II AKa 170/99

Sąd Apelacyjny w KatowicachKatowice1999-07-15
SAOSKarneinneNiskaapelacyjny
odszkodowaniebezprawne pozbawienie wolnoścideportacjaZSRRustawa o odszkodowaniachprawo karnepostępowanie odwoławcze

Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego oddalający wniosek o odszkodowanie za bezprawne pozbawienie wolności i deportację, uznając, że wnioskodawczyni nie spełniała kryteriów ustawy dotyczącej odszkodowań.

Wnioskodawczyni M. G. domagała się odszkodowania za bezprawne pozbawienie wolności i deportację przez władze byłego ZSRR w latach 1945-1957. Sąd Okręgowy oddalił wniosek, uznając, że wnioskodawczyni nie prowadziła działalności na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego, co było warunkiem zastosowania przepisów ustawy o odszkodowaniach. Sąd Apelacyjny utrzymał to orzeczenie w mocy, uznając ustalenia faktyczne za trafne i apelację za bezzasadną.

Sprawa dotyczyła wniosku M. G. o odszkodowanie z tytułu bezprawnego pozbawienia wolności i deportacji do byłego ZSRR, które miało miejsce w latach 1945-1957. Sąd Okręgowy w Katowicach oddalił ten wniosek, ponieważ wnioskodawczyni nie spełniała kryteriów określonych w ustawie z dnia 23 lutego 1991 r. dotyczącej odszkodowań, w szczególności art. 8 ust. 2a i b, który wymagał prowadzenia działalności na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. Sąd Okręgowy ustalił, że wnioskodawczyni została zatrzymana za odmowę głosowania i deportowana, ale nie prowadziła takiej działalności. Pełnomocnik wnioskodawczyni wniósł apelację, powołując się na te okoliczności oraz na udział ojca wnioskodawczyni w wojnie bolszewickiej i jego dezaprobatę dla działań władz ZSRR. Sąd Apelacyjny w Katowicach uznał apelację za bezzasadną. Sąd podkreślił, że ustalenia faktyczne Sądu I instancji były trafne i nie budziły zastrzeżeń. Okoliczności dotyczące ojca wnioskodawczyni nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia, a potrzeba uzupełnienia postępowania dowodowego nie zachodziła. Ponieważ wnioskodawczyni nie prowadziła działalności na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego, Sąd Okręgowy prawidłowo zastosował przepisy ustawy. W związku z tym Sąd Apelacyjny utrzymał zaskarżony wyrok w mocy, obciążył Skarb Państwa kosztami postępowania odwoławczego i zasądził wynagrodzenie za zastępstwo procesowe z urzędu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, wnioskodawczyni nie jest uprawniona do odszkodowania, ponieważ nie spełniała warunku prowadzenia działalności na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego, co jest wymogiem ustawy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kluczowym kryterium do przyznania odszkodowania na podstawie wskazanej ustawy jest prowadzenie działalności na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. Ponieważ wnioskodawczyni nie wykazała takiej działalności, jej wniosek został oddalony, a apelacja nie mogła odnieść skutku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku

Strona wygrywająca

Skarb Państwa (w kontekście oddalenia wniosku)

Strony

NazwaTypRola
M. G.osoba_fizycznawnioskodawczyni
Skarb Państwaorgan_państwowyodpowiedzialny za koszty

Przepisy (2)

Główne

Dz. U. Nr 34 poz. 149 art. 8 § ust. 2a i b

Ustawa z dnia 23 lutego 1991 r. o odmowie uznania za nieważne orzeczeń władz państwowych lub kościelnych z lat 1944-1956

Przepisy te dotyczą odszkodowań dla osób, które prowadziły działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego.

Pomocnicze

Ustawa z dnia 23 lutego 1991 r. o odmowie uznania za nieważne orzeczeń władz państwowych lub kościelnych z lat 1944-1956 art. 13

Reguluje kwestię kosztów postępowania odwoławczego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ustalenia faktyczne Sądu Okręgowego są trafne i nie budzą zastrzeżeń. Wnioskodawczyni nie prowadziła działalności na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego, co wyklucza zastosowanie przepisów ustawy o odszkodowaniach.

Odrzucone argumenty

Apelacja podnosiła okoliczności dotyczące ojca wnioskodawczyni, które nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia. Zarzut nie wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy był chybiony.

Godne uwagi sformułowania

nie należała do żadnej organizacji, ani też nie prowadziła działalności na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego przepisy ustawy z 23 lutego 1991r. ... a w szczególności jej art. 8 ust. 2a i b dotyczący odszkodowań nie może mieć w sprawie zastosowania.

Skład orzekający

Barbara Suchowska

przewodniczący

Jan Dybek

sprawozdawca

Jolanta Śpiechowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Interpretację przepisów ustawy z 1991 r. dotyczącej odszkodowań za represje, w szczególności wymóg prowadzenia działalności na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych i konkretnej ustawy, która może być już nieaktualna lub interpretowana w szerszym kontekście przez nowsze przepisy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy ważnego historycznie tematu represji, ale rozstrzygnięcie jest oparte na ścisłej interpretacji przepisów, co czyni ją mniej interesującą dla szerokiej publiczności, a bardziej dla prawników specjalizujących się w tym obszarze.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt: II AKa 170/99 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 lipca 1999 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący SSA Barbara Suchowska Sędziowie SSA Jan Dybek (spr.) SSA Jolanta Śpiechowicz Protokolant Barbara Gawor przy udziale Prokuratora Prok. Okręg. del. Małgorzaty Siemińskiej po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 1999 roku sprawy z wniosku M. G. o odszkodowanie z tytułu bezprawnego pozbawienia wolności i deportacji w byłym ZSRR z powodu apelacji, wniesionej przez pełnomocnika wnioskodawczyni od wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 18 marca 1999r. sygn. akt XVI1 Ko 331/95 1. zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy; 2. obciąża Skarb Państwa kosztami postępowania odwoławczego; 3. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. J. W. – Kancelaria Adwokacka w K. kwotę 100 (sto) złotych za zastępstwo z urzędu wnioskodawczyni w II-giej instancji. II AKa 170/99 UZASADNIENIE Sąd Okręgowy ustalił, że: wnioskodawczyni M. G. w grudniu 1945r. w miejscu zamieszkania w D. została zatrzymana przez władze byłego ZSRR za odmowę przystąpienia do głosowania. Zwolniono ją w kwietniu 1946r. Natomiast w kwietniu 1951r. wraz z rodziną deportowano ją na S. . Do Polski powróciła w styczniu 1957r. Z zeznań jej wynika, że nie należała do żadnej organizacji, ani też nie prowadziła działalności na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. W tym stanie rzeczy Sąd I instancji wniosek o odszkodowanie oddalił. Apelacja pełnomocnika M. G. w swej treści powołuje się na wyżej wymienione okoliczności. Nadto podnosi, że ojciec wnioskodawczyni brał udział w wojnie bolszewickiej w 1919r. i nigdy nie krył swej dezaprobaty dla działań nowych władz (ZSRR). Strona skarżąca wnosi o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Apelacja nie jest zasadna. W zasadzie nie kwestionuje się w niej ustaleń faktycznych Sądu merytorycznego. Te zresztą nie budzą zastrzeżeń i uznane być muszą za trafne. Nie podważają ich okoliczności naprowadzone w apelacji odnoszące się do ojca wnioskodawczyni. W tym kierunku nie zachodzi też potrzeba uzupełnienia postępowania dowodowego przez przesłuchanie świadka R. G. , gdyż powołano go na potwierdzenie zaistniałych faktów, których zgodności z obiektywnym stanem rzeczy strony procesowe nie kwestionują. Skoro wnioskodawczyni nie prowadziła działalności na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego, Sąd Okręgowy prawidłowo przyjął, że przepisy ustawy z 23 lutego 1991r. (Dz. U. Nr 34 poz. 149) a w szczególności jej art. 8 ust. 2a i b dotyczący odszkodowań nie może mieć w sprawie zastosowania. Stwierdzając nadto, że w związku z powyższym chybiony jest główny zarzut apelacji dotyczący nie wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, orzec należało o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia. Koszty postępowania odwoławczego ponosi Skarb Państwa (art. 13 tejże Ustawy).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI