II AKA 192/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny w Katowicach rozpoznał sprawę z apelacji prokuratora i obrońców od wyroku Sądu Okręgowego w Częstochowie, który skazał J. D. i B. D. za rozbój z użyciem niebezpiecznego przedmiotu (art. 280 § 2 k.k.) oraz za wywieranie wpływu na świadka (art. 245 k.k.), a także L. B. za paserstwo (art. 291 § 1 k.k.). Sąd Apelacyjny częściowo uwzględnił apelację obrońcy oskarżonego J. D., uznając czyn z art. 245 k.k. za czyn współukaranego następczy w stosunku do przestępstwa rozboju. W związku z tym uchylono wyrok w punkcie dotyczącym tego czynu i umorzono postępowanie, obciążając Skarb Państwa kosztami. W pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymano w mocy. Sąd odwoławczy uznał, że zarzuty dotyczące przypisania oskarżonym J. D. i B. D. przestępstwa z art. 245 k.k. były nietrafne co do zasady, jednakże konstrukcja czynów współukaranych uzasadniała umorzenie postępowania w tym zakresie. W kwestii rozboju z użyciem niebezpiecznego przedmiotu (art. 280 § 2 k.k.), sąd odwoławczy uznał, że ustalenia Sądu Okręgowego dotyczące grożenia rozgrzanym żelazkiem były prawidłowe i oparte na wiarygodnych zeznaniach pokrzywdzonej, a także na częściowym przyznaniu się oskarżonego B. D. do wzięcia żelazka do ręki. Sąd odwoławczy podkreślił, że posłużenie się niebezpiecznym narzędziem jest szersze niż jego użycie i obejmuje manipulowanie nim w celu wzbudzenia przeświadczenia o realnym niebezpieczeństwie. Uznano, że obaj bracia D. ponoszą odpowiedzialność za kwalifikowany rozbój, gdyż J. D. akceptował zachowanie B. D. i jego użycie niebezpiecznego narzędzia. Apelacje obrońców dotyczące rażącej niewspółmierności kar oraz rozstrzygnięć o środkach karnych (obowiązek naprawienia szkody i nawiązka) zostały uznane za niezasadne. Sąd odwoławczy potwierdził możliwość solidarnego orzeczenia obowiązku naprawienia szkody na współsprawców i pasera, a także dopuszczalność orzeczenia nawiązki obok obowiązku naprawienia szkody. Apelacja obrońcy L. B. dotycząca jego sprawstwa i winy w paserstwie również została uznana za bezzasadną. Sąd odwoławczy podzielił ustalenia Sądu Okręgowego co do przyjęcia przez L. B. skradzionej biżuterii. Na koniec, sąd zasądził od oskarżonego L. B. koszty postępowania odwoławczego, a oskarżonych J. D. i B. D. zwolnił od ich ponoszenia ze względu na trudną sytuację materialną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia 'posłużenia się niebezpiecznym narzędziem' w kontekście art. 280 § 2 k.k., zastosowanie konstrukcji czynu współukaranego następczego (art. 245 k.k. jako następstwo rozboju), dopuszczalność solidarnego orzekania obowiązku naprawienia szkody i nawiązki, a także umorzenie postępowania w przypadku czynu współukaranego.
Konstrukcja czynu współukaranego następczo jest stosowana w specyficznych okolicznościach, gdy czyn następczy służy zabezpieczeniu sprawcy przed konsekwencjami czynu głównego.
Zagadnienia prawne (5)
Czy grożenie słowne użyciem niebezpiecznego przedmiotu, który sprawca trzyma w ręku, wyczerpuje znamiona przestępstwa rozboju z użyciem niebezpiecznego przedmiotu (art. 280 § 2 k.k.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, posłużenie się niebezpiecznym narzędziem jest pojęciem szerszym od jego użycia i obejmuje każde manipulowanie takim narzędziem w czasie rozboju, w tym celowe demonstrowanie go napadniętemu w celu wzbudzenia przeświadczenia o realnym niebezpieczeństwie.
Uzasadnienie
Sąd odwoławczy oparł się na zeznaniach pokrzywdzonej, która konsekwentnie wskazywała na groźbę użycia rozgrzanego żelazka, które sprawca wziął do ręki. Potwierdzenie tego faktu przez jednego z oskarżonych oraz fakt, że żelazko było rozgrzane, pozwoliły na uznanie, że doszło do posłużenia się niebezpiecznym narzędziem.
Czy czyn polegający na wywieraniu wpływu na świadka (art. 245 k.k.) popełniony bezpośrednio po rozboju przez sprawców tego rozboju, w celu powstrzymania pokrzywdzonego od powiadomienia organów ścigania, stanowi czyn współukaranego następczego w stosunku do rozboju?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w okolicznościach sprawy, zachowanie sprawców rozboju polegające na grożeniu pokrzywdzonej bezpośrednio po dokonaniu rozboju w celu zapewnienia sobie bezkarności, należy oceniać w kategoriach czynu współukaranego następczego w stosunku do przestępstwa rozboju.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że istnieje więź czasowa i sytuacyjna między rozbojem a groźbami, powiązanie zamiarów sprawców oraz tożsamość pokrzywdzonego. Choć dobra chronione prawem są różne, sąd odwołał się do orzecznictwa i doktryny dopuszczających taką konstrukcję, szczególnie gdy sprawca "zabezpiecza się przed konsekwencjami swego czynu drogą popełnienia zupełnie nowego przestępstwa".
Jaka jest właściwa reakcja procesowa na stwierdzony pozorny (niewłaściwy) zbieg czynów współukaranych, gdy oba czyny zostały objęte aktem oskarżenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Postępowanie karne o czyn współukarany podlega umorzeniu na podstawie art. 17 § 1 pkt 11 k.p.k.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny odrzucił koncepcję uniewinnienia od czynu współukaranego oraz uzupełnienia opisu czynu głównego. Przyjął, że umorzenie postępowania o czyn współukarany na podstawie art. 17 § 1 pkt 11 k.p.k. jest właściwe, gdyż konstrukcja czynów współukaranych ma zapobiegać odrębnemu karaniu za oba czyny i orzekaniu kary łącznej. Umorzenie nie jest sprzeczne z art. 454 § 1 k.p.k. ani z zasadą, że okoliczności obciążające uwzględnia się przy wymiarze kary.
Czy możliwe jest solidarne orzeczenie obowiązku naprawienia szkody na współsprawców przestępstwa oraz pasera?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jest to dopuszczalne.
Uzasadnienie
Sąd odwoławczy powołał się na uchwałę Sądu Najwyższego (I KZP 40/00) wskazującą na możliwość solidarnego orzeczenia obowiązku naprawienia szkody wobec współsprawców. Podkreślono, że sąd ma na uwadze przede wszystkim interesy pokrzywdzonego, a nałożenie obowiązku na wszystkich oskarżonych było zasadne i trafne.
Czy dopuszczalne jest jednoczesne orzeczenie obowiązku naprawienia szkody materialnej (art. 46 § 1 k.k.) oraz nawiązki tytułem zadośćuczynienia za krzywdę (art. 46 § 2 k.k.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jest to dopuszczalne.
Uzasadnienie
Sąd odwoławczy powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego (m.in. postanowienie V KK 19/14), które dopuszcza alternatywę łączną w art. 46 § 1 k.k., wskazując na możliwość jednoczesnego orzeczenia obowiązku naprawienia szkody materialnej i zadośćuczynienia za krzywdę. Nawiązka z § 2 może być orzeczona zamiast obowiązku zadośćuczynienia z § 1, szczególnie gdy wysokość zadośćuczynienia budzi wątpliwości.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. D. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| B. D. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| L. B. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| J. B. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona |
Przepisy (14)
Główne
k.k. art. 280 § 2
Kodeks karny
k.k. art. 245
Kodeks karny
k.k. art. 291 § 1
Kodeks karny
Pomocnicze
k.p.k. art. 17 § 1
Kodeks postępowania karnego
Umorzenie postępowania z powodu innej okoliczności wyłączającej ściganie (konstrukcja czynów współukaranych).
k.k. art. 63 § 1
Kodeks karny
Zaliczenie okresu rzeczywistego pozbawienia wolności na poczet orzeczonych kar.
k.k. art. 46 § 1
Kodeks karny
Obowiązek naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem.
k.k. art. 46 § 2
Kodeks karny
Nawiązka jako zadośćuczynienie za krzywdę.
k.p.k. art. 627
Kodeks postępowania karnego
Zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego.
k.p.k. art. 624 § 1
Kodeks postępowania karnego
Zwolnienie od kosztów sądowych.
k.k. art. 85
Kodeks karny
Orzekanie kary łącznej.
k.k. art. 86 § 1
Kodeks karny
Orzekanie kary łącznej.
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
Bezwzględne przyczyny odwoławcze (pkt 9 - inna okoliczność wyłączająca ściganie).
k.p.k. art. 413 § 2
Kodeks postępowania karnego
Wymogi opisu czynu w wyroku.
k.p.k. art. 454 § 1
Kodeks postępowania karnego
Zakres rozpoznania apelacji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Argumentacja obrońcy oskarżonego J. D. dotycząca uznania czynu z art. 245 k.k. za czyn współukaranego następczego. • Argumentacja obrońców oskarżonych J. D. i B. D. kwestionująca kwalifikację prawną czynu z art. 280 § 2 k.k. (choć ostatecznie uznana za nietrafną w zakresie kwalifikacji, ale wpłynęła na analizę czynu z art. 245 k.k.).
Odrzucone argumenty
Zarzuty obrońców oskarżonych J. D. i B. D. dotyczące błędnych ustaleń faktycznych i obrazy prawa materialnego w zakresie czynu z art. 280 § 2 k.k. • Zarzuty obrońców oskarżonych J. D. i B. D. dotyczące rażącej niewspółmierności kar. • Zarzuty obrońców oskarżonych J. D. i B. D. dotyczące obrazy art. 46 § 1 k.k. w zakresie solidarnego obowiązku naprawienia szkody. • Zarzut prokuratora dotyczący obrazy art. 46 § 2 k.k. w zakresie orzeczenia nawiązki. • Zarzut prokuratora dotyczący rażącej niewspółmierności kar. • Zarzuty obrońcy oskarżonego L. B. dotyczące braku winy i sprawstwa w paserstwie.
Godne uwagi sformułowania
posłużenie się niebezpiecznym narzędziem jest pojęciem szerszym od jego użycia i obejmuje każde manipulowanie takim narzędziem w czasie rozboju. • zachowanie sprawcy przestępstwa polegające na wywieraniu wpływu na świadka określone w art. 245 k.k. nie zawsze stanowi czyn współukarany. • konstrukcja czynów współukaranych ma zapobiegać odrębnemu karaniu za czyn główny i współukarany, a w konsekwencji orzekaniu kary łącznej. • orzeczenie środka karnego, przewidzianego w art. 46 § 1 k.k. , dopuszczalne jest również w postaci solidarnego zobowiązania współsprawców przestępstwa do naprawienia wyrządzonej szkody, w całości albo w części. • art. 46 § 1 k.k. zawiera alternatywę łączną, wskazującą na dopuszczalność (możliwość) jednoczesnego orzeczenia wobec skazanego obowiązku naprawienia szkody materialnej, jak i obowiązku zadośćuczynienia wyrządzonej krzywdzie.
Skład orzekający
Jolanta Śpiechowicz
przewodniczący
Mirosław Ziaja
członek
Andrzej Ziębiński
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'posłużenia się niebezpiecznym narzędziem' w kontekście art. 280 § 2 k.k., zastosowanie konstrukcji czynu współukaranego następczego (art. 245 k.k. jako następstwo rozboju), dopuszczalność solidarnego orzekania obowiązku naprawienia szkody i nawiązki, a także umorzenie postępowania w przypadku czynu współukaranego."
Ograniczenia: Konstrukcja czynu współukaranego następczo jest stosowana w specyficznych okolicznościach, gdy czyn następczy służy zabezpieczeniu sprawcy przed konsekwencjami czynu głównego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy rozboju z użyciem niebezpiecznego przedmiotu (żelazka) i wprowadza ciekawe zagadnienie prawne dotyczące czynu współukaranego następczego, co jest rzadko stosowaną konstrukcją w praktyce.
“Rozbój z rozgrzanym żelazkiem: Sąd Apelacyjny zmienia kwalifikację i umarza postępowanie w kluczowym punkcie!”
Dane finansowe
WPS: 161 290 PLN
naprawienie szkody: 23 000 PLN
zadośćuczynienie: 2000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.