II AKA 19/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny we Wrocławiu utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze, który oddalił wniosek A.W. o zadośćuczynienie za niesłuszne zatrzymanie. Pełnomocnik wnioskodawcy złożył apelację, zarzucając obrazę przepisów prawa materialnego (art. 555 KPK w zw. z art. 5 KC) oraz procesowego (art. 7 KPK). Głównym argumentem apelacji było twierdzenie, że zgłoszenie przez prokuratora zarzutu przedawnienia roszczenia narusza zasady współżycia społecznego, ponieważ wnioskodawca nie miał obiektywnej możliwości wykazania niesłuszności zatrzymania przed prawomocnym zakończeniem postępowania karnego. Sąd Apelacyjny uznał apelację za niezasadną. Podkreślono, że przedawnienie roszczeń odszkodowawczych jest instytucją prawa cywilnego, a roczny termin przedawnienia, określony w art. 555 KPK, rozpoczyna bieg od dnia zwolnienia w przypadku niesłusznego zatrzymania. Sąd stwierdził, że subiektywne przekonanie wnioskodawcy o braku wystarczających podstaw dowodowych lub trudności w ich zgromadzeniu nie stanowią okoliczności wyjątkowej, która usprawiedliwiałaby uchybienie terminowi. Podniesienie zarzutu przedawnienia przez prokuratora jest korzystaniem z przysługującego mu prawa, a twierdzenie o sprzeczności z zasadami współżycia społecznego wymaga konkretnego wykazania naruszenia tych zasad, czego wnioskodawca nie uczynił. Sąd wskazał przykłady wyjątkowych okoliczności, które mogłyby usprawiedliwić uchybienie terminowi, takie jak ciężka choroba czy długotrwały pobyt za granicą, ale nie uznał argumentów apelacji za spełniające te kryteria.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących przedawnienia roszczeń o zadośćuczynienie za niesłuszne zatrzymanie i stosowania art. 5 KC w kontekście zarzutu przedawnienia.
Dotyczy specyficznej sytuacji niesłusznego zatrzymania i wymaga wykazania wyjątkowych okoliczności dla usprawiedliwienia uchybienia terminowi.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zarzut przedawnienia roszczenia o zadośćuczynienie za niesłuszne zatrzymanie, podniesiony przez prokuratora, może być uznany za sprzeczny z zasadami współżycia społecznego, jeśli wnioskodawca nie miał obiektywnej możliwości wykazania niesłuszności zatrzymania przed prawomocnym zakończeniem postępowania karnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut przedawnienia nie jest sprzeczny z zasadami współżycia społecznego w takiej sytuacji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że subiektywne trudności dowodowe wnioskodawcy i potrzeba zakończenia postępowania karnego nie stanowią okoliczności usprawiedliwiających uchybienie rocznemu terminowi przedawnienia, który rozpoczyna bieg od dnia zwolnienia. Podniesienie zarzutu przedawnienia jest korzystaniem z prawa podmiotowego, a jego sprzeczność z zasadami współżycia społecznego wymaga konkretnego wykazania naruszenia tych zasad.
Od kiedy należy liczyć roczny termin przedawnienia roszczenia o zadośćuczynienie za niesłuszne zatrzymanie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Termin przedawnienia roszczenia o zadośćuczynienie za niesłuszne zatrzymanie rozpoczyna bieg od dnia zwolnienia.
Uzasadnienie
Zgodnie z jednoznacznym brzmieniem art. 555 § 3 KPK, termin przedawnienia roszczeń odszkodowawczych w przypadku niesłusznego zatrzymania wynosi jeden rok i rozpoczyna bieg od dnia zwolnienia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. W. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (5)
Główne
KPK art. 555
Kodeks postępowania karnego
Określa roczny termin przedawnienia roszczeń odszkodowawczych i zadośćuczynienia za niesłuszne zatrzymanie, który rozpoczyna bieg od dnia zwolnienia.
Pomocnicze
KC art. 5
Kodeks cywilny
Dotyczy zasad współżycia społecznego jako podstawy do nieuwzględnienia zarzutu przedawnienia.
KPK art. 7
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy oceny dowodów i swobodnej oceny wniosku.
Konstytucja RP art. 41 § 5
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Gwarantuje prawo do odszkodowania za bezprawne pozbawienie wolności.
KPK art. 552 § 4
Kodeks postępowania karnego
Reguluje prawo do odszkodowania i zadośćuczynienia za bezprawne pozbawienie wolności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenie o zadośćuczynienie za niesłuszne zatrzymanie uległo przedawnieniu zgodnie z rocznym terminem z art. 555 KPK. • Subiektywne trudności dowodowe wnioskodawcy nie stanowią okoliczności usprawiedliwiającej uchybienie terminowi przedawnienia. • Podniesienie zarzutu przedawnienia przez prokuratora jest korzystaniem z prawa podmiotowego i nie jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, chyba że zostanie to udowodnione.
Odrzucone argumenty
Zarzut przedawnienia roszczenia o zadośćuczynienie za niesłuszne zatrzymanie jest sprzeczny z zasadami współżycia społecznego, gdyż wnioskodawca nie miał obiektywnej możliwości wykazania niesłuszności zatrzymania przed prawomocnym zakończeniem postępowania karnego. • Sąd pierwszej instancji dokonał dowolnej oceny wniosku, nie uwzględniając, że wnioskodawca mógł wykazać zasadność roszczenia dopiero po zakończeniu postępowania karnego.
Godne uwagi sformułowania
Apelacja jest niezasadna w stopniu zbliżonym do oczywistej bezzasadności • Przedawnienie roszczeń odszkodowawczych jest pojęciem prawa cywilnego. • Upływ czasu może być bowiem, w zgodzie z postulatem pewności prawa i stabilizacji stosunków prawnych, dostatecznym argumentem na rzecz wyłączenia możliwości skutecznego dochodzenia roszczenia w wyniku podniesionego przez dłużnika zarzutu przedawnienia. • Mechanizm przedawnienia, jako instrument podstawowy z zakresu gwarancji pewności prawa i bezpieczeństwa stosunków prawnych, jest oczywiście dopuszczalny również w odniesieniu do roszczeń odszkodowawczych kierowanych przeciwko władzy publicznej. • Nie można czynić ze swego prawa użytku, który byłby sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego ( art. 5 KC ). • Roszczenia zawarte w rozdziale 58 KPK, w tym dotyczące odszkodowania i zadośćuczynienia za niewątpliwie niesłuszne zatrzymanie są typowymi roszczeniami cywilnoprawnymi. • Motywy (powód) dla którego wnioskodawca nie wystąpił z roszczeniem o zadośćuczynienie, wiążący się z jego subiektywnym brakiem przekonania o istnieniu wystarczających podstaw do uwzględnienia żądania, nie może być uznany za okoliczność wyjątkową i usprawiedliwiającą uchybienie terminowi. […]
Skład orzekający
Wiesław Pędziwiatr
przewodniczący
Jerzy Skorupka
sprawozdawca
Robert Wróblewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia roszczeń o zadośćuczynienie za niesłuszne zatrzymanie i stosowania art. 5 KC w kontekście zarzutu przedawnienia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji niesłusznego zatrzymania i wymaga wykazania wyjątkowych okoliczności dla usprawiedliwienia uchybienia terminowi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z prawem do zadośćuczynienia za niesłuszne zatrzymanie i jego przedawnieniem, co jest istotne dla praktyki prawniczej, choć stan faktyczny nie jest wyjątkowo złożony.
“Czy przedawnienie zamyka drogę do zadośćuczynienia za niesłuszne zatrzymanie? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.