II AKA 191/23

Sąd Apelacyjny
SAOSKarnekara łącznaŚredniaapelacyjny
kara łącznawyrok łącznyapelacjakara pozbawienia wolnościzaliczanie okresu karyresocjalizacjaprewencja

Sąd Apelacyjny częściowo uwzględnił apelację obrońcy, korygując wyrok Sądu Okręgowego w zakresie zaliczenia okresu odbywania kary, ale utrzymał w mocy orzeczoną karę łączną.

Sąd Apelacyjny rozpatrzył apelację obrońcy skazanego P. P. od wyroku łącznego Sądu Okręgowego. Apelacja została uznana za zasadną jedynie w części dotyczącej braku zaliczenia na poczet kary łącznej okresu odbywania kary jednostkowej. Sąd odwoławczy skorygował wyrok w tym zakresie, ale nie zgodził się z zarzutem rażącej niewspółmierności kary łącznej, uznając ją za adekwatną do celów prewencji i resocjalizacji, biorąc pod uwagę m.in. opinię z zakładu karnego i historię karalności skazanego. Wniosek o zasądzenie kosztów obrony z urzędu został uwzględniony częściowo.

Sąd Apelacyjny rozpoznał apelację obrońcy skazanego P. P. od wyroku łącznego Sądu Okręgowego w Z. Apelacja podnosiła zarzuty obrazy przepisów prawa materialnego (art. 438 pkt 1a k.p.k.) oraz rażącej niewspółmierności kary łącznej (art. 438 pkt 4 k.p.k.). Sąd odwoławczy uznał apelację za zasadną jedynie w zakresie zarzutu naruszenia art. 577 k.p.k. poprzez brak zaliczenia na poczet orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności okresu rzeczywistego pozbawienia wolności w związku z odbyciem kary wynikającej z wyroku Sądu Rejonowego w Ż. z dnia (...) od dnia (...). Sąd Apelacyjny dokonał korekty wyroku w tym punkcie, nakazując zaliczenie wspomnianego okresu. W pozostałym zakresie apelacja obrońcy nie została uwzględniona. Sąd odwoławczy szczegółowo uzasadnił, dlaczego kara łączna w wymiarze 6 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności jest adekwatna, odwołując się do dyrektyw jej wymiaru (art. 85a k.k.) oraz zasad obowiązujących przed nowelizacją (art. 86 § 1 k.k.). Analizie poddano liczbę przestępstw, ich związki czasowe i rodzajowe, a także opinię o skazanym z zakładu karnego, która nie przemawiała za dalszym złagodzeniem kary. Sąd odwoławczy odrzucił argumentację o pełnej absorpcji kary, wskazując na brak możliwości jej zastosowania w kontekście obowiązujących przepisów i celów kary. Wniosek o zasądzenie kosztów obrony z urzędu został uwzględniony częściowo, z wyjaśnieniem, dlaczego nie można było zastosować stawki wynikającej z wyroku Trybunału Konstytucyjnego SK 78/21.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, brak zaliczenia stanowił naruszenie art. 577 k.p.k. i wymagał korekty wyroku.

Uzasadnienie

Sąd odwoławczy uznał, że sąd pierwszej instancji pominął okres kary odbywanej przez skazanego w innej sprawie, który powinien zostać zaliczony na poczet kary łącznej zgodnie z art. 577 k.p.k.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

Strona wygrywająca

Skazany P. P. (w części dotyczącej zaliczenia okresu kary)

Strony

NazwaTypRola
P. P.osoba_fizycznaskazany
obrońcainneobrońca
Sąd Okręgowy w Z.innesąd pierwszej instancji
Sąd Rejonowy w Ż.innesąd pierwszej instancji (wyrok jednostkowy)

Przepisy (6)

Główne

k.p.k. art. 577

Kodeks postępowania karnego

W wyroku łącznym należy, w miarę potrzeby, wymienić okresy zaliczone na poczet kary łącznej.

Pomocnicze

k.k. art. 85a

Kodeks karny

Cele kary w zakresie społecznego oddziaływania oraz cele zapobiegawcze.

k.k. art. 86 § § 1

Kodeks karny

Granice wymiaru kary łącznej (powyżej najwyższej z kar do ich sumy).

u.o.p.k. art. 6

Ustawa o opłatach w sprawach karnych

Podstawa zwolnienia skazanego z obowiązku zwrotu wydatków i opłaty w postępowaniu odwoławczym.

pr. adw. art. 29 § ust. 2

Prawo o adwokaturze

Podstawa orzekania o kosztach obrony z urzędu za postępowanie odwoławcze.

rozp. MS z 3.10.2016

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu

Szczegółowe przepisy dotyczące ustalania kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie art. 577 k.p.k. poprzez brak zaliczenia na poczet kary łącznej okresu odbywania kary jednostkowej.

Odrzucone argumenty

Rażąca niewspółmierność kary łącznej. Zastosowanie zasady pełnej absorpcji w wyższym wymiarze. Zasądzenie pełnych kosztów obrony z urzędu według stawek wynikających z wyroku TK SK 78/21.

Godne uwagi sformułowania

Apelacja obrońcy skazanego okazała się zasadna jednie w części. Brak ten wymagał więc stosownej korekty sądu odwoławczego. Kara łączna uwzględniać musi bowiem dyrektywy jej wymiaru a nie jedynie partykularne interesy stron postępowania. Reasumując należy kategorycznie stwierdzić, że Sąd Okręgowy w Z. precyzyjnie wyważył także okoliczności wpływające zarówno na zaostrzenie represji karnej, jak i te łagodzące, ustalając wymiar kary łącznej na poziomie adekwatnym do wskazanych powyżej przesłanek. Trybunał uznał w nim za niekonstytucyjne wyłącznie przepisy § 17 ust. 1 pkt 2 oraz § 17 ust. 2 pkt 3 cyt. powyżej rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3.10.2016r. Nie miały one zastosowania w realiach niniejszej sprawy.

Skład orzekający

P. M.

przewodniczący

M. Ś.

sprawozdawca

M. K.

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kary łącznej, w szczególności zaliczania okresu odbywania kar jednostkowych oraz zasad wymiaru kary łącznej. Kwestia kosztów obrony z urzędu w kontekście orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej skazanego i przepisów obowiązujących w określonym czasie. Interpretacja kosztów obrony z urzędu jest ograniczona do konkretnych przepisów rozporządzenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z karą łączną i zaliczaniem okresu odbywania kary, a także praktycznych aspektów kosztów obrony z urzędu, co jest istotne dla prawników karnistów.

Sąd Apelacyjny koryguje wyrok ws. kary łącznej: kluczowe zaliczenie okresu odbywania kary.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
FORMULARZ UZASADNIENIA WYROKU SĄDU ODWOŁAWCZEGO (UK 2) UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II AKa 191/23 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok łączny Sądu Okręgowego w Z. ( (...) ) w pkt 3 i 4 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☐ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☒ co do kary ☒ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☒ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ Zmiana Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty P. P. Zachowanie skazanego w warunkach izolacji Opinia o skazanym z ZK w K. 118-125 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu 1. Opinia o skazanym z ZK w K. Dokument urzędowy, którego przydatność i wiarygodność nie budziła zastrzeżeń Sądu i stron postępowania. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut naruszenie art.577 kpk poprzez brak zaliczenia na poczet orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności okres rzeczywistego pozbawienia wolności w związku z odbyciem kary wynikającej z wyroku Sądu Rejonowego w Ż. z dnia (...) (...) w okresie od dnia (...) rażącą niewspółmierność kary łącznej 6 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności w stosunku do celów, jakie kara ta powinna spełniać w zakresie prewencji szczególnej i społecznego oddziaływania oraz z uwagi na zbieżność naruszanych dóbr prawnych, bliskość przedmiotową oraz bliskość czasową między przestępstwami przemawiają za zastosowaniem metody absorbcji w wyższym wymiarze (pisownia oryginalna). ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Apelacja obrońcy skazanego okazała się zasadna jednie w części. Zgodzić się należy ze skarżącym w zakresie w jakim wytknął on Sądowi Okręgowemu, że pominął w pkt 4 zaskarżonego wyroku okres kary odbywanej przez skazanego w sprawie (...) Sądu Rejonowego w Ż. ( od (...) ). Kara orzeczona w ww. wyroku jednostkowym została objęta orzeczeniem o karze łącznej pozbawienia wolności w pkt 1. W myśl art.577 kpk w wyroku łącznym należy, w miarę potrzeby, wymienić okresy zaliczone na poczet kary łącznej. Brak ten wymagał więc stosownej korekty sądu odwoławczego. W pozostałym zakresie apelacja obrońcy skazanego nie zasługiwała na uwzględnienie. Orzekając karę łączną, sąd bierze pod uwagę przede wszystkim cele kary w zakresie społecznego oddziaływania, a także cele zapobiegawcze, które ma ona osiągnąć w stosunku do skazanego ( art.85a kk ). Ustalając granice w jakich możliwe było wymierzenie kary łącznej należało odwołać się do zasad wyrażonych w art.86 § 1 kk obowiązujących przed (...) ( Sąd Apelacyjny orzekał w dniu (...) a Sąd Okręgowy w dniu (...) ). Stanowi on, że Sąd wymierza karę łączną w granicach powyżej najwyższej z kar wymierzonych za poszczególne przestępstwa do ich sumy , nie przekraczając jednak 810 stawek dziennych grzywny, 2 lat ograniczenia wolności albo 20 lat pozbawienia wolności. Jeżeli najwyższą z kar wymierzonych za poszczególne przestępstwa jest kara 810 stawek dziennych grzywny, 2 lat ograniczenia wolności albo 20 lat pozbawienia wolności, dolną granicę kary łącznej przyjmuje się w tej wysokości. Karę pozbawienia wolności wymierza się w miesiącach i latach. Oznacza to, że nie było możliwości zastosowania zasady pełnej absorpcji na zasadach obowiązujących np. przed (...) Wymierzona kara łączna pozbawienia wolności mogła więc kształtować się w zakresie od 4 lat i 1 miesiąca ( miesiąc powyżej najwyższej kary jednostkowej orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w Ż. z dnia (...) (...) ) do 8 lat i 6 miesięcy ( suma kar jednostkowych; poza zakresem zaskarżenia a więc i kognicji sądu odwoławczego znalazła się kara grzywny, która została orzeczona w wyroku Sądu Okręgowego w Z. z dnia (...) w sprawie (...) ). Oprócz wymienionych powyżej okoliczności z art.85a kk orzekając karę łączną, sąd bierze pod uwagę także okoliczności wypracowane dotychczas w orzecznictwie, na które uwagę zwracał sąd meriti na s.7 uzasadnienia zaskarżonego wyroku. Słusznie sąd I instancji miał na względzie zarówno liczbę przestępstw (6), czy też istniejące związki czasowe (od (...) ) i rodzajowe ( art.279 § 1 kk , art.288 § 1 kk , art.178a § 1 i 4 kk ) miedzy nimi. Wbrew odmiennym wrażeniom apelującego przesłanki te zostały dostrzeżone oraz należycie ocenione i zastosowane przez Sąd Okręgowy. Twierdzenie autora apelacji, że stanowisko to nie docenia trudu skazanego w procesie resocjalizacji jest niezgodne w sposób rażący z rzeczywistością. Opinia z zakładu karnego bynajmniej nie uzasadnia dalszego złagodzenia kary łącznej pozbawienia wolności. Z aktualnego dokumentu uzyskanego już na etapie postępowania odwoławczego ( vide: k.118 ) wynika, że skazany prowadził niestabilny tryb życia na wolności, czego wyrazem są liczne skazania (25, nie licząc 3 wyroków łącznych). Rozpoznano u niego uzależnienie mieszane. W miejscu zamieszkania posiadał on negatywną opinię środowiskową, będącą wynikiem m.in. nadużywania alkoholu. W trakcie wykonywania kary był jedynie dwukrotnie nagradzany. Jako pozytyw należy ująć brak karalności dyscyplinarnej, jak i krytyczny stosunek do popełnionych przestępstw. Nie można jednak pomijać, że został on wycofany z zatrudnienia z uwagi na nieobecności. Analogicznie jako okoliczność wpływającą na zaostrzenie kary traktować należy wysoki stopień demoralizacji. Skazany nie reguluje zasądzonych zobowiązań, nie korzysta też z tzw. systemu przepustkowego. Fakt, że ostatecznie wyraził on zgodę na niezbędne leczenie odwykowe, to iż deklaruje obecnie unikanie konfliktów z prawem, czy też podjęcie kroków zmierzających do ponownego przejęcia pieczy nad synem bynajmniej nie przemawia za pogłębieniem zasady absorpcji, postulowanej w apelacji obrońcy. Kara łączna uwzględniać musi bowiem dyrektywy jej wymiaru a nie jedynie partykularne interesy stron postępowania. Reasumując należy kategorycznie stwierdzić, że Sąd Okręgowy w Z. precyzyjnie wyważył także okoliczności wpływające zarówno na zaostrzenie represji karnej, jak i te łagodzące, ustalając wymiar kary łącznej na poziomie adekwatnym do wskazanych powyżej przesłanek. Odmienne dywagacje skarżącego mają jedynie charakter ogólników i nie są odpowiednio uzasadnione. Argumentacja przytoczona w lakonicznym uzasadnieniu apelacji jest nieprzekonująca i nie może znajdować akceptacji. Wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez jego złagodzenie i wymierzenie oskarżonemu (tak w oryginale) P. P. kary łącznej z zastosowanie zasady pełnej absorpcji oraz uzupełnienie zaliczenia o wykonaną przez oskarżonego P. P. karę 4 miesięcy pozbawienia wolności orzeczoną wyrokiem Sądu Rejonowego w Ż. z dnia (...) (...) odbytą w okresie od dnia (...) zasądzenie na rzecz obrońcy kosztów pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu (tak w oryginale) z urzędu, mając przy orzekaniu na względzie treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia (...) SK 78.21, tj. zwrot kosztów obrony, jak dla obrońcy z wyboru zgodnie z rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia (...) w sprawie opłat za czynności adwokackie. ☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny ☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Wnioski obrońcy okazała się zasadne jedynie w części. Trafny okazał się bowiem zarzut dot. braku zaliczenia okresu pozbawienia wolności w sprawie (...) na poczet wymierzonej kary łącznej. Z kolei zarzut nakierowany na orzeczenie o wysokości ww. kary łącznej nie znalazł akceptacji. Analogicznie oczekiwania obrońcy co do zasądzenia na jego rzecz kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu także były możliwe do spełnienia wyłącznie częściowo. W zakresie tym Sąd Apelacyjny wypowie się poniżej w pkt 6 niniejszego uzasadnienia. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy Wyrok Sądu Okręgowego w Z. z dnia (...) z wyłączeniem orzeczenia zawartego w pkt 4, które wymagało uzupełnienia. Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Brak w tym zakresie skutecznych zarzutów apelacji i okoliczności podlegających uwzględnieniu z urzędu. 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot i zakres zmiany Pkt 4 zaskarżonego wyroku w zakresie dodatkowego zaliczenia na poczet kary łącznej pozbawienia wolności okresu pozbawienia wolności w sprawie (...) Sądu Rejonowego w Ż. od dnia (...) Zwięźle o powodach zmiany Skuteczność podniesionej w tym zakresie apelacji. 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 4.1. ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 3. 4. Na podstawie art.624 § 1 kpk w zw. z art.6 ustawy z dnia 23.06.1973r. o opłatach w sprawach karnych (tj. Dz.U. z 1983r. Nr 49, poz.223 z późn.zm.) zwolniono skazanego z obowiązku zwrotu Skarbowi Państwa wyłożonych wydatków i nie wymierzono mu opłaty w postępowaniu odwoławczym. Także w tym zakresie sąd odwoławczy podzielił stanowisko sądu I instancji, że ww. nie ma aktualnie możliwości finansowych poniesienia wydatków, o których mowa powyżej. O kosztach obrony z urzędu za postępowanie odwoławcze Sąd Apelacyjny orzekł na podstawie art.29 ust.2 ustawy z dnia 26 maja 1982r. prawo o adwokaturze ( tj. Dz.U. 2022.1184 ) i § 1, § 2 pkt 1 i 2, § 4 ust.1-3, § 17 ust. 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3.10.2016r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu ( tj. Dz.U. z 2019, poz. 18 ). Z tego też tytułu sąd zasądził na rzecz adw. T. K. kwotę 147,60 zł; ( w tym 23 % podatek VAT ). Sąd Apelacyjny nie miał możliwości zastosowania Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U.2015.1800), albowiem wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20.12.2022r. ( SK 78/21 ), na który obrońca powoływał się w pkt 2 na s.2 apelacji z dnia 7.06.2023r. nie dotyczył ww. przepisów. Trybunał uznał w nim za niekonstytucyjne wyłącznie przepisy § 17 ust. 1 pkt 2 oraz § 17 ust. 2 pkt 3 cyt. powyżej rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3.10.2016r. Nie miały one zastosowania w realiach niniejszej sprawy. PODPIS P. M. M. Ś. M. K.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI