II AKA 188/15

Sąd Apelacyjny we WrocławiuWrocław2015-09-24
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko mieniuŚredniaapelacyjny
rozbójnóżprzemockradzieżnieletnisystem terapeutycznyzłagodzenie karyapelacja

Sąd Apelacyjny obniżył karę pozbawienia wolności z 3 do 2 lat, orzekając jej wykonanie w systemie terapeutycznym, uznając rażącą niewspółmierność pierwotnej kary, ale brak podstaw do jej warunkowego zawieszenia.

Oskarżony E.C.(1) został skazany przez Sąd Okręgowy za rozbój z użyciem noża na 3 lata pozbawienia wolności. Sąd Apelacyjny, rozpoznając apelację obrońcy, zmienił wyrok, obniżając karę do 2 lat pozbawienia wolności i orzekając jej wykonanie w systemie terapeutycznym. Uznano, że pierwotna kara była rażąco niewspółmierna, biorąc pod uwagę młody wiek oskarżonego, jego trudną sytuację rodzinną i społeczną oraz uzależnienia, jednakże brak było podstaw do warunkowego zawieszenia wykonania kary.

Sąd Apelacyjny we Wrocławiu rozpoznał apelację obrońcy oskarżonego E.C.(1), skazanego przez Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze za przestępstwo z art. 280 § 2 k.k. (rozbój z użyciem niebezpiecznego narzędzia) na karę 3 lat pozbawienia wolności. Obrońca zarzucała obrazę przepisów postępowania, błąd w ustaleniach faktycznych oraz rażącą niewspółmierność kary. Sąd Apelacyjny uznał zarzuty dotyczące obrazy przepisów i błędu w ustaleniach faktycznych za bezzasadne, szczegółowo analizując ocenę dowodów i wskazując na spójność zeznań pokrzywdzonego i świadka K.B.(1). Zasadny okazał się natomiast zarzut rażącej niewspółmierności kary. Sąd Apelacyjny, stosując nadzwyczajne złagodzenie kary na podstawie art. 60 § 1 i § 6 pkt 2 k.k., obniżył wymiar kary pozbawienia wolności do 2 lat. Uzasadniono to koniecznością uwzględnienia młodego wieku oskarżonego (niepełna miesiąc po ukończeniu 18 lat), jego trudnej sytuacji rodzinnej (wychowanie w rodzinie dysfunkcyjnej, pobyt w ośrodku opiekuńczym), niskiego poziomu wykształcenia oraz uzależnienia od środków psychoaktywnych i alkoholu. Sąd uznał, że kara 2 lat pozbawienia wolności, wykonywana w systemie terapeutycznym (art. 62 k.k.), będzie wystarczająca do osiągnięcia celów wychowawczych i resocjalizacyjnych. Jednocześnie Sąd Apelacyjny nie znalazł podstaw do warunkowego zawieszenia wykonania kary, wskazując na brak pozytywnej prognozy kryminologicznej, bezskuteczność wcześniejszych środków wobec oskarżonego jako nieletniego oraz poważny charakter popełnionego czynu. Wyrok został zmieniony w zakresie kary, a w pozostałym zakresie utrzymany w mocy. Zasądzono również wynagrodzenie dla obrońcy z urzędu i zwolniono oskarżonego od kosztów sądowych w postępowaniu odwoławczym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, ocena dowodów przez sąd pierwszej instancji była prawidłowa i poprzedzona ujawnieniem całokształtu okoliczności sprawy, stanowiła wyraz rozważenia wszystkich okoliczności przemawiających na korzyść i niekorzyść oskarżonego, była wyczerpująca i logiczna.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny szczegółowo analizuje zasady swobodnej oceny dowodów (art. 7 k.p.k.) i wskazuje, że zarzut błędu w ustaleniach faktycznych nie może ograniczać się do polemiki z oceną sądu, lecz musi wykazać konkretne uchybienia w logicznym rozumowaniu. W odniesieniu do zeznań świadka K.B.(1), sąd wskazał na jego konsekwencję, brak powodu do pomawiania oraz możliwość pełnej obserwacji zdarzenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana wyroku

Strona wygrywająca

oskarżony (w zakresie kary)

Strony

NazwaTypRola
E. C. (1)osoba_fizycznaoskarżony
K. S.osoba_fizycznapokrzywdzony
K. B. (1)osoba_fizycznaświadek
M. M.osoba_fizycznaświadek
D. H.osoba_fizycznaświadek
Ł. Ł.osoba_fizycznaświadek
G. A.osoba_fizycznaobrońca z urzędu
Marek Ratajczykosoba_fizycznaprokurator

Przepisy (24)

Główne

k.k. art. 280 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 60 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 60 § 6

Kodeks karny

k.k. art. 62

Kodeks karny

Pomocnicze

k.k. art. 13 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 11 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 11 § 3

Kodeks karny

k.k. art. 63 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 44 § 2

Kodeks karny

k.p.k. art. 230 § 2

Kodeks postępowania karnego

u.o.p.k.

Ustawa z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych

k.p.k. art. 438 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 438 § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 427 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 438 § 4

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 13 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 280 § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 427 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 437 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 54 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 97

Kodeks karny

k.p.k. art. 624 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 634

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rażąca niewspółmierność kary pozbawienia wolności. Konieczność zastosowania nadzwyczajnego złagodzenia kary ze względu na wiek, sytuację rodzinną i społeczną oraz uzależnienia oskarżonego.

Odrzucone argumenty

Obraza przepisów postępowania (art. 438 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k.). Błąd w ustaleniach faktycznych (art. 438 pkt 3 k.p.k.). Istnienie podstaw do warunkowego zawieszenia wykonania kary.

Godne uwagi sformułowania

przekonanie Sądu o wiarygodności jednych dowodów i niewiarygodności innych pozostaje pod ochroną art. 7 k.p.k. wtedy, gdy: jest poprzedzone ujawnieniem w toku rozprawy głównej całokształtu okoliczności sprawy zarzut błędu w ustaleniach faktycznych nie może ograniczać się wyłącznie do polemiki z ocenami dokonanymi przez Sąd I instancji kara, nie odpowiada w pełni dyrektywom wymiaru kary ,w szczególności wynikającej z art.54 § 1 kk osiągnięcie celów wychowawczych wobec oskarżonego wymaga orzeczenia wobec niego kary pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania lecz nie w tak wysokim wymiarze jak orzeczona przez Sąd meriti

Skład orzekający

Jerzy Skorupka

przewodniczący

Wojciech Kociubiński

sędzia

Piotr Kaczmarek

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Zastosowanie nadzwyczajnego złagodzenia kary w przypadku młodocianego sprawcy z trudną sytuacją życiową i uzależnieniami, a także uzasadnienie braku podstaw do warunkowego zawieszenia wykonania kary."

Ograniczenia: Konkretne okoliczności sprawy, w tym wiek i sytuacja życiowa oskarżonego, mogą ograniczać bezpośrednie stosowanie tego orzecznictwa w innych sprawach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak sąd drugiej instancji może złagodzić karę, biorąc pod uwagę trudną sytuację życiową młodego sprawcy, jednocześnie podkreślając wagę resocjalizacji i systemu terapeutycznego.

Młody wiek i trudne życie – sąd obniża karę za rozbój i kieruje na leczenie.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygnatura akt II AKa 188/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 września 2015 r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSA Jerzy Skorupka Sędziowie: SSA Wojciech Kociubiński SSO del. do SA Piotr Kaczmarek Protokolant: Anna Turek przy udziale prokuratora Prokuratury Apelacyjnej Marka Ratajczyka po rozpoznaniu w dniu 24 września 2015 r. sprawy E. C. (1) oskarżonego z art. 280 § 2 k.k. na skutek apelacji wniesionej przez oskarżonego od wyroku Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze z dnia 27 kwietnia 2015 r. sygn. akt III K 23/15 I. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że na podstawie art. 60 § 1 i § 6 pkt 2 k.k. orzeczoną wobec oskarżonego E. C. (1) karę pozbawienia wolności obniża do 2 (dwóch) lat, na podstawie art. 62 k.k. określając jej wykonywanie w systemie terapeutycznym; II. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok w pozostałym zakresie; III. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. G. A. 885,60 zł, w tym należny podatek od towarów i usług, tytułem obrony z urzędu w postępowaniu odwoławczym; IV. zwalnia oskarżonego od kosztów sądowych w postępowaniu odwoławczym, poniesionymi wydatkami obciążając Skarb Państwa. UZASADNIENIE E. C. (1) został oskarżony o to, że: w dniu 2 lutego 2015 r. w K. , woj. (...) , po uprzednim użyciu przemocy polegającej na popchnięciu i przyciśnięciu do ściany małoletniego K. S. i przytrzymywaniu za ubranie oraz posługując się nożem w ten sposób, że przyłożył nóż do szyi pokrzywdzonemu grożąc mu pozbawieniem życia, dokonał zaboru w celu przywłaszczenia telefonu komórkowego marki N. (...) o numerze (...) o wartości 25 zł na szkodę K. S. oraz usiłował dokonać zaboru w celu przywłaszczenia drugiego telefonu pokrzywdzonego marki S. (...) o wartości 50 zł, czego nie zdołał zrobić z uwagi na ucieczkę pokrzywdzonego – to jest o przestępstwo z art. 280 § 2 k.k. Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2015 r., sygn. akt: III K 23/15 uznał oskarżonego E. C. (1) za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu opisanego w części wstępnej wyroku, przy przyjęciu, że stanowił on przestępstwo z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 280 § 2 k.k. i art. 280 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i za to na podstawie art. 280 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. wymierzył mu karę 3 (trzech) lat pozbawienia wolności. Na podstawie art. 63 § 1 k.k. zaliczył oskarżonemu na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności okres tymczasowego aresztowania w sprawie od dnia 5 lutego 2015 r. do dnia 27 kwietnia 2015 r. Zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw. G. A. zapłatę kwoty 1107 zł, w tym kwoty 207 zł z tytułu podatku od towarów i usług, tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej obrony udzielonej oskarżonemu z urzędu. Na podstawie art. 44 §2 k.k. orzekł przepadek na rzecz Skarbu Państwa dowodu rzeczowego wymienionego w wykazie dowodów rzeczowych Drz 207/15 pod poz. 1. Na podstawie art. 230 § 2 k.p.k. zwrócił pokrzywdzonemu K. S. dowód rzeczowy wymieniony w wykazie dowodów rzeczowych Drz 206/15 pod poz. 1. Na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. i art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych zwolnił oskarżonego od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych, w tym od opłaty. Apelację od tego wyroku wniosła obrończyni oskarżonego, zarzucając: 1. obrazę przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia ( art. 438 pkt 2 k.p.k. ) mianowicie art. 7 k.p.k. polegająca na dowolnej ocenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w postaci zeznań pokrzywdzonego K. S. oraz zeznań świadka K. B. (1) , pomimo iż zeznania te nie korespondują ze sobą i nie dopełniają się wzajemnie, a tym samym nie tworzą spójnej i logicznej całości odnośnie ustalonego przebiegu zdarzenia. 2. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego orzeczenia, który mógł mieć wpływ na jego treść ( art. 438 pkt 3 k.p.k. ), a polegający na przyjęciu, iż oskarżony swoim zachowaniem wyczerpał ustawowe znamiona czynu z art. 280 § 2 k.k. Ponadto, z daleko idącej ostrożności procesowej, na podstawie art. 427 § 2 k.p.k. zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła: 3. rażącą niewspółmierność kary ( art. 438 pkt 4 k.p.k. ) poprzez orzeczenie wobec oskarżonego E. C. (1) bezwzględnej kary pozbawienia wolności w wymiarze 3 lat, pomimo że uwzględniając rzeczywisty stopień społecznej szkodliwości czynu oraz zasady wymiaru kary, jak również okoliczności sprawy, a także zachowanie oskarżonego po popełnieniu przestępstwa, zasadnym było zastosowanie wobec niego dobrodziejstwa nadzwyczajnego złagodzenia kary, przez orzeczenie kary pozbawienia wolności w niższym wymiarze z zastosowaniem instytucji warunkowego zawieszenia jej wykonania. Podnosząc wskazane zarzuty, apelująca wniosła o: 1. zmianę zaskarżonego wyroku poprzez przyjęcie, iż czyn oskarżonego stanowił przestępstwo z art. 13 § 2 k.k. w zw. z art. 280 § 1 k.k. i art. 280 § 1 k.k. w zw. z art. 11 §2 k.k. i wymierzenie mu kary z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. W sytuacji zaś nieuwzględnienia zarzutów opisanych w pkt 1 i 2 , na podstawie art. 427 § 1 k.p.k. w zw. z art. 437 § 2 k.p.k. wniosła o: 2. zmianę zaskarżonego wyroku w części dotyczącej orzeczenia o karze poprzez zastosowanie wobec oskarżonego nadzwyczajnego złagodzenia wymierzonej kary i wymierzenie mu kary z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. Sąd Apelacyjny zważył co następuje. Apelacja obrońcy nie była zasadna w zakresie zarzutów obrazy przepisów postępowania , jak też błędu w ustaleniach faktycznych , którego to ostatniego zarzutu istota sprowadza się do kwestionowania przez obrońcę ustalenia o posługiwaniu się przez oskarżonego nożem. Zasadnie natomiast podniesiono zarzut rażącej niewspółmierności kary , choć także ten zarzut nie okazał się w pełni trafny, tj. w zakresie twierdzenia o istnieniu podstaw do zastosowania wobec oskarżonego warunkowego zawieszenia wykonania kary. Nie dopuścił się naruszenia art. 7 k.p.k. Sąd meriti dokonując oceny wiarygodności zeznań pokrzywdzonego K. S. oraz świadka K. B. (1) , a w konsekwencji dokonując ustaleń faktycznych stosownie do oceny wiarygodności tych dowodów. Przed odniesieniem się do argumentów wyrażonych przez apelującego Sąd Apelacyjny wskazuje na potrzebę właściwego zrozumienia znaczenia zasady z art. 7 kpk . Jak wielokrotnie podkreślano w doktrynie i orzecznictwie, przekonanie Sądu o wiarygodności jednych dowodów i niewiarygodności innych pozostaje pod ochroną art. 7 k.p.k. wtedy, gdy: jest poprzedzone ujawnieniem w toku rozprawy głównej całokształtu okoliczności sprawy ( art. 410 k.p.k. ) i to w sposób podyktowany obowiązkiem dochodzenia prawdy ( art. 2 § 2 k.p.k. ), stanowi wyraz rozważenia wszystkich tych okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego ( art. 4 k.p.k. ), jest wyczerpujące i logiczne - z uwzględnieniem wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego - uargumentowane w uzasadnieniu wyroku ( art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k. ). Akcentuje to szereg orzeczeń Sądu Najwyższego i sądów apelacyjnych (por. wyrok SN z 3.09.1998r. sygn. V KKN 104/98 – Prokuratura i Prawo 1999, nr 2, poz. 6; a także wyrok S.A. w Łodzi z 20.03.2002r. sygn. II AKa 49/02 – Prokuratura i Prawo 2004, nr 6, poz. 29). Jak podkreślano w doktrynie, błąd w ustaleniach faktycznych ( error facti ) przyjętych za podstawę orzeczenia to błąd, który wynika bądź to z niepełności postępowania dowodowego (tzw. błąd "braku"), bądź też z przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów (błąd "dowolności"). Może on więc być wynikiem nieznajomości określonych dowodów lub nieprzestrzegania dyrektyw obowiązujących przy ocenie dowodów ( art. 7 ), np. błąd logiczny w rozumowaniu, zlekceważenie niektórych dowodów, danie wiary dowodom nieprzekonującym, bezpodstawne pominięcie określonych twierdzeń dowodowych, oparcie się na faktach w istocie nieudowodnionych itd. (T. Grzegorczyk – Kodeks postępowania karnego. Komentarz, wyd. III, Zakamycze 2003,– s. 1133-1134).Wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie, że zarzut błędu w ustaleniach faktycznych nie może ograniczać się wyłącznie do polemiki z ocenami dokonanymi przez Sąd I instancji, bez wskazania jakich konkretnie uchybień w zakresie zasad logicznego rozumowania dopuścił się sąd w ocenie zebranego materiału dowodowego. Możliwość przeciwstawienia ustaleniom sądu orzekającego odmiennego poglądu, nie może prowadzić do wniosku o dokonaniu przez sąd błędu w ustaleniach faktycznych. Wyraża to wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2005r. sygn. WA – 10/05: „ Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych nie może sprowadzać się do samej polemiki z ustaleniami sądu a quo wyrażonymi w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, lecz musi zmierzać do wykazania jakich konkretnie uchybień w zakresie logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego dopuścił się sąd w ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego. Sama możliwość przeciwstawienia ustaleniom sądu orzekającego odmiennego poglądu w kwestii ustaleń faktycznych, opartego nie na innych dowodach od tych, na których oparł się sąd pierwszej instancji (…) nie może prowadzić do wniosku o popełnieniu przez ten sąd błędu w ustaleniach faktycznych. Istota zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych nie może opierać się na odmiennej ocenie materiału dowodowego, innymi słowy mówiąc na forsowaniu własnego poglądu strony na tę kwestię. Stawiając tego rodzaju zarzut należy wskazać, jakich uchybień w świetle zgodności (lub niezgodności) z treścią dowodu, zasad logiki (błędność rozumowania i wnioskowania) czy sprzeczności (bądź nie) z doświadczeniem życiowym lub wskazaniami wiedzy dopuścił się w dokonanej przez siebie ocenie dowodów sąd pierwszej instancji ” (OSNwSK 2005, z. 1, poz. 949 oraz poz. 947; podobnie T. Grzegorczyk – Kodeks postępowania karnego . Komentarz, , wyd. III, Zakamycze 2003 s. 1134 oraz P. Hoffmański, E. Sadzik, K. Zgryzek – Kodeks postępowania karnego . Komentarz, t. II, Warszawa 2007, s. 666-667. Analiza treści uzasadnienia tego zarzutu prowadzi do wniosku, że jego istotę obrońca wiąże (mimo użytego zwrotu o istotnych różnicach, co mogłoby sugerować ich wielość ) z dwiema kwestiami związanymi z treścią zeznań pokrzywdzonego i K. B. , które to dowody istotnie stanowiły podstawę zasadniczych ustaleń faktycznych . Po pierwsze, akcentuje różnice pomiędzy tymi zeznaniami w zakresie określenia momentu kiedy oskarżony miał wyciągnąć nóż tj. przed czy po zabraniu pokrzywdzonemu telefonu N. . Okoliczność ta nie uszła uwadze Sądu meriti, który (str. 5 uzasadnienia , k. 283) obszernie i przekonująco wskazał przyczyny dla których ustalenia o momencie wyciągnięcia noża , sposobie posługiwania się nim i użytych przez oskarżonego grożbach należało dokonać przede wszystkim w oparciu o zeznania K. B. i apelujący, ograniczając się do stwierdzenia rozbieżności, w istocie nie przedstawił żadnych argumentów pozwalających zakwestionować ocenę zeznań K. B. . Podkreślić przy tym należy, iż K. B. był kolegą oskarżonego , nie ujawnił się żaden powód dla którego miałby on pomawiać oskarżonego, został przesłuchany jako pierwszy, najwcześniej po zdarzeniu , wreszcie – co trafnie zaakcentował Sąd meriti – w przeciwieństwie do pokrzywdzonego, którego dynamiczna i traumatyczna sytuacja mogła ograniczać we właściwym postrzeganiu m.in. chronologii następujących po sobie , czy praktycznie dziejących się jednocześnie zachowań oskarżonego, nie był dotknięty tego rodzaju ograniczeniami a jednocześnie znajdował się bezpośrednio przy pokrzywdzonym i oskarżonym , co uwzględniając porę dnia , umożliwiało mu pełną obserwację zachowań tych osób. Po wtóre , apelujący kwestionuje wiarygodność zeznań K. B. z tego powodu , że jakoby miał on – co ma wynikać z zeznań pokrzywdzonego- nie widzieć całości zdarzenia, tak jak miało to mieć miejsce m.in. w przypadku M. M. . Twierdzenie apelujący opiera na jednym zdaniu z zeznań pokrzywdzonego – „ koledzy E. oni ogólnie nie wiedzieli” (k. 28) . Zdaniem Sądu Apelującego wyprowadzanie z tego w istocie niejednoznacznego, fragmentu wypowiedzi pokrzywdzonego tak daleko idących wniosków jest nieuprawnione , jeśli uwzględnić następują okoliczności. Świadek K. B. konsekwentnie opisuje zachowanie oskarżonego od samego początku postępowania karnego, nie wskazuje przy tym na żadne okoliczności jak pozostawanie w oddali, zasłonięcie , które ograniczałoby mu pole widzenia , akcentowany przez obrońcę fragment wypowiedzi pokrzywdzonego należy odczytywać łącznie z resztą treści jego zeznań , a więc m.in. w zakresie kiedy opisuje on jak K. B. , który miał na polecenie E. C. zabrać pokrzywdzonemu telefon , został w czasie wyszarpywania się przez pokrzywdzonego uderzony przez niego przypadkowo w głowę , co wskazuje na bezpośredni kontakt , wymagający bezpośredniej styczności. Nie należy także pomijać wniosków wynikających z zeznań M. M. (k. 76) opisującego usytuowanie swoje („ za budynkiem , ja rozmawiałem z K. a E. z K. , ja byłem odwrócony do nich plecami, nagle usłyszałem jak E. mówi do K. , żeby mu oddał ten telefon” ) z których wynika że zachowania oskarżonego , przynajmniej w początkowej fazie M. M. mógł nie widzieć , natomiast słyszał wypowiedzi oskarżonego , natomiast nie wynika z nich aby także K. B. stał plecami do oskarżonego i pokrzywdzonego , przeciwnie, zasady doświadczenia życiowego wskazują , że typowa rozmowa prowadzona jest wręcz w intuicyjnym usytuowaniu tj. twarzą w twarz, co przy usytuowaniu M. M. oznacza, iż K. B. mógł być usytuowany twarzą w kierunku oskarżonego i pokrzywdzonego. Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych w zakresie ustalenia sposobu działania oskarżonego z wykorzystaniem należącego do niego noża byłby zasadny , ale tylko w przypadku istnienia dowodowych podstaw do przyjęcia że działanie oskarżonego w tym zakresie sprowadzało się – jak wyjaśnia oskarżony – li tylko do trzymania przez niego przedmiotowego noża , w pozycji nierozłożonej , w zaciśniętej pięści , a tym samym wykorzystywanego nie jako nóż lecz przedmiot ułatwiający potencjalnie zadanie uderzenia zaciśniętą pięścią . Rzecz jednak w tym, że zebrany materiał dowodowy , co trafnie ocenił i ustalił Sąd meriti , wykluczał jako niewiarygodną wyżej wymienioną wersję. W tym miejscu przypomnieć należy na jednoznaczne stwierdzenie zarówno pokrzywdzonego („ Wyciągnął nóż to był nie duży, rozkładany nóż, to nie był scyzoryk, to był raczej jednoostrzowy nóż… E. , jak wyciągnął ten nóż to przyłożył mi go do gardła i tak cały czas trzymał” k. 13, „ …i przyłożył nóż do gardła… tak to jest ten nóż . Jak E. go wyciągnął to on mu spadł na ziemię i on raz dwa go podniósł . Była tylko jedna część tego noża rozłożona ( świadek w czasie okazania wskazał na część zawierającą ostrze – dop SA) ona była wtedy rozłożona. E. wyjął nóż z kieszeni jak go wyjął to go rozłożył… E. trzymał mnie lewą ręką za ciuchy na wysokości mojej piersi, a prawą ręka przyłożył mi nóż do szyi z mojej lewej strony. On trzymał ten nóż skierowany ostrzem.” , k. 27-28. ) , jak też K. B. („ wtedy E. wyciągnął nóż . To był taki nóż kieszonkowy, wielofunkcyjny… E. C. (3) miał ten nóż cały czas w ręce i machał K. przed twarzą , ten nóż miał otwarte ostrze” , k. 2, „ E. trzymał nóż w prawej ręce, lewą ręką przyciskał K. do ściany… w prawej trzymał ten nóż i ostrze tego noża przystawił mu do gardła.” , k. 88). Obszernie zacytowane fragmenty zeznań tych świadków przekonują o istnieniu pełnych podstaw dowodowych do ustalenia jakie poczynił Sąd meriti o sposobie posługiwania się nożem przez oskarżonego , a jednocześnie odrzuceniu jako niewiarygodnej wersji przekazanej przez oskarżonego. Takiej oceny nie może zmienić treść zeznań świadka D. H. do których odwołuje się apelujący, nie precyzując bliżej co do którego ustalenia miałoby one mieć znaczenie\. Analiza treści zeznań D. H. (k. 178) uprawnia do wniosku , że świadek ten jest skonfliktowany z pokrzywdzonym , określa go jako kłamcę , jednocześnie co do przebiegu samego zdarzenia kwestionuje w ogóle dokonanie napadu przez oskarżonego , a więc przeczy okolicznościom , które w części przyznaje sam oskarżony , sugerując że pokrzywdzony mógł sprowokować oskarżonego (o czym nie ma mowy w wyjaśnieniach oskarżonego). Niska wartość dowodowa tych zeznań wynika także z faktu, iż świadek ten nie był uczestnikiem zdarzenia a jest tylko świadkiem tzw. ze słyszenia. Za zasadny uznano zarzut rażącej niewspółmierności kary poprzez wymierzenie oskarżonemu kary minimalnej wynikającej z art. 280 § 2 kk tj. trzech lat pozbawienia wolności, bez skorzystania z instytucji nadzwyczajnego złagodzenia kary. Dokonując takiej oceny Sąd Apelacyjny ocenił ,że orzeczona wobec oskarżonego kara, nie odpowiada w pełni dyrektywom wymiaru kary ,w szczególności wynikającej z art.54 § 1 kk . Podzielając ocenę Sądu meriti w zakresie stopnia demoralizacji oskarżonego, to jednak Sąd ten w niewłaściwym stopniu uwzględnił okoliczności związane z wiekiem oskarżonego , stopniem rozwoju jego osobowości , przyczyn , które złożyły się na bezprawne zachowania demonstrowane przez niego .Nie tracąc z pola widzenia charakteru przypisanego czynu , zachowania się oskarżonego przed jego dokonaniem ,w pierwszej kolejności baczyć należało na to ,że oskarżony jest osobą bardzo młodą (czynu dopuścił się w niespełna miesiąc po ukończeniu 18 roku życia ) , o niskim poziomie wykształcenia (w dacie czynu był uczniem zaledwie drugiej klasy gimnazjum) , praktycznie porzuconym przez biologicznego ojca , wywodzącym się z niewydolnej wychowawczo rodziny czego przejawem był pobyt w pogotowiu opiekuńczym a następnie długi , roczny , pobyt w Ośrodku (...) w L. (na podstawie orzeczenia Sądu Rodzinnego) . Oskarżony jest osobą uzależnioną od środków psychoaktywnych , szkodliwie używającą alkoholu , w związku z uzależnieniem zachodzi zwiększone prawdopodobieństwo popełnienia podobnego czynu zabronionego (opinia psychiatryczna k. 126, kwestionariusz informacji specjalisty terapii uzależnień , k. 119) . Sumaryczne uwzględnienie powyższych okoliczności doprowadziło Sąd Apelacyjny do przekonania ,że osiągnięcie celów wychowawczych wobec oskarżonego wymaga orzeczenia wobec niego kary pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania lecz nie w tak wysokim wymiarze jak orzeczona przez Sąd meriti , która, biorąc dodatkowo pod uwagę ,że oskarżony nie odpowiadał do tej pory na zasadach przewidzianych w kodeksie karnym ,nabrała cech niepożądanej kary długoterminowej .Dlatego , stosując nadzwyczajne złagodzenie kary, orzeczoną karę obniżono do 2 lat, uznając ,że jest to okres wystarczający do osiągnięcia i utrwalenia pozytywnych zmian w zachowaniu oskarżonego , w szczególności wyrobienia w nim przekonania o możności zmiany swojego dotychczasowego , nagannego , sposobu życia , poprzez np. uzyskanie odpowiedniego wykształcenia , umożliwiającego podjęcie w przyszłości pracy. Osiągnięciu tego celu służyć ma także określenie na podstawie art. 62 kk terapeutycznego systemu wykonywania orzeczonej kary , mając na uwadze istotne cechy tego systemu ( art. 97 k.k.w. ) , które winny sprzyjać zatrzymaniu pogłębiania się negatywnych cech osobowości oskarżonego i jego zachowania , przywracając go do zdolności życia zgodnie z normami prawnymi. Zdaniem Sądu Apelacyjnego brak jest podstaw do zastosowania wobec oskarżonego instytucji warunkowego zawieszenia wykonania kary . Akcentowany przez obrońcę brak uprzedniej karalności (pomijając już nawet to , że jest to sytuacja normalna, oczekiwana od każdego członka społeczeństwa) nie jest wynikiem prawidłowej co do zasady postawy oskarżonego , przy której popełnienie przestępstwa byłoby jednorazowym wybrykiem, lecz wynika przede wszystkim z tego, że oskarżony niedawno dopiero osiągnął wiek umożliwiający pociągnięcie go do odpowiedzialności karnej jak osoby dorosłej. Trafnie Sąd meriti zwrócił także uwagę na poważny charakter przypisanego oskarżonemu przestępstwa , który co prawda dotyczył mienia o niewielkiej wartości, ale polegał na zaatakowaniu w biały dzień małoletniego pokrzywdzonego (przy dostrzeżeniu, iż tenże nie powinien się w tym miejscu znajdować gdyby nie zaniedbał obowiązku szkolnego i którego zachowania jak wynika z zeznań świadka Ł. Ł. , k. 19, także przybierają postać bezprawną ) . Oceniając brak podstaw do przyjęcia dodatniej prognozy kryminologicznej nie sposób było nie uwzględnić bezskuteczności podejmowanych do tej pory wobec oskarżonego jako nieletniego środków prawnych , czego przejawem jest nie tylko popełnienie przedmiotowego przestępstwa , ale także zachowania (k. 96-98) stanowiące wyraz publicznego , rażącego naruszenia porządku publicznego, wreszcie działania mające być podejmowane przez oskarżonego na szkodę członków rodziny ( k. 95). O wynagrodzeniu obrońcy z urzędu orzeczono uwzględniając wniosek obrońcy, jego oświadczenie że wynagrodzenie nie zostało pokryte nawet w części nadto biorąc pod uwagę zakończenie postępowanie odwoławczego na dwóch terminach rozpraw. Oskarżonego na podstawie art. 624 § 1 kpk w zw. z art. 634 kpk zwolniono od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze , uwzględniając wymierzenie oskarżonemu kary pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia wykonania kary oraz brak jakiegokolwiek majątku i źródeł dochodu. SSA Wojciech Kociubiński SSA Jerzy Skorupka SSO(del.do SA) Piotr Kaczmarek

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI