone. W tej sprawie istniał prawomocny nakaz zapłaty zasądzający od oskarżonego na rzecz pokrzywdzonej kwotę obejmującą szkodę wyrządzoną przestępstwem.

Czy kwalifikacja prawna czynu z art. 284 § 2 kk w zw. z art. 294 § 1 kk wymaga stosowania art. 11 § 2 kk (zbieg przepisów)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, art. 294 § 1 kk jest typem kwalifikowanym występku z art. 284 § 2 kk, a nie samodzielnym typem czynu zabronionego, dlatego nie zachodzi zbieg kumulatywny określony w art. 11 kk.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny dokonał zmiany kwalifikacji prawnej, eliminując art. 11 § 2 kk i art. 11 § 3 kk z podstawy wymiaru kary. Wyjaśniono, że art. 294 § 1 kk nie określa samodzielnie znamion typu czynu zabronionego, a jest typem kwalifikowanym występku z art. 284 § 2 kk, co oznacza, że nie stosuje się w tym przypadku przepisów o zbiegu przepisów.

Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny i ocenił materiał dowodowy w sprawie przywłaszczenia pieniędzy?

Odpowiedź sądu

Tak, sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy i ustalił stan faktyczny, a zarzuty obrońcy w tym zakresie były niezasadne.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że sąd pierwszej instancji rozstrzygał w oparciu o kompletny materiał dowodowy, który ocenił z uwzględnieniem zasad wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego. Argumentacja sądu pierwszej instancji była rzeczowa i logiczna, a skarżący nie przedstawił argumentów mogących ją podważyć. Sąd Apelacyjny podkreślił, że z materiału dowodowego wynikało, iż oskarżony otrzymał pieniądze na konkretny cel, a rozporządził nimi bez wiedzy i zgody pokrzywdzonej, co uzasadniało przypisanie mu zamiaru przywłaszczenia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Zmiana wyroku
Strona wygrywająca
oskarżony (w części dotyczącej obowiązku naprawienia szkody i kwalifikacji prawnej)

Strony

NazwaTypRola
Ł. B.osoba_fizycznaoskarżony
N. B.osoba_fizycznaoskarżycielka subsydiarna
Jerzy Mierzewskiosoba_fizycznaprokurator

Przepisy (15)

Główne

k.k. art. 284 § § 2

Kodeks karny

Dotyczy przywłaszczenia powierzonej rzeczy ruchomej lub pieniędzy.

k.k. art. 294 § § 1

Kodeks karny

Kwalifikuje przywłaszczenie mienia znacznej wartości jako występek.

k.p.k. art. 415 § § 5 zd. 2

Kodeks postępowania karnego

Zakazuje orzekania obowiązku naprawienia szkody, jeśli roszczenie jest przedmiotem innego postępowania lub zostało prawomocnie orzeczone.

Pomocnicze

k.k. art. 11 § § 2

Kodeks karny

Przepis o zbiegu przepisów, który został wyeliminowany z kwalifikacji prawnej.

k.k. art. 11 § § 3

Kodeks karny

Przepis dotyczący wymiaru kary w zbiegu przepisów, który został wyeliminowany.

k.k. art. 12

Kodeks karny

Dotyczy popełnienia czynu w krótkich odstępach czasu.

k.k. art. 69 § § 1 i 2

Kodeks karny

Podstawa warunkowego zawieszenia wykonania kary.

k.k. art. 70 § § 1 pkt 1

Kodeks karny

Określa okres próby przy warunkowym zawieszeniu kary.

k.k. art. 72 § § 2

Kodeks karny

Dotyczy zobowiązania do naprawienia szkody przy warunkowym zawieszeniu kary.

k.p.k. art. 4

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy ogólnych zasad postępowania, w tym uwzględniania okoliczności przemawiających na korzyść i niekorzyść oskarżonego.

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy oceny dowodów według zasad wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego.

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy uwzględnienia całokształtu okoliczności ujawnionych w postępowaniu.

k.p.k. art. 424 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy wymogów uzasadnienia wyroku.

k.p.k. art. 624 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa zwolnienia oskarżonego od kosztów sądowych.

k.p.k. art. 438 § pkt 2 oraz 3

Kodeks postępowania karnego

Podstawy apelacji dotyczące obrazy przepisów postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie art. 415 § 5 kpk poprzez orzeczenie obowiązku naprawienia szkody, gdy roszczenie było już przedmiotem innego postępowania. • Nieprawidłowa kwalifikacja prawna czynu z uwagi na błędne zastosowanie przepisów o zbiegu przepisów (art. 11 § 2 kk i 11 § 3 kk).

Odrzucone argumenty

Błędne ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji dotyczące zamiaru przywłaszczenia. • Bezzasadność uniewinnienia oskarżonego. • Wniosek o zmianę orzeczonej naprawy szkody poprzez wydłużenie okresu spłaty (stał się bezprzedmiotowy po uchyleniu obowiązku).

Godne uwagi sformułowania

nie zasługują na uwzględnienie zasadnicze zarzuty apelacji • nie może budzić wątpliwości prawidłowość prawno-karnej oceny zachowania oskarżonego jako przestępstwa sprzeniewierzenia • Okolicznością kwalifikującą ten typ przywłaszczenia jest legalne wejście sprawcy w posiadanie rzeczy przez jej powierzenie w określonym celu przez właściciela. • wyrok sądu pierwszej instancji zapadł z obrazą prawa procesowego a to art. 415 § 5 zd. 2 kpk • Nie ulega przy tym wątpliwości, że zakaz przewidziany w art. 415 § 5 kpk obejmuje orzekanie o obowiązku naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem na podstawie art. 46 § 1 kk, jak i o zobowiązaniu oskarżonego do naprawienia szkody na podstawie art. 72 § 2 kk

Skład orzekający

Paweł Rysiński

przewodniczący

Maria Żłobińska

sędzia

Ewa Gregajtys

sędzia-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 415 § 5 kpk w kontekście zbiegu postępowań karnych i cywilnych dotyczących naprawienia szkody. Wyjaśnienie kwestii kwalifikacji prawnej czynów z art. 284 § 2 kk i art. 294 § 1 kk w powiązaniu z art. 11 kk."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i faktycznej, ale zasady prawne w nim zawarte mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest pilnowanie formalnych aspektów postępowania, nawet gdy chodzi o naprawienie szkody. Pokazuje też, jak sąd drugiej instancji koryguje błędy sądu pierwszej instancji, co jest cenne dla praktyków.

Sąd Apelacyjny uchyla obowiązek naprawienia szkody w sprawie karnej. Kluczowy przepis o zbiegu postępowań.

Dane finansowe

WPS: 260 000 PLN

naprawienie szkody: 235 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst