II AKa 161/02
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego oddalający wniosek o odszkodowanie za represje, uznając brak przesłanek ustawowych ze względu na daty represji i działalności wnioskodawcy.
Sąd Apelacyjny w Katowicach rozpoznał apelację od wyroku Sądu Okręgowego, który oddalił wniosek F. B. o odszkodowanie za represje ze strony radzieckich organów ścigania. Sąd Okręgowy uznał, że brak jest przesłanek z ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych. Sąd Apelacyjny, uznając apelację za niezasadną, podkreślił, że wnioskodawca nie spełniał wymogów czasowych określonych w ustawie, zarówno co do okresu represji, jak i daty działalności na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego.
Sąd Apelacyjny w Katowicach rozpoznał sprawę z wniosku F. B. o odszkodowanie z powodu represjonowania go przez radzieckie organy ścigania. Sąd Okręgowy w Katowicach wyrokiem z dnia 16 stycznia 2002 r. oddalił ten wniosek, uznając brak przesłanek z art. 8 ust. 2a i b Ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. Pełnomocnik wnioskodawcy wniósł apelację, zarzucając obrazę prawa materialnego i domagając się zmiany lub uchylenia wyroku. Sąd Apelacyjny uznał apelację za niezasadną. Podkreślono, że wnioskodawca uczestniczył w działalności organizacji wymierzonej przeciwko ZSRR, jednakże kluczowe znaczenie miały daty wskazane w ustawie. Zgodnie z art. 8 ust. 2a ustawy, uprawnienia odszkodowawcze przysługują osobom represjonowanym przez radzieckie organy ścigania na terytorium Polski w okresie od 1.01.1944 r. do 31.12.1956 r., a za działalność niepodległościową uznaje się tę z okresu od 17.09.1939 r. do 5.02.1946 r. (art. 8 ust. 2b). Sąd Apelacyjny stwierdził, że wnioskodawca został wywieziony z Polski w innym okresie, a jego działalność datuje się na okres wcześniejszy niż wskazany w ustawie. W związku z tym, niezależnie od przyczyn represji, nie zachodziły przesłanki ustawowe do przyznania odszkodowania. Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy zaskarżony wyrok, obciążając Skarb Państwa kosztami postępowania odwoławczego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, wnioskodawca nie spełnia przesłanek ustawowych, ponieważ okres represji oraz okres działalności na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego nie odpowiadają datom wskazanym w ustawie.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny stwierdził, że wnioskodawca został wywieziony z Polski w okresie innym niż wskazany w ustawie, a jego działalność datuje się na okres wcześniejszy niż określony w art. 8 ust. 2b ustawy. W związku z tym, nawet jeśli represje były spowodowane działalnością niepodległościową, brak jest podstaw do przyznania odszkodowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku
Strona wygrywająca
Skarb Państwa (w kontekście kosztów)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| F. B. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
Przepisy (2)
Główne
Ustawa z 23.02.1991r. art. 8 § ust. 2a
Ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego
Uprawnienia odszkodowawcze przysługują osobom mieszkającym obecnie w Polsce, represjonowanym przez radzieckie organy ścigania i wymiaru sprawiedliwości działające na terytorium Polski w granicach ustalonych w Traktacie Ryskim w okresie od dnia 1.01.1944r. do 31.12.1956r.
Ustawa z 23.02.1991r. art. 8 § ust. 2b
Ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego
Za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego, która była przyczyną represji, uważa się działalność w okresie od 17.09.1939r. do dnia 5.02.1946r.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niespełnienie przez wnioskodawcę wymogów czasowych określonych w ustawie z dnia 23 lutego 1991 r. dotyczących okresu represji i daty działalności na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego.
Odrzucone argumenty
Zarzuty apelacji dotyczące obrazy prawa materialnego i domaganie się zmiany lub uchylenia wyroku Sądu Okręgowego.
Godne uwagi sformułowania
brak jest przesłanek z art. 8 ust. 2 a i b Ustawy z 23.02.1991r. Z porównania wskazanych w przepisie dat i informacji zawartych we wniosku o odszkodowanie wynika w sposób jednoznaczny i nie nasuwający żadnych wątpliwości, że wnioskodawca został wywieziony z Polski w okresie innym, niż wymieniony w przepisie, a w dodatku także jego działalność datuje się na okres wcześniejszy, niż wskazany w art. 8 ust. 2b. Niezależnie więc od tego, czy represje z jakimi wnioskodawca się spotkał były spowodowane jego działalnością niepodległościową, czy też nie – nie zachodzą przesłanki określone w ustawie z 23.02.1991r., a tym samym decyzja Sądu Okręgowego, aczkolwiek błędnie uzasadniona – okazała się słuszna co do istoty
Skład orzekający
Barbara Suchowska
przewodniczący
Wiesława Gawrońska
sędzia
Jolanta Śpiechowicz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych, w szczególności w zakresie wymogów czasowych dotyczących okresu represji i działalności niepodległościowej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych dat i okoliczności wskazanych w ustawie, co ogranicza jego bezpośrednie zastosowanie do podobnych przypadków.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego historycznie tematu represji i odszkodowań, jednak rozstrzygnięcie opiera się na ścisłej interpretacji przepisów, co czyni ją bardziej interesującą dla prawników specjalizujących się w tym obszarze niż dla szerokiej publiczności.
“Czy można uzyskać odszkodowanie za represje, jeśli daty nie pasują do ustawy?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt: II AKa 161/02 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 czerwca 2002 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący SSA Barbara Suchowska Sędziowie SSA Wiesława Gawrońska SSA Jolanta Śpiechowicz (spr.) Protokolant Krzysztof Wdowiak przy udziale Prokuratora Prok. Apel. Romana Cockiewicza po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2002 sprawy wnioskodawcy F. B. - o odszkodowanie z powodu apelacji, wniesionej przez pełnomocnika wnioskodawcy od wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 16 stycznia 2002r. sygn. akt XVI1 Ko 494/98 1. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok, 2. kosztami postępowania odwoławczego obciążą Skarb Państwa. II AKa 161/02 UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w Katowicach, wyrokiem z 16.01.2002r. sygn. XVI1 Ko 494/98 oddalił wniosek F. B. o odszkodowanie za represjonowanie go przez radzieckie organy ścigania uznając, iż brak jest przesłanek z art. 8 ust. 2 a i b Ustawy z 23.02.1991r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego . Apelację od powyższego wyroku wniósł pełnomocnik wnioskodawcy zarzucając obrazę prawa materialnego i wnosząc o zmianę wyroku i orzeczenie co do istoty zgodnie z żądaniem wniosku, względnie o uchylenie tego wyroku i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Sąd Apelacyjny uznał apelację za niezasadną. Na wstępie należy podkreślić, iż poza sporem jest fakt, że wnioskodawca uczestniczył w działalności organizacji (...) i że prowadzone przezeń akcje były wymierzone przeciwko byłemu Związkowi Radzieckiemu, a w rezultacie – na rzecz niepodległości Polski – stąd też nie zachodziła konieczność jakiegokolwiek uzupełnienia postępowania dowodowego. Jak sam wnioskodawca twierdzi, działalność tę prowadził od 1938r. do 17 września 1939r. natomiast zatrzymany został w grudniu 1939r. Zgodnie z art. 8 ust. 2a cyt. Ustawy, uprawienia odszkodowawcze określone w ust. 1 art. 8 przysługuje również osobom mieszkającym obecnie w Polsce, represjonowanym przez radzieckie organy ścigania i wymiaru sprawiedliwości działające na terytorium Polski w granicach ustalonych w Traktacie Ryskim w okresie od dnia 1.01.1994r. do 31.12.1956r. , zaś za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego, która była przyczyną tych represji, uważa się działalność w okresie od 17.09.1939r. do dnia 5.02.1946r. (art. 8 ust. 2b). Z porównania wskazanych w przepisie dat i informacji zawartych we wniosku o odszkodowanie wynika w sposób jednoznaczny i nie nasuwający żadnych wątpliwości, że wnioskodawca został wywieziony z Polski w okresie innym, niż wymieniony w przepisie, a w dodatku także jego działalność datuje się na okres wcześniejszy, niż wskazany w art. 8 ust. 2b. Niezależnie więc od tego, czy represje z jakimi wnioskodawca się spotkał były spowodowane jego działalnością niepodległościową, czy też nie – nie zachodzą przesłanki określone w ustawie z 23.02.1991r., a tym samym decyzja Sądu Okręgowego, aczkolwiek błędnie uzasadniona – okazała się słuszna co do istoty – dlatego też Sąd Apelacyjny orzekł jak w części dyspozytywnej.