II AKA 205/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego, uznając zarzut błędu w ustaleniach faktycznych dotyczący groźby bezprawnej za niezasadny i odrzucając wniosek o zmianę kwalifikacji prawnej czynu oraz złagodzenie kary.
Obrońca oskarżonego wniósł apelację, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych dotyczący kwalifikacji prawnej czynu jako groźby bezprawnej i domagając się zmiany kwalifikacji na art. 288 § 1 k.k. oraz złagodzenia kary. Sąd Apelacyjny uznał zarzut za niezasadny, podkreślając, że okazanie niebezpiecznego narzędzia (maczety) i żądanie wydania telefonu stanowi groźbę bezprawną, która wzbudziła uzasadnioną obawę pokrzywdzonego. Sąd nie znalazł podstaw do zmiany wyroku ani złagodzenia kary, wskazując na okoliczności obciążające i recydywę.
Sąd Apelacyjny rozpatrzył apelację obrońcy oskarżonego, który zarzucił sądowi pierwszej instancji błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na błędnym uznaniu zachowania oskarżonego za groźbę bezprawną w celu zmuszenia pokrzywdzonego do wydania telefonu. Obrońca domagał się zmiany kwalifikacji prawnej czynu na kradzież z art. 288 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. oraz złagodzenia orzeczonej kary. Sąd odwoławczy uznał zarzut za niezasadny. W uzasadnieniu podkreślono, że okazanie przez oskarżonego maczety i wypowiedzenie żądania oddania telefonu stanowiło groźbę bezprawną, która wzbudziła w pokrzywdzonym uzasadnioną obawę. Sąd przywołał orzecznictwo potwierdzające, że groźba może być wyrażona nie tylko werbalnie, ale także poprzez zachowanie, w tym okazanie niebezpiecznego narzędzia. Sąd nie znalazł również podstaw do złagodzenia kary, wskazując, że sąd pierwszej instancji już zastosował kwalifikację czynu jako występku (a nie zbrodni) i ukształtował karę poniżej połowy ustawowego zagrożenia, mimo istnienia poważnych okoliczności obciążających, takich jak karalność, recydywa, popełnienie czynu w stanie nietrzeźwości, co uzasadnia utrzymanie wyroku w mocy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, okazanie niebezpiecznego narzędzia w postaci maczety, skierowanej ostrzem w stronę pokrzywdzonego, połączone z żądaniem wydania telefonu, stanowi groźbę bezprawną, która wzbudza uzasadnioną obawę spełnienia.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że groźba może być wyrażona nie tylko słowami, ale także gestem lub innym zachowaniem, w tym okazaniem niebezpiecznego narzędzia. Okazanie maczety i żądanie telefonu, nawet bez werbalnej zapowiedzi użycia narzędzia, jednoznacznie daje do zrozumienia, że może ono zostać użyte, jeśli żądanie nie zostanie spełnione, co zostało odebrane przez pokrzywdzonego jako uzasadniona obawa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji
Strona wygrywająca
Oskarżyciel publiczny (w domyśle)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. Ł. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| R. M. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
Przepisy (3)
Pomocnicze
k.p.k. art. 438 § pkt 3
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 288 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 64 § § 1
Kodeks karny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Okazanie niebezpiecznego narzędzia (maczety) i żądanie wydania telefonu stanowi groźbę bezprawną. Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy i zastosował właściwą kwalifikację prawną. Kara orzeczona przez sąd pierwszej instancji jest adekwatna do stopnia winy i społecznej szkodliwości czynu, uwzględniając okoliczności obciążające.
Odrzucone argumenty
Zachowanie oskarżonego polegało jedynie na okazaniu noża i wypowiedzeniu słów "oddaj mi swój telefon", bez odwoływania się do konsekwencji niezastosowania się do polecenia. Należy zmienić kwalifikację prawną czynu na art. 288 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. Należy złagodzić orzeczoną karę.
Godne uwagi sformułowania
Takie działanie oskarżonego oczywiście stanowiło groźbę bezprawną, która wzbudziła w pokrzywdzonym uzasadnioną obawę jej spełnienia. Należy przypomnieć obrońcy, że groźba może być wyrażona za pomocą wszystkich środków mogących przekazać do świadomości odbiorcy jej treść. Zapowiedź popełnienia przestępstwa może więc być dokonana ustnie, na piśmie, ale także za pomocą gestu czy też innego zachowania w tym np. wyjęcia niebezpiecznego narzędzia i pokazania, jaki zostanie z niego użytek. Co więcej, do bytu tego przestępstwa nie jest konieczne posługiwanie się przy jego popełnieniu jakimkolwiek przedmiotem lub używanie go. Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela ww. stanowisko, a w konsekwencji ustalenie Sądu Okręgowego, że oskarżony zastosował groźbę bezprawną wobec pokrzywdzonego R. M. w celu zmuszenia go do wydania mu telefonu komórkowego marki O. (...) wartości 1.942zł w ten to sposób, że zagroził pokrzywdzonemu użyciem noża - maczety, która to groźba wzbudziła w pokrzywdzonym uzasadnioną obawę, że będzie spełniona i zażądał wydania telefonu. Postulowane złagodzenie kary prowadziłoby do wymierzenia oskarżonemu kary rażąco łagodnej, nieuwzględniającej przesłanek z zakresu prewencji indywidualnej, ale także generalnej stwarzając wrażenie pobłażania sprawcom poważnych przestępstw.
Skład orzekający
D. P.
przewodniczący
H. K.
sprawozdawca
M. K.
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia groźby bezprawnej w kontekście okazania niebezpiecznego narzędzia oraz ocena wymiaru kary w przypadku recydywy i popełnienia czynu w stanie nietrzeźwości."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i specyfiki polskiego prawa karnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje subtelne granice między różnymi typami przestępstw oraz pokazuje, jak sąd interpretuje zachowania sprawcy, które mogą być uznane za groźbę. Jest to ciekawe dla prawników zajmujących się prawem karnym.
“Maczeta i telefon: Czy pokazanie noża to już groźba karalna?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyUZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II AKa 205/25 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Okręgowego w K. z dnia (...) r. wydany w sprawie sygn. akt (...) 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.1.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☒ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.1.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 1.5. Ustalenie faktów 1.1.3. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.1.1. A. Ł. Oskarżony był dwukrotnie karany. dane o karalności 563-565 1.1.4. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.2.1. 1.6. Ocena dowodów 1.1.5. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 2.1.1.1 Dane o karalności oskarżonego. Dane o karalności zostały pozyskane z urzędowego rejestru i ich treść nie budzi wątpliwości. 1.1.6. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 3.1. Błąd w ustaleniach faktycznych przyjęty za podstawę orzeczenia, który miał wpływ na treść rozstrzygnięcia polegający na ustaleniu, iż zachowanie oskarżonego polegało na zastosowaniu groźby bezprawnej w celu zmuszeniu pokrzywdzonego do określonego działania, podczas gdy przeprowadzona w tym zakresie ocena materiału dowodowego pozwoliła na stwierdzenie, że zachowanie oskarżonego polegało tylko i wyłącznie na okazaniu pokrzywdzonemu posiadanego noża oraz wypowiedzeniu słów „oddaj mi swój telefon”, bez odwoływania się do jakichkolwiek konsekwencji niezastosowania się do wydanego polecenia, a w szczególności zagrożenia użyciem noża. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Zebrane dowody nie pozostawiają wątpliwości, że kwestionowane przez obrońcę zachowanie oskarżonego polegało na tym, że w pewnym momencie, w trakcie przemieszczania się z pokrzywdzonym jego samochodem, oskarżony wyciągnął zza kurtki maczetę i położył ją na przedramieniu, kierując ostrzem w stronę pokrzywdzonego i powiedział do niego „oddaj mi swój telefon”, na skutek czego pokrzywdzony, w obawie o życie i zdrowie, wyciągnął z lewej zewnętrznej kieszeni kurtki telefon komórkowy marki O. (...) wartości 1.942zł i oddał go oskarżonemu. Takie działanie oskarżonego oczywiście stanowiło groźbę bezprawną, która wzbudziła w pokrzywdzonym uzasadnioną obawę jej spełnienia. Twierdzenie obrońcy, że zachowanie oskarżonego, które polegało tylko i wyłącznie na okazaniu pokrzywdzonemu posiadanego noża oraz wypowiedzeniu słów „oddaj mi swój telefon”, bez odwoływania się do jakichkolwiek konsekwencji niezastosowania się do wydanego polecenia, a w szczególności zagrożenia użyciem noża, zwłaszcza w obliczu faktu, że sam pokrzywdzony przyznał, że oskarżony nie był wtedy agresywny, nie daje podstaw do przyjęcia, że oskarżony groził pokrzywdzonemu, jest oczywiście niezasadne. Należy przypomnieć obrońcy, że groźba może być wyrażona za pomocą wszystkich środków mogących przekazać do świadomości odbiorcy jej treść. Zapowiedź popełnienia przestępstwa może więc być dokonana ustnie, na piśmie, ale także za pomocą gestu czy też innego zachowania w tym np. wyjęcia niebezpiecznego narzędzia i pokazania, jaki zostanie zrobiony z niego użytek. Co więcej, do bytu tego przestępstwa nie jest konieczne posługiwanie się przy jego popełnieniu jakimkolwiek przedmiotem lub używanie go (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 15 maja 2015 r., II AKa 116/15, wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 5 lipca 2017 r. II AKa 100/17, wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 6 lutego 2013 r. II AKa 273/12). Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela ww. stanowisko, a w konsekwencji ustalenie Sądu Okręgowego, że oskarżony zastosował groźbę bezprawną wobec pokrzywdzonego R. M. w celu zmuszenia go do wydania mu telefonu komórkowego marki O. (...) wartości 1.942zł w ten to sposób, że zagroził pokrzywdzonemu użyciem noża - maczety, która to groźba wzbudziła w pokrzywdzonym uzasadnioną obawę, że będzie spełniona i zażądał wydania telefonu. Wszak okazanie niebezpiecznego narzędzia w postaci maczety, którą oskarżony nie tylko wyjął, ale i ostrzem skierował do pokrzywdzonego, nawet jeśli zachowaniu temu nie towarzyszyła ze strony oskarżonego werbalna zapowiedź uszkodzenia ciała czy pozbawienia życia pokrzywdzonego, jednoznacznie daje do zrozumienia, że narzędzie to może zostać użyte, jeśli pokrzywdzony nie spełni żądania oskarżonego, i tak zostało odebrane przez pokrzywdzonego. Obawa spełnienia tej groźby, biorąc pod uwagę okoliczności zdarzenia, była przy tym obiektywnie w pełni uzasadniona. Powyższej konstatacji nie zmienia fakt, że istotnie pokrzywdzony zeznał, że oskarżony nie zachowywał się nerwowo czy agresywnie w samochodzie (k. 357/2), ponieważ opanowanie oskarżonego w krytycznym momencie, w żaden sposób nie może wpłynąć na jednoznaczną w swojej wymowie ocenę jego postąpienia, wręcz przeciwnie, może dać wrażenie, że napastnik jest zdeterminowany i bezwzględny i tym bardziej należy się go obawiać. Świadczy zresztą o tym zachowanie pokrzywdzonego, który obawiając się o życie i zdrowie, wykorzystując pierwszą nadarzającą się okazję zatrzymał pojazd i uciekł, porzucając samochód. Wniosek O zmianę zaskarżonego wyroku poprzez wyeliminowanie z opisu czynu przypisanego oskarżonemu w pkt I ustalenia wskazującego na zastosowanie groźby bezprawnej wobec pokrzywdzonego R. M. w celu zmuszenia go do wydania mu telefonu komórkowego marki O. 0 o wartości 1.942 zł w ten sposób, że zagroził pokrzywdzonemu użyciem noża maczety, która to groźba wzbudziła w pokrzywdzonym uzasadnioną obawę, że będzie spełniona i zażądał wydania telefonu i w związku z tym zmianę kwalifikacji prawnej popełnionego czynu poprzez uznanie oskarżonego za winnego przestępstwa z art. 288 § 1 k.k. w zw. z art. 64 1 k.k. oraz złagodzenie orzeczonej w tym zakresie kary. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Nie podzielając zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych, jaki wyrokowi zarzucił obrońca, brak było podstaw do zmiany wyroku w żądnym przez skarżącego kierunku. tj. poprzez zmianę opisu czynu. Brak jest także podstaw do zmiany wyroku w punkcie I poprzez złagodzenie kary. Sąd a quo przypisał oskarżonemu występek w miejsce zarzucanej mu zbrodni, a karę za ten występek ukształtował znacząco poniżej połowy ustawowego zagrożenia, mimo tak poważnych okoliczności obciążających, jak fakt wyczerpania jednym czynem znamion dwóch przestępstw, uprzednia karalność oskarżonego, w tym za przestępstwo podobne i popełnienie przypisanego mu czynu w warunkach recydywy z art. 64§1 k.k. oraz działanie w stanie nietrzeźwości. W tej sytuacji postulowane złagodzenie kary prowadziłoby do wymierzenia oskarżonemu kary rażąco łagodnej, nieuwzględniającej przesłanek z zakresu prewencji indywidualnej, ale także generalnej stwarzając wrażenie pobłażania sprawcom poważnych przestępstw. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 4.1. Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 1.7. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 5.1.1. Przedmiot utrzymania w mocy Zaskarżony wyrok. Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Z uwagi na brak podstaw do podzielenia zarzutu apelacji obrońcy - bliżej na ten temat w części 3.1. uzasadnienia. 1.8. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 5.2.1. Przedmiot i zakres zmiany Zwięźle o powodach zmiany 1.9. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 1.1.7. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 5.3.1.1.1. ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 5.3.1.4.1. ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 1.1.8. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 1.10. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 2) Sąd zgodnie z wnioskiem obrońcy orzekł o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu z urzędu w postępowaniu odwoławczym, ustalając je na podstawie §17 ust. 2 pkt 5 i §4 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu. 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 3) Uwzględniając trudną sytuację materialną oskarżonego, a to brak dochodów i majątku, sąd zwolnił go od zapłaty kosztów sądowych za postępowania odwoławcze w całości. 7. PODPIS D. P. H. K. M. K.