II AKA 169/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny rozpoznał apelacje obrońców oskarżonych w sprawie dotyczącej przestępstw narkotykowych i zorganizowanej grupy przestępczej. Kluczowym zarzutem podniesionym przez obrońców była obraza przepisów ustawy o Policji dotyczących wykorzystania materiałów uzyskanych w drodze kontroli operacyjnej. Sąd Okręgowy uznał, że materiały te mogą być dowodowo wykorzystane, nawet jeśli kontrola nie była zarządzona wobec konkretnego oskarżonego lub nie dotyczyła zarzucanych mu czynów, a także bez uzyskania tzw. zgody następczej. Sąd Apelacyjny nie zgodził się z tym stanowiskiem, podkreślając, że legalność wykorzystania takich materiałów musi być oceniana według przepisów obowiązujących w dacie ich uzyskania, a przepisy takie jak art. 168b k.p.k. nie mogą służyć do naprawiania zaniechań. Sąd Apelacyjny uznał również, że uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego było wadliwe, naruszając wymogi art. 424 k.p.k. i nie wykazało samodzielności jurysdykcyjnej. W związku z tym, Sąd Apelacyjny uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania, nakazując przeprowadzenie postępowania dowodowego zgodnie z zasadami i uwzględniając przedstawione zapatrywania prawne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących dowodów z kontroli operacyjnej, wymogów uzasadnienia wyroku oraz stosowania się do wskazań sądu odwoławczego.
Dotyczy spraw, w których akt oskarżenia wpłynął przed datą nowelizacji przepisów (przed 15 kwietnia 2016 r.), co wpływa na zastosowanie przepisów przejściowych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy materiały uzyskane w wyniku kontroli operacyjnej, która nie była zarządzona wobec konkretnego oskarżonego lub nie dotyczyła zarzucanych mu czynów, mogą być wykorzystane jako dowód w procesie karnym, zwłaszcza bez uzyskania tzw. zgody następczej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, materiały uzyskane w wyniku kontroli operacyjnej, które nie były objęte zgodą pierwotną ani następczą sądu, nie mogą stanowić dowodu i być podstawą ustaleń faktycznych.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że legalność wykorzystania materiałów z kontroli operacyjnej musi być oceniana według przepisów obowiązujących w dacie ich uzyskania. Przepisy takie jak art. 168b k.p.k. nie mogą służyć do naprawiania zaniechań w uzyskiwaniu zgód. Wykorzystanie dowodów uzyskanych z naruszeniem przepisów może prowadzić do nierzetelności procesu.
Czy uzasadnienie wyroku sądu pierwszej instancji, które w dużej mierze bazuje na uzasadnieniu innego sądu lub jest jedynie parafrazą, spełnia wymogi art. 424 k.p.k. i zasady samodzielności jurysdykcyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, takie uzasadnienie narusza wymogi art. 424 k.p.k. i zasadę samodzielności jurysdykcyjnej (art. 8 k.p.k.).
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny stwierdził, że uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego w dużej mierze powielało treść uzasadnienia Sądu Rejonowego, co świadczy o braku samodzielności jurysdykcyjnej. Uzasadnienie powinno jasno wskazywać dowody stanowiące podstawę ustaleń, a nie opierać się na globalnym odwołaniu do innych orzeczeń.
Czy sąd odwoławczy, uchylając wyrok sądu pierwszej instancji, jest zobowiązany do zastosowania się do zapatrywań prawnych i wskazań wyrażonych w uzasadnieniu poprzedniego orzeczenia sądu odwoławczego w tej samej sprawie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd pierwszej instancji jest zobowiązany do zastosowania się do zapatrywań prawnych i wskazań sądu odwoławczego wyrażonych w uzasadnieniu wyroku uchylającego (art. 442 § 3 k.p.k.).
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny stwierdził, że Sąd Okręgowy nie zastosował się do wskazań zawartych w uzasadnieniu poprzedniego wyroku Sądu Apelacyjnego, co stanowiło naruszenie art. 442 § 3 k.p.k. Wskazania te dotyczyły m.in. konieczności szczegółowego rozgraniczenia dowodów legalnych i nielegalnych oraz analizy zeznań świadków i wyjaśnień oskarżonych.
Przepisy (20)
Główne
k.p.k. art. 19
Kodeks postępowania karnego
Materiały uzyskane w wyniku kontroli operacyjnej, które nie były objęte zgodą pierwotną lub następczą sądu, nie mogą stanowić dowodu w procesie.
k.p.k. art. 442 § 3
Kodeks postępowania karnego
Sąd odwoławczy jest zobowiązany do zastosowania się do zapatrywań prawnych i wskazań wyrażonych w uzasadnieniu wyroku uchylającego.
k.p.k. art. 424 § 1
Kodeks postępowania karnego
Uzasadnienie wyroku powinno zawierać wskazanie podstawy faktycznej i prawnej orzeczenia, w tym dowodów, na których sąd oparł ustalenia faktyczne.
Ustawa o Policji art. 19
Określa warunki przeprowadzania kontroli operacyjnej i wykorzystania jej wyników.
Pomocnicze
k.p.k. art. 168a
Kodeks postępowania karnego
Nie może stanowić podstawy prawnej przeprowadzenia dowodu uzyskanego z naruszeniem przepisów postępowania lub za pomocą czynu zabronionego, jeżeli przeprowadzenie takiego dowodu czyniłoby proces nierzetelnym w rozumieniu art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności.
k.p.k. art. 168b
Kodeks postępowania karnego
Ma zastosowanie tylko do faktów objętych dyspozycją tego przepisu, które zaistniały po dniu 14 kwietnia 2016 r. Nie może służyć do naprawienia skutków zaniechania wystąpienia z wnioskiem o zgodę następczą.
k.p.k. art. 438
Kodeks postępowania karnego
Wymienione punkty (1, 1a, 2, 3, 4) dotyczą podstaw apelacji, w tym obrazy przepisów prawa materialnego i procesowego, błędów w ustaleniach faktycznych oraz rażącej niewspółmierności kary.
k.p.k. art. 439
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy bezwzględnych przyczyn uchylenia orzeczenia.
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
Sąd opiera się na stanie rzeczy ustalonym w rozprawie lub dochodzeniu przed sądem orzekającym.
Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw art. 24
Dotyczy przepisów przejściowych związanych ze zmianami w k.p.k.
k.p.k. art. 170 § 1
Kodeks postępowania karnego
Określa przesłanki oddalenia wniosku dowodowego.
k.p.k. art. 8
Kodeks postępowania karnego
Zasada samodzielności jurysdykcyjnej sądu.
k.p.k. art. 437 § 2
Kodeks postępowania karnego
Określa przesłanki uchylenia wyroku przez sąd odwoławczy (w obecnym brzmieniu).
k.p.k. art. 435
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy rozszerzenia skutków zaskarżenia na inne osoby.
k.k. art. 258 § 1
Kodeks karny
Udział w zorganizowanej grupie albo związku mającym na celu popełnienie przestępstwa.
Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii
Przepisy dotyczące przestępstw związanych z narkotykami.
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.k. art. 5 § 2
Kodeks postępowania karnego
Zasada in dubio pro reo.
k.k. art. 45 § 1
Kodeks karny
Środki karne.
k.p.k. art. 413 § 1
Kodeks postępowania karnego
Wymogi wyroku w zakresie opisu i kwalifikacji prawnej czynów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obraza art. 19 ustawy o Policji poprzez błędną wykładnię i wykorzystanie materiałów z kontroli operacyjnej bez wymaganych zgód. • Obraza art. 442 § 3 k.p.k. poprzez niezastosowanie się do zapatrywań prawnych sądu odwoławczego. • Obraza art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k. poprzez sporządzenie wadliwego uzasadnienia wyroku. • Obraza art. 410 k.p.k. poprzez oparcie rozstrzygnięcia na nieustalonych dowodach.
Odrzucone argumenty
Zarzut prokuratora dotyczący obrazy art. 413 § 1 pkt 4 i 5 k.p.k. (nieprzytoczenie w wyroku opisu i kwalifikacji prawnej czynów oraz pominięcie rozstrzygnięcia w tym zakresie) okazał się niezasadny, gdyż wskazane uniewinnienia uprawomocniły się i nie zostały wzruszone.
Godne uwagi sformułowania
„zbiorcze” odwołanie się do dowodów będących podstawą poczynionych ustaleń faktycznych • „zbiorcza” ocena dowodów uzyskanych w wyniku kontroli operacyjnych • „parafrazowanie jego treści poprzez używanie synonimów określonych słów i wyrażeń • „kwestie prawidłowości kontroli operacyjnej wobec oskarżonego S. S. , a także treść rozmów telefonicznych wskazujących na sprawstwo oskarżonego zostały szczegółowo wskazane w uzasadnieniu wyroku Sądu Rejonowego P. w P. z dnia (...) r. i wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia (...) r.” • „osadzenie” wypowiedzi przesłuchiwanych osób w kontroli operacyjnej
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dowodów z kontroli operacyjnej, wymogów uzasadnienia wyroku oraz stosowania się do wskazań sądu odwoławczego."
Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których akt oskarżenia wpłynął przed datą nowelizacji przepisów (przed 15 kwietnia 2016 r.), co wpływa na zastosowanie przepisów przejściowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy kluczowych kwestii proceduralnych w polskim prawie karnym: legalności dowodów z kontroli operacyjnej i wymogów formalnych uzasadnienia wyroku, co jest niezwykle istotne dla praktyków prawa.
“Kontrola operacyjna bez zgody sądu? Sąd Apelacyjny wyjaśnia, kiedy dowody stają się nielegalne.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.