II AKA 192/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny w Warszawie rozpoznał sprawę z wniosku T. S. o zadośćuczynienie za krzywdę doznaną w wyniku internowania w okresie od 14 grudnia 1981 r. do 29 kwietnia 1982 r. Sąd Okręgowy w Warszawie wyrokiem z dnia 23 marca 2023 r. (sygn. akt XII Ko 57/22) zasądził na rzecz wnioskodawcy kwotę 100.000 zł tytułem zadośćuczynienia. Od tego wyroku apelacje wnieśli Prokurator oraz pełnomocnik Skarbu Państwa – Komendant Stołeczny Policji. Prokurator zarzucił obrazę przepisów postępowania (art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k.) polegającą na dowolnej ocenie materiału dowodowego i powierzchownym traktowaniu okoliczności dotyczących wymiaru zadośćuczynienia, co miało skutkować zasądzeniem nadmiernej kwoty. Pełnomocnik Skarbu Państwa zarzucił obrazę przepisów postępowania (art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych, art. 558 k.p.k. w zw. z art. 232 k.p.k. w zw. z art. 6 k.c.) oraz błąd w ustaleniach faktycznych, twierdząc, że wnioskodawca nie wykazał krzywdy uzasadniającej przyznanie 100.000 zł, a kwota ta jest nadmiernie wygórowana. Sąd Apelacyjny uznał oba zarzuty za niezasadne. Stwierdził, że ocena dowodów przez Sąd Okręgowy była swobodna, a nie dowolna, i została wyczerpująco uzasadniona. Podkreślił, że brak akceptacji oceny dowodów przez skarżącego nie świadczy o wadliwości orzeczenia. Sąd Apelacyjny przywołał orzecznictwo Sądu Najwyższego i sądów apelacyjnych dotyczące zasad ustalania zadośćuczynienia za krzywdę, wskazując, że powinno ono mieć charakter kompensacyjny, być ekonomicznie odczuwalne, ale jednocześnie utrzymane w rozsądnych granicach, odpowiadających aktualnym warunkom i przeciętnej stopie życiowej społeczeństwa. Sąd Apelacyjny uznał, że Sąd I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny, uwzględniając wszystkie istotne okoliczności związane z pozbawieniem wolności T. S., w tym intensywność cierpień psychicznych i wpływ izolacji na relacje rodzinne. Podkreślono, że sytuację osoby internowanej należy oceniać odmiennie od przypadków niesłusznego pozbawienia wolności. Sąd Apelacyjny uznał, że przyznana kwota 100.000 zł jest adekwatna do czasokresu zatrzymania, doznanych niedogodności i negatywnych przeżyć psychicznych, biorąc pod uwagę okoliczności związane z aktywnością niepodległościową wnioskodawcy. W konsekwencji, Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy zaskarżony wyrok w całości i obciążył Skarb Państwa kosztami postępowania odwoławczego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalanie wysokości zadośćuczynienia za krzywdę doznaną w wyniku internowania w okresie PRL, interpretacja przepisów dotyczących oceny dowodów i ustalania stanu faktycznego w sprawach o zadośćuczynienie.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji osoby internowanej w okresie stanu wojennego, co może ograniczać jego bezpośrednie zastosowanie do innych przypadków represji politycznych lub pozbawienia wolności.
Zagadnienia prawne (2)
Czy kwota 100.000 zł stanowi adekwatne zadośćuczynienie za krzywdę doznaną w wyniku internowania w okresie stanu wojennego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, kwota 100.000 zł zasądzona przez Sąd Okręgowy stanowi adekwatne zadośćuczynienie za krzywdę doznaną w wyniku internowania.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że Sąd I instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy i ustalił stan faktyczny, biorąc pod uwagę intensywność cierpień psychicznych, wpływ izolacji na relacje rodzinne oraz specyfikę sytuacji osoby internowanej w okresie PRL. Przyznana kwota jest ekonomicznie odczuwalna, utrzymana w rozsądnych granicach i odpowiada aktualnym warunkom życia społeczeństwa, spełniając kompensacyjny cel instytucji zadośćuczynienia.
Czy apelacje prokuratora i pełnomocnika Skarbu Państwa, kwestionujące wysokość zadośćuczynienia i zarzucające naruszenie przepisów postępowania oraz błąd w ustaleniach faktycznych, są zasadne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, apelacje te są niezasadne.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że zarzuty obrazy przepisów postępowania (art. 7 k.p.k., art. 410 k.p.k.) i błędu w ustaleniach faktycznych są nieuzasadnioną polemiką z ustaleniami Sądu I instancji. Ocena dowodów przez Sąd Okręgowy była swobodna, a nie dowolna, i została wyczerpująco uzasadniona. Skarżący nie wykazali, aby orzeczenie było wadliwe.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. S. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
u.o.u.n.o.w.o.o.w.o.o.r.z.n.p.p. art. 8 § 3
Ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego Państwa Polskiego
Przepis ten stanowi podstawę do uznania za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych.
k.c. art. 445 § 1
Kodeks cywilny
Określa zasady przyznawania zadośćuczynienia za doznaną krzywdę.
u.o.u.n.o.w.o.o.r.z.n.p.p. art. 13
Ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego Państwa Polskiego
Podstawa do obciążenia Skarbu Państwa wydatkami poniesionymi w postępowaniu odwoławczym.
Pomocnicze
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
Przekonanie sądu o wiarygodności jednych dowodów i niewiarygodności innych pozostaje pod ochroną przepisu, jeśli jest poprzedzone ujawnieniem całokształtu okoliczności, stanowi wyraz rozważenia wszystkich okoliczności, jest zgodne ze wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego oraz zostało wyczerpująco i logicznie uargumentowane w uzasadnieniu wyroku.
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
Sąd jest zobowiązany do rozważenia wszystkich okoliczności ujawnionych w toku rozprawy głównej.
k.p.k. art. 558
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy postępowania w sprawach o odszkodowanie i zadośćuczynienie za krzywdę.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z określonych faktów wywodzi skutki prawne.
k.p.k. art. 438 § 2
Kodeks postępowania karnego
Obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia, stanowi podstawę apelacji.
k.p.k. art. 438 § 3
Kodeks postępowania karnego
Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia, stanowi podstawę apelacji.
k.p.k. art. 552 § 4
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy możliwości przyznania zadośćuczynienia w określonych przypadkach.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd I instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy i ustalił stan faktyczny. • Przyznana kwota zadośćuczynienia jest adekwatna do doznanej krzywdy, uwzględniając cierpienia psychiczne i wpływ izolacji. • Sytuacja osoby internowanej w okresie PRL wymaga odmiennej oceny niż przypadki niesłusznego pozbawienia wolności. • Zadośćuczynienie spełnia funkcję kompensacyjną, jest ekonomicznie odczuwalne i mieści się w rozsądnych granicach.
Odrzucone argumenty
Obraza przepisów postępowania (art. 7 k.p.k., art. 410 k.p.k.) polegająca na dowolnej ocenie materiału dowodowego. • Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia. • Zasądzone zadośćuczynienie w kwocie 100.000 zł jest nadmiernie wygórowane i przekracza realną wartość krzywd. • Okres internowania (niecałe 5 miesięcy) i brak cierpień fizycznych nie uzasadniają tak wysokiej kwoty.
Godne uwagi sformułowania
Przekonanie Sądu o wiarygodności jednych dowodów i niewiarygodności innych pozostaje pod ochroną przepisu art. 7 k.p.k. • Brak akceptacji przez skarżącego oceny zebranego materiału dowodowego i poczynionych w wyniku tej oceny ustaleń faktycznych, a nadto zaprezentowanie własnej oceny i krytyka oceny dokonanej przez Sąd I instancji, nie upoważnia do automatycznego uznania, że zaskarżone orzeczenie jest wadliwe. • Zadośćuczynienie winno stanowić „odpowiednią sumę” za doznaną krzywdę. Chodzi zatem o wartość spełniającą funkcję kompensacyjną, która jednakże nie może być sposobem uzyskania nadmiernych korzyści finansowych. • Zasada umiarkowanego rozmiaru zadośćuczynienia łączy się z wysokością stopy życiowej społeczeństwa.
Skład orzekający
Anna Zdziarska
przewodniczący
Dorota Radlińska
sędzia
Agnieszka Brygidyr-Dorosz
sędzia (del.) sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości zadośćuczynienia za krzywdę doznaną w wyniku internowania w okresie PRL, interpretacja przepisów dotyczących oceny dowodów i ustalania stanu faktycznego w sprawach o zadośćuczynienie."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji osoby internowanej w okresie stanu wojennego, co może ograniczać jego bezpośrednie zastosowanie do innych przypadków represji politycznych lub pozbawienia wolności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy zadośćuczynienia za krzywdę doznaną w wyniku internowania w okresie PRL, co jest ważnym tematem historycznym i społecznym. Pokazuje, jak sądy oceniają i rekompensują cierpienia z przeszłości.
“Internowanie w PRL: Sąd Apelacyjny potwierdza prawo do zadośćuczynienia za krzywdę.”
Dane finansowe
WPS: 100 000 PLN
zadośćuczynienie: 100 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.