Orzeczenie · 2012-12-13

II AKA 198/12

Sąd
Sąd Apelacyjny w Łodzi
Miejsce
Łódź
Data
2012-12-13
SAOSKarneprzestępstwa gospodarczeŚredniaapelacyjny
prawo karneprzestępstwa gospodarczeoszustwokodeks karnykodeks karny skarbowyniepełnowartościowe paliwoolej opałowyapelacjapostępowanie karne

Sąd Apelacyjny w Łodzi rozpoznał sprawę z apelacji prokuratora oraz obrońcy oskarżonego M. P. od wyroku Sądu Okręgowego w Płocku, który skazał M. P. za przestępstwa z art. 258 §1 kk, art. 18 §3 kk w zw. z art. 20 §2 kks, art. 54 §1 kks, art. 62 §2 kks, a także J. O. za przestępstwa z art. 54 §1 kks i art. 73a §1 kks. Sąd Okręgowy orzekł kary pozbawienia wolności i grzywny, a wobec J. O. warunkowo zawiesił wykonanie kary. Sąd Apelacyjny uznał obie apelacje za oczywiście bezzasadne. W odniesieniu do apelacji obrońcy M. P., sąd odwoławczy stwierdził, że uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego jest wyczerpujące i logiczne, a zarzuty dotyczące obrazy przepisów postępowania (art. 424 §1 pkt 1 i 2, art. 4 kpk, art. 7 kpk) są nieuzasadnione. Sąd odwoławczy odniósł się również do zarzutów dotyczących braku opinii Instytutu (...) oraz oceny opinii laboratorium, uznając je za niezasadne. Sąd apelacyjny podkreślił, że produkcja paliwa polegała na odbarwianiu oleju opałowego metodą "chałupniczą", co wprowadzało w błąd odbiorców. Kwalifikacja prawna czynów z art. 286 k.k. w zw. z art. 294 §1 k.k. została uznana za prawidłową. Sąd odwoławczy odrzucił również zarzuty dotyczące obrazy art. 366 k.p.k. i art. 193 k.p.k. w zakresie wyliczenia kwot uszczuplenia podatku akcyzowego, wskazując na oparcie się na wyjaśnieniach świadka T. W. oraz szacunkowych wyliczeniach Urzędu Celnego. W odniesieniu do apelacji prokuratora, sąd apelacyjny uznał za prawidłowe zastosowanie przez sąd I instancji konstrukcji idealnego zbiegu przepisów ustawy (art. 8 §1 kks) oraz wyeliminowanie przepisu art. 62 §2 kks z opisu czynów, z uwagi na brak dowodów na świadomość oskarżonych dotyczącą wystawiania lub posługiwania się nierzetelnymi dokumentami. Sąd odwoławczy nie dopatrzył się również obrazy art. 37 §1 pkt 2 kks, uznając, że nie zachodziły podstawy do zastosowania nadzwyczajnego obostrzenia kary z uwagi na brak popełnienia więcej niż jednego przestępstwa skarbowego. Sąd apelacyjny utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego, zasądził koszty pomocy prawnej z urzędu oraz koszty sądowe od oskarżonego M. P.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących oszustwa gospodarczego, idealnego zbiegu przepisów w prawie karnym skarbowym, oraz zasad oceny dowodów w sprawach o przestępstwa gospodarcze.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji produkcji paliwa z oleju opałowego i specyficznych zarzutów.

Zagadnienia prawne (8)

Czy uzasadnienie wyroku sądu I instancji jest wystarczające i zgodne z zasadami swobodnej oceny dowodów oraz dyrektywami prawdy materialnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd apelacyjny stwierdził, że uzasadnienie wyroku sądu meriti jest wyczerpujące, logiczne i zgodne z zasadami swobodnej oceny dowodów (art. 7 kpk) oraz dochodzenia prawdy (art. 2 §2 kpk).

Uzasadnienie

Sąd apelacyjny szczegółowo przeanalizował uzasadnienie wyroku sądu okręgowego i uznał, że zawiera ono pełne wyjaśnienie podstawy prawnej, opiera się na rozważeniu całokształtu okoliczności sprawy i jest logicznie uargumentowane.

Czy zarzuty obrazy przepisów postępowania dotyczące braku pełnego uzasadnienia wyroku są zasadne?

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty te są nieuzasadnione, ponieważ sąd meriti w sposób wystarczający wyjaśnił podstawę prawną wyroku.

Uzasadnienie

Sąd apelacyjny uznał, że obszerna argumentacja sądu meriti w pisemnych motywach wyroku jest całkowicie wystarczająca i zrozumiała, nie ma potrzeby wskazywania dodatkowych argumentów.

Czy brak opinii Instytutu (...) dotyczącej części paliwa produkowanego przez oskarżonych stanowi uchybienie sądu?

Odpowiedź sądu

Nie, brak ten nie stanowi uchybienia, ponieważ taki dowód nie został ujawniony, a strony nie wnosiły o jego uzupełnienie.

Uzasadnienie

Sąd apelacyjny wskazał, że dowód z opinii Instytutu (...) nie był częścią materiału dowodowego, a strony nie wnosiły o jego uzupełnienie. Zamiast tego, ujawniono i zaliczono opinie laboratorium dotyczące próbek paliwa.

Czy zachowanie oskarżonego polegające na produkcji i sprzedaży niepełnowartościowego oleju napędowego z oleju opałowego może być kwalifikowane jako oszustwo (art. 286 k.k.)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zachowanie to może być kwalifikowane jako oszustwo, ponieważ wprowadzało w błąd odbiorców co do jakości towaru.

Uzasadnienie

Sąd apelacyjny uznał, że sprzedaż paliwa wyprodukowanego z oleju opałowego poprzez odbarwianie metodą "chałupniczą" wprowadzała w błąd hurtowników i odbiorców detalicznych, którzy myśleli, że kupują pełnowartościowy towar.

Czy prawidłowo zastosowano idealny zbieg przepisów ustawy (art. 8 §1 kks) w przypadku czynów przypisanych oskarżonemu M. P.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zastosowanie idealnego zbiegu przepisów było prawidłowe.

Uzasadnienie

Sąd apelacyjny stwierdził, że czyny zarzucone M. P. w pkt II i III wyroku stanowią jedno zdarzenie w sensie naturalnym, a idealny zbieg przepisów ustawy (art. 8 §1 kks) nie może być wyeliminowany za pomocą reguł subsydiarności, konsumpcji czy specjalności.

Czy wyeliminowanie przepisu art. 62 §2 kks z opisu czynów przypisanych oskarżonym M. P. i J. O. było zasadne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wyeliminowanie było zasadne z powodu braku dowodów na świadomość oskarżonych dotyczącą wystawiania lub posługiwania się nierzetelnymi dokumentami.

Uzasadnienie

Sąd apelacyjny uznał, że nie było dowodów na to, że M. P. miał świadomość wystawiania nierzetelnych dokumentów lub posługiwania się nimi, a J. O. nie otrzymywał faktur zakupowych i sprzedawał olej indywidualnym odbiorcom.

Czy zachowanie oskarżonych wypełniało znamiona działania zmierzającego do uczynienia sobie z popełnienia przestępstw skarbowych stałego źródła dochodu (art. 37 §1 pkt 2 kks)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zachowanie to nie wypełniało znamion tego czynu, ponieważ nie popełniono więcej niż jednego przestępstwa skarbowego.

Uzasadnienie

Sąd apelacyjny, opierając się na literalnej wykładni art. 37 §1 pkt 2 kks, stwierdził, że do zastosowania nadzwyczajnego obostrzenia kary konieczne jest popełnienie więcej niż jednego przestępstwa skarbowego, co w przypadku oskarżonych nie miało miejsca.

Czy uniewinnienie oskarżonego J. O. od zarzutu "prania brudnych pieniędzy" było błędne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, uniewinnienie było słuszne, ponieważ brak było podstaw do uznania tego czynu za przestępstwo "prania brudnych pieniędzy".

Uzasadnienie

Sąd apelacyjny uznał, że sytuacja, w której zyski z przestępstwa są zaliczane na poczet długu między współsprawcami, nie stanowi "prania brudnych pieniędzy", a jedynie korzystanie z owoców przestępstwa. Brak było elementu legalizacji środków.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku
Strona wygrywająca
Skarb Państwa (w zakresie utrzymania wyroku)

Strony

NazwaTypRola
M. P.osoba_fizycznaoskarżony
J. O.osoba_fizycznaoskarżony
Prokurator Prokuratury Apelacyjnej w Łodziorgan_państwowyprokurator
adw. J. P.inneobrońca z urzędu

Przepisy (27)

Główne

k.k. art. 258 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 18 § 3

Kodeks karny

k.k.s. art. 20 § 2

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 54 § 1

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 37 § 1

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 6 § 2

Kodeks karny skarbowy

k.k. art. 286 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 294 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 11 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 12

Kodeks karny

k.k. art. 65 § 1

Kodeks karny

k.k.s. art. 7 § 1

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 73a § 1

Kodeks karny skarbowy

k.k. art. 299 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 4 § 1

Kodeks karny

Pomocnicze

k.p.k. art. 437 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 636 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

zasada swobodnej oceny dowodów

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

obowiązek rozważenia całokształtu okoliczności

k.p.k. art. 2 § 2

Kodeks postępowania karnego

obowiązek dochodzenia prawdy

k.p.k. art. 4

Kodeks postępowania karnego

zasada obiektywizmu

k.p.k. art. 424 § 1

Kodeks postępowania karnego

wymogi uzasadnienia wyroku

k.p.k. art. 201

Kodeks postępowania karnego

postępowanie z opinią biegłego

k.p.k. art. 167

Kodeks postępowania karnego

przeprowadzanie dowodów z urzędu

k.p.k. art. 5 § 2

Kodeks postępowania karnego

zasada in dubio pro reo

k.p.k. art. 633

Kodeks postępowania karnego

Dz. U. z 2002 r., Nr 163, poz. 1348 ze zm. art. 14 § 1

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawidłowość oceny dowodów przez sąd I instancji. • Wyczerpujące uzasadnienie wyroku sądu I instancji. • Kwalifikacja prawna czynów jako oszustwo (art. 286 k.k.). • Prawidłowe zastosowanie idealnego zbiegu przepisów (art. 8 §1 kks). • Brak podstaw do zastosowania art. 62 §2 kks z powodu braku dowodów na świadomość nierzetelnych dokumentów. • Brak podstaw do zastosowania art. 37 §1 pkt 2 kks z powodu braku popełnienia więcej niż jednego przestępstwa skarbowego. • Słuszne uniewinnienie od zarzutu "prania brudnych pieniędzy".

Odrzucone argumenty

Obraza przepisów postępowania dotycząca braku pełnego uzasadnienia wyroku. • Brak opinii Instytutu (...) jako uchybienie sądu. • Zarzuty dotyczące obrazy prawa procesowego (art. 4 k.p.k., art. 5§2 k.p.k., art. 7 k.p.k. i art. 410 k.p.k.) poprzez dowolne, nieobiektywne i niepełne ustalenia faktyczne. • Obraza art. 366 k.p.k. i art. 193 k.p.k. polegająca na braku wyjaśnienia sposobu wyliczenia kwot uszczuplenia. • Obraza przepisów prawa materialnego, tj. art. 8§1 k.k.s. poprzez błędne zastosowanie idealnego zbiegu przepisów. • Obraza przepisów prawa materialnego, tj. art. 62§2 k.k.s. poprzez wyeliminowanie go z opisu czynów. • Obraza przepisu art. 37§1 pkt 2 k.k.s. poprzez błędne uznanie, iż zachowanie oskarżonych nie wypełniało znamion czynu jako stałego źródła dochodu. • Błąd w ustaleniach faktycznych przyjęty za podstawę orzeczenia w zakresie uniewinnienia od zarzutu "prania brudnych pieniędzy".

Godne uwagi sformułowania

Obie apelacje należało uznać za oczywiście bezzasadne. • Przekonanie sądu meriti o wiarygodności jednych dowodów i niewiarygodność innych jest poprzedzone ujawnieniem w toku rozprawy głównej całokształtu okoliczności sprawy. • Produkcja paliwa polegała na odbarwianiu metodą „chałupniczą” oleju opałowego poprzez dodanie do niego wapna i kwasu siarkowego. • Nie może być żadnej wątpliwości co do tego, iż sprzedając na stacjach benzynowych wyprodukowane paliwo z oleju opałowego, zarówno hurtownicy jak i odbiorcy detaliczni byli wprowadzani w błąd, gdyż myśleli, iż kupują pełnowartościowy towar, podczas gdy kupowali w efekcie odbarwiony olej opałowy. • W Polsce nie jest zabroniony handel paliwami w ogóle, jak np. w przypadku handlu narkotykami, a jedynie paliwami niepełnowartościowymi i w dodatku bez stosownego zezwolenia i bez uiszczenia należnego podatku. • Jest to bowiem swoista umowa między przestępcami, na skutek której pieniądze te nie zostały i nie mogły zostać „wyprane”.

Skład orzekający

Izabela Dercz

przewodniczący

Marian Baliński

sędzia

Krzysztof Eichstaedt

sędzia-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących oszustwa gospodarczego, idealnego zbiegu przepisów w prawie karnym skarbowym, oraz zasad oceny dowodów w sprawach o przestępstwa gospodarcze."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji produkcji paliwa z oleju opałowego i specyficznych zarzutów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy nielegalnej produkcji paliwa i oszustwa gospodarczego, co jest tematem interesującym z punktu widzenia praktyki prawniczej i potencjalnie dla szerszej publiczności ze względu na aspekt "chałupniczej" produkcji.

Jak "chałupnicza" metoda produkcji paliwa doprowadziła do zarzutów oszustwa i przestępstw skarbowych?

Sektor

energetyka

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst