II AKA 186/23
Podsumowanie
Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego, uznając apelację prokuratora dotyczącą rażącej łagodności kary za niezasadną.
Prokurator złożył apelację od wyroku Sądu Okręgowego, zarzucając rażącą niewspółmierność orzeczonej kary 4 lat pozbawienia wolności. Sąd Apelacyjny uznał ten zarzut za niezasadny, podkreślając, że kara jest wyważona i spełnia cele wychowawcze oraz zapobiegawcze. Sąd odwoławczy utrzymał w mocy wyrok sądu pierwszej instancji w całości.
Sąd Apelacyjny rozpatrzył apelację prokuratora, który zarzucił rażącą niewspółmierność kary pozbawienia wolności orzeczonej wobec oskarżonego Z. R. przez Sąd Okręgowy w Szczecinie. Prokurator domagał się zmiany wyroku i wymierzenia kary 6 lat pozbawienia wolności, argumentując, że kara 4 lat jest zbyt łagodna, nie uwzględnia wysokiego stopnia zawinienia, społecznej szkodliwości czynu, wielokrotnej karalności oskarżonego oraz braku poszanowania prawa. Sąd Apelacyjny nie podzielił tych argumentów. W uzasadnieniu wskazano, że kara 4 lat pozbawienia wolności jest karą wyważoną, uwzględniającą wszystkie okoliczności dotyczące czynu i osoby sprawcy, w tym jego karalność. Sąd odwoławczy podkreślił, że aby mówić o rażącej niewspółmierności kary, naruszenie zasad jej wymiaru musi być jaskrawe i obiektywnie niezrozumiałe. W ocenie sądu, kara orzeczona przez sąd pierwszej instancji jest współmierna i spełnia cele wychowawcze oraz prewencyjne. Sąd odwoławczy zaznaczył również, że oskarżony nie pełnił wiodącej roli w przestępstwie, a okoliczności poprzedzające odebranie towaru nie zostały przypisane oskarżonemu. W związku z bezzasadnością zarzutu, wniosek o podwyższenie kary do 6 lat pozbawienia wolności został uznany za niezasadny, gdyż taka kara byłaby rażąco surowa. W konsekwencji, Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy zaskarżony wyrok w całości.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, kara 4 lat pozbawienia wolności nie jest rażąco niewspółmiernie łagodna.
Uzasadnienie
Kara jest wyważona, uwzględnia wszystkie okoliczności czynu i osoby sprawcy, w tym jego karalność. Spełnia cele wychowawcze i zapobiegawcze. Wymóg rażącej niewspółmierności kary jest spełniony tylko przy jaskrawym naruszeniu zasad jej wymiaru.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji
Strona wygrywająca
Oskarżony (Z. R.)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Prokurator | organ_państwowy | oskarżyciel publiczny |
| Z. R. | osoba_fizyczna | oskarżony |
Przepisy (3)
Główne
k.p.k. art. 438 § pkt 4
Kodeks postępowania karnego
Przesłanka rażącej niewspółmierności kary jest spełniona tylko wtedy, gdy na podstawie ustalonych okoliczności sprawy można przyjąć, że występuje wyraźna różnica między karą wymierzoną a karą, która powinna zostać wymierzona w wyniku prawidłowego zastosowania dyrektyw wymiaru kary.
k.k. art. 294 § § 1
Kodeks karny
Pomocnicze
k.p.k. art. 636 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy kosztów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kara 4 lat pozbawienia wolności jest karą wyważoną i współmierną. Kara spełnia cele wychowawcze i zapobiegawcze. Oskarżony nie pełnił wiodącej roli w przestępstwie. Przesłanka rażącej niewspółmierności kary nie została spełniona.
Odrzucone argumenty
Kara 4 lat pozbawienia wolności jest rażąco niewspółmiernie łagodna. Kara nie uwzględnia wysokiego stopnia zawinienia i społecznej szkodliwości czynu. Kara nie uwzględnia wielokrotnej karalności oskarżonego.
Godne uwagi sformułowania
kara ta jest wynikiem uwzględnienia przez Sąd I instancji wszystkich okoliczności wynikających z poszczególnych dowodów Orzeczona względem oskarżonego kara 4 lat pozbawienia wolności jest karą wyważoną, zdolną do spełnienia celów wychowawczych, jak i zapobiegawczych Zgodnie z utrwalonym już w tym zakresie orzecznictwem o rażącej niewspółmierności kary (...) można zasadnie twierdzić, gdy zasady związane z wymiarem kary (...) zostały naruszone w stopniu jaskrawym, obiektywnie niezrozumiałym, zupełnie nie dającym się pogodzić z zasadniczymi funkcjami kary kara jakiej wymierzenia oczekuje prokurator byłaby karą rażąco niewspółmiernie surową i to w stopniu nie dającym się zaakceptować
Skład orzekający
Dorota Mazurek
członek
Małgorzata Jankowska
członek
Maciej Żelazowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia rażącej niewspółmierności kary w kontekście wymiaru kary pozbawienia wolności, uwzględnianie karalności sprawcy oraz jego roli w popełnieniu przestępstwa."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i indywidualnych okoliczności sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia rażącej niewspółmierności kary, co jest istotne dla praktyków prawa karnego. Uzasadnienie sądu szczegółowo omawia kryteria oceny kary.
“Kara 4 lat więzienia za oszustwo – czy to za mało? Sąd Apelacyjny wyjaśnia, kiedy kara jest rażąco łagodna.”
Sektor
inne
Lexedit — asystent AI dla prawników
Analizuj umowy, identyfikuj ryzyka i edytuj dokumenty z pomocą AI. Wrażliwe dane są anonimizowane zanim opuszczą Twój komputer.
Analiza umów
Ryzyka, klauzule i rekomendacje w trybie śledzenia zmian
Pełna anonimizacja
Dane osobowe usuwane lokalnie przed wysyłką do AI
Bezpieczeństwo danych
Szyfrowanie, brak trenowania modeli na Twoich dokumentach
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II AKa 186/23 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji wyrok Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 17 maja 2023 roku sygn. akt III 189/22 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.1.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☒ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.1.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia. ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 1.5. Ustalenie faktów 1.1.3. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.1.1. Oskarżony jest osobą karaną. k. 1177-1179. 1.1.4. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.2.1. 1.6. Ocena dowodów 1.1.5. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu aktualną kartę karną oskarżonego Dowód wiarygodny sporządzony przez uprawniony podmiot. 1.1.6. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu Lp. Zarzut 3.1. Rażącą łagodność orzeczonej wobec oskarżonego kary 4 lat pozbawienia wolności na podstawie art. 294 § 1 k.k. , podczas gdy całokształt okoliczności przedmiotowych i podmiotowych przypisanych oskarżonemu czynów wskazuje, że kara pozbawienia wolności w w/w wymiarze nie uwzględnia wysokiego stopnia zawinienia i znacznej społecznej szkodliwości czynu, mając na uwadze uprzednią wielokrotną karalność oskarżonego, jego dotychczasowy sposób życia, brak poszanowania prawa i obowiązujących zasad współżycia społecznego, a także cele zapobiegawcze i wychowawcze, które kara ma osiągnąć w stosunku do oskarżonego oraz potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Apelacja prokuratora okazała się niezasadna. Nie sposób powiem podzielić zawartego w tej apelacji zarzutu rażącej niewspółmierności orzeczonej względem oskarżonego kary pozbawienia wolności w sytuacji gdy kara ta jest wynikiem uwzględnienia przez Sąd I instancji wszystkich okoliczności wynikających z poszczególnych dowodów, tak dotyczących popełnionego przez oskarżonego przestępstwa, jego wagi i społecznej szkodliwości, ocenionej również poprzez pryzmat wysokości szkody, jak i stopnia zawinienia, ale też przy uwzględnieniu okoliczności dotyczących ściśle osoby oskarżonego, jego wielokrotnej karalności, jak i dotychczasowego sposobu życia i to w stopniu właściwym. Orzeczona względem oskarżonego kara 4 lat pozbawienia wolności jest karą wyważoną, zdolną do spełnienia celów wychowawczych, jak i zapobiegawczych w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa. W istocie mając na względzie wszystkie trafnie ustalone przez Sąd okoliczności czynu, jak i osoby sprawcy, to kara jakiej wymierzenia oczekuje prokurator byłaby karą rażąco niewspółmiernie surową i to w stopniu nie dającym się zaakceptować. Zgodnie z utrwalonym już w tym zakresie orzecznictwem o rażącej niewspółmierności kary, (jak i rażącej niewspółmierności środków karnych) można zasadnie twierdzić, gdy zasady związane z wymiarem kary – analizowane w kontekście okoliczności sprawy – zostały naruszone w stopniu jaskrawym, obiektywnie niezrozumiałym, zupełnie nie dającym się pogodzić z zasadniczymi funkcjami kary (środków karnych) – (zob. wyrok SN z dnia 11 kwietnia 2022 roku, sygn.. akt II K 33/21, wyrok SN z dnia 12 października 2023 roku). W konsekwencji przesłanka rażącej niewspółmierności kary jest spełniona tylko wtedy, gdy na podstawie ustalonych okoliczności sprawy, które powinny mieć decydujące znaczenie dla wymiaru kary, można przyjąć, że występuje wyraźna różnica między karą wymierzoną, a karą która powinna zostać wymierzona w wyniku prawidłowego zastosowania dyrektyw wymiaru kary oraz zasad ukształtowanych przez orzecznictwo. Tymczasem sam skarżący wskazuje jedynie, że jest to kara „zbyt łagodna”. Kara pozbawienia wolności, orzeczona względem Z. R. za przypisane mu przestępstwo, nie została orzeczona wbrew zasadom i regułom wymiaru kary, jest karą należycie wyważoną, uwzględniającą i to w stopniu właściwym wszystkie wskazane w zarzucie okoliczności, tak odnoszące się do czynu, jak i osoby sprawcy. Nie ma racji prokurator, że orzeczenie względem oskarżonego kary 4 lat pozbawienia wolności, za przypisane mu przestępstwo, wskazuje na to, że orzeczono karę rażąco niewspółmiernie łagodną. Wprawdzie oskarżony popełnił to przestępstwo działając wspólnie i w porozumieniu z inną osobą, ale brak jest podstaw do uznania, że wiódł w nim rolę wiodącą, nawet jeśli to z należącego do niego konta dokonano opłaty za transport czy odbierał od przewoźnika towar takiej tezy nie uzasadnia. To, że jedynie on został ustalony jako sprawca przestępstwa wynika wprost z faktu, że jego dane widniały jako dane osoby, której należało wydać towar, a okoliczności poprzedzające odebranie towaru z firmy (...) nie stały się ani przedmiotem zarzutu, ani też nie zostały przypisane oskarżonemu. Z tego też względu sposób w jaki doszło do pozbawienia pokrzywdzonego władztwa nad jego mieniem nie mógł rzutować na surowszą odpowiedzialnością oskarżonego, a zwłaszcza na wymiar kary jaką względem niego orzeczono. Dlatego też wbrew stanowisku prokuratora, skoro orzeczona kara uwzględnia tak znaczny stopień społecznej szkodliwości przestępstwa przypisanego oskarżonemu i to w stopniu właściwym, jak i sposób zachowania oskarżonego i jego motywację, to nie sposób kary tej uznać za rażąco niewspółmiernie łagodną. . Wymierzając ową karę Sąd nie pominął, ani nie zmarginalizował skutków popełnionego przez oskarżonego przestępstwa, wysokości szkody. Dostrzegł też należycie stopień zdemoralizowania sprawcy, należycie go ocenił, mając na uwadze uprzednią karalność oskarżonego. Orzeczona kara należy do kar wyważonych i nie pomija żadnej z okoliczności koniecznych przy jej uwzględnieniu. Wbrew stanowisku skarżącego Sąd nadał okolicznościom niekorzystnym dla oskarżonego właściwe znaczenie. Co istotne kara orzeczona względem oskarżonego za to przestępstwo, jest karą która, wbrew stanowisku prokuratora, winna spełnić cele wynikające ze skazania oskarżonego za to przestępstwo, tak te wychowawcze jak i prewencyjne.. Sąd odwoławczy uznał, że orzeczenie o karze zasadniczej – karze pozbawienia wolności w wymiarze 4 lat, nie jest orzeczeniem wykraczającym poza ramy swobodnego uznania sędziowskiego. Kara nie zostało ukształtowane w sposób rażąco niewspółmiernie łagodny. Skarżący przywołał na poparcie swoich twierdzeń okoliczności, które zostały już uwzględnione z racji faktu, że należą też do istoty przypisanego oskarżonemu przestępstwa. Kara pozbawienia wolności jest karą współmierną, uwzględniającą należycie wszystkie przywołane przez prokuratora okoliczności. W konsekwencji należało też uznać, żer kierunek i zakres apelacji nie pozwalał na odmienne ukształtowanie orzeczenia, w tym jego zmianę w zakresie wymiaru kary, skoro skarżący co do zasady zaakceptował ustalenia Sądu I instancji co do charakteru przestępstwa oskarżonemu przypisanego. Orzekanie kary jedynie poprzez pryzmat uprzedniej karalności oskarżonego byłoby w tych okolicznościach nieusprawiedliwione. Wniosek O zmianę wyroku i wymierzenie oskarżonemu kary 6 lat pozbawienia wolności. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Wobec bezzasadności zarzutu, brak było podstaw do uwzględnienia wniosku o podwyższenie wymiaru kary do poziomu oczekiwanego przez prokuratora. Kara w wymiarze 6 lat pozbawienia wolności byłaby karą rażąco niewspółmiernie surową i to w stopniu nie dającym się zaakceptować. 3. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 4.1. Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności 4. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 1.7. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 5.1.1. Przedmiot utrzymania w mocy Utrzymanie w mocy w całości- w zakresie sprawstwa, winy jak i orzeczonej kary pozbawienia wolności, oraz środka kompensacyjnego. Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Wobec nie podzielanie zarzutów zawartych w apelacji prokuratora, należało utrzymać w mocy w całości z przyczyn wskazanych w pkt 3.1 . 1.8. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 5.2.1. Przedmiot i zakres zmiany Zwięźle o powodach zmiany 1.9. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 1.1.7. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 5.3.1.1.1. ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 5.3.1.4.1. ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 1.1.8. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 1.10. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 5. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności pkt II Zasądzono od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa wydatki za postępowanie odwoławcze i wymierzono opłatę w kwocie 400 złotych, na skutek oczywistej omyłki Sądu i wbrew treści art. 636 § 1 k.p.k. 6. PODPIS SSA Dorota Mazurek SSA Małgorzata Jankowska SSA Maciej Żelazowski 1.3 Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację prokurator Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja W całości- sprawstwo, wina i kara, środek kompensacyjny, orzeczenie o kosztach.. 0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☒ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 0.1.1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana