II AKA 191/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny częściowo uwzględnił apelację obrońcy, korygując wyrok Sądu Okręgowego w zakresie zaliczenia okresu odbywania kary, ale utrzymał w mocy orzeczoną karę łączną.
Sąd Apelacyjny rozpatrzył apelację obrońcy skazanego P. P. od wyroku łącznego Sądu Okręgowego. Apelacja została uznana za zasadną jedynie w części dotyczącej braku zaliczenia na poczet kary łącznej okresu odbywania kary jednostkowej. Sąd odwoławczy skorygował wyrok w tym zakresie, ale nie zgodził się z zarzutem rażącej niewspółmierności kary łącznej, uznając ją za adekwatną do celów prewencji i resocjalizacji, biorąc pod uwagę m.in. opinię z zakładu karnego i historię karalności skazanego. Wniosek o zasądzenie kosztów obrony z urzędu został uwzględniony częściowo.
Sąd Apelacyjny rozpoznał apelację obrońcy skazanego P. P. od wyroku łącznego Sądu Okręgowego w Z. Apelacja podnosiła zarzuty obrazy przepisów prawa materialnego (art. 438 pkt 1a k.p.k.) oraz rażącej niewspółmierności kary łącznej (art. 438 pkt 4 k.p.k.). Sąd odwoławczy uznał apelację za zasadną jedynie w zakresie zarzutu naruszenia art. 577 k.p.k. poprzez brak zaliczenia na poczet orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności okresu rzeczywistego pozbawienia wolności w związku z odbyciem kary wynikającej z wyroku Sądu Rejonowego w Ż. z dnia (...) od dnia (...). Sąd Apelacyjny dokonał korekty wyroku w tym punkcie, nakazując zaliczenie wspomnianego okresu. W pozostałym zakresie apelacja obrońcy nie została uwzględniona. Sąd odwoławczy szczegółowo uzasadnił, dlaczego kara łączna w wymiarze 6 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności jest adekwatna, odwołując się do dyrektyw jej wymiaru (art. 85a k.k.) oraz zasad obowiązujących przed nowelizacją (art. 86 § 1 k.k.). Analizie poddano liczbę przestępstw, ich związki czasowe i rodzajowe, a także opinię o skazanym z zakładu karnego, która nie przemawiała za dalszym złagodzeniem kary. Sąd odwoławczy odrzucił argumentację o pełnej absorpcji kary, wskazując na brak możliwości jej zastosowania w kontekście obowiązujących przepisów i celów kary. Wniosek o zasądzenie kosztów obrony z urzędu został uwzględniony częściowo, z wyjaśnieniem, dlaczego nie można było zastosować stawki wynikającej z wyroku Trybunału Konstytucyjnego SK 78/21.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, brak zaliczenia stanowił naruszenie art. 577 k.p.k. i wymagał korekty wyroku.
Uzasadnienie
Sąd odwoławczy uznał, że sąd pierwszej instancji pominął okres kary odbywanej przez skazanego w innej sprawie, który powinien zostać zaliczony na poczet kary łącznej zgodnie z art. 577 k.p.k.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji
Strona wygrywająca
Skazany P. P. (w części dotyczącej zaliczenia okresu kary)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. P. | osoba_fizyczna | skazany |
| obrońca | inne | obrońca |
| Sąd Okręgowy w Z. | inne | sąd pierwszej instancji |
| Sąd Rejonowy w Ż. | inne | sąd pierwszej instancji (wyrok jednostkowy) |
Przepisy (6)
Główne
k.p.k. art. 577
Kodeks postępowania karnego
W wyroku łącznym należy, w miarę potrzeby, wymienić okresy zaliczone na poczet kary łącznej.
Pomocnicze
k.k. art. 85a
Kodeks karny
Cele kary w zakresie społecznego oddziaływania oraz cele zapobiegawcze.
k.k. art. 86 § § 1
Kodeks karny
Granice wymiaru kary łącznej (powyżej najwyższej z kar do ich sumy).
u.o.p.k. art. 6
Ustawa o opłatach w sprawach karnych
Podstawa zwolnienia skazanego z obowiązku zwrotu wydatków i opłaty w postępowaniu odwoławczym.
pr. adw. art. 29 § ust. 2
Prawo o adwokaturze
Podstawa orzekania o kosztach obrony z urzędu za postępowanie odwoławcze.
rozp. MS z 3.10.2016
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu
Szczegółowe przepisy dotyczące ustalania kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 577 k.p.k. poprzez brak zaliczenia na poczet kary łącznej okresu odbywania kary jednostkowej.
Odrzucone argumenty
Rażąca niewspółmierność kary łącznej. Zastosowanie zasady pełnej absorpcji w wyższym wymiarze. Zasądzenie pełnych kosztów obrony z urzędu według stawek wynikających z wyroku TK SK 78/21.
Godne uwagi sformułowania
Apelacja obrońcy skazanego okazała się zasadna jednie w części. Brak ten wymagał więc stosownej korekty sądu odwoławczego. Kara łączna uwzględniać musi bowiem dyrektywy jej wymiaru a nie jedynie partykularne interesy stron postępowania. Reasumując należy kategorycznie stwierdzić, że Sąd Okręgowy w Z. precyzyjnie wyważył także okoliczności wpływające zarówno na zaostrzenie represji karnej, jak i te łagodzące, ustalając wymiar kary łącznej na poziomie adekwatnym do wskazanych powyżej przesłanek. Trybunał uznał w nim za niekonstytucyjne wyłącznie przepisy § 17 ust. 1 pkt 2 oraz § 17 ust. 2 pkt 3 cyt. powyżej rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3.10.2016r. Nie miały one zastosowania w realiach niniejszej sprawy.
Skład orzekający
P. M.
przewodniczący
M. Ś.
sprawozdawca
M. K.
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kary łącznej, w szczególności zaliczania okresu odbywania kar jednostkowych oraz zasad wymiaru kary łącznej. Kwestia kosztów obrony z urzędu w kontekście orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej skazanego i przepisów obowiązujących w określonym czasie. Interpretacja kosztów obrony z urzędu jest ograniczona do konkretnych przepisów rozporządzenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z karą łączną i zaliczaniem okresu odbywania kary, a także praktycznych aspektów kosztów obrony z urzędu, co jest istotne dla prawników karnistów.
“Sąd Apelacyjny koryguje wyrok ws. kary łącznej: kluczowe zaliczenie okresu odbywania kary.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyFORMULARZ UZASADNIENIA WYROKU SĄDU ODWOŁAWCZEGO (UK 2) UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II AKa 191/23 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok łączny Sądu Okręgowego w Z. ( (...) ) w pkt 3 i 4 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☐ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☒ co do kary ☒ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☒ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ Zmiana Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty P. P. Zachowanie skazanego w warunkach izolacji Opinia o skazanym z ZK w K. 118-125 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu 1. Opinia o skazanym z ZK w K. Dokument urzędowy, którego przydatność i wiarygodność nie budziła zastrzeżeń Sądu i stron postępowania. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut naruszenie art.577 kpk poprzez brak zaliczenia na poczet orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności okres rzeczywistego pozbawienia wolności w związku z odbyciem kary wynikającej z wyroku Sądu Rejonowego w Ż. z dnia (...) (...) w okresie od dnia (...) rażącą niewspółmierność kary łącznej 6 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności w stosunku do celów, jakie kara ta powinna spełniać w zakresie prewencji szczególnej i społecznego oddziaływania oraz z uwagi na zbieżność naruszanych dóbr prawnych, bliskość przedmiotową oraz bliskość czasową między przestępstwami przemawiają za zastosowaniem metody absorbcji w wyższym wymiarze (pisownia oryginalna). ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Apelacja obrońcy skazanego okazała się zasadna jednie w części. Zgodzić się należy ze skarżącym w zakresie w jakim wytknął on Sądowi Okręgowemu, że pominął w pkt 4 zaskarżonego wyroku okres kary odbywanej przez skazanego w sprawie (...) Sądu Rejonowego w Ż. ( od (...) ). Kara orzeczona w ww. wyroku jednostkowym została objęta orzeczeniem o karze łącznej pozbawienia wolności w pkt 1. W myśl art.577 kpk w wyroku łącznym należy, w miarę potrzeby, wymienić okresy zaliczone na poczet kary łącznej. Brak ten wymagał więc stosownej korekty sądu odwoławczego. W pozostałym zakresie apelacja obrońcy skazanego nie zasługiwała na uwzględnienie. Orzekając karę łączną, sąd bierze pod uwagę przede wszystkim cele kary w zakresie społecznego oddziaływania, a także cele zapobiegawcze, które ma ona osiągnąć w stosunku do skazanego ( art.85a kk ). Ustalając granice w jakich możliwe było wymierzenie kary łącznej należało odwołać się do zasad wyrażonych w art.86 § 1 kk obowiązujących przed (...) ( Sąd Apelacyjny orzekał w dniu (...) a Sąd Okręgowy w dniu (...) ). Stanowi on, że Sąd wymierza karę łączną w granicach powyżej najwyższej z kar wymierzonych za poszczególne przestępstwa do ich sumy , nie przekraczając jednak 810 stawek dziennych grzywny, 2 lat ograniczenia wolności albo 20 lat pozbawienia wolności. Jeżeli najwyższą z kar wymierzonych za poszczególne przestępstwa jest kara 810 stawek dziennych grzywny, 2 lat ograniczenia wolności albo 20 lat pozbawienia wolności, dolną granicę kary łącznej przyjmuje się w tej wysokości. Karę pozbawienia wolności wymierza się w miesiącach i latach. Oznacza to, że nie było możliwości zastosowania zasady pełnej absorpcji na zasadach obowiązujących np. przed (...) Wymierzona kara łączna pozbawienia wolności mogła więc kształtować się w zakresie od 4 lat i 1 miesiąca ( miesiąc powyżej najwyższej kary jednostkowej orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w Ż. z dnia (...) (...) ) do 8 lat i 6 miesięcy ( suma kar jednostkowych; poza zakresem zaskarżenia a więc i kognicji sądu odwoławczego znalazła się kara grzywny, która została orzeczona w wyroku Sądu Okręgowego w Z. z dnia (...) w sprawie (...) ). Oprócz wymienionych powyżej okoliczności z art.85a kk orzekając karę łączną, sąd bierze pod uwagę także okoliczności wypracowane dotychczas w orzecznictwie, na które uwagę zwracał sąd meriti na s.7 uzasadnienia zaskarżonego wyroku. Słusznie sąd I instancji miał na względzie zarówno liczbę przestępstw (6), czy też istniejące związki czasowe (od (...) ) i rodzajowe ( art.279 § 1 kk , art.288 § 1 kk , art.178a § 1 i 4 kk ) miedzy nimi. Wbrew odmiennym wrażeniom apelującego przesłanki te zostały dostrzeżone oraz należycie ocenione i zastosowane przez Sąd Okręgowy. Twierdzenie autora apelacji, że stanowisko to nie docenia trudu skazanego w procesie resocjalizacji jest niezgodne w sposób rażący z rzeczywistością. Opinia z zakładu karnego bynajmniej nie uzasadnia dalszego złagodzenia kary łącznej pozbawienia wolności. Z aktualnego dokumentu uzyskanego już na etapie postępowania odwoławczego ( vide: k.118 ) wynika, że skazany prowadził niestabilny tryb życia na wolności, czego wyrazem są liczne skazania (25, nie licząc 3 wyroków łącznych). Rozpoznano u niego uzależnienie mieszane. W miejscu zamieszkania posiadał on negatywną opinię środowiskową, będącą wynikiem m.in. nadużywania alkoholu. W trakcie wykonywania kary był jedynie dwukrotnie nagradzany. Jako pozytyw należy ująć brak karalności dyscyplinarnej, jak i krytyczny stosunek do popełnionych przestępstw. Nie można jednak pomijać, że został on wycofany z zatrudnienia z uwagi na nieobecności. Analogicznie jako okoliczność wpływającą na zaostrzenie kary traktować należy wysoki stopień demoralizacji. Skazany nie reguluje zasądzonych zobowiązań, nie korzysta też z tzw. systemu przepustkowego. Fakt, że ostatecznie wyraził on zgodę na niezbędne leczenie odwykowe, to iż deklaruje obecnie unikanie konfliktów z prawem, czy też podjęcie kroków zmierzających do ponownego przejęcia pieczy nad synem bynajmniej nie przemawia za pogłębieniem zasady absorpcji, postulowanej w apelacji obrońcy. Kara łączna uwzględniać musi bowiem dyrektywy jej wymiaru a nie jedynie partykularne interesy stron postępowania. Reasumując należy kategorycznie stwierdzić, że Sąd Okręgowy w Z. precyzyjnie wyważył także okoliczności wpływające zarówno na zaostrzenie represji karnej, jak i te łagodzące, ustalając wymiar kary łącznej na poziomie adekwatnym do wskazanych powyżej przesłanek. Odmienne dywagacje skarżącego mają jedynie charakter ogólników i nie są odpowiednio uzasadnione. Argumentacja przytoczona w lakonicznym uzasadnieniu apelacji jest nieprzekonująca i nie może znajdować akceptacji. Wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez jego złagodzenie i wymierzenie oskarżonemu (tak w oryginale) P. P. kary łącznej z zastosowanie zasady pełnej absorpcji oraz uzupełnienie zaliczenia o wykonaną przez oskarżonego P. P. karę 4 miesięcy pozbawienia wolności orzeczoną wyrokiem Sądu Rejonowego w Ż. z dnia (...) (...) odbytą w okresie od dnia (...) zasądzenie na rzecz obrońcy kosztów pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu (tak w oryginale) z urzędu, mając przy orzekaniu na względzie treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia (...) SK 78.21, tj. zwrot kosztów obrony, jak dla obrońcy z wyboru zgodnie z rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia (...) w sprawie opłat za czynności adwokackie. ☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny ☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Wnioski obrońcy okazała się zasadne jedynie w części. Trafny okazał się bowiem zarzut dot. braku zaliczenia okresu pozbawienia wolności w sprawie (...) na poczet wymierzonej kary łącznej. Z kolei zarzut nakierowany na orzeczenie o wysokości ww. kary łącznej nie znalazł akceptacji. Analogicznie oczekiwania obrońcy co do zasądzenia na jego rzecz kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu także były możliwe do spełnienia wyłącznie częściowo. W zakresie tym Sąd Apelacyjny wypowie się poniżej w pkt 6 niniejszego uzasadnienia. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy Wyrok Sądu Okręgowego w Z. z dnia (...) z wyłączeniem orzeczenia zawartego w pkt 4, które wymagało uzupełnienia. Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Brak w tym zakresie skutecznych zarzutów apelacji i okoliczności podlegających uwzględnieniu z urzędu. 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot i zakres zmiany Pkt 4 zaskarżonego wyroku w zakresie dodatkowego zaliczenia na poczet kary łącznej pozbawienia wolności okresu pozbawienia wolności w sprawie (...) Sądu Rejonowego w Ż. od dnia (...) Zwięźle o powodach zmiany Skuteczność podniesionej w tym zakresie apelacji. 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 4.1. ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 3. 4. Na podstawie art.624 § 1 kpk w zw. z art.6 ustawy z dnia 23.06.1973r. o opłatach w sprawach karnych (tj. Dz.U. z 1983r. Nr 49, poz.223 z późn.zm.) zwolniono skazanego z obowiązku zwrotu Skarbowi Państwa wyłożonych wydatków i nie wymierzono mu opłaty w postępowaniu odwoławczym. Także w tym zakresie sąd odwoławczy podzielił stanowisko sądu I instancji, że ww. nie ma aktualnie możliwości finansowych poniesienia wydatków, o których mowa powyżej. O kosztach obrony z urzędu za postępowanie odwoławcze Sąd Apelacyjny orzekł na podstawie art.29 ust.2 ustawy z dnia 26 maja 1982r. prawo o adwokaturze ( tj. Dz.U. 2022.1184 ) i § 1, § 2 pkt 1 i 2, § 4 ust.1-3, § 17 ust. 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3.10.2016r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu ( tj. Dz.U. z 2019, poz. 18 ). Z tego też tytułu sąd zasądził na rzecz adw. T. K. kwotę 147,60 zł; ( w tym 23 % podatek VAT ). Sąd Apelacyjny nie miał możliwości zastosowania Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U.2015.1800), albowiem wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20.12.2022r. ( SK 78/21 ), na który obrońca powoływał się w pkt 2 na s.2 apelacji z dnia 7.06.2023r. nie dotyczył ww. przepisów. Trybunał uznał w nim za niekonstytucyjne wyłącznie przepisy § 17 ust. 1 pkt 2 oraz § 17 ust. 2 pkt 3 cyt. powyżej rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3.10.2016r. Nie miały one zastosowania w realiach niniejszej sprawy. PODPIS P. M. M. Ś. M. K.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI