II AKA 203/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy we Wrocławiu wyrokiem z dnia 6 marca 2012 r. skazał M. W. za przestępstwo z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 296 § 1 i 3 k.k. i art. 271 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., polegające na usiłowaniu wyrządzenia szkody majątkowej spółce w wielkich rozmiarach poprzez poświadczenie nieprawdy co do daty podpisania porozumienia o zrzeczeniu się kar umownych. Sąd orzekł karę jednego roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem na 3 lata próby, zakaz zajmowania stanowisk w spółkach handlowych oraz zasądził koszty sądowe. Zarówno oskarżony, jak i subsydiarny oskarżyciel posiłkowy M. S. wnieśli apelacje. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu, rozpatrując apelację M. S., uznał, że nie był on uprawnionym oskarżycielem posiłkowym, ponieważ jako wspólnik spółki nie był bezpośrednio pokrzywdzony przestępstwem skierowanym przeciwko spółce. Brak bezpośredniego naruszenia dobra prawnego spółki przez działanie oskarżonego, zgodnie z art. 49 § 1 k.p.k., wykluczał status pokrzywdzonego. W związku z tym, apelacja M. S. została pozostawiona bez rozpoznania jako wniesiona przez osobę nieuprawnioną. Sąd Apelacyjny stwierdził, że brak skargi uprawnionego oskarżyciela stanowi bezwzględną przesłankę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k. W konsekwencji, Sąd Apelacyjny uchylił zaskarżony wyrok i umorzył postępowanie karne wobec oskarżonego M. W., obciążając jednocześnie M. S. kosztami postępowania odwoławczego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie kręgu podmiotów uprawnionych do działania w charakterze pokrzywdzonego w sprawach dotyczących przestępstw na szkodę spółek kapitałowych oraz znaczenie braku skargi uprawnionego oskarżyciela jako bezwzględnej przesłanki odwoławczej.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku legitymacji procesowej, co może ograniczać jego bezpośrednie zastosowanie w innych sprawach, jednak zasady interpretacji przepisów są uniwersalne.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wspólnik spółki kapitałowej może być uznany za pokrzywdzonego w rozumieniu art. 49 § 1 k.p.k. w przypadku przestępstwa popełnionego na szkodę tej spółki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wspólnik spółki kapitałowej nie jest bezpośrednio pokrzywdzony przestępstwem popełnionym na szkodę spółki, a jedynie pośrednio. Bezpośrednim pokrzywdzonym jest sama spółka.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny oparł się na wykładni art. 49 § 1 k.p.k. oraz przepisów Kodeksu spółek handlowych, wskazując na odrębną podmiotowość prawną spółki kapitałowej od jej wspólników. Bezpośrednie naruszenie lub zagrożenie dobra prawnego musi dotyczyć samego podmiotu, a szkoda dla wspólników jest jedynie konsekwencją szkody poniesionej przez spółkę.
Czy brak skargi uprawnionego oskarżyciela stanowi bezwzględną przesłankę odwoławczą skutkującą uchyleniem wyroku i umorzeniem postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, brak skargi uprawnionego oskarżyciela (art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k.) jest bezwzględną przesłanką odwoławczą (art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k.), która obliguje sąd odwoławczy do uchylenia zaskarżonego wyroku i umorzenia postępowania, niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny stwierdził, że skoro subsydiarny oskarżyciel posiłkowy M. S. nie miał legitymacji do wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia (nie był pokrzywdzonym), to jego apelacja nie stanowiła skargi uprawnionego oskarżyciela. Ujawnienie tej okoliczności w postępowaniu odwoławczym skutkowało koniecznością uchylenia wyroku i umorzenia postępowania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. W. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| M. S. | osoba_fizyczna | oskarżyciel posiłkowy |
| Prokuratura Rejonowa dla Wrocławia – Krzyków Zachód | organ_państwowy | prokuratura |
| (...) sp. z o.o. | spółka | pokrzywdzona spółka |
| (...) sp. z o.o. | spółka | spółka |
| (...) s.c. | inne | spółka |
| T. M. (1) | osoba_fizyczna | reprezentant spółek |
Przepisy (17)
Główne
k.k. art. 13 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy usiłowania popełnienia przestępstwa.
k.k. art. 296 § § 1 i 3
Kodeks karny
Dotyczy przestępstwa nadużycia zaufania w obrocie gospodarczym.
k.k. art. 271 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy przestępstwa poświadczenia nieprawdy w dokumencie.
k.k. art. 11 § § 2
Kodeks karny
Dotyczy zbiegu przepisów, gdy jeden czyn wyczerpuje znamiona więcej niż jednego typu.
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 9
Kodeks postępowania karnego
Określa bezwzględne przyczyny odwoławcze, w tym brak skargi uprawnionego oskarżyciela.
k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 9
Kodeks postępowania karnego
Określa przesłanki procesowe negatywne, w tym brak skargi uprawnionego oskarżyciela.
k.p.k. art. 49 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Definiuje pojęcie pokrzywdzonego.
k.p.k. art. 55 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Reguluje możliwość wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia.
k.p.k. art. 430 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy pozostawienia środka odwoławczego bez rozpoznania.
Pomocnicze
k.p.k. art. 632 § pkt 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy obciążenia kosztami postępowania.
k.p.k. art. 634
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy obciążenia kosztami postępowania.
k.p.k. art. 640
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy obciążenia kosztami postępowania.
k.c. art. 33 § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy zdolności prawnej spółek.
k.s.h. art. 585
Kodeks spółek handlowych
Dotyczy odpowiedzialności karnej za działanie na szkodę spółki.
k.s.h. art. 282
Kodeks spółek handlowych
Dotyczy zakresu działania likwidatorów.
k.s.h. art. 283 § § 1
Kodeks spółek handlowych
Dotyczy zakresu działania likwidatorów.
k.s.h. art. 280
Kodeks spółek handlowych
Dotyczy stosowania przepisów o członkach zarządu do likwidatorów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak legitymacji procesowej subsydiarnego oskarżyciela posiłkowego M. S. jako osoby niebędącej bezpośrednio pokrzywdzoną spółką. • Brak skargi uprawnionego oskarżyciela jako bezwzględna przesłanka odwoławcza.
Odrzucone argumenty
Argumenty apelacji subsydiarnego oskarżyciela posiłkowego M. S. dotyczące wadliwej kwalifikacji prawnej czynu, wymierzonej kary i środków karnych. • Argumenty apelacji obrońcy oskarżonego M. W. dotyczące obrazy prawa materialnego (art. 296 § 1 k.k. i art. 271 § 1 k.k.).
Godne uwagi sformułowania
brak skargi uprawnionego oskarżyciela • bezpośrednio naruszone lub zagrożone dobro prawne • nie został on pokrzywdzony bezpośrednio działaniem zarzuconym oskarżonemu, lecz jedynie zaistniałą sytuację można rozważać w kategoriach pośredniego naruszenia dobra prawnego tej osoby.
Skład orzekający
Bogusław Tocicki
przewodniczący-sprawozdawca
Jerzy Skorupka
sędzia
Cezariusz Baćkowski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu podmiotów uprawnionych do działania w charakterze pokrzywdzonego w sprawach dotyczących przestępstw na szkodę spółek kapitałowych oraz znaczenie braku skargi uprawnionego oskarżyciela jako bezwzględnej przesłanki odwoławczej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku legitymacji procesowej, co może ograniczać jego bezpośrednie zastosowanie w innych sprawach, jednak zasady interpretacji przepisów są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia procesowego – kto może być uznany za pokrzywdzonego w sprawach gospodarczych, co ma kluczowe znaczenie dla możliwości wnoszenia środków odwoławczych i dalszego biegu postępowania.
“Czy wspólnik spółki może być pokrzywdzonym? Sąd Apelacyjny wyjaśnia, co oznacza 'bezpośrednie naruszenie' w prawie karnym.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.