II AKa 172/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWnioskodawca A. C. wystąpił z żądaniem zasądzenia od Skarbu Państwa kwoty 2.500.000 złotych tytułem odszkodowania i zadośćuczynienia za niesłuszne skazanie, twierdząc, że jego sprawa powinna być rozpatrywana przez Sąd Gospodarczy, a nie w trybie kodeksu karnego. Skazanie miało spowodować szkody materialne, straty, utratę korzyści, rozstrój zdrowia oraz utratę zarobków. Pełnomocnik wnioskodawcy zmodyfikował żądanie, opierając je na art. 552 § 1 kpk. Sąd Okręgowy w Szczecinie oddalił wniosek, uznając brak materialnoprawnych podstaw do jego uwzględnienia. Apelacja pełnomocnika wnioskodawcy zarzucała błąd w ustaleniach faktycznych oraz naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 7 kpk i art. 552 § 1 kpk. Sąd Apelacyjny uznał apelację za bezzasadną. Podkreślono, że odpowiedzialność Skarbu Państwa za szkody wyrządzone przy wykonywaniu władzy publicznej co do zasady opiera się na art. 417 k.c., z wyjątkami uregulowanymi w ustawach szczególnych, w tym w art. 552 kpk. Kluczowym warunkiem dochodzenia roszczeń na podstawie art. 552 § 1 kpk jest wzruszenie prawomocnego wyroku skazującego w trybie kasacji lub wznowienia postępowania, co skutkowałoby wydaniem wyroku uniewinniającego, skazującego na karę łagodniejszą, lub orzeczeniem środka karnego. W niniejszej sprawie nie doszło ani do wzruszenia wyroku skazującego, ani do wznowienia postępowania, a wniosek o wznowienie został uznany za bezskuteczny. W związku z tym, że wyrok Sądu Rejonowego w Stargardzie Szczecińskim pozostał prawomocny, Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy zaskarżony wyrok. Kosztami postępowania obciążono Skarb Państwa, a pełnomocnikowi z urzędu zasądzono wynagrodzenie za pomoc prawną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie warunków dochodzenia zadośćuczynienia za niesłuszne skazanie na podstawie art. 552 kpk, w szczególności wymogu wzruszenia prawomocnego wyroku skazującego.
Dotyczy wyłącznie sytuacji dochodzenia roszczeń z art. 552 kpk, nie wyłącza stosowania art. 417 k.c. w innych przypadkach szkód wyrządzonych przez organy władzy publicznej.
Zagadnienia prawne (1)
Czy można dochodzić zadośćuczynienia za niesłuszne skazanie na podstawie art. 552 § 1 kpk, jeśli prawomocny wyrok skazujący nie został wzruszony w trybie kasacji lub wznowienia postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, warunkiem dochodzenia roszczeń z art. 552 § 1 kpk jest wzruszenie prawomocnego wyroku skazującego w trybie kasacji lub wznowienia postępowania, skutkujące wydaniem wyroku uniewinniającego, skazującego na karę łagodniejszą, lub orzeczeniem środka karnego.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny podkreślił, że art. 552 § 1 kpk stanowi lex specialis wobec art. 417 k.c. i wymaga prawomocnego wzruszenia wyroku skazującego. W analizowanej sprawie wyrok Sądu Rejonowego pozostał prawomocny, a wniosek o wznowienie postępowania został uznany za bezskuteczny, co uniemożliwiło uwzględnienie żądania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. C. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | pozwany |
| r. pr. K. G. | inne | pełnomocnik z urzędu |
Przepisy (8)
Główne
k.p.k. art. 552 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Stanowi materialną podstawę dochodzenia przez oskarżonego odszkodowania za poniesioną szkodę oraz zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, które wynikły z wykonania w całości lub w części kary, lub środka karnego, których nie powinien był ponieść. Odpowiedzialność Skarbu Państwa na zasadzie ryzyka, ograniczona do ściśle określonych wypadków. Wymaga wzruszenia prawomocnego wyroku skazującego w trybie kasacji albo wznowienia postępowania.
k.p.k. art. 437 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa utrzymania w mocy zaskarżonego wyroku.
Pomocnicze
k.c. art. 417
Kodeks cywilny
Ogólna podstawa dochodzenia roszczeń cywilnoprawnych wynikających ze szkód spowodowanych niezgodnym z prawem działaniem organów władzy publicznej, stosowana, gdy przepisy szczególne nie stanowią inaczej.
k.c. art. 417
Kodeks cywilny
Ogólna podstawa dochodzenia roszczeń cywilnoprawnych wynikających ze szkód spowodowanych niezgodnym z prawem działaniem organów władzy publicznej, stosowana, gdy przepisy szczególne nie stanowią inaczej.
k.c. art. 417
Kodeks cywilny
Ogólna podstawa dochodzenia roszczeń cywilnoprawnych wynikających ze szkód spowodowanych niezgodnym z prawem działaniem organów władzy publicznej, stosowana, gdy przepisy szczególne nie stanowią inaczej.
k.p.c. art. 1
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje drogę postępowania cywilnego.
Ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego
Jeden z przypadków autonomicznej odpowiedzialności Skarbu Państwa.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. 12a § § 6
Podstawa do zasądzenia kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wzruszenia prawomocnego wyroku skazującego w trybie kasacji lub wznowienia postępowania. • Wniosek o wznowienie postępowania został uznany za bezskuteczny. • Niespełnienie przesłanek z art. 552 § 1 kpk.
Odrzucone argumenty
Sprawa nie podlegała pod kodeks karny, tylko pod Sąd Gospodarczy. • Skazanie spowodowało szkody materialne, straty, utratę korzyści, rozstrój zdrowia oraz utratę zarobków. • Błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że nie wypełnione zostały przesłanki uzasadniające roszczenie. • Naruszenie art. 7 k.p.k. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów. • Naruszenie art. 552 § 1 k.p.k. poprzez jego niezastosowanie.
Godne uwagi sformułowania
Warunkiem możliwości dochodzenia odszkodowania lub zadośćuczynienia za poniesioną szkodę lub krzywdę jest wzruszenie - co należy dobitnie i z cała stanowczością podkreślić - prawomocnego wyroku skazującego w trybie kasacji albo wznowienia postępowania. • Przepis art. 552 § 1 k.p.k. , będący lex specialis w stosunku do art. 417 k.c.
Skład orzekający
Andrzej Olszewski
przewodniczący
Grzegorz Chojnowski
sprawozdawca
Andrzej Wiśniewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie warunków dochodzenia zadośćuczynienia za niesłuszne skazanie na podstawie art. 552 kpk, w szczególności wymogu wzruszenia prawomocnego wyroku skazującego."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji dochodzenia roszczeń z art. 552 kpk, nie wyłącza stosowania art. 417 k.c. w innych przypadkach szkód wyrządzonych przez organy władzy publicznej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odpowiedzialności Skarbu Państwa za błędy sądowe i warunków uzyskania zadośćuczynienia, co jest istotne dla prawników i osób pokrzywdzonych.
“Nawet za niesłuszne skazanie nie dostaniesz zadośćuczynienia, jeśli wyrok nie zostanie wzruszony.”
Dane finansowe
WPS: 2 500 000 PLN
koszty pomocy prawnej: 147,6 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.